Eνεργειακό και επισιτιστικό σοκ έρχονται με βήμα ταχύ!
Η Ανθρωπότητα μπαίνει για τα καλά στην πιο σκοτεινή της περίοδο της Ιστορίας! Λίγο ακόμη να κρατήσει αυτό και επιστρέφουμε στον 19ο αιώνα!
Πόσο ακόμα θα αντέξει η αγορά πριν το πετρέλαιο εκτοξευτεί στα 150 δολ - «Χάθηκαν» 2 δισ βαρέλια!
Οι ροές πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων μέσω του Ορμούζ ανήλθαν κατά μέσο όρο σε 13,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με την Kέπλερ - Πριν ξεσπάσει ο πόλεμος «περνούσαν» 17,1 εκατ. βαρέλια
Υπό τον φόβο ενός ενεργειακού σοκ κινείται ο πλανήτης, καθώς τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να αποτελούν το πιο εύφλεκτο σημείο του παγκόσμιου ενεργειακού χάρτη.Τα μηνύματα πάντως από τις εμπόλεμες πλευρές παραμένουν αντιφατικά.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, απορρίπτει τις προτάσεις των Ιρανών για το άνοιγμα του Ορμούζ, υποστηρίζοντας πως οι Ηνωμένες Πολιτείες νικούν και επιμένοντας πως ο πόλεμος θα τελειώσει πολύ σύντομα.
Από την πλευρά του το Ιράν υποστηρίζει ότι διατηρεί τον πλήρη έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και διαμηνύει ότι είναι έτοιμο να επιφέρει συντριπτικά πλήγματα στους Αμερικανούς και στους συμμάχους τους σε περίπτωση επανέναρξης του πολέμου.
Υπό αυτές τις συνθήκες, πάντως, αναλυτές υπογραμμίζουν πως παρά τον πόλεμο, τις επιθέσεις και τον ασφυκτικό κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα, εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου εξακολουθούν να περνούν καθημερινά από το στενό πέρασμα και μάλιστα σε ποσότητες που αντιστοιχούν στο 80% της προπολεμικής περιόδου.
Πρόκειται όμως για μια επίπλαστη εικόνα, καθώς πίσω από αυτήν την φαινομενική ομαλοποίηση κρύβεται μια εξαιρετικά εύθραυστη ισορροπία, με τα παγκόσμια αποθέματα να υποχωρούν, το κόστος μεταφοράς να εκτοξεύεται και τις τιμές των καυσίμων να παραμένουν σε επίπεδα που πιέζουν ασφυκτικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Βάσει αυτών των όρων, είναι αρκετά δύσκολο όχι μόνο να προβλέψει κανείς τη συνέχεια αλλά και να πει με σιγουριά ποιος θα είναι ο νικητής αυτής της στρατιωτικής και γεωπολιτικής σύγκρουσης.
Κάτω από τη μύτη του Ιράν
Οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου, με σημαντική υποστήριξη από το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών, διοχετεύουν αργό πετρέλαιο μέσω των Στενών του Ορμούζ, ακριβώς κάτω από τη μύτη του Ιράν.
Οι ροές πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων μέσω αυτού του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος ανήλθαν κατά μέσο όρο σε 13,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με την Κέπλερ, υπηρεσία παρακολούθησης θαλάσσιων δεδομένων.
Πρόκειται για λίγο κάτω από το 80% των 17,1 εκατομμυρίων βαρελιών που διέρχονταν καθημερινά από τα Στενά πριν ξεσπάσει ο πόλεμος.Οι συνολικές ροές αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή — μέσω του Ορμούζ αλλά και από εναλλακτικές διαδρομές — είναι ακόμη πιο εντυπωσιακές: έχουν επιστρέψει στο 98% των προπολεμικών επιπέδων, σύμφωνα με την J.P. Morgan.«Με δεδομένο έναν τόσο μεγάλο όγκο που περνά από τα στενά, είναι σαφές ότι το Ιράν χάνει την επιρροή του επάνω τους», δήλωσε ο Ματ Σμιθ, διευθυντής έρευνας εμπορευμάτων στην Κέπλερ.
Μυστικές «σκοτεινές» διελεύσεις
Αυτό το ορόσημο είναι αποτέλεσμα μιας σύνθετης επιχείρησης που περιλαμβάνει δρομολόγια δεξαμενόπλοιων με στρατιωτική συνοδεία, τα οποία πραγματοποιούν μυστικές «σκοτεινές» διελεύσεις των στενών, επισημαίνει σε ανάλυσή του το CNN.
Η επιχείρηση αυτή έχει βοηθήσει να αποκατασταθούν σημαντικές ροές για τους πετρελαιοπαραγωγούς της Μέσης Ανατολής τους τελευταίους δύο μήνες.Στην πρόσφατη αύξηση της κίνησης στα Στενά προστίθεται και η επιστροφή σαουδαραβικού πετρελαίου, το οποίο μέχρι πρότινος διοχετευόταν κυρίως προς την Ερυθρά Θάλασσα, μέχρι που οι Χούθι, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν, επιτέθηκαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα στον μεγάλο σαουδαραβικό πετρελαιαγωγό Ανατολής–Δύσης.
Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα είναι: για πόσο ακόμα μπορεί να διατηρηθεί αυτή η κατάσταση;
Ο αμερικανικός στρατός δαπανά τεράστιους πόρους στην περιοχή μόνο και μόνο για να εξασφαλίσει τη διέλευση του πετρελαίου, ενώ την ίδια στιγμή τα παγκόσμια αποθέματα συνεχίζουν να μειώνονται προς λειτουργικά ελάχιστα επίπεδα και οι τιμές των καυσίμων παραμένουν σε επίπεδα ρεκόρ ή πολύ κοντά σε αυτά.Την ίδια ώρα, το Ιράν, έχοντας περιέλθει σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση, αρχίζει να αντιδρά.
Μια αγορά σε αναβρασμό
Η αγορά πετρελαίου φαίνεται να διαθέτει ανεξάντλητα τεχνάσματα για να συνεχίζει να παραδίδει πετρέλαιο στους πελάτες, παρά τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς που έχει σημειωθεί ποτέ παγκοσμίως.
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν μειωθεί κατά περίπου 2 δισεκατομμύρια βαρέλια στη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, σύμφωνα με την Τζέι Πι Μόργκαν, όμως η αγορά έχει αντέξει.
Aυτό το αξιοσημείωτο επίτευγμα κατέστη δυνατό χάρη σε καινοτόμες λύσεις, όπως η ανακατεύθυνση πετρελαίου μέσω αγωγών και η υπηρεσία μεταφοράς με στρατιωτική υποστήριξη, αλλά και χάρη στην αύξηση της παραγωγής εκτός Κόλπου.
Και, το σημαντικότερο, χάρη σε μια σημαντική παγκόσμια μείωση της ζήτησης.Οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν σε δυσάρεστα υψηλά επίπεδα, όμως οι δημιουργικές λύσεις της αγοράς έχουν εμποδίσει το αργό να πλησιάσει το ιστορικό υψηλό του 2008.
Δεν μπορεί να διαρκέσει για πάντα
Ωστόσο, η σημερινή κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ απλώς δεν μπορεί να διαρκέσει για πάντα.Το πετρέλαιο είναι ένα φυσικό προϊόν και, αργά ή γρήγορα, οι δυνάμεις της αγοράς θα υπερισχύσουν. Καθώς αφαιρείται περισσότερο αργό από τα αποθέματα απ’ όσο αναπληρώνεται, κάποια στιγμή η αγορά θα φτάσει στο πολυσυζητημένο και επίφοβο σημείο καμπής, όταν τα αποθέματα δεν θα επαρκούν για να καλύψουν τη ζήτηση. Όταν συμβεί αυτό, οι τιμές του πετρελαίου θα πρέπει να εκτοξευθούν ώστε να μειωθεί αρκετά η ζήτηση και να διατηρηθεί η ισορροπία. Κανείς δεν γνωρίζει ακριβώς πότε θα συμβεί αυτό.
Αδύνατη οποιαδήποτε πρόβλεψη
Η Νατάσα Κανέβα, επικεφαλής παγκόσμιας στρατηγικής εμπορευμάτων της J.B.Morgan , έχει σταματήσει να προσπαθεί να το προβλέψει.«Για πρώτη φορά από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, δεν έχουμε ένα βασικό σενάριο», παραδέχθηκε η Κανέβα πριν από δύο εβδομάδες σε σημείωμά της προς πελάτες.«Απλώς δεν γνωρίζουμε πώς να μοντελοποιήσουμε την τελική έκβαση.»
