H Ευρώπη...φλέγεται!

Φόβοι για ντόμινο σε Ελλάδα, προς νέο «lockdown» στη Γαλλία, ταραχές και διαδηλώσεις σε 5 χώρες! Καταρρέουν οι σατανιστές της Παγκοσμιοποίησης!

Η κοινωνική αναταραχή, εντείνει την πίεση στον Γάλλο πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν, ο οποίος δέχεται επικρίσεις για την απόφασή του να πραγματοποιήσει ...τριήμερη περιοδεία(!) στη Μέση Ανατολή ενώ η χώρα του φλέγεται!

Στην ακρίβεια, στεγαστική κρίση, δυσβάστακτο ενεργειακό κόστος και πολιτική αμφισβήτηση βυθίζεται η Ευρώπη, με εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους και τις διαδηλώσεις σε αρκετές χώρες να καταλήγουν σε βίαια επεισόδια.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η Γαλλία, καθώς μετά τις εκτεταμένες ταραχές επιβλήθηκε ένα… άτυπο lockdown σε Παρίσι και άλλες πόλεις, ενώ η κυβέρνηση του Σεμπαστιάν Λεκορνύ καλείται να αντιμετωπίσει τόσο την κοινωνική αναταραχή όσο και την αυξανόμενη πίεση στις αγορές ομολόγων.

Από την Ιταλία και την Ισπανία έως την Πορτογαλία και την Αλβανία, η δυσαρέσκεια αποκτά ευρωπαϊκές διαστάσεις, με την Ελλάδα να βρίσκεται επίσης αντιμέτωπη με τις πιέσεις της ακρίβειας και της στέγασης.

Οι πρόσφατες κινητοποιήσεις φοιτητών στο Σύνταγμα, με σκηνές έξω από τη Βουλή, επαναφέρουν το ερώτημα κατά πόσο η συσσωρευμένη κοινωνική δυσαρέσκεια μπορεί να μετατραπεί σε ευρύτερη πολιτική κρίση.

Απαγορεύσεις κυκλοφορίας στη Γαλλία

Η εικόνα των γαλλικών πόλεων μετά το βίαιο Σαββατοκύριακο αποτυπώνει την έκταση της κρίσης. Περισσότεροι από 500.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις διαδηλώσεις, σύμφωνα με τις αναφορές για τις κινητοποιήσεις, οι οποίες ξεκίνησαν σε μεγάλο βαθμό από μαθητές και φοιτητές, αλλά γρήγορα διευρύνθηκαν, συγκεντρώνοντας πολίτες που διαμαρτύρονται για το κόστος ζωής, την κατάσταση στην εκπαίδευση και την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών.

Οι περισσότερες πορείες ήταν ειρηνικές. Ωστόσο, ομάδες διαδηλωτών προχώρησαν σε λεηλασίες καταστημάτων, βανδαλισμούς, εμπρησμούς δημόσιων κτιρίων και επιθέσεις κατά αστυνομικών. Το δημαρχείο της Λιμόζ πυρπολήθηκε, ενώ εμπορικά καταστήματα υπέστησαν εκτεταμένες ζημιές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που μετέδωσε το Reuters, περίπου 2.400 άνθρωποι συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, ενώ σχεδόν 1.000 αστυνομικοί και χωροφύλακες τραυματίστηκαν. Οι ζημιές σε επιχειρήσεις και καταστήματα προκάλεσαν πρόσθετη ανησυχία για τις οικονομικές συνέπειες της αναταραχής. Η κυβέρνηση επιχείρησε να αποκαταστήσει την τάξη με αυξημένη αστυνομική παρουσία και περιοριστικά μέτρα.

Τοπικές απαγορεύσεις κυκλοφορίας επιβλήθηκαν σε περιοχές του Παρισιού, μεταξύ άλλων γύρω από την Πλας ντε λα Ρεπουμπλίκ και το Λε Αλ, καθώς και σε τμήματα άλλων πόλεων. Στη Λιλ και σε γειτονικούς δήμους επιβλήθηκαν περιορισμοί για ανηλίκους, ενώ αντίστοιχα μέτρα ανακοινώθηκαν στη Νίκαια και σε άλλες περιοχές. Στη Μασσαλία απαγορεύθηκαν συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις.

Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνύ δήλωσε ότι η νύχτα της Δευτέρας προς την Τρίτη ήταν πιο ήρεμη, επισημαίνοντας ότι θα επιβληθούν νέα μέτρα όπου αυτό κριθεί αναγκαίο. Η σχετική ηρεμία, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχουν αντιμετωπιστεί οι αιτίες της κοινωνικής έντασης.

Στο στόχαστρο ο Μακρόν, ενώ η χώρα βυθίζεται στην κρίση

Η κοινