Γιατί χρειάζεται ο Tράμπ κλιμάκωση για να συνεχίσει τον πόλεμο με το Ιράν;

Τα βάζει με εναν αυτοκρατορικό μουσουλμανικό γίγαντα ο Τράμπ και δεν θα έχει καλό τέλος!

Πάνω από τρεις εβδομάδες μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Trump ισχυρίζεται ότι η Ουάσινγκτον έχει επιτύχει τους επιχειρησιακούς της στόχους εναντίον του Ιράν στον πρόσφατο πόλεμο, αλλά ταυτόχρονα παραδέχεται ότι κανένας από τους τακτικούς και στρατηγικούς στόχους που αυτός και οι σύμβουλοί του στον Λευκό Οίκο σκόπευαν να επιτύχουν από αυτή τη μάχη δεν έχει επιτευχθεί.

Ο πόλεμος δικαιολογείται μόνο όταν μπορεί να επιτύχει τους στρατηγικούς στόχους της επιτιθέμενης χώρας, διότι διαφορετικά μπορεί να συνοδευτεί από διαβρωτικές και μακροπρόθεσμες συνέπειες που καθιστούν ουσιαστικά την έναρξη ενός πολέμου αδικαιολόγητη.

Οι δύο δρόμοι του Tράμπ

Υπό αυτές τις συνθήκες, ο Tράμπ αναμένεται να ακολουθήσει μία από τις ακόλουθες δύο οδούς:

Πρώτον, να παρουσιάσει μια αφήγηση νίκης στο αμερικανικό κοινό και να τερματίσει αμέσως τον πόλεμο με το Ιράν.

Δεύτερον, για να επιτύχει ανεκπλήρωτους τακτικούς και στρατηγικούς στόχους, έχει εισέλθει σε περιοχές από τις οποίες απέφευγε να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση μέχρι τώρα, κάτι που είναι γνωστό ως «κλιμάκωση των εντάσεων».

Απειλές όπως οι χερσαίες εισβολές, οι ειδικές επιχειρήσεις και η εκτεταμένη καταστροφή των ιρανικών υποδομών είναι από τα πιο σημαντικά παραδείγματα της κλιμάκωσης των εντάσεων από τον Tράμπ εναντίον του Ιράν στον πρόσφατο πόλεμο.

Συνολικά, φαίνεται ότι η πιο σημαντική σύγχυση του Tράμπ στην πορεία ενός από τα δύο παραπάνω σενάρια είναι ο φόβος πιθανών λανθασμένων υπολογισμών στην πορεία, όπως έχει επανειλημμένα αντιμετωπίσει στα προηγούμενα στάδια του πολέμου μέχρι σήμερα.

Στην πραγματικότητα, ο κύριος φόβος του Tράμπ είναι ότι οι λανθασμένοι υπολογισμοί προς την κατεύθυνση της κλιμάκωσης των εντάσεων στο Ιράν θα οδηγήσουν σε σοβαρές και δυσάρεστες συνέπειες για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, συμπεριλαμβανομένου του σιωνιστικού καθεστώτος.

Ο Tράμπ συνειδητοποίησε τον λανθασμένο υπολογισμό του στο σενάριο της κλιμάκωσης των εντάσεων με το Ιράν, επιτιθέμενος στα ενεργειακά πεδία του South Pars.

Ενώ ο Tράμπ αρνήθηκε ότι γνώριζε την επίθεση του Ισραήλ στο South Pars, το Ισραήλ είχε ενημερώσει τον Tράμπ για τους επιχειρησιακούς του στόχους πριν από την επίθεση.

Η ώρα των νεκρών στο Ορμούζ - Γιατί οι ΗΠΑ κινδυνεύουν με στρατηγική παγίδα

Η ένταση στον Περσικό Κόλπο έχει φτάσει σε κρίσιμο σημείο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, εξετάζουν σοβαρά την πραγματοποίηση αμφίβιας επιχείρησης με χερσαίες δυνάμεις, με κύριο στόχο την κατάληψη του στρατηγικού νησιού Kharg (Χαργκ). Το νησί αυτό λειτουργεί ως ο κύριος κόμβος εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν, μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών αργού πετρελαίου, με το μεγαλύτερο μέρος να κατευθύνεται προς την Κίνα.

