Τι θα συμβεί στις 15 Μαΐου; Γιατί ο Τραμπ χρειαζόταν την εκεχειρία με το Ιράν;

Ο Τραμπ χρειαζόταν επειγόντως την εκεχειρία — όχι από θέση ισχύος, αλλά λόγω εσωτερικών πιέσεων 

Η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποκαλύπτει με εμφατικό τρόπο τις βαθύτερες αδυναμίες της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και, ταυτόχρονα, αναδεικνύει την Κίνα ως έναν πιο μετρημένο και στρατηγικά ώριμο παίκτη στη διεθνή σκηνή.

Στο επίκεντρο αυτής της αντιπαράθεσης βρίσκεται όχι μόνο η σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, αλλά και η ευρύτερη αντιπαλότητα ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και το Πεκίνο.

Η ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ και η πραγματικότητα

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα ισχυριστεί ότι η ηγεσία του Ιράν είναι διχασμένη.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο αναλυτής Φοάντ Ιζαντί, τέτοιες εκτιμήσεις βασίζονται σε ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες και όχι σε πραγματικά δεδομένα.

Η παρατήρηση αυτή δεν είναι απλώς ακαδημαϊκή. Αγγίζει την ουσία της αμερικανικής στρατηγικής: Tην κατασκευή αφηγήσεων που εξυπηρετούν πολιτικές ανάγκες.

Ο Τραμπ φαίνεται να χρειάζεται επειγόντως την εκεχειρία έως 26/4 όπως αποκαλύπτουν οι Ισραηλινοί — όχι από θέση ισχύος, αλλά λόγω εσωτερικών πιέσεων.

Ο ίδιος ο Ιζαντί υπογραμμίζει ότι:

• Η προθεσμία του Νόμου περί Πολεμικών Εξουσιών πλησιάζει και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό και θα το εξηγήσουμε παρακάτω

• Η πολιτική στήριξη στο Κογκρέσο είναι οριακή

• Μια νέα στρατιωτική σύγκρουση θα μπορούσε να απορριφθεί

Με άλλα λόγια, η Ουάσινγκτον δεν ελέγχει πλήρως την κατάσταση — αντιθέτως, προσπαθεί να την διαχειριστεί επικοινωνιακά.

Η οικονομική πίεση και το αμερικανικό αδιέξοδο

Η κρίση δεν είναι μόνο στρατιωτική — είναι βαθιά οικονομική.

Η αύξηση των τιμών ενέργειας, η αβεβαιότητα στις αγορές και ο φόβος για διακοπή εμπορικών ροών δημιουργούν ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα διπλό πρόβλημα.

Αν κλιμακώσει, ρισκάρει στρατιωτική και πολιτική καταστροφή ενώ αν υποχωρήσει, εμφανίζεται αδύναμος.

Αυτή η παγίδα εξηγεί την αντιφατική συμπεριφορά της Ουάσινγκτον: επιθετική ρητορική, αλλά περιορισμένη δράση.

Η Κίνα ως δύναμη ισορροπίας

Σε πλήρη αντίθεση με αυτή την αστάθεια, η Κίνα εμφανίζεται ως ένας παράγοντας σταθερότητας.

Ο Σι Τζινπίνγκ έχει υιοθετήσει μια στρατηγική που συνδυάζει διπλωματία, οικονομική λογική και γεωπολιτική αυτοσυγκράτηση.

Το Πεκίνο καταδίκασε τον αμερικανικό αποκλεισμό ως επικίνδυνο, υποστήριξε την ανάγκη διατήρησης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και εργάστηκε παρασκηνιακά για την επίτευξη εκεχειρίας.

Αυτή η στάση δεν είναι τυχαία.

Αντανακλά μια βαθύτερη φιλοσοφία εξωτερικής πολιτικής, που δίνει προτεραιότητα στη σταθερότητα έναντι της σύγκρουσης.

Η συνάντηση στο Πεκίνο - Κρίσιμο γεωπολιτικό ορόσημο

Η επικείμενη συνάντηση μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Σι Τζινπίνγκ στις 14-15/5 στο Πεκίνο αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κυριαρχεί στην ατζέντα, απειλεί την παγκόσμια οικονομία ενώ δοκιμάζει τις σχέσεις μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων.

