Θρίλερ με τις διαπραγματεύσεις στο Πακιστάν!

sergioschrys
πριν από 2 ώρες
διαβάστηκε 6 λεπτά

Θέτει βέτο για Λίβανο ο Sharif, τι συνέβη με την ιρανική αποστολή

Διπλωματικό χάος! ΗΠΑ και Ιράν σε επικίνδυνο παιχνίδι στο Πακιστάν!

Σε ατμόσφαιρα έντασης και αβεβαιότητας εξελίσσεται η διπλωματική ισορροπία γύρω από την προσπάθεια ειρηνικής συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς πλέον όλα κρέμονται από μία κλωστή.

Ο Πρέσβης του Ιράν στο Πακιστάν, Ρεζά Αμιρί Μογκαντάμ, δημοσίευσε και στη συνέχεια διέγραψε μία ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σε αυτήν αναφερόταν στην άφιξη ιρανικής αντιπροσωπείας στο Ισλαμαμπάντ για συνομιλίες σχετικά με την κατάπαυση του πυρός με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές.

Η ανάρτηση μνημόνευε επίσης το ειρηνικό σχέδιο του Ιράν, καθώς και τις προσπάθειες της ισραηλινής κυβέρνησης να υπονομεύσει τη διαδικασία. Παρότι η δημοσίευση αφαιρέθηκε άμεσα, δεν έχει δοθεί μέχρι στιγμής καμία επίσημη εξήγηση για την αφαίρεσή της.

Εν τω μεταξύ, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κατέληξαν σε προσωρινή κατάπαυση του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων, χάρη στις διπλωματικές πρωτοβουλίες του Πακιστάν. Την αμερικανική αντιπροσωπεία στις επικείμενες διαπραγματεύσεις θα ηγηθεί ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ενώ οι συνομιλίες θα διεξαχθούν στο Ισλαμαμπάντ.

Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λίβιτ, ανακοίνωσε ότι η πρώτη φάση των συζητήσεων θα πραγματοποιηθεί το προσεχές Σάββατο και θα εστιάσει σε κρίσιμα ζητήματα μεταξύ των δύο χωρών.

Η κατηγορηματική στάση του Πακιστάν απέναντι σε ΗΠΑ και Ισραήλ

Παράλληλα, ο Πρέσβης του Πακιστάν στην Ουάσιγκτον, Ριζουάν Σαΐντ Σεΐχ, ξεκαθάρισε ότι η προσωρινή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, στην οποία μεσολάβησε το Πακιστάν, περιλαμβάνει τόσο το Ιράν όσο και τον Λίβανο.

Ο Πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στη διαμεσολάβηση, είχε ήδη δηλώσει ότι Ιράν, Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους —συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου— συμφώνησαν σε άμεση εφαρμογή της κατάπαυσης του πυρός.

Ωστόσο, μόλις λίγες ώρες αργότερα, το Ισραήλ κλιμάκωσε δραματικά τις επιθέσεις του στον Λίβανο, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας του Λιβάνου, να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 254 άνθρωποι και να τραυματιστούν πάνω από 1.000. Ο ισραηλινός στρατός επιβεβαίωσε ότι οι επιδρομές επεκτάθηκαν και σε περιοχές με άμαχο πληθυσμό.

Ο ρόλος του Νετανιάχου

Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Βενιαμίν Νετανιάχου, εκφράζοντας σαφή αντίθεση στις διαμεσολαβημένες συμφωνίες, δήλωσε κατηγορηματικά ότι ο Λίβανος δεν εμπίπτει στη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. Την ίδια θέση υιοθέτησε και η Καρολάιν Λίβιτ, επαναλαμβάνοντας ότι, από αμερικανικής πλευράς, ο Λίβανος δεν αποτελεί μέρος της συμφωνίας και ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι έχουν ενημερωθεί σχετικά.

Παρά τις προαναφερθείσες αντιφάσεις, ο Πακιστανός πρέσβης δήλωσε στο αμερικανικό δίκτυο CNN ότι η δήλωση του Πακιστανού Πρωθυπουργού είναι ακριβής και ότι όλα τα μέρη —εκτός από το Ιράν— είχαν συμφωνήσει στην κατάπαυση του πυρός και για τον Λίβανο. «Δεδομένου ότι πρόκειται για την επίσημη θέση της κυβέρνησης του Πακιστάν, πιστεύω ότι οφείλουμε να της δώσουμε πλήρη εμπιστοσύνη», τόνισε χαρακτηριστικά.

Το Ισραήλ ναρκοθετεί τις διαπραγματεύσεις

Ο Ριζουάν Σαΐντ Σεΐχ επισήμανε ότι η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει τον τρόπο με τον οποίο οι ενέργειες του Ισραήλ υπονομεύουν την επιτυχία της συμφωνίας — ένα μοτίβο που έχει επαναληφθεί και στο παρελθόν με την παραβίαση άλλων συμφωνιών.

Από την πλευρά του, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί, μέσω του κοινωνικού δικτύου Χ, εξέδωσε αυστηρό μήνυμα, υπογραμμίζοντας ότι οι όροι της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είναι σαφείς. «Η επιλογή τώρα ανήκει στις Ηνωμένες Πολιτείες: είτε να επιλέξουν την ειρήνη είτε να συνεχίσουν τον πόλεμο μέσω του Ισραήλ. Ο κόσμος παρακολουθεί πώς θα τηρήσει τις υποσχέσεις του ο Αμερικανός Πρόεδρος. Η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο των ΗΠΑ», δήλωσε.

Ο εκπρόσωπος του Ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, ανέφερε επίσης μέσω του Χ την ανάρτηση του Πακιστανού Πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ και την αντίφαση στις δηλώσεις της Καρολάιν Λίβιτ σχετικά με τη μη συμπερίληψη του Λιβάνου, προσθέτοντας: «Αν αυτό δεν συνιστά παραβίαση των υποσχέσεων εκ μέρους των ΗΠΑ, τότε τι άλλο μπορεί να είναι;»

Η διαγραφή της ανάρτησης του Ιρανού πρέσβη

Η ανάρτηση του Ιρανού Πρέσβη στο Πακιστάν, Ρεζά Αμιρί Μογκαντάμ, που αφορούσε την άφιξη της ιρανικής αντιπροσωπείας, διαγράφηκε αιφνιδιαστικά από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η δημοσίευση είχε αναρτηθεί το πρωί της Πέμπτης στον λογαριασμό του στο Χ, αναφέροντας ότι η ιρανική αντιπροσωπεία θα έφθανε στο Ισλαμαμπάντ το ίδιο βράδυ για συνομιλίες με Αμερικανούς διαπραγματευτές σχετικά με την κατάπαυση του πυρός.

Στην ανάρτησή του, ο πρέσβης σημείωνε ότι το ταξίδι αυτό πραγματοποιούνταν παρά τις επιφυλάξεις του ιρανικού λαού για τις προσπάθειες της ισραηλινής κυβέρνησης να ανατρέψει τη διπλωματική αυτή κίνηση. Εξέφραζε επίσης τη σοβαρότητα του Ιράν να υλοποιήσει το ειρηνικό σχέδιο, καθώς και τη δέσμευσή του να ενισχύσει τις σχέσεις με την πακιστανική ηγεσία. Μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί καμία διευκρίνιση για τους λόγους της διαγραφής.

Εύθραυστη η εκεχειρία

Χάρη στις διπλωματικές προσπάθειες του Πακιστάν, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν συμφώνησαν σε προσωρινή κατάπαυση του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων, ενώ οι αντιπροσωπείες των δύο χωρών πρόκειται να ξεκινήσουν άμεσα συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ.

Η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα αποστείλει τριμελή ανώτερη αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, καθώς και τους Στιβ Γουίτκοφ (σύμβουλο του Προέδρου Τραμπ για θέματα Ασίας) και Τζάρεντ Κούσνερ.