Η κατάληψή του θα αποτελούσε ισχυρό μοχλό πίεσης για να αναγκαστεί η Τεχεράνη να ανοίξει εκ νέου το Στενό του Ορμούζ, το οποίο ελέγχει περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στην Wall Street Journal, το Πεντάγωνο εξετάζει την αποστολή επιπλέον 10.000 στρατιωτών, φτάνοντας συνολικά σε περίπου 17.000 πεζοναύτες (Marines) και δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων. Αυτός ο αριθμός, όμως, απέχει πολύ από τις απαιτήσεις μιας πλήρους εισβολής. Θα μπορούσε να υποστηρίξει περιορισμένες επιχειρήσεις, όπως την κατάληψη συγκεκριμένων νησιών ή παράκτιων εγκαταστάσεων, αλλά όχι την κατάκτηση ευρύτερων περιοχών της ηπειρωτικής χώρας.

Η γεωγραφική και αριθμητική υπεροχή του Ιράν – Γιατί οι 17.000 Αμερικανοί είναι ασήμαντοι

Η ακτογραμμή του Περσικού Κόλπου έως το Στενό του Ορμούζ ξεπερνά τα 120 χιλιόμετρα. Σε αυτό το εκτεταμένο μέτωπο, οι 17.000 Αμερικανοί κομάντος και πεζοναύτες φαντάζουν ασήμαντη δύναμη. Απέναντί τους βρίσκεται το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC – Pasdaran), με περίπου 125.000-190.000 συνολικό προσωπικό, εκ των οποίων σημαντικό μέρος είναι εξειδικευμένες δυνάμεις κομάντος (περίπου 135.000 σύμφωνα με εκτιμήσεις). Δεν υπολογίζονται εδώ οι 550.000 του τακτικού στρατού (Artesh) και οι 85.000+ παραστρατιωτικοί της Basij και άλλων μονάδων. Η αναλογία μόνο στους κομάντος φτάνει περίπου 1 προς 8 υπέρ των Ιρανών.

Η τοπογεωγραφία ευνοεί ξεκάθαρα τους αμυνόμενους. Το νησί Kharg, που έχει μέγεθος περίπου το ένα τρίτο του Μανχάταν, έχει ενισχυθεί σημαντικά από το Ιράν τις τελευταίες εβδομάδες: έχουν τοποθετηθεί αντιαρματικές και αντιανθρώπινες νάρκες κατά μήκος των ακτών, έχουν μεταφερθεί επιπλέον στρατιωτικό προσωπικό και έχουν αναπτυχθεί αντιαεροπορικά συστήματα. Το νησί Qeshm (Κεσμ), που εποπτεύει άμεσα το Στενό του Ορμούζ, προσθέτει ακόμη μεγαλύτερη πολυπλοκότητα σε οποιαδήποτε αμφίβια επιχείρηση.

Οι Αμερικανοί επιδιώκουν μια γρήγορη, θεαματική επιχείρηση («quick show») για να ανοίξουν το Στενό και να πιέσουν πολιτικά το Ιράν. Οι Ιρανοί, αντίθετα, είναι προετοιμασμένοι για μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς, με υψηλές απώλειες και για τις δύο πλευρές. Όπως επισημαίνει ο αντισυνταγματάρχης Daniel Davis (απόστρατος του αμερικανικού στρατού), μια χερσαία απόβαση στο Kharg θα ήταν αυτοκτονική για τις ΗΠΑ: Θα μετατρέψει τους Αμερικανούς στρατιώτες σε «ομήρους» σε ένα μικρό νησί, εκτεθειμένους σε συνεχείς επιθέσεις με drones, πυραύλους και ασύμμετρες τακτικές του IRGC.