Παρά τις εντάσεις, η Κίνα έχει επιδείξει αξιοσημείωτη αυτοσυγκράτηση.

Ακόμη και απέναντι σε κατηγορίες περί στρατιωτικής υποστήριξης προς το Ιράν, το Πεκίνο απέφυγε την κλιμάκωση.

Αυτό δεν είναι ένδειξη αδυναμίας — είναι ένδειξη στρατηγικής ωριμότητας.

Η πραγματική ισχύς: στρατιωτική ή στρατηγική;

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τεράστια στρατιωτική ισχύ.

Όμως η κρίση αποδεικνύει ότι η ισχύς αυτή δεν μεταφράζεται πάντα σε πολιτικό έλεγχο.

Αντίθετα, η Κίνα διατηρεί περιορισμένη στρατιωτική παρουσία, αποφεύγει την άμεση εμπλοκή ενώ ταυτόχρονα επενδύει στη διπλωματία και τις οικονομικές σχέσεις.

Το αποτέλεσμα; Μεγαλύτερη ευελιξία και επιρροή χωρίς το κόστος της σύγκρουσης.

Η γεωπολιτική στρατηγική του Πεκίνου

Η Κίνα δεν επιδιώκει την άμεση αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αντίθετα, αξιοποιεί τα λάθη της Ουάσινγκτον για να ενισχύσει τη θέση της.

Η προσέγγιση αυτή φαίνεται στη συνεργασία με χώρες του Περσικού Κόλπου, στις σχέσεις με το Ιράν και στον συντονισμό με τη Ρωσία.

Παράλληλα, το Πεκίνο διατηρεί ισορροπία, αποφεύγοντας κινήσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν γενικευμένη σύγκρουση.

Ο μύθος της «κινεζικής απειλής»

Πολλοί στη Δύση παρουσιάζουν την Κίνα ως επιθετική δύναμη. Ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν κάτι διαφορετικό:

• Μόνο μία στρατιωτική βάση στη Μέση Ανατολή

• Περιορισμένες πωλήσεις όπλων

• Έμφαση στη διπλωματία

Σε αντίθεση, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν εκτεταμένη στρατιωτική παρουσία και εμπλέκονται ενεργά σε συγκρούσεις.

Η σύγκριση είναι αποκαλυπτική.

Η Μέση Ανατολή ως καθρέφτης της παγκόσμιας τάξης

Η κρίση αυτή αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη μετατόπιση ισχύος. Η εποχή της μονοπολικής κυριαρχίας των Ηνωμένων Πολιτειών φαίνεται να υποχωρεί, ενώ αναδύονται νέοι πόλοι ισχύος.

Η Κίνα προωθεί πολυμερείς λύσεις, ενισχύει οικονομικά δίκτυα ενώ αποφεύγει στρατιωτικές περιπέτειες.

Αντίθετα, η Ουάσινγκτον παραμένει εγκλωβισμένη σε μια λογική σύγκρουσης που δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες.

Ίσως το σημαντικότερο μάθημα από αυτή την κατάσταση είναι ότι η στρατιωτική ισχύς δεν αρκεί. Χρειάζεται στρατηγική σκέψη, διπλωματική ευελιξία και κατανόηση των παγκόσμιων αλληλεξαρτήσεων.

Ο Σι Τζινπίνγκ φαίνεται να το αντιλαμβάνεται αυτό.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, αντίθετα, δείχνει εγκλωβισμένος σε μια παρωχημένη αντίληψη ισχύος.

Η Κίνα αναδεικνύεται ως δύναμη σταθερότητας και ορθολογισμού.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, αντίθετα, φαίνεται να παλεύουν με τις ίδιες τους τις αντιφάσεις.

Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει καταιγίδα — αλλά ποιος θα είναι καλύτερα προετοιμασμένος να την αντιμετωπίσει.

Και, προς το παρόν, όλα δείχνουν ότι το Πεκίνο κρατά το τιμόνι πιο σταθερά από την Ουάσινγκτον.

Γιατί είναι σημαντικό το War Powers Act και γιατί ο Τραμπ χρειαζόταν απεγνωσμένα την εκεχειρία

Ο Νόμος περί Πολεμικών Εξουσιών (γνωστός και ως War Powers Act) είναι ένας αμερικανικός νόμος που ψηφίστηκε το 1973, μετά τον πόλεμο στο Βιετνάμ.

