Bόμβα! Πώς φτάσαμε στο ενεργειακό deal Τραμπ-Πούτιν!
Ο Ζελένσκι στα...πατώματα – Τι λένε οι εκτιμήσεις αναλυτών - Τι συνέβη στις συνομιλίες!
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να προχωρήσει στη σύναψη συμφωνίας με τη Ρωσία για την προμήθεια ντίζελ, από τη στιγμή που ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αγνόησε «μισή ντουζίνα αμερικανικά αιτήματα» να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, δήλωσε στο Axios Αμερικανός αξιωματούχος που έχει άμεση γνώση της υπόθεσης.
Η συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν πυροδότησε μια νέα κρίση στις σχέσεις με την Ουκρανία και απειλεί να εκτροχιάσει τη νέα προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης για την επίτευξη συμφωνίας με στόχο τον τερματισμό του πολέμου. «Ο Ζελένσκι δεν αντιλαμβάνεται σωστά την κατάσταση. Συνεχίζοντας να πλήττει τα διυλιστήρια, υπονομεύει την καλή θέληση που έχει οικοδομήσει με τον Τραμπ τους τελευταίους έξι μήνες», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Axios μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι αιφνιδιάστηκε από την εξέλιξη, την οποία χαρακτήρισε «άδικη και ανέντιμη», καθώς και αδικαιολόγητο δώρο προς τον Πούτιν.
Ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι θα υποστήριζε τη χαλάρωση των κυρώσεων στη ρωσική ενέργεια, εφόσον γινόταν στο πλαίσιο μιας συμφωνίας για παύση των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές στην Ουκρανία και στη Ρωσία κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
«Αν το τίμημα είναι η εκεχειρία στην ενέργεια, αυτή η διαπραγμάτευση είναι καλή», είπε ο Ζελένσκι. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι ο Τραμπ θα είχε πιθανότατα ανακοινώσει μια τέτοια επιτυχία, αν ο Πούτιν είχε συμφωνήσει σε κάτι τέτοιο. «Τι πήρε [ο Τραμπ]; Ότι θα έχει περισσότερο ντίζελ; Για ποιον; Περισσότερο ρωσικό ντίζελ για τους Αμερικανούς; Δείχνει αδυναμία του κόσμου», σημείωσε ο Ζελένσκι.
Ο Ζελένσκι παρομοίασε τη σημερινή συμφωνία με τη σύνοδο κορυφής Τραμπ-Πούτιν στο Άνκοριτζ πέρυσι, η οποία έληξε με τον Αμερικανό πρόεδρο να αποδέχεται πολλές από τις ρωσικές απαιτήσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία, χωρίς να λάβει τίποτα σε αντάλλαγμα. «Μοιάζει με Αλάσκα νούμερο 2», είπε.
Τι λένε αναλυτές
Ο Νταν Πίκερινγκ, ιδρυτής και επικεφαλής επενδύσεων της Pickering Energy Partners, εκτίμησε ότι το deal αφορά ενδεχομένως αύξηση της προσφοράς κατά 5% έως 6% μέχρι το τέλος του έτους. «Είναι χρήσιμο, αλλά δεν αλλάζει ουσιαστικά τα δεδομένα για την παγκόσμια αγορά ντίζελ», ανέφερε στο CNN.
Ο ίδιος στάθηκε και στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκαν οι ποσότητες από τον Τραμπ. Όπως παρατήρησε, υπάρχει λόγος που ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε να μιλήσει για τόνους αντί για βαρέλια: Ο αριθμός ακούγεται μεγαλύτερος στο ευρύ κοινό. Κατά την εκτίμησή του, πρόκειται περισσότερο για πολιτική κίνηση παρά για μια εξέλιξη ικανή να ανατρέψει τις συνθήκες στην αγορά.
Η αμφιβολία των αναλυτών δεν περιορίζεται στην επίδραση που θα μπορούσε να έχει η συμφωνία στις τιμές. Αφορά και το κατά πόσο η Μόσχα είναι πράγματι σε θέση να διαθέσει τις συγκεκριμένες ποσότητες.
Η Ρωσία είχε απαγορεύσει τις εξαγωγές ντίζελ στις αρχές Ιουλίου, καθώς τα ουκρανικά πλήγματα με drones σε διυλιστήρια είχαν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην παραγωγή και ελλείψεις καυσίμων στο εσωτερικό της χώρας. Η απαγόρευση, η οποία παρατάθηκε τον περασμένο μήνα, αφαίρεσε από την παγκόσμια αγορά περίπου 800.000 βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με το CNN.
Οι απώλειες αυτές ήρθαν να προστεθούν στις πιέσεις που είχε ήδη προκαλέσει στην ενεργειακή αγορά ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν.