Οι προειδοποιήσεις ειδικών και αναλυτών – Επιχειρησιακή νίκη έναντι στρατηγικής ήττας

Ο John Mearsheimer, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο και κορυφαίος ρεαλιστής θεωρητικός, τονίζει ότι το Ιράν βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση. Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να καταστρέψουν εύκολα την ιρανική ενεργειακή υποδομή χωρίς να προκαλέσουν παγκόσμια οικονομική καταστροφή.

Γι’ αυτό ο Τραμπ αναγκάστηκε να άρει ορισμένες κυρώσεις σε Ρωσία και Ιράν, προκειμένου να εξασφαλίσει επαρκή ροή πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά. Όσο περισσότερο παρατείνεται η σύγκρουση, τόσο μεγαλύτερη πίεση δέχεται η Ουάσινγκτον – και τόσο πιο ισχυρή γίνεται η θέση της Τεχεράνης.

Ο Mearsheimer προειδοποιεί ότι ο Τραμπ μπορεί σύντομα να αναγκαστεί σε σημαντικές παραχωρήσεις, όταν συνειδητοποιήσει ότι ο «Τιτανικός» (ΗΠΑ) πλησιάζει επικίνδυνα το «παγόβουνο» (Ιράν).

Ο Nate Swanson, πρώην αξιωματούχος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (NSC), προειδοποιεί ότι και οι δύο πλευρές έχουν «παράλογη εμπιστοσύνη» στις δυνάμεις τους. Το Ιράν απορρίπτει διαπραγματεύσεις και αισθάνεται ισχυρό, ενώ ο Τραμπ πιστεύει ότι μια στρατιωτική επιτυχία θα οδηγήσει σε πολιτική συνθηκολόγηση – κάτι που δεν φαίνεται πιθανό.

Η Washington Post αναφέρει ότι το Πεντάγωνο προετοιμάζεται για χερσαίες επιχειρήσεις που μπορεί να διαρκέσουν εβδομάδες ή και μήνες, χωρίς όμως να προβλέπεται πλήρης εισβολή. Οι πιθανές ενέργειες περιλαμβάνουν εξόδους ειδικών δυνάμεων και συμβατικών μονάδων για κατάληψη στόχων όπως το Kharg ή καταστροφή όπλων σε παράκτιες ζώνες. Ωστόσο, οποιαδήποτε τέτοια επιχείρηση θα εκθέσει τις αμερικανικές δυνάμεις σε συνεχείς απειλές από πυραύλους, drones και ασύμμετρες τακτικές.

Ιρανικές απειλές και επέκταση του μετώπου – Το «δεύτερο Βιετνάμ» και το Bab el-Mandeb

Το Ιράν έχει προειδοποιήσει ξεκάθαρα: Οποιαδήποτε χερσαία επιχείρηση θα ισοδυναμεί με «δεύτερο Βιετνάμ» για τις ΗΠΑ, με τεράστιο αριθμό νεκρών και φερέτρων. Ο Υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν χαρακτήρισε μια τέτοια κίνηση «απρόσεκτη, παράνομη και αντίθετη στο διεθνές δίκαιο».

Επιπλέον, το Ιράν απειλεί να κλείσει και το Στενό Bab el-Mandeb (Μπαμπ ελ Μαντέμπ) στον Κόλπο του Άντεν, αν ξεκινήσει χερσαία εισβολή. Αυτό θα διπλασιάσει την κρίση στον ενεργειακό εφοδιασμό, επηρεάζοντας δρομολόγια προς τη Διώρυγα του Σουέζ και προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερη παγκόσμια αναστάτωση. Οι Houthis στην Υεμένη, υποστηριζόμενοι από το Ιράν, έχουν ήδη δηλώσει ετοιμότητα να συμμετάσχουν ενεργά.

Το IRGC έχει ήδη χτυπήσει στόχους όπως τα εργοστάσια αλουμινίου EMAL (Emirates Global Aluminium) στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και ALBA (Aluminium Bahrain) στο Μπαχρέιν, που συνδέονται με αμερικανικές στρατιωτικές και αεροδιαστημικές βιομηχανίες. Το Ιράν θεωρεί ότι τα ΗΑΕ διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στον πόλεμο, παρέχοντας βάσεις και υποστήριξη σε αμερικανο-ισραηλινές επιχειρήσεις, και προειδοποιεί για εκτεταμένες επιθέσεις σε εμιρατικά περιουσιακά στοιχεία.