Στόχος του να περιορίσει την εξουσία του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών να εμπλέκει τη χώρα σε πόλεμο χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.

Ο νόμος προβλέπει 3 βασικά στάδια:

1. Άμεση στρατιωτική δράση (χωρίς άδεια)

Ο πρόεδρος μπορεί να ξεκινήσει στρατιωτική επιχείρηση χωρίς προηγούμενη έγκριση — αλλά μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις.

2. Υποχρεωτική ενημέρωση του Κογκρέσου

Μέσα σε 48 ώρες, πρέπει να ενημερώσει το Κογκρέσο και να εξηγήσει:

• γιατί έγινε η επέμβαση

• ποιοι είναι οι στόχοι

3. Το κρίσιμο όριο των 60 ημερών

Αν μέσα σε 60 ημέρες δεν δοθεί έγκριση από το Κογκρέσο τότε ο πρόεδρος υποχρεούται να σταματήσει τη στρατιωτική επιχείρηση. Υπάρχει και ένα μικρό περιθώριο (30 ημερών) για ασφαλή αποχώρηση.

Γιατί είναι τόσο σημαντικό στη συγκεκριμένη κρίση;

Εδώ είναι το «ζουμί»: Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη εμπλακεί στρατιωτικά.

Η προθεσμία των 60 ημερών τελειώνει σύντομα. Το Κογκρέσο είναι διχασμένο. Μια προηγούμενη ψηφοφορία πέρασε οριακά (με 1 ψήφο).

Αν συνεχιστεί η σύγκρουση, υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο το Κογκρέσο να πει «όχι».

Τι σημαίνει αυτό πολιτικά για τον Τραμπ;

Αν το Κογκρέσο απορρίψει τη συνέχιση του πολέμου ο πρόεδρος θα αναγκαστεί να υποχωρήσει, θα φανεί πολιτικά αδύναμος, θα δεχτεί τεράστια εσωτερική πίεση.

Αυτό εξηγεί γιατί επιδιώκει εκεχειρία, αποφεύγει τη μεγάλη κλιμάκωση ενώ υπάρχει έντονη ρητορική αλλά προσεκτικές κινήσεις.

Με κομμένη την ανάσα

Καθώς πλησιάζει η κρίσιμη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, η παγκόσμια σκηνή μοιάζει να κρατά την ανάσα της.

Δεν πρόκειται απλώς για μια διπλωματική συνάντηση, αλλά για ένα σημείο καμπής που θα αποκαλύψει ποιο μοντέλο ισχύος θα κυριαρχήσει στον 21ο αιώνα: η επιθετική, ασταθής και συχνά αντιφατική προσέγγιση της Ουάσινγκτον ή η πιο μετρημένη, στρατηγικά υπολογισμένη και πολυδιάστατη πολιτική του Πεκίνου.

Σε μια περίοδο όπου η Μέση Ανατολή φλέγεται και η παγκόσμια οικονομία κινείται επικίνδυνα κοντά στην αστάθεια, η Κίνα εμφανίζεται όχι ως υποκινητής συγκρούσεων, αλλά ως παράγοντας εξισορρόπησης. Αντίθετα, οι επιλογές των Ηνωμένων Πολιτειών — και ιδιαίτερα του Ντόναλντ Τραμπ — έχουν οδηγήσει σε ένα περίπλοκο γεωπολιτικό αδιέξοδο, όπου η ισχύς δεν μεταφράζεται πλέον σε έλεγχο.

Το ερώτημα που θα κριθεί στο Πεκίνο δεν είναι απλώς αν θα υπάρξει αποκλιμάκωση.

Είναι αν η διεθνής τάξη θα συνεχίσει να καθορίζεται από μονομερείς κινήσεις και στρατιωτικές πιέσεις ή αν θα ανοίξει ο δρόμος για μια νέα ισορροπία βασισμένη στη συνεργασία και τον ρεαλισμό.

Σε αυτή τη σιωπηλή αναμέτρηση, ίσως για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, η Ουάσινγκτον δεν κρατά όλα τα χαρτιά.

Και το Πεκίνο φαίνεται έτοιμο να το αποδείξει.