Η Δύση σε αποσύνθεση, η Ορθοδοξία στο στόχαστρο και ο φόβος για τη Ρωμιοσύνη που έρχεται!

Οι Βρετανοί τρέμουν την άνοδο της Ρωμιοσύνης και ανακατατεύουν στις βρωμιές τους το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ενώ οι Ρώσοι ισοπεδώνουν την Ουκρανία και ο Τράμπ απαιτεί τη Γροιλανδία ακόμη κι αν διαλυθεί το ΝΑΤΟ

Η Γροιλανδία, η Ουκρανία και o πόλεμος εναντίον της Ορθοδοξίας δεν είναι μεμονωμένα επεισόδια, αλλά όψεις του ίδιου ρήγματος. Μια Δύση σε αποσύνθεση, ένας πόλεμος που γίνεται εμπόρευμα και ένας πολιτισμός που φοβάται τη μνήμη και τη Ρωμιοσύνη που αναδύεται.

Όσα εκτυλίσσονται ταυτόχρονα στη Γροιλανδία, στην Ουκρανία και στη Βαλτική δεν αποτελούν αποσπασματικές ειδήσεις της διεθνούς επικαιρότητας. Συνθέτουν ένα ενιαίο ιστορικό γεγονός: Την αποσύνθεση της δυτικής ηγεμονίας και την απελπισμένη προσπάθεια των κέντρων ισχύος να συγκρατήσουν έναν κόσμο που ξεφεύγει από τον έλεγχό τους.

Όταν μια αυτοκρατορία δεν μπορεί πλέον να πείσει, καταφεύγει στην απειλή. Όταν δεν μπορεί να ενσωματώσει, επιδιώκει να διαλύσει. Και όταν αποτυγχάνει να επιβληθεί στρατιωτικά ή οικονομικά, μεταφέρει τη σύγκρουση στο βαθύτερο δυνατό επίπεδο: στην ταυτότητα, στην πίστη, στη συλλογική μνήμη των λαών.

Η Γροιλανδία αποκαλύπτει το τέλος του μύθου της «δυτικής συμμαχίας». Η Ουκρανία εκθέτει τον πόλεμο ως μηχανισμό κέρδους και εξάντλησης. Και η επίθεση στην Ορθοδοξία στη Βαλτική και στην Ουκρανία δείχνει ότι ο πραγματικός στόχος δεν είναι μόνο τα εδάφη, αλλά ο ίδιος ο πολιτισμικός πυρήνας της Ευρώπης.

Η Γροιλανδία και η κατάρρευση της έννοιας της συμμαχίας του ΝΑΤΟ

Η ανοιχτή απειλή «απόκτησης» της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ συνιστά μια ιστορική τομή που δύσκολα μπορεί να υποτιμηθεί. Δεν πρόκειται για διπλωματική υπερβολή, αλλά για επιστροφή στον πιο ωμό αυτοκρατορικό λόγο.

Όταν ο Ντόναλντ Τράμπ δηλώνει χωρίς περιστροφές ότι δεν αποκλείει ούτε τη στρατιωτική λύση απέναντι σε σύμμαχο κράτος, τότε το ΝΑΤΟ παύει να υφίσταται ως κοινότητα κυρίαρχων κρατών και αποκαλύπτεται ως ιεραρχική δομή, όπου η ισχύς αντικαθιστά το δίκαιο.

Η στάση της Δανίας είναι ενδεικτική της ευρωπαϊκής αδυναμίας. Δεν διαπραγματεύεται από θέση ισχύος, αλλά υποχωρεί προληπτικά, προσφέροντας βάσεις, πρόσβαση σε πόρους και γεωστρατηγικά ανταλλάγματα. Η κυριαρχία μετατρέπεται σε διαπραγματεύσιμο μέγεθος. Και αυτό δεν είναι ένδειξη δύναμης των ΗΠΑ, αλλά σύμπτωμα φόβου. Φόβου απέναντι σε έναν κόσμο όπου η αμερικανική πρωτοκαθεδρία αμφισβητείται ταυτόχρονα στην Αρκτική, στην Ευρασία και στον Παγκόσμιο Νότο.