Το βασικό ζήτημα, υποστηρίζει, δεν είναι πλέον το πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος, αλλά το για πόσο καιρό η αγορά θα μπορεί να εξυπηρετεί τη φυσική ζήτηση των πελατών για πετρέλαιο.Τα δύο αυτά ζητήματα μπορεί να συνδέονται: χωρίς μια πραγματική λύση στα Στενά του Ορμούζ, ο κόσμος θα πρέπει να ελπίζει ότι τα αποθέματα της αγοράς θα αντέξουν.
Και γιατί έχει σημασία;
Όλοι αυτοί οι μηχανισμοί της αγοράς αποτελούν ενδιαφέρον υλικό για οικονομική θεωρία και ανάλυση προσφοράς και ζήτησης.Στην πράξη, όμως, έχουν σημασία κυρίως για τις τσέπες των καταναλωτών. Το πετρέλαιο κινείται πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι όλο τον μήνα και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος του Σεπτεμβρίου πάνω από τα 100 δολάρια.
Οι τιμές της βενζίνης βρίσκονται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα του πολέμου.Το ντίζελ, που επηρεάζεται τόσο από τον πόλεμο με το Ιράν όσο και από τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, ξεπέρασε νωρίτερα αυτόν τον μήνα το προηγούμενο ιστορικό του ρεκόρ και κοστίζει πολύ πάνω από 6 δολάρια το γαλόνι.
Και η επιστροφή του αργού σε πιο φυσιολογικά επίπεδα ροών δεν έχει ακόμη περάσει στα πετρελαϊκά προϊόντα.Οι ροές διυλισμένων προϊόντων από τη Μέση Ανατολή παραμένουν μόλις στο 58% των προπολεμικών επιπέδων, σύμφωνα με την JP Morgan, γεγονός που υπογραμμίζει τους σημαντικούς περιορισμούς που εξακολουθούν να επηρεάζουν τη βενζίνη και το ντίζελ.
Γιατί δεν έχει φτάσει ακόμα τα 150 δολάρια το βαρέλι
Το γεγονός ότι το πετρέλαιο δεν έχει φτάσει τα 150 δολάρια — τουλάχιστον όχι ακόμη — αποτελεί μικρή παρηγοριά για τους Αμερικανούς που πρέπει να ξοδεύουν 100 δολάρια για να γεμίσουν το ρεζερβουάρ τους ή για τις επιχειρήσεις που αναγκάζονται να πληρώνουν υψηλές επιβαρύνσεις καυσίμων για τις παραδόσεις τους. Χωρίς πολλές νέες πληροφορίες στις οποίες να μπορεί να βασιστεί, η αγορά έχει κινηθεί τους τελευταίους μήνες με βάση τις πιθανότητες μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.
Τα συχνά σχόλια του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ — μόλις πριν λίγες ώρες επανέλαβε πως ο πόλεμος με το Ιράν πολύ σύντομα θα τελειώσει, χωρίς ωστόσο να δίνει και πάλι περισσότερες πληροφορίες — κατά τη διάρκεια του πολέμου περί μιας υποτιθέμενης επικείμενης συμφωνίας με το Ιράν για την επαναλειτουργία των στενών είχαν δυσανάλογα μεγάλη επίδραση στις τιμές του πετρελαίου, πολύ μεγαλύτερη από τις πραγματικές φυσικές ποσότητες πετρελαίου.
Η επίθεση των Χούθι
Αυτό άλλαξε κάπως νωρίτερα μέσα στον μήνα, όταν οι Χούθι βομβάρδισαν τον σαουδαραβικό αγωγό Ανατολής–Δύσης, διακόπτοντας προσωρινά τη ροή περίπου 7 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα — περισσότερο από το μισό του οποίου είχε εκτραπεί από τα Στενά του Ορμούζ.
