Ο Τραμπ κήρυξε άνευ προηγουμένου οικονομικό πόλεμο στο Ιράν!

Ο μυστικός διάδρομος στο Ορμούζ και η δύσκολη θέση των ΗΠΑ

Ο Ντόναλντ Τραμπ επέσεισε χθες Τετάρτη την απειλή «τρομερών» οικονομικών συνεπειών σε βάρος «οποιασδήποτε χώρας» προσφέρει βοήθεια στο Ιράν, εντείνοντας περαιτέρω την πίεση που ασκεί η Ουάσιγκτον στην Τεχεράνη, μήνες μετά την έναρξη του πολέμου με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς της 28ης Φεβρουαρίου.

«Ανακοινώνω (…) ότι κάθε χώρα που θα επιτρέψει σε χρηματοπιστωτικούς θεσμούς της, επιχειρήσεις της, αεροδρόμιά της, κυβερνητικούς θεσμούς της να προσφέρουν σωσίβιο οποιαδήποτε μορφής στο Ιράν θα βρεθεί η ίδια αντιμέτωπη με τρομερές οικονομικές συνέπειες», ανέφερε ο Τραμπ μέσω Truth Social.

Στο μήνυμά του κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι δεν «άδραξε τη μεγάλη ευκαιρία» που της προσέφερε να κλείσει «συμφωνία» με αυτόν. «Ανακοινώνω συνεπώς την πιο συντριπτική επιχείρηση οικονομικού πολέμου που διεξήχθη ποτέ εναντίον οποιασδήποτε χώρας»,συνέχισε, υποσχόμενος «οικονομικό πόλεμο και απομόνωση επιπέδου άνευ προηγουμένου».

«Λαθρεμπόριο πετρελαίου, ανταλλαγές νομισμάτων, μεταφορές ρευστότητας, ανταλλακτήρια συναλλάγματος, νηογνώμονες, εταιρείες βιτρίνες — όλ’ αυτά πρέπει να σταματήσουν τώρα», συνέχισε, υπόψη των χωρών που προφανώς υποψιάζεται πως παρέχουν βοήθεια, φανερά ή κρυφά, στο Ιράν.

Ωστόσο δεν αναφέρθηκε συγκεκριμένα στα μέτρα και στις κυρώσεις που σκοπεύει να προωθήσει. Την περασμένη εβδομάδα ήδη ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ απειλούσε το Ιράν ότι θα αντιμετωπίσει οικονομική απομόνωση που «δεν είχε γνωρίσει ποτέ πριν ο κόσμος».

Αν και οι εχθροπραξίες έχουν μειωθεί σε ένταση , η κατάσταση παραμένει τεταμένη στη Μέση Ανατολή έπειτα από σχεδόν έξι μήνες πολέμου.

Με δεδομένα τη δυσαρέσκεια στην κοινή γνώμη και στην πολιτική σκηνή των ΗΠΑ για τον πόλεμο, καθώς και τη μείωση διαφόρων καίριων κατηγοριών πυρομαχικών στα αποθέματα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, ο ογδοντάρης ρεπουμπλικάνος, που αρέσκεται να προβάλει το προφίλ του απρόβλεπτου, μοιάζει τελευταία να έχει υιοθετήσει μάλλον στάση αναμονής σε στρατιωτικό επίπεδο.

Οι βαλλιστικοί πύραυλοι του Ιράν

Αφού δέχτηκε την επίθεση που εξαπέλυσαν από κοινού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ την 28η Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη ανταπέδωσε βάζοντας στο στόχαστρο κράτη της περιοχής, συμμάχους της Ουάσιγκτον, κατόπιν κλείνοντας το στενό του Ορμούζ, θαλάσσια οδό καίριας σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων. Η Ουάσινγκτον ανταπάντησε επιβάλλοντας αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν προχθές Τρίτη το Ιράν ότι εκτόξευσε δυο βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον τους, που έπεσαν στη θάλασσα, στοχοποιώντας τη «διεθνή ναυσιπλοΐα». Το ιρανικό ΥΠΕΞ το διέψευσε, “απέρριψε” την κατηγορία. Αντιδρώντας, η διπλωματία των ΗΑΕ ανακοίνωσε ότι αναστέλλονται μέχρι νεοτέρας όλες «οι εμπορικές ανταλλαγές και οι χρηματοοικονομικές συναλλαγές» με το Ιράν.

Από την άλλη, «οποιαδήποτε βοήθεια ή διευκόλυνση παρέχεται στον επιτιθέμενο αμερικανικό στρατό ισοδυναμεί με συμμετοχή στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις», διεμήνυσε, απευθυνόμενος στις χώρες του Κόλπου, ο επικεφαλής των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων στρατηγός Αλί Αμπντουλαχί, κατά το πρακτορείο MEHR.

Οι δυο χώρες, τις οποίες χωρίζει το στενό του Ορμούζ, έχουν ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς. Μέχρι να ξεσπάσει ο πόλεμος, τα ΗΑΕ θεωρούνταν σημαντικός εμπορικός εταίρος του Ιράν, που υφίσταται εκτενείς αμερικανικές κυρώσεις. Τα διπλωματικά εγχειρήματα μοιάζουν να παραμένουν σε αδιέξοδο. «Δεν διεξάγονται αυτή τη στιγμή ούτε συζητήσεις, ούτε συνομιλίες, ούτε προγραμματίζονται, με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», τόνιζε προχθές ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ.