Ο Τράμπ αντιμετωπίζεται συχνά ως ιδιόρρυθμη εξαίρεση, ως ατύχημα της Ιστορίας ή ως «λαϊκιστική παρέκκλιση» από τον κανόνα της δυτικής διακυβέρνησης. Αυτή η ανάγνωση είναι βολική, αλλά ψευδής.

Ο Τραμπ δεν είναι ρήξη με το αμερικάνικο σύστημα. Όχι των Νεοταξιτών, αλλά το παλαιό που κρύβονταν πίσω από αυτούς. Απλά είναι η στιγμή που αυτό το σύστημα που προϋπήρχε αυτό του νεοταξισμού, παύει να προσποιείται και να το παίζει "ειρηνιστής".

Είναι το σημείο όπου η αμερικανική ισχύς μιλά χωρίς γάντια, χωρίς ρητορική περί αξιών, χωρίς φιλελεύθερα προσχήματα. Και αυτό ακριβώς τον καθιστά επικίνδυνο, όχι επειδή είναι απρόβλεπτος, αλλά επειδή είναι απολύτως ειλικρινής.

Η συμπεριφορά του δεν εξηγείται από τον χαρακτήρα του, αλλά από τη δομική παρακμή της αμερικανικής ηγεμονίας. Οι ΗΠΑ δεν είναι πια σε θέση να διαμορφώνουν παγκόσμια συναίνεση. Το δολάριο αμφισβητείται, οι θεσμοί που οικοδομήθηκαν μετά το 1945 χάνουν νομιμοποίηση και η στρατιωτική υπεροχή δεν εγγυάται πλέον πολιτικό αποτέλεσμα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Τραμπ επιλέγει τη μόνη γλώσσα που του απέμεινε για να επαναφέρει την αμερικανική αίγλη του Ρήγκαν και του Νίξον: Τη γλώσσα της συναλλαγής, του εκβιασμού και της ωμής ισχύος.

Όταν δηλώνει ότι οι ΗΠΑ «βγάζουν χρήματα από τον πόλεμο», δεν κυνίζει απλώς. Ουσιαστικά περιγράφει την πραγματική λειτουργία της σύγχρονης αμερικανικής ισχύος. Ο πόλεμος δεν είναι μέσο αποκατάστασης τάξης, αλλά εργαλείο ανακύκλωσης κεφαλαίου, βιομηχανικής τόνωσης και γεωπολιτικής εξάντλησης τρίτων. Πώς νομίζετε ότι ξεκίνησε ο πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία τη δεκαετία του '90; Αυτό ακριβώς, μόνο που στην εξουσία υπήρχε τότε ένας άχρηστος σεξιστής και πιόνι των ελίτ, ο Μπίλ Κλίντον.

Η Ουκρανία δεν είναι σύμμαχος ουσιαστικά κανενός. Πρόκειται για πεδίο φθοράς. Η Ευρώπη δεν είναι εταίρος, αλλά είναι χρηματοδότης. Και το ΝΑΤΟ δεν είναι συμμαχία αξιών, αλλά είναι μηχανισμός μετακύλισης κόστους.

Αυτή η λογική δεν ξεκίνησε με τον Τραμπ, αλλά με αυτόν γίνεται απροκάλυπτη. Και γι’ αυτό προκαλεί τόσο πανικό στη δυτική ελίτ των Νεοταξιτών. Όχι επειδή λέει ψέματα, αλλά επειδή λέει την αλήθεια χωρίς ντροπή.

Η Ουκρανία και η κατάρρευση των δυτικών μύθων

Στο ουκρανικό πεδίο μάχης καταρρέουν οι αφηγήσεις με εκκωφαντικό τρόπο. Η «αναπόφευκτη ουκρανική νίκη» αποδεικνύεται απλά...ως ευχή ανεκπλήρωτη. Η «επικείμενη ρωσική κατάρρευση» δεν έρχεται ποτέ.

Αντιθέτως, η Ρωσία, ανεξαρτήτως της πολιτικής ή ηθικής αξιολόγησης που μπορεί να της αποδώσει κανείς, αποδεικνύει στρατηγική αντοχή, βιομηχανική προσαρμογή και επιχειρησιακή επιμονή.

