Ο Tράμπ τινάζει στον αέρα τα σχέδια του Nετανιάχου! Τι παίζεται πίσω απ' τις κουρτίνες
Πολιτικός εφιάλτης στο Ισραήλ ενώ ο Νετανιάχου φοβάται τον ολοκληρωτικό πόλεμο, ανησυχώντας ταυτόχρονα και για την ειρήνη!
Για την κυβέρνηση Νετανιάχου και οι δύο δρόμοι — πόλεμος και ειρήνη — εμπεριέχουν σοβαρούς πολιτικούς και στρατηγικούς κινδύνους.
Η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα επικίνδυνο γεωπολιτικό παράδοξο: Φοβάται τόσο την επανέναρξη ενός γενικευμένου πολέμου με το Ιράν όσο και μια αμερικανοϊρανική συμφωνία που θα περιορίσει τη δυνατότητα του Ισραήλ να καθορίζει τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Οι αντιφατικές κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, οι επερχόμενες εκλογές και η αντοχή της Τεχεράνης δημιουργούν μια εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση για την ισραηλινή ηγεσία.
Το ισραηλινό δίλημμα που αποκαλύπτει τα όρια της στρατηγικής Νετανιάχου
Το Ισραήλ βρίσκεται μπροστά σε μια από τις πιο δύσκολες στρατηγικές αποφάσεις των τελευταίων ετών, χωρίς όμως να είναι το ίδιο εκείνο που θα λάβει την τελική απόφαση. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι η Ουάσινγκτον διατηρεί ανοιχτές τις επιλογές της απέναντι στο Ιράν, προκαλώντας έντονη αβεβαιότητα στην ισραηλινή πολιτική και στρατιωτική ηγεσία.
Το παράδοξο είναι αποκαλυπτικό: η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου εμφανίζεται προβληματισμένη τόσο από το ενδεχόμενο νέων αμερικανικών επιθέσεων όσο και από την πιθανότητα διπλωματικής συμφωνίας με την Τεχεράνη. Ο Ισραηλινός αναλυτής Μπεν Κάσπιτ, σε δημοσίευμά του στο Al-Monitor στις 9 Οκτωβρίου 2026, καταγράφει την ανησυχία που επικρατεί στους ισραηλινούς στρατιωτικούς και πολιτικούς κύκλους για την επόμενη κίνηση του Λευκού Οίκου.
Πίσω από αυτή την ανησυχία, ωστόσο, αναδεικνύεται ένα ευρύτερο πρόβλημα της ισραηλινής στρατηγικής: η προσπάθεια εξασφάλισης απόλυτης περιφερειακής υπεροχής μέσω στρατιωτικής πίεσης έχει δημιουργήσει εξαρτήσεις, τις οποίες η κυβέρνηση Νετανιάχου δεν μπορεί πλέον να ελέγξει πλήρως.
Το Ισραήλ επιδιώκει να διαμορφώνει τις εξελίξεις, αλλά η καθοριστική απόφαση για την επόμενη φάση της αμερικανοϊρανικής αντιπαράθεσης ανήκει στην Ουάσινγκτον.
Αντιφατικά μηνύματα από την Ουάσινγκτον – Η στρατιωτική προετοιμασία και η ξαφνική αναδίπλωση
Η αμερικανική πολιτική απέναντι στο Ιράν χαρακτηρίζεται από αντιφάσεις, οι οποίες προκαλούν ακόμη μεγαλύτερη νευρικότητα στο Ισραήλ. Σύμφωνα με δημοσίευμα του The Atlantic στις 8 Οκτωβρίου, ο Τραμπ είχε ζητήσει από το Πεντάγωνο να εξετάσει στρατιωτικές επιλογές εναντίον ιρανικών στόχων, ακόμη και πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.
Η προετοιμασία νέων επιχειρήσεων αποτέλεσε σαφές μήνυμα στρατιωτικής πίεσης προς την Τεχεράνη, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται οριστική απόφαση για επίθεση. Λίγο αργότερα, στις 8 Οκτωβρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε μέσω Truth Social ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να εξαπολύσουν νέες επιθέσεις εναντίον του Ιράν πριν από τις εκλογές.
Η τοποθέτηση αυτή ανέτρεψε τις προσδοκίες όσων θεωρούσαν πιθανή μια άμεση στρατιωτική κλιμάκωση. Για την ισραηλινή κυβέρνηση, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα προβληματική.
Η Ουάσινγκτον μπορεί να προετοιμάζεται στρατιωτικά, αλλά ταυτόχρονα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματικής διευθέτησης. Αυτή η αβεβαιότητα αποκαλύπτει και τα όρια της επιρροής του Νετανιάχου στον σημαντικότερο στρατηγικό σύμμαχο της χώρας του.