Το πετρέλαιο πλησίασε τα 110 δολάρια το βαρέλι, πριν οι Σαουδάραβες βρουν ακόμη μία λύση, επιδεικνύοντας αξιοσημείωτη προσαρμοστικότητα και ανακατευθύνοντας ξανά το πετρέλαιο μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Παράλληλα, δορυφορικές εικόνες της Κυριακής έδειξαν ότι και οι επτά θέσεις πρόσδεσης ήταν ανοικτές σε δύο βασικά λιμάνια στη Γιανμπού και στο Αλ Μουατζίζ, στη δυτική ακτή της Σαουδικής Αραβίας, ένδειξη ότι ο αγωγός Ανατολής–Δύσης έχει επανέλθει σε υψηλότερους ρυθμούς λειτουργίας, σύμφωνα με την Κέπλερ.
Αστρονομικά υψηλό το κόστος ασφάλισης
Μπορούν, λοιπόν, να διατηρηθούν αυτοί οι όγκοι; «Οι περισσότερες διελεύσεις δεν θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως ένδειξη βελτιωμένης ασφάλειας — αντιθέτως, αντικατοπτρίζουν την αυξανόμενη ικανότητα του κλάδου να λειτουργεί υπό διαρκή κίνδυνο», δήλωσε την Τρίτη η Κανέβα.
Για παράδειγμα, σημείωσε ότι το κόστος ασφάλισης παραμένει αστρονομικά υψηλό.Οι ασφαλιστικές εταιρείες αποτιμούν αυτή τη στιγμή τη μεγαλύτερη κατηγορία πετρελαιοφόρων ηλικίας 5 έως 10 ετών στα 150 εκατομμύρια δολάρια, παρότι η κατασκευή ενός καινούργιου κοστίζει 135 εκατομμύρια δολάρια.
Εντείνει τις επιθέσεις το Ιράν
Το Ιράν, το οποίο αδυνατεί να διοχετεύσει το δικό του πετρέλαιο μέσω των στενών λόγω του ναυτικού αποκλεισμού των Ηνωμένων Πολιτειών και χάνει μια βασική πηγή οικονομικής επιρροής, έχει εντείνει τις επιθέσεις του εναντίον πετρελαιοφόρων που διέρχονται από τον Κόλπο.
«Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια έχουν γίνει συχνότερες, καθώς το Ιράν προσπαθεί να αποτρέψει τις διελεύσεις», σημείωσε ο Σμιθ.«Θα πρέπει να περιμένουμε ότι αυτό θα συνεχιστεί, καθώς το Ιράν επιχειρεί να ανακτήσει τον έλεγχό του στα Στενά.»
Έτσι, η αγορά πετρελαίου παραμένει σε αδιέξοδο: μια ολοένα πιο απαιτητική στρατιωτική προσπάθεια των Ηνωμένων Πολιτειών διατηρεί ένα μη βιώσιμο status quo, το οποίο εξακολουθεί να κρατά τις τιμές υψηλές για επιχειρήσεις και καταναλωτές.
«Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»: Έκτακτες συσκέψεις Τραμπ για απαγόρευση στις εξαγωγές ντίζελ από τις Ηνωμένες Πολιτείες
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ πραγματοποίησε έκτακτες συνομιλίες με συμβούλους σχετικά με το αν θα πρέπει να επιβληθεί απαγόρευση στις εξαγωγές πετρελαίου ντίζελ από τη χώρα ή να ληφθούν άλλα μέτρα για τον περιορισμό της κρίσης στα καύσιμα, επισημαίνουν οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, επικαλούμενοι πηγές.
«Ο Τραμπ πραγματοποίησε έκτακτες συνομιλίες με συμβούλους σχετικά με το αν θα πρέπει να επιβληθεί απαγόρευση στις εξαγωγές πετρελαίου ντίζελ ή να γίνουν άλλα βήματα για τον περιορισμό της κρίσης στα καύσιμα…Οι σύμβουλοι παρουσίασαν στον Πρόεδρο διάφορες επιλογές, μεταξύ των οποίων περιορισμούς στις διεθνείς πωλήσεις πετρελαίου ντίζελ, ενώ αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης ενημέρωσαν ξένους συμμάχους, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, για πιθανές διαταραχές στις προμήθειες», αναφέρει το δημοσίευμα.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Τραμπ εξετάζει όλες τις διαθέσιμες επιλογές για τη μείωση των τιμών στη χώρα και ότι μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί κάποια απόφαση.