Η απαίτηση του Ζελένσκι από την Ευρώπη να παραδώσει τα αποθέματά της είναι κραυγή απόγνωσης και όχι δείγμα συμμαχικής σχέσης. Η Ευρώπη οδηγείται σε αυτοαφοπλισμό, χωρίς να διαθέτει κοινή στρατηγική, χωρίς ενιαία πολιτική βούληση και χωρίς έλεγχο της κλιμάκωσης. Ταυτόχρονα, δέχεται άμεσες στρατηγικές απειλές που δεν επέλεξε και δεν μπορεί να διαχειριστεί.

Η χρήση προηγμένων ρωσικών πυραυλικών συστημάτων, όπως ο πύραυλος Oresnik λειτουργεί ως μήνυμα προς την ευρωπαϊκή ήπειρο. Οι τεχνολογικές ομπρέλες δεν εγγυώνται ασφάλεια. Οι μύθοι περί απόλυτης προστασίας καταρρέουν, και μαζί τους καταρρέει η ψευδαίσθηση ότι η Δυτική Ευρώπη μπορεί να παίζει πόλεμο χωρίς να πληρώνει το τίμημα.

Η Ορθοδοξία στο στόχαστρο – όχι ως παγκόσμια, αλλά ως Ρωμαίϊκη!

Εδώ η σύγκρουση κατεβαίνει στο βαθύτερο δυνατό επίπεδο. Η δίωξη της Ορθοδοξίας στην Ουκρανία και στη Βαλτική δεν είναι παράπλευρη απώλεια. Είναι συνειδητή στρατηγική επιλογή. Και το κρίσιμο σημείο είναι το ότι δεν βάλλεται η Ορθοδοξία επειδή είναι «ρωσική». Βάλλεται επειδή είναι Ρωμαίϊκη.

Η Ρωμαίϊκη Ορθοδοξία, δηλαδή η ελληνική Ορθοδοξία που στήθηκε και ορθώθηκε στην πρωτεύουσα του Ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους αποτελεί τη ζωντανή συνέχεια της Ρωμαϊκής Οικουμένης, με πηγή την Κωνσταντινούπολη. Δεν ταυτίζεται με κράτος, δεν μετατρέπεται εύκολα σε ιδεολογία, δεν ενσωματώνεται σε δυτικά σχήματα ελέγχου. Δεν υπόσχεται παράδεισο μέσω συστημάτων, ούτε σωτηρία μέσω προόδου. Και ακριβώς γι’ αυτό είναι ενοχλητική.

Η απαγόρευση της κανονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Ουκρανία, οι πιέσεις για αλλαγή ονομάτων και δικαιοδοσιών, η ποινικοποίηση της κανονικής αναφοράς, συνιστούν κατάργηση της θρησκευτικής ελευθερίας στο όνομα της γεωπολιτικής ευθυγράμμισης. Πρόκειται για ιστορικό ολίσθημα με μακροπρόθεσμες συνέπειες, διότι όταν η πίστη γίνεται εργαλείο κράτους, η κοινωνία χάνει το τελευταίο της καταφύγιο.

Ο βρετανικός παράγοντας και η διαχρονική τέχνη της υπονόμευσης

Και τώρα μπαίνουμε στο σημείο ζέσης. Αν οι ΗΠΑ λειτουργούν ως ωμή δύναμη, η Βρετανία λειτουργεί, όπως έχω τονίσει πολλές φορές στα άρθρα μου, ως αρχιτέκτονας του παρασκηνίου.

Δεν χρειάζεται να επιβάλλει, δεν μπορεί άλλως τε. Αρκείται στο να διασπά. Δεν χρειάζεται να νικήσει, δεν μπορεί άλλως τε. Αρκείται στο να αποτρέψει την ενότητα. Από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα, η βρετανική γεωπολιτική δεν βασίζεται στη μαζική ισχύ, αλλά στη λεπτή τέχνη της υπονόμευσης, της εργαλειοποίησης θεσμών και της πρόκλησης εσωτερικών ρηγμάτων.