Ο μεγαλύτερος φόβος του Ισραήλ: Μια συμφωνία που δεν θα ικανοποιεί τον Νετανιάχου
Παρά τη διαρκή επίκληση της ιρανικής απειλής, η πιθανότητα διπλωματικής συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν προκαλεί σημαντική ανησυχία στην κυβέρνηση Νετανιάχου. Η ισραηλινή ηγεσία φοβάται ότι ο Τραμπ, επιδιώκοντας μια γρήγορη διπλωματική επιτυχία, ενδέχεται να αποδεχθεί μια συμφωνία που δεν θα επιβάλλει στην Τεχεράνη τους περιορισμούς που επιθυμεί το Ισραήλ. Το βασικό ζήτημα αφορά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, τον εμπλουτισμό ουρανίου και τις δυνατότητες διεθνούς επιτήρησης.
Το Ισραήλ θεωρεί ότι μια συμφωνία με ανεπαρκείς μηχανισμούς ελέγχου θα μπορούσε να επιτρέψει στο Ιράν να διατηρήσει κρίσιμες πυρηνικές δυνατότητες. Ωστόσο, εδώ αναδεικνύεται μια σοβαρή αντίφαση.
Μια συμφωνία που θα απέτρεπε έναν νέο πόλεμο και θα καθιέρωνε επαληθεύσιμους περιορισμούς στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα θα μπορούσε να εξυπηρετεί την περιφερειακή ασφάλεια, ακόμη και αν δεν ικανοποιούσε όλες τις απαιτήσεις του Νετανιάχου.
Η κυβέρνηση του Ισραήλ καλείται επομένως να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: επιδιώκει μια ρεαλιστική διπλωματική λύση ή απαιτεί μια τόσο εκτεταμένη ιρανική υποχώρηση ώστε οποιαδήποτε συμφωνία να καθίσταται πρακτικά αδύνατη;
Ο πόλεμος που μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ για το Ισραήλ
Η άλλη επιλογή, δηλαδή η επανέναρξη μεγάλης κλίμακας αμερικανικών επιθέσεων, δεν εγγυάται ασφαλέστερη θέση για το Ισραήλ. Αντιθέτως, ενδέχεται να προκαλέσει νέες ιρανικές στρατιωτικές απαντήσεις, επιθέσεις σε περιφερειακές υποδομές και περαιτέρω αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής.
Η μέχρι σήμερα σύγκρουση έχει αποδείξει ότι η στρατιωτική ισχύς δεν εξασφαλίζει αυτομάτως την πολιτική συμμόρφωση του αντιπάλου. Το Ιράν, παρά τις στρατιωτικές και οικονομικές πιέσεις, εξακολουθεί να αποτελεί υπολογίσιμο περιφερειακό παράγοντα. Η αμερικανική οικονομική πίεση έχει περιορίσει τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου, αλλά δεν έχει επιτύχει την ολοκληρωτική παράλυση της οικονομίας που προέβλεπαν ορισμένες αρχικές εκτιμήσεις.
Η ισραηλινή στρατηγική αντιμετωπίζει έτσι τον κίνδυνο να παγιδευτεί σε μια διαρκή αναμέτρηση, χωρίς σαφή πολιτική διέξοδο. Το σοβαρότερο πρόβλημα είναι ότι κάθε νέος κύκλος επιθέσεων μπορεί να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την επόμενη κρίση. Η λογική της συνεχούς στρατιωτικής κλιμάκωσης δεν αποτελεί από μόνη της στρατηγική ασφάλειας.
Οι εκλογές απειλούν να ανατρέψουν τους σχεδιασμούς Νετανιάχου
Η συγκυρία γίνεται ακόμη δυσκολότερη για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό εξαιτίας του εκλογικού ημερολογίου. Στις 27 Οκτωβρίου 2026 πραγματοποιούνται οι βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ, ενώ στις 3 Νοεμβρίου ακολουθούν οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Νετανιάχου βρίσκεται επομένως αντιμέτωπος με ένα διπλό πολιτικό ρίσκο. Μια νέα στρατιωτική σύγκρουση θα μπορούσε να του επιτρέψει να προβάλει την εικόνα του αποφασιστικού ηγέτη, αλλά ενδέχεται επίσης να εκθέσει τους Ισραηλινούς πολίτες σε νέους κινδύνους και να προκαλέσει ερωτήματα για το κόστος των επιλογών του.
Αντίστοιχα, μια αμερικανοϊρανική συμφωνία πριν από τις εκλογές θα μπορούσε να αποδυναμώσει το αφήγημα ότι η στρατιωτική πίεση αποτελεί τη μοναδική αποτελεσματική απάντηση στην Τεχεράνη. Η χρήση της εθνικής ασφάλειας ως κεντρικού στοιχείου της πολιτικής αντιπαράθεσης καθιστά ακόμη δυσκολότερη τη διάκριση ανάμεσα στο πραγματικό εθνικό συμφέρον και στην εκλογική σκοπιμότητα.
Και αυτή είναι μια ουσιαστική κριτική προς την κυβέρνηση Νετανιάχου: η ασφάλεια εκατομμυρίων ανθρώπων δεν μπορεί να μετατρέπεται σε εργαλείο προεκλογικής στρατηγικής.