Σημειώνεται πως μια κίνηση απαγόρευσης εξαγωγής ντίζελ από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα αποτελέσει ένα τεράστιο πλήγμα για την Ευρώπη, η οποία εισάγει τεράστιες ποσότητες ντίζελ.
Και...στο καπάκι έρχεται και η επισιτιστική κρίση!
Εκτός αυτών, η ανθρωπότητα θα αντιμετωπίσει και κρίση επισιτισμού λόγω της έλλειψης λιπασμάτων. Διότι τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι μόνον ο λαιμός του παγκόσμιου πετρελαίου. Από εκεί διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες, έως και το ένα τρίτο του διεθνούς εμπορίου λιπασμάτων — κυρίως ουρίας, αμμωνίας και θείου — ενώ παράλληλα περνά σημαντικό μέρος του υγροποιημένου φυσικού αερίου που αποτελεί την πρώτη ύλη της αζωτούχας βιομηχανίας. Όταν το αέριο ακριβαίνει ή κόβεται και όταν τα φορτία λιπασμάτων μένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο, το πλήγμα δεν σταματά στα διυλιστήρια. Κατεβαίνει και στο χωράφι.
Η Goldman Sachs προειδοποίησε ότι η διαταραχή της ροής αζωτούχων λιπασμάτων μέσω του Ορμούζ μπορεί να μειώσει τις αποδόσεις των σιτηρών και να αλλάξει ακόμη και τις αποφάσεις σποράς, ωθώντας τους αγρότες προς καλλιέργειες λιγότερο απαιτητικές σε λίπασμα.
Η τιμή της ουρίας έχει ήδη εκτιναχθεί από την έναρξη της σύγκρουσης. Eργοστάσια στον Κόλπο λειτουργούν με μειωμένους ρυθμούς ή έχουν αναστείλει την παραγωγή, ενώ φορτία έμειναν ακινητοποιημένα στα αγκυροβόλια.
Η Ρωσία, που καλύπτει σημαντικό μέρος των εξαγωγών νιτρικών, πιέζεται και αυτή από πλήγματα σε εγκαταστάσεις και περιορισμούς εξαγωγών, η Κίνα έχει παρατείνει απαγορεύσεις στις δικές της εξαγωγές. Το απόθεμα εφεδρικής παραγωγής εκτός Μέσης Ανατολής είναι στενό.
Το λίπασμα, σε αντίθεση με το πετρέλαιο, δεν διαθέτει συντονισμένα στρατηγικά αποθέματα σε παγκόσμια κλίμακα. Και ο χρόνος του είναι αδυσώπητος: Aν λείψει τη στιγμή της σποράς, δεν αναπληρώνεται εκ των υστέρων πάνω στο ήδη φυτρωμένο στάχυ. Έτσι η ενεργειακή ασφυξία μεταφράζεται σε λιγότερο άζωτο στα χωράφια, σε χαμηλότερες σοδειές και, στην επόμενη στροφή, σε ακριβότερο ψωμί, ρύζι και καλαμπόκι.
Οι πιο εκτεθειμένες χώρες — η Ινδία, η Βραζιλία, μεγάλα τμήματα της Αφρικής — εισάγουν κρίσιμες ποσότητες από τον Κόλπο. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών έχει ήδη μιλήσει ανοιχτά για κίνδυνο μείζονος ανθρωπιστικής κρίσης, αν η διακοπή των λιπασμάτων παραταθεί.
Μ' άλλα λόγια, ό,τι φαίνεται σήμερα ως εύθραυστη ισορροπία στα δεξαμενόπλοια του Ορμούζ είναι ταυτόχρονα προάγγελος δεύτερης κρίσης: όχι μόνον άδειων ρεζερβουάρ, αλλά και άδειων σιτοβολώνων. Η ανθρωπότητα δεν αντιμετωπίζει έναν μονό κίνδυνο. Αντιμετωπίζει τη σύζευξη ενέργειας και τροφής. Και η σύζευξη αυτή, όσο τα Στενά παραμένουν πεδίο πολέμου, δεν κλείνει με ανακοινώσεις περί «σύντομου τέλους» του πολέμου.
Σχόλια