“Ξένη ανάμιξη”

Σύμφωνα με πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στην Ουάσιγκτον, οι επαφές έχουν πλέον ανασταλεί κι ο Τραμπ απαίτησε από τους συνεργάτες του να μην συνεχίσουν τον διάλογο με την Τεχεράνη όσο δεν προσεγγίζει τις αμερικανικές θέσεις.

Η άλλη πλευρά δεν μοιάζει διατεθειμένη να εκπέμψει κανένα μήνυμα προς αυτή την κατεύθυνση. Ο ιρανός επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ επέμενε προχθές πως το στενό του Ορμούζ δεν πρόκειται να ανοίξει όσο η αμερικανική κυβέρνηση δεν εφαρμόζει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε με το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, που υπογράφτηκε από τους προέδρους των δυο χωρών τον Ιούνιο.

«Οι Αμερικανοί νομίζουν πως αν πιέσουν πιο δυνατά το Ιράν θα αποσπάσουν παραχωρήσεις που δεν συμπεριλαμβάνονταν ποτέ στη συμφωνία», σχολίασε μέσω X, αλλά η κυβέρνηση του προέδρου Τραμπ, την οποία χαρακτήρισε «μπουλούκι παλιάτσων», δεν μπορεί να βγάλει «λαγό από το καπέλο», συμπλήρωσε.

Η καταρχήν συμφωνία, που προέβλεπε κατάπαυση του πυρός για 60 ημέρες και διαπραγματεύσεις ενόψει λύσης με διάρκεια, έγινε κομματάκια όταν ξανάρχισαν οι εχθροπραξίες τον Ιούλιο.

Ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο οποίος χθες επισκέφτηκε τη Βαγδάτη, στηλίτευσε εξάλλου την «ξένη ανάμιξη, τη στιγμή που η αμερικανική κυβέρνηση πιέζει αυτήν του Ιράκ να αφοπλίσει ισχυρές ιρακινές ένοπλες οργανώσεις προσκείμενες στην Τεχεράνη, και κάλεσε να υπάρξει περιφερειακή ενίσχυση». Παράλληλα, το Ιράν και το Ομάν, στις δυο πλευρές του στενού του Ορμούζ, συζητούν εδώ κι εβδομάδες για τη μελλοντική διαχείριση της θαλάσσιας οδού.

Η Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία στοχοποιεί πλοία που προσπαθούν να διασχίσουν το στενό χωρίς να ζητήσουν την άδεια της, εννοεί να προχωρήσει στην επιβολή τελών για παρεχόμενες υπηρεσίες στο στενό, κάτι που έχουν απορρίψει κατηγορηματικά οι ΗΠΑ και κάποιες πετρελαιοεξαγωγικές μοναρχίες στην περιοχή.

Ο μυστικός θαλάσσιος διάδρομος

Ο αμερικανικός στρατός έχει δημιουργήσει αθόρυβα έναν θαλάσσιο διάδρομο μέσω των Στενών του Ορμούζ, με στόχο τη μεταφορά εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου καθημερινά από τον Περσικό Κόλπο προς τη διεθνή αγορά, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios. Η επιχείρηση βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετές εβδομάδες και η Ουάσινγκτον τη θεωρεί σημαντική επιτυχία, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη παραμένουν ουσιαστικά ανύπαρκτες και το αδιέξοδο εξακολουθεί να υφίσταται.

Όπως ανέφεραν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, κάθε βράδυ περίπου 15 έως 20 πετρελαιοφόρα διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, ακολουθώντας έναν νότιο θαλάσσιο δίαυλο που κινείται κατά μήκος των ακτών του Ομάν.

Με τον τρόπο αυτό, περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως – ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ήμισυ του όγκου που διακινούνταν πριν από τον πόλεμο – μεταφέρονται εκτός των Στενών και διοχετεύονται στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Η αμερικανική επιχείρηση αντιμετωπίζει μία από τις πιο σοβαρές επιπτώσεις του πολέμου: Τη διατάραξη των προμηθειών πετρελαίου, η οποία είχε οδηγήσει σε απότομη άνοδο των διεθνών τιμών του αργού.

Παρ' ότι οι ποσότητες πετρελαίου που εξέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν χαμηλότερες σε σχέση με την προπολεμική περίοδο, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η επιχείρηση έχει ήδη αισθητή επίδραση στη διαθεσιμότητα πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.

Η επιχείρηση δεν περιορίζεται μόνο στη συνοδεία πετρελαιοφόρων που μεταφέρουν ήδη φορτία. Ο αμερικανικός στρατός βοηθά επίσης άδεια πετρελαιοφόρα να εισέλθουν στον Περσικό Κόλπο από την Αραβική Θάλασσα μέσω των Στενών, να παραλάβουν πετρέλαιο από χώρες της περιοχής και στη συνέχεια να εξέλθουν ξανά προς τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Οι πλήρεις λεπτομέρειες της επιχείρησης δεν είχαν γίνει γνωστές μέχρι σήμερα.