Η σκιά της MI6 στην περίπτωση της Εσθονίας και μετά από τις ρωσικές αποκαλύψεις, οι οποίες μάλιστα δεν είναι καθόλου κολακευτικές για τον Βαρθολομαίο (τον αποκαλούν μεταμορφωμένο διάβολο) δεν πέφτει τυχαία πάνω σε εκκλησιαστικά ζητήματα. Η Βρετανία έχει μακρά εμπειρία στο να μετατρέπει την πίστη, την εθνοτική ταυτότητα και τις θεσμικές ιδιαιτερότητες σε μοχλούς γεωπολιτικής πίεσης. Από τη Μέση Ανατολή έως τα Βαλκάνια, από την Ινδία έως την Κύπρο, η μέθοδος είναι η ίδια. Δημιουργία παράλληλων κέντρων, ενίσχυση διαιρέσεων, αποδυνάμωση κάθε ενιαίου αφηγήματος. Κι ο προδότης και τούτη τη φορά, στην περίπτωση δηλαδή της Εσθονίας αλλά και γενικότερα της Βαλτικής, είναι ο Βαρθολομαίος δυστυχώς...

Η ίδια σκηνή είχε λάβει χώρα και όταν δημιουργήθηκε μερίμνη των Άγγλων στο πρώτο Ψευτορωμαίϊκο, όταν και η Αγγλία πίεζε τους αντιβασιλείς να αποσχισθεί η ελλαδική Εκκλησία από το Οικουμενικό Πατριαρχείο για να σπάσει ο συνδετικός κρίκος της σκλαβωμένης Ρωμιοσύνης από την ελεύθερη.

Και το κυριότερο; Τότε εκείνη την εποχή, η Ρωσική Εκκλησία υπαγόταν "ατύπως" στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, διατηρώντας απόλυτα την ρωμαίϊκη παράδοση της αλληλεπίδρασης με την κοσμική εξουσία επιτρέποντας στην κρατική γραφειοκρατία να συμμετέχει ενεργά στις διοικητικές υποθέσεις της εκκλησίας. Αυτός ο έντονος "βυζαντινισμός", μαζί με το γεγονός ότι η Ρωσία παρέμεινε μετά τον Μεσαίωνα για μακρό χρονικό διάστημα απομονωμένη από τη Δύση, κράτησε ουσιαστικά τη Ρωσική Εκκλησία ανέπαφη από τις ιστορικές εξελίξεις της Αναγέννησης και της θρησκευτικής Μεταρρύθμισης. Και αυτόν ακριβώς τον...βυζαντινισμό έτρεμαν οι Άγγλοι, μήπως και συμβεί το...μοιραίο κάποια μέρα. Δηλαδή, μήπως και η ελεύθερη "Ελλάδα" τολμήσει σε συνεργασία με τη Ρωσία μια τελική αποδιοργάνωση της Οθωμανίας με πρόσχημα την Ορθοδοξία και τιναχτεί στον αέρα η βρετανική "εποπτεία".

Στην περίπτωση της Εσθονίας, δεν τους ενδιαφέρει ουσιαστικά το τι όνομα θα έχει η Ορθόδοξη Εκκλησία των Εσθονών, αλλά...προς τα πού αποκλίνει. Δηλαδή στην ρωσική Εκκλησία και κατ' επέκταση στο Ρωμαίϊκο Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Στην περίπτωση όμως της ίδιας της Ορθοδοξίας, ο στόχος δεν είναι η θεολογία, αλλά η δομή. Η Βρετανία γνωρίζει ότι ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως δεν διαθέτει ούτε στρατό ούτε κράτος. Δεν έχει το κοσμικό κύρος του Πάπα, ούτε την πολιτική κάλυψη μιας υπερδύναμης (Ρωσία). Και ακριβώς γι’ αυτό θεωρείται ευάλωτος. Ένας θεσμός με τεράστιο συμβολικό βάρος αλλά περιορισμένη κοσμική ισχύ είναι ιδανικός για πιέσεις, «διευκολύνσεις» και υπόγειες συναλλαγές.

Το ζητούμενο δεν είναι να ενισχυθεί η Ορθοδοξία, αλλά να κατακερματιστεί. Να μετατραπεί σε ένα σύνολο τοπικών, διαχειρίσιμων δομών, αποκομμένων από την οικουμενική τους συνείδηση. Να πάψει να είναι φορέας μνήμης και να γίνει απλό διοικητικό σχήμα.

Αυτός είναι ο πραγματικός στόχος της υπονόμευσης.

Φοβούνται τη Ρωμιοσύνη που έρχεται;

Το κρίσιμο ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν η Δύση φοβάται απλά τη Ρωσία. Τη Ρωσία τη γνωρίζει, τη μετρά, τη διαχειρίζεται στρατηγικά εδώ και αιώνες. Αυτό που φοβάται είναι κάτι βαθύτερο και λιγότερο μετρήσιμο: Τη Ρωμιοσύνη που έρχεται. Όχι ως αυτοκρατορικό σχέδιο, αλλά ως πνευματική και πολιτισμική αφύπνιση.

Η Ρωμιοσύνη δεν είναι κράτος, ούτε έθνος με τη στενή έννοια. Είναι τρόπος ύπαρξης, συνέχεια μνήμης, εμπειρία ιστορίας που δεν διακόπηκε ούτε με την Άλωση ούτε με τη νεωτερικότητα.

Είναι η συνείδηση ότι η Ορθοδοξία δεν είναι ούτε ρωσική ούτε ελληνική, αλλά καθολική χωρίς παπισμό και οικουμενική χωρίς ιμπεριαλισμό. Και αυτή η συνείδηση είναι επικίνδυνη για έναν κόσμο που βασίζεται στην αποσύνδεση, στον ατομικισμό και στη λήθη.

Μια Ρωμιοσύνη που θα ξαναβρεί τη φωνή της θα διεκδικήσει εκτός από εδάφη και νόημα. Δεν θα απειλήσει με όπλα, αλλά με σύγκριση. Θα δείξει ότι υπάρχει τρόπος να υπάρξει κοινότητα χωρίς μηχανιστική ομογενοποίηση, πίστη χωρίς ιδεολογία, παράδοση χωρίς φονταμενταλισμό. Και αυτό είναι αφόρητο για έναν πολιτισμό που έχει επενδύσει τα πάντα στην "πρόοδο" χωρίς σκοπό και στην ελευθερία χωρίς αλήθεια.

Γι’ αυτό οι αλήτες τη χτυπούν προληπτικά. Γι’ αυτό επιχειρούν να αποκόψουν την Ορθοδοξία από την ιστορική της ρίζα, να τη συρρικνώσουν σε «εθνικές εκκλησίες», να τη μετατρέψουν σε διαχειρίσιμο πολιτισμικό κατάλοιπο. Όχι επειδή η Ρωμιοσύνη είναι ήδη ισχυρή, αλλά επειδή διαισθάνονται ότι μπορεί να γίνει. Και οι αυτοκρατορίες πάντα φοβούνται περισσότερο αυτό που αναδύεται παρά αυτό που ήδη υπάρχει.

Το χάος, η ύβρις και το ερώτημα της αντοχής

Το χάος που απλώνεται μπροστά μας δεν είναι στιγμιαίο, ούτε αποτέλεσμα τυχαίων λαθών. Είναι το φυσικό επακόλουθο μιας μακράς ύβρεως. Η Δύση, αποκομμένη από τη μνήμη, τη μεταφυσική και το μέτρο, πίστεψε ότι μπορεί να υποκαταστήσει την αλήθεια με τη δύναμη, το νόημα με την πρόοδο και την πίστη με τη διαχείριση. Για δεκαετίες οικοδομούσε έναν κόσμο χωρίς ρίζες, θεωρώντας την Ιστορία βάρος και την παράδοση εμπόδιο. Τώρα, αυτός ο κόσμος τρίζει συθέμελα, όχι επειδή τον πολεμούν απ’ έξω, αλλά επειδή κατέρρευσε από μέσα.

Μέσα σε αυτή την αποσύνθεση, η σύγκρουση δεν είναι απλώς γεωπολιτική. Είναι πνευματική. Δεν αφορά μόνο σύνορα, πόρους ή σφαίρες επιρροής, αλλά το ίδιο το ερώτημα της ανθρώπινης αντοχής: τι κρατά έναν πολιτισμό όρθιο όταν όλα γύρω του καταρρέουν; Τι απομένει όταν οι θεσμοί χάνουν τη νομιμοποίησή τους, οι συμμαχίες το νόημά τους και η ισχύς την αποτελεσματικότητά της;

Η Ορθοδοξία βρίσκεται στο στόχαστρο ακριβώς επειδή απαντά σε αυτό το ερώτημα χωρίς κραυγές και χωρίς όπλα. Δεν υπόσχεται επίγεια τελειότητα ούτε ιστορική παντοδυναμία. Προσφέρει όμως κάτι που καμία αυτοκρατορία δεν μπόρεσε ποτέ να εξαλείψει: νόημα μέσα στη δοκιμασία, κοινότητα μέσα στη διάλυση, ελπίδα μέσα στην ήττα.

Γι’ αυτό και διώκεται. Όχι επειδή απειλεί με δύναμη, αλλά επειδή αποκαλύπτει το κενό εκείνων που στηρίζονται μόνο στη δύναμη.

Η Ιστορία είναι αμείλικτη σε αυτό το σημείο. Όλες οι αυτοκρατορίες που πίστεψαν ότι μπορούν να νικήσουν την αλήθεια με μηχανισμούς, κατέληξαν να ηττηθούν από την ίδια τους την ύβρη. Αντίθετα, η Ορθοδοξία επέζησε χωρίς στρατούς, χωρίς κράτος, χωρίς παγκόσμια εξουσία. Πέρασε από κατακόμβες, διωγμούς, αθεϊστικά καθεστώτα, εξευτελισμούς και προδοσίες. Και όμως, παρέμεινε. Όχι ως ιδεολογία, αλλά ως εμπειρία ζωής.

Η τελική νίκη της Ορθοδοξίας δεν θα έχει θριαμβευτικές παρελάσεις ούτε πολιτικά τρόπαια. Θα είναι αθόρυβη, όπως ήταν πάντα. Θα εκδηλωθεί εκεί όπου όλα τα άλλα σχήματα αποτυγχάνουν: στις κοινωνίες που θα αναζητήσουν ξανά μέτρο, στις οικογένειες που θα ζητήσουν νόημα, στους ανθρώπους που θα κουραστούν να ζουν χωρίς απάντηση στο «γιατί». Εκεί, η Ρωμιοσύνη δεν θα «επιστρέψει» ως πολιτικό σχέδιο, αλλά θα αναδυθεί ως φυσική ανάγκη.

Και αυτό ακριβώς είναι που φοβίζει περισσότερο τους σημερινούς διαχειριστές του χάους. Όχι μια στρατιωτική ήττα, αλλά μια πνευματική αφύπνιση. Όχι έναν αντίπαλο που πολεμά, αλλά έναν λαό που θυμάται. Διότι η μνήμη, όταν επανέρχεται, δεν εκδικείται· κρίνει. Και η κρίση αυτή είναι αδυσώπητη για όσους έχτισαν κόσμους χωρίς αλήθεια.

Εν κατακλείδι, βρισκόμαστε όχι στο τέλος μιας εποχής, αλλά στην αρχή μιας άλλης. Όχι πιο εύκολης, αλλά πιο αληθινής.

Το μόνο που απομένει για να γυρίσει ο τροχός του χρόνου, είναι μόνο ο Πόλεμος. Και αν κάτι θα σταθεί όρθιο μέσα στα ερείπια του σημερινού κόσμου, δεν θα είναι οι αυτοκρατορίες, ούτε τα συστήματα, ούτε οι συμμαχίες. Θα είναι εκείνο που άντεξε πάντοτε: Η πίστη που δεν υποτάχθηκε, η παράδοση που δεν ξεχάστηκε, και η Ρωμιοσύνη που, όσες φορές κι αν την έθαψαν, έμαθε να ανασταίνεται.

Πύρινος Λόγιος

sergioschrys@outlook.com