Όπως ανέφερε η Καρολάιν Λίβιτ σε ενημέρωση δημοσιογράφων, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στέλνει την ομάδα αυτή στο Ισλαμαμπάντ για να προωθήσει τις διπλωματικές προσπάθειες στην περιοχή. Η πρώτη φάση των συνομιλιών προγραμματίζεται για το πρωί του Σαββάτου, με αντικείμενο κρίσιμα ζητήματα μεταξύ των δύο πλευρών.

Η όλη διαδικασία παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, με τις αντιφάσεις και τις κλιμακώσεις να δημιουργούν σύννεφα αμφιβολίας πάνω από κάθε βήμα προς την ειρήνη.

Το 10-σημείο σχέδιο ειρήνης του Ιράν: Μια διπλωματική πρόταση με μαξιμαλιστικές απαιτήσεις

Στο πλαίσιο της εύθραυστης εκεχειρίας που μεσολάβησε το Πακιστάν μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, το Ιράν υπέβαλε μέσω πακιστανικών διαύλων ένα 10-σημείο σχέδιο ειρήνης (ή σχέδιο κατάπαυσης του πυρός), το οποίο παρουσιάστηκε ως βάση για μόνιμη επίλυση της σύγκρουσης.

Το σχέδιο, σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό πρακτορείο IRNA και δημοσιεύματα όπως του Gulf News, δεν είναι απλώς μια πρόταση εκεχειρίας δύο εβδομάδων, αλλά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που καλύπτει στρατιωτικά, οικονομικά, περιφερειακά και πυρηνικά ζητήματα. Στόχος του είναι η μόνιμη λήξη των εχθροπραξιών, με έμφαση στην ασφάλεια του Ιράν, την άρση κυρώσεων και τον έλεγχο στρατηγικών διαύλων.

Τα 10 σημεία του σχεδίου (όπως δημοσιοποιήθηκαν)

Πλήρης παύση του πολέμου στο Ιράκ, τον Λίβανο και την Υεμένη – Ενσωμάτωση των συμμάχων του Ιράν («Άξονας της Αντίστασης») στην εκεχειρία.
Πλήρης και μόνιμη κατάπαυση του πολέμου κατά του Ιράν, χωρίς χρονικό όριο.
Τερματισμός όλων των συγκρούσεων στην περιοχή, σε ολιστική βάση.
Επανάνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.
Θέσπιση πρωτοκόλλου για ελεύθερη και ασφαλή ναυσιπλοΐα στο στενό.
Πλήρης αποζημίωση για το κόστος ανοικοδόμησης του Ιράν (reparations).
Πλήρης άρση όλων των κυρώσεων (πρωτογενών και δευτερογενών) κατά του Ιράν.
Απελευθέρωση ιρανικών κεφαλαίων και παγωμένων περιουσιακών στοιχείων που κατέχουν οι ΗΠΑ.
Δέσμευση του Ιράν να μην επιδιώξει πυρηνικά όπλα (παραμένει όμως το δικαίωμα εμπλουτισμού ουρανίου, σύμφωνα με άλλες πηγές).
Άμεση εφαρμογή εκεχειρίας σε όλα τα μέτωπα μόλις εγκριθεί το σχέδιο.

Πρόσθετα στοιχεία που αναφέρονται σε άλλες εκδοχές (Guardian, Al Jazeera) περιλαμβάνουν την αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων από τη Μέση Ανατολή, την επίσημη αναγνώριση του ελέγχου του Ιράν στο Στενό του Ορμούζ και την υιοθέτηση ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για δεσμευτική ισχύ της συμφωνίας.

Στρατηγική σημασία και ρεαλισμός

Το σχέδιο είναι καθαρά μαξιμαλιστικό από ιρανικής πλευράς, όπως το χαρακτήρισαν αμερικανοί αξιωματούχοι. Αποτελεί κλασική διαπραγματευτική τακτική: Ξεκινά από ακραίες θέσεις για να καταλήξει σε συμβιβασμούς. Τα βασικά του πλεονεκτήματα για το Ιράν είναι:

Οικονομική ανάκαμψη: Η άρση κυρώσεων και η απελευθέρωση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων (δισεκατομμύρια δολάρια) θα αναζωογονούσαν την ιρανική οικονομία, που έχει πληγεί σοβαρά από χρόνια κυρώσεων.
Στρατηγική ασφάλεια: Η μόνιμη εγγύηση μη επίθεσης, η ένταξη Λιβάνου/Υεμένης/Ιράκ στην εκεχειρία και η αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων θωρακίζουν τον «Άξονα της Αντίστασης» και ενισχύουν την περιφερειακή επιρροή του Ιράν.
Έλεγχος του Στενού του Ορμούζ: Το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και αερίου περνά από εκεί. Το Ιράν προτείνει πρωτόκολλο ασφαλούς ναυσιπλοΐας (ενδεχομένως με τέλη διέλευσης έως 2 εκατ. δολάρια ανά πλοίο για ανοικοδόμηση), διατηρώντας όμως στρατηγικό έλεγχο – μια «κόκκινη γραμμή» για Δύση και Ισραήλ.

Από την άλλη πλευρά, οι αδυναμίες από αμερικανικής και ισραηλινής σκοπιάς είναι εμφανείς:

Οι ΗΠΑ βλέπουν πολλά σημεία ως «απαράδεκτα» (US military withdrawal, πλήρης άρση κυρώσεων χωρίς παραχωρήσεις σε πυραύλους/πυρηνικά, αποζημιώσεις). Ο Πρόεδρος Τραμπ το χαρακτήρισε αρχικά «workable basis» για διαπραγμάτευση, αλλά αργότερα «not good enough» ή «thrown in the garbage» σε ορισμένες εκδοχές. Το Λευκό Οίκος διέψευσε ότι αποδέχθηκε πλήρως το σχέδιο.
Το Ισραήλ απορρίπτει ρητά την ένταξη του Λιβάνου, συνεχίζοντας επιθέσεις, γεγονός που δημιουργεί άμεση αντίφαση με το πακιστανικό αφήγημα.
Το σχέδιο δεν προβλέπει ουσιαστικούς περιορισμούς στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα πέρα από τη γενική δέσμευση «μη επιδίωξης όπλων», κάτι που οι ΗΠΑ θεωρούν ανεπαρκές.

Γεωπολιτικές προεκτάσεις και προοπτικές

Το 10-σημείο σχέδιο λειτουργεί ως διαπραγματευτικό χαρτί εν' όψει των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ (με επικεφαλής τον JD Vance). Ενισχύει τον ρόλο του Πακιστάν ως μεσολαβητή και δείχνει την ιρανική στρατηγική: να μετατρέψει μια προσωρινή εκεχειρία σε μόνιμη συμφωνία που θα αναβαθμίσει τη θέση του Ιράν στην περιοχή.

Ωστόσο, η διαγραφή της ανάρτησης του πρέσβη Reza Amiri Moghaddam και οι αντιφάσεις (Λίβανος, πολλαπλές εκδοχές σχεδίου) υποδηλώνουν εσωτερικές εντάσεις και έλλειψη πλήρους συνεννόησης.

Συμπέρασμα: Το σχέδιο είναι φιλόδοξο και ρεαλιστικό μόνο ως αφετηρία διαλόγου. Αν υπάρξει συμβιβασμός (π.χ. μερική άρση κυρώσεων, ελεγχόμενος εμπλουτισμός, περιορισμένη αποχώρηση δυνάμεων), μπορεί να οδηγήσει σε σταθεροποίηση. Διαφορετικά, η εκεχειρία των δύο εβδομάδων κινδυνεύει να καταρρεύσει, με την «μπάλα» – όπως δήλωσε ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί – να παραμένει στο γήπεδο των ΗΠΑ.

Η ιστορία δείχνει ότι τέτοιες μαξιμαλιστικές προτάσεις σπάνια υλοποιούνται αυτούσιες, αλλά συχνά ανοίγουν δρόμο για πιο ρεαλιστικές συμφωνίες. Η επόμενη φάση στο Ισλαμαμπάντ θα κρίνει αν η διπλωματία θα υπερισχύσει της σύγκρουσης.

Με πληροφορίες από Bankingnews, Aljazeeranews, Gulfnews, theguardian