Ο Τραμπ υπολογίζει το αμερικανικό κόστος – Όχι μόνο τις ισραηλινές απαιτήσεις
Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει να αντιμετωπίσει τη δυσαρέσκεια που προκαλούν στις Ηνωμένες Πολιτείες οι οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης. Η αύξηση των τιμών ενέργειας, οι πληθωριστικές πιέσεις και το οικονομικό βάρος της στρατιωτικής αντιπαράθεσης επηρεάζουν την αμερικανική πολιτική ατζέντα. Σύμφωνα με το Associated Press, η κοινή γνώμη εμφανίζεται ιδιαίτερα αρνητική απέναντι στη συνέχιση του πολέμου, παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι οι αποφάσεις της δεν καθορίζονται από το εκλογικό ημερολόγιο.
Για τον Τραμπ, επομένως, η επίτευξη μιας συμφωνίας θα μπορούσε να προσφέρει διπλωματικά και οικονομικά οφέλη. Για τον Νετανιάχου, όμως, μια τέτοια εξέλιξη ενδέχεται να θεωρηθεί στρατηγική υποχώρηση, εφόσον δεν ικανοποιηθούν οι ισραηλινές απαιτήσεις. Ακριβώς εδώ εντοπίζεται η απόκλιση συμφερόντων μεταξύ των δύο κυβερνήσεων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να επιλέξουν έναν συμβιβασμό που θα μειώνει το συνολικό κόστος της αντιπαράθεσης, ακόμη και αν αυτός δεν ανταποκρίνεται στο ισραηλινό όραμα για την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων.
Το πραγματικό αδιέξοδο της ισραηλινής πολιτικής
Η κυβέρνηση Νετανιάχου έχει επενδύσει πολιτικά στη λογική ότι η στρατιωτική υπεροχή και η διαρκής πίεση μπορούν να εξασφαλίσουν την επιθυμητή συμπεριφορά του Ιράν. Ωστόσο, η δυνατότητα διεξαγωγής επιθέσεων δεν ισοδυναμεί με δυνατότητα επιβολής μιας σταθερής πολιτικής διευθέτησης.
Η παρατεταμένη σύγκρουση επιβαρύνει τις κοινωνίες, αποσταθεροποιεί τις οικονομίες και αυξάνει τον κίνδυνο ευρύτερης πολεμικής ανάφλεξης. Επιπλέον, η ισραηλινή κυβέρνηση δεν μπορεί να αγνοεί ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν συνέπειες και για τους αμάχους, τόσο στο Ιράν όσο και στις υπόλοιπες χώρες που επηρεάζονται από την αναμέτρηση.
Η προστασία των πολιτών, ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου και η αναζήτηση βιώσιμων μηχανισμών ασφάλειας οφείλουν να αποτελούν βασικά κριτήρια οποιασδήποτε απόφασης. Το Ισραήλ έχει ανησυχίες για την ασφάλειά του. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε στρατιωτική επιλογή της κυβέρνησής του είναι αναγκαστικά αναγκαία, αποτελεσματική ή δικαιολογημένη.
Η Μέση Ανατολή δεν μπορεί να παραμένει όμηρος μιας ατέρμονης σύγκρουσης
Η τελική απόφαση του Τραμπ παραμένει αβέβαιη. Μια συμφωνία με την Τεχεράνη απαιτεί ουσιαστικές παραχωρήσεις, αξιόπιστες εγγυήσεις και αποτελεσματικούς μηχανισμούς εφαρμογής.
Ένας νέος πόλεμος, αντίθετα, εγκυμονεί τον κίνδυνο ακόμη μεγαλύτερης αποσταθεροποίησης. Για την κυβέρνηση Νετανιάχου, και οι δύο δρόμοι εμπεριέχουν σοβαρούς πολιτικούς και στρατηγικούς κινδύνους. Το γεγονός αυτό αποκαλύπτει τα όρια μιας προσέγγισης που βασίζεται κυρίως στην αποτροπή μέσω της ισχύος, χωρίς επαρκή διπλωματική προοπτική.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον Νετανιάχου δεν είναι μόνο ότι ο Τραμπ μπορεί να αποφασίσει διαφορετικά από όσα επιθυμεί το Ισραήλ. Είναι ότι η ισραηλινή κυβέρνηση ενδέχεται να διαπιστώσει πως ούτε ένας νέος πόλεμος ούτε η απόρριψη ενός συμβιβασμού μπορούν να της εγγυηθούν την ασφάλεια που υπόσχεται.
Και όσο η ηγεσία του Ισραήλ αντιμετωπίζει τη διπλωματία ως ανεπιθύμητη παραχώρηση αντί για πιθανό μέσο επίλυσης της κρίσης, τόσο θα δυσκολεύεται να μετατρέψει τη στρατιωτική της ισχύ σε μια πραγματικά βιώσιμη ειρήνη. Εν κατακλείδι, ο Νετανιάχου τρέμει τον πόλεμο, φοβάται και την ειρήνη.
Σχόλια