Σε μια πρόσφατη κλιμάκωση, το IRGC χαρακτήρισε τα αμερικανικά και ισραηλινά πανεπιστήμια στην περιοχή ως «νόμιμους στόχους», δίνοντας τελεσίγραφο έως τις 30 Μαρτίου (ώρα Τεχεράνης) για καταδίκη των βομβαρδισμών ιρανικών πανεπιστημίων.

Το ιστορικό και στρατηγικό πλαίσιο – Μαθήματα από το παρελθόν

Η σύγκρουση αυτή δεν είναι απομονωμένη. Το Ιράν έχει μακρά παράδοση ασύμμετρου πολέμου. Από τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ (1980-1988) μέχρι τις επιχειρήσεις του IRGC στη Συρία, τον Λίβανο και την Υεμένη. Το IRGC Navy ελέγχει de facto τον Περσικό Κόλπο με ταχύπλοα σκάφη, νάρκες, παράκτιους πυραύλους και drones, ενώ η αεροπορική του δύναμη έχει αναπτύξει ικανότητες «swarm» επιθέσεων που μπορούν να υπερφορτώσουν αμυντικά συστήματα.

Οι ΗΠΑ, παρά την τεχνολογική υπεροχή τους (αεροπλανοφόρα, stealth αεροσκάφη, precision strikes), αντιμετωπίζουν το κλασικό πρόβλημα των μεγάλων δυνάμεων σε περιορισμένους χώρους: η λογιστική και η διατήρηση εδάφους είναι εξαιρετικά δύσκολες.

Μια αρχική επιτυχία στην κατάληψη του Kharg μπορεί να ακολουθηθεί από μήνες αιματηρής φθοράς, με συνεχείς επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο και υψηλό κόστος σε ανθρώπινες ζωές και υλικά.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει σε στενούς συνεργάτες ότι ένας «ατελείωτος πόλεμος» είναι απαράδεκτος και επιδιώκει λύση μέσω διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, το Ιράν δεν δείχνει διάθεση για συμβιβασμό χωρίς σημαντικές παραχωρήσεις από την αμερικανική πλευρά.

Συμπέρασμα: Μια επικίνδυνη πορεία προς την παγίδα

Η πιθανή αμερικανική απόβαση στο Kharg ή σε άλλα νησιά του Στενού του Ορμούζ δεν φαίνεται να ανοίγει εύκολα το Στενό, ούτε να αναγκάζει το Ιράν σε συνθηκολόγηση. Αντίθετα, κινδυνεύει να εγκλωβίσει τις ΗΠΑ σε έναν μακρύ, αιματηρό και δαπανηρό πόλεμο φθοράς, με απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία, τις τιμές ενέργειας και την αμερικανική θέση στη Μέση Ανατολή.

Οι Ιρανοί είναι καλύτερα προετοιμασμένοι για αυτό το σενάριο. Οι Αμερικανοί, παρά τη συνολική τους ισχύ, είναι αριθμητικά ανεπαρκείς και γεωγραφικά μειονεκτούν σε ένα πεδίο μάχης που ευνοεί τον αμυνόμενο. Η ιστορία δείχνει ότι σε τέτοιες συγκρούσεις, η πολιτική βούληση, η αντοχή και η ικανότητα φθοράς συχνά υπερτερούν της αρχικής τεχνολογικής ή αριθμητικής υπεροχής.

Το ρολόι μετρά αντίστροφα. Μια λάθος κίνηση μπορεί να μετατρέψει μια περιορισμένη επιχείρηση σε περιφερειακή – ή και παγκόσμια – κρίση. Η προσοχή όλων είναι στραμμένη στο Kharg και το Ορμούζ, αλλά η πραγματική μάχη μπορεί να κριθεί στην αντοχή και την στρατηγική υπομονή, όχι μόνο στην ισχύ πυρός.

Με πληροφορίες από BN, Aljazeera, longwarjournal, PBs News