Για να υλοποιηθεί, επομένως, η συμφωνία που ανακοίνωσε ο Τραμπ, η Ρωσία θα πρέπει όχι μόνο να ανατρέψει τους περιορισμούς στις εξαγωγές της, αλλά και να διαθέτει επαρκή παραγωγική δυνατότητα σε μια περίοδο κατά την οποία τα διυλιστήριά της εξακολουθούν να αποτελούν στόχο ουκρανικών επιθέσεων.
Ο Γκρέγκορι Μπρου, αναλυτής της Eurasia Group για θέματα ενέργειας, κλίματος και φυσικών πόρων, περιέγραψε την ενδεχόμενη επίδραση της συμφωνίας ως ένα προσωρινό «μπάλωμα». Ακόμη κι αν ο Πούτιν παραδώσει το ντίζελ, εκτίμησε, η κίνηση δεν θα αποτελέσει κάτι περισσότερο από μια βραχυπρόθεσμη λύση. Ο ίδιος εξέφρασε και την υποψία ότι ο Ρώσος πρόεδρος ενδέχεται να περιμένει ως αντάλλαγμα τη διακοπή των ουκρανικών επιθέσεων στα διυλιστήρια. Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση του αναλυτή και όχι για επιβεβαιωμένο όρο της συμφωνίας.
Παρά τις επιφυλάξεις, η αγορά αντέδρασε αρχικά θετικά στην ανακοίνωση, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του ντίζελ να υποχωρούν περίπου 4% στο κλείσιμο της Παρασκευής. Η βραχυπρόθεσμη αυτή αντίδραση, ωστόσο, δεν απαντά στο ερώτημα αν οι τιμές θα παραμείνουν χαμηλότερες.
Πέρα από την αποτελεσματικότητα της συμφωνίας στην αγορά καυσίμων, Αμερικανοί πρώην αξιωματούχοι επισημαίνουν και μια δεύτερη, πολιτικά πιο ευαίσθητη διάσταση: το μήνυμα που στέλνει η Ουάσινγκτον για τις κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας.
Ο Ρίτσαρντ Νέφιου, πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ αρμόδιος για την πολιτική κυρώσεων, προειδοποίησε μέσω CNN ότι η ζημιά στο ευρύτερο καθεστώς περιορισμών μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Το ερώτημα που θέτει είναι πώς θα μπορούν οι ΗΠΑ να ζητούν από άλλες χώρες να τηρούν τις κυρώσεις, όταν οι ίδιες επικαλούνται μια οικονομική ανάγκη για να δικαιολογήσουν τη χαλάρωσή τους.
Το δε CNN καταγράφει μια εικόνα αρκετά διαφορετική από εκείνη που επιχείρησε να παρουσιάσει ο Λευκός Οίκος: ακόμη κι αν ο Πούτιν τηρήσει όσα υποσχέθηκε, η πρόσθετη προσφορά ντίζελ ενδέχεται να αποδειχθεί πολύ μικρή για να προκαλέσει ουσιαστική και διαρκή αποκλιμάκωση των τιμών.
Το αίτημα Τραμπ στον Ζελένσκι
Οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου τους τελευταίους μήνες ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικές και προκάλεσαν ενεργειακή κρίση στη Ρωσία. Σε απάντηση, η Ρωσία επέβαλε απαγόρευση στις εξαγωγές ντίζελ, ασκώντας ακόμη μεγαλύτερη πίεση στις διεθνείς αγορές του καυσίμου, οι οποίες ήδη δοκιμάζονται από τον πόλεμο στο Ιράν.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε δηλώσει στον Ντόναλντ Τραμπ και στους απεσταλμένους του, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ότι ήταν διατεθειμένος να σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, εφόσον η Ρωσία σταματούσε τις επιθέσεις στους ουκρανικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, ο Τραμπ ήθελε η Ουκρανία να σταματήσει μονομερώς τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, καθώς αυτές συνέβαλλαν στις υψηλές τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ. Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Τραμπ δεν θεωρούσε τις επιθέσεις στα διυλιστήρια ισοδύναμες με τις ρωσικές επιθέσεις στο ηλεκτρικό δίκτυο της Ουκρανίας.
Τι συνέβη στις συνομιλίες
Κατά τη διάρκεια των οκτάωρων διαπραγματεύσεων την Παρασκευή στο Μαϊάμι, ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ ενημέρωσαν την ουκρανική διαπραγματευτική ομάδα ότι ο πρόεδρος αναμενόταν να συνομιλήσει με τον Πούτιν και να άρει τις κυρώσεις στις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ.