«Ελέγχουμε τη νότια λωρίδα των Στενών του Ορμούζ εδώ και δύο μήνες. Οι Φρουροί της Επανάστασης μπορεί να προκαλούν προβλήματα, αλλά δεν ελέγχουν τα Στενά. Εμείς τα ελέγχουμε», δήλωσε ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους που έχει άμεση γνώση της επιχείρησης.

Η ειδική δύναμη που επιβλέπει την επιχείρηση στον Ορμούζ διοικείται από το αρχηγείο του αμερικανικού στρατού στο Φορτ Μπραγκ της Βόρειας Καρολίνας. Η ομάδα συντονίζεται με τους περιφερειακούς εταίρους των ΗΠΑ στον Κόλπο και καταρτίζει καθημερινά λίστες με τα πλοία που εξέρχονται από τον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών προς την Αραβική Θάλασσα.

Παράλληλα, καταγράφονται τα μισθωμένα άδεια πετρελαιοφόρα που ταξιδεύουν από την Αραβική Θάλασσα μέσω των Στενών προς τα λιμάνια των χωρών του Κόλπου, ώστε να παραλάβουν νέα φορτία πετρελαίου.

Κάθε βράδυ τα πλοία κινούνται οργανωμένα: Μία μεγάλη γραμμή εξόδου σε συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο και μία ξεχωριστή γραμμή εισόδου σε άλλο χρονικό διάστημα. Στη συνέχεια διέρχονται από τον νότιο θαλάσσιο διάδρομο ακολουθώντας τις οδηγίες του αμερικανικού στρατού. Η αμερικανική Πολεμική Αεροπορία έχει αναπτύξει, επίσης, μαχητικά αεροσκάφη για την προστασία των πλοίων από πιθανές επιθέσεις με ιρανικούς πυραύλους κρουζ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Σύμφωνα με τους Αμερικανούς αξιωματούχους, η επιχείρηση κατέστη δυνατή μετά την πρόσφατη δίμηνη εκστρατεία της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), η οποία υποβάθμισε σημαντικά τα συστήματα ραντάρ και θαλάσσιας επιτήρησης του Ιράν. Οι ιρανικές δυνάμεις έχουν, πλέον, περιορισμένη εικόνα της ναυτικής κίνησης στον νότιο διάδρομο των Στενών.

Η επιτήρηση βασίζεται σε λίγα ραντάρ που κατάφεραν να επαναφέρουν σε λειτουργία, καθώς και σε «παρατηρητές» που βρίσκονται σε μικρά ταχύπλοα των Φρουρών της Επανάστασης. Επειδή, σύμφωνα με τις αμερικανικές εκτιμήσεις, οι Ιρανοί είναι σε μεγάλο βαθμό «τυφλοί», εκτοξεύουν drones και πυραύλους κρουζ προς γενικές περιοχές όπου εκτιμούν ότι μπορεί να κινούνται πλοία.

Ορισμένα πλοία έχουν πληγεί από τις ιρανικές επιθέσεις, ωστόσο πολλές από αυτές αποτράπηκαν από τον αμερικανικό στρατό. Μόνο αυτή την εβδομάδα, οι αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν οκτώ ιρανικά drones και δύο πυραύλους κρουζ, σύμφωνα με έναν από τους αξιωματούχους.

Συνεχίζονται οι εξαγωγές πετρελαίου

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι τις τελευταίες δύο εβδομάδες 15 έως 20 πετρελαιοφόρα διέρχονταν κάθε βράδυ από τα Στενά του Ορμούζ μέσω του νότιου διαδρόμου, διατηρώντας τις εξαγωγές πετρελαίου σε λειτουργία.

Οι μέσες ημερήσιες εξαγωγές αυξάνονται και πλέον πλησιάζουν τα 10 εκατομμύρια βαρέλια. Μάλιστα ορισμένες νύχτες, μάλιστα, η ποσότητα πετρελαίου που μεταφέρθηκε έξω από τον Κόλπο έφτασε τα 15 έως 20 εκατομμύρια βαρέλια.

Όπως αναφέρθηκε, μία νύχτα αυτή την εβδομάδα είχαν προγραμματιστεί περισσότερα από 20 πλοία να εισέλθουν και να εξέλθουν από τα Στενά μέσω της νότιας λωρίδας, με περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου να μπορούν να μεταφερθούν προς τις διεθνείς αγορές.

Από την πλευρά του ο  Τραμπ δήλωσε στο Axios ότι «τεράστια ποσότητα πετρελαίου βγαίνει από τα Στενά του Ορμούζ», προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ δεν διαπραγματεύονται αυτή τη στιγμή με το Ιράν. «Χάνουν χρόνο. Είναι χάσιμο χρόνου να διαπραγματεύεσαι μαζί τους», είπε χαρακτηριστικά. Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι «οι Ιρανοί έχουν ακόμη κάποια δύναμη να πολεμήσουν, αλλά συνολικά είναι σκιά του εαυτού τους»...

slPrss