Στην ουκρανική πλευρά μεταφέρθηκε ότι ο Τραμπ αποφάσισε να προχωρήσει στη συμφωνία, επειδή η Ουκρανία αγνόησε επανειλημμένα τα αιτήματα για διακοπή των επιθέσεων στα ρωσικά διυλιστήρια, οι οποίες επηρέαζαν άμεσα τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Ουκρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι, κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ απείλησαν πως ο Τραμπ θα μπορούσε να διακόψει την πρόσβαση της Ουκρανίας στις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, εάν συνέχιζε να αγνοεί τα αιτήματά του. Ο Αμερικανός αξιωματούχος αρνήθηκε ότι διατυπώθηκε τέτοια απειλή.
Ανέφερε ότι οι δύο απεσταλμένοι τόνισαν στους Ουκρανούς πως οι ΗΠΑ αποτελούν ισχυρό εταίρο της χώρας, παρέχοντάς της πυρομαχικά και πληροφορίες. Για τον λόγο αυτό, υποστήριξαν, η Ουκρανία δεν θα έπρεπε να προβαίνει σε ενέργειες που πλήττουν τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, η νέα κρίση γύρω από τη συμφωνία για το ντίζελ ξέσπασε αφού οι Αμερικανοί διαμεσολαβητές είχαν πραγματοποιήσει εποικοδομητικές συνομιλίες με Ουκρανούς και Ευρωπαίους διπλωμάτες στο Μαϊάμι την Παρασκευή.
Κύριος στόχος των συνομιλιών ήταν η οριστικοποίηση των εγγυήσεων ασφαλείας που θα παρείχαν στην Ουκρανία οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ στο πλαίσιο μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου. Συζητήθηκαν επίσης νέες προτάσεις για εδαφικές διευθετήσεις.
Ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ παρουσίασαν ένα πακέτο μέτρων για τη μεταπολεμική Ουκρανία, το οποίο περιλάμβανε τρόπους χρηματοδότησης της ανοικοδόμησης και ανασυγκρότησης του ουκρανικού στρατού, καθώς και προτάσεις για την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων που έχουν προκύψει εξαιτίας του πολέμου.
Οι συμμετέχοντες συζήτησαν επίσης έναν οδικό χάρτη για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ και τη μελλοντική σχέση της χώρας με το ΝΑΤΟ μετά τη λήξη του πολέμου.
Επιπλέον, οι δύο Αμερικανοί απεσταλμένοι έθεσαν το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός μεταπολεμικού πλαισίου ασφαλείας μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας, το οποίο θα μπορούσε να είναι αποδεκτό και από τις δύο πλευρές. Ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ ενημέρωσαν τους Ουκρανούς και τους Ευρωπαίους για πιθανές ενεργειακές συμφωνίες με τη Ρωσία, οι οποίες, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, θα μπορούσαν να μειώσουν τις τιμές της ενέργειας και να οδηγήσουν τη Μόσχα σε παραχωρήσεις στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε στο Axios ότι οι δύο απεσταλμένοι εξετάζουν το ενδεχόμενο να επισκεφθούν τη Μόσχα και το Κίεβο την επόμενη εβδομάδα, προκειμένου να συζητήσουν τις προτάσεις για την ειρήνη. Ωστόσο, παραμένει ασαφές πώς θα επηρεάσει τα σχέδιά τους η έντονη αντιπαράθεση που ξέσπασε την Παρασκευή.
«Ο Πούτιν πλήττει σκληρά την Ουκρανία, αλλά πιστεύουμε ότι είναι ανοιχτός σε συζήτηση για τον τερματισμό του πολέμου. Θέλουμε να εργαστούμε πάνω σε μια νέα πρόταση που θα είναι αρκετά καλή για εκείνον, ώστε να τον πείσουμε να σταματήσει», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Ωστόσο, στη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας διάρκειας 90 λεπτών με τον Τραμπ, ο Πούτιν αρνήθηκε να δεσμευτεί ότι θα επαναλάβει τις ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουκρανία, σύμφωνα με όσα δήλωσε στους δημοσιογράφους ο σύμβουλός του για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Γιούρι Ουσάκοφ.
Ο Ουσάκοφ ανέφερε ότι οι ουκρανικές επιθέσεις στη Μόσχα και σε άλλες πόλεις κατά τη διάρκεια των ρωσικών βουλευτικών εκλογών «ματαίωσαν τη δυνατότητα άμεσης επανέναρξης της διαπραγματευτικής διαδικασίας». «Ο πρόεδρος είπε ότι θα εξετάσουμε πότε θα μπορούσαν να επαναληφθούν αυτές οι διαπραγματεύσεις», πρόσθεσε ο Ουσάκοφ.
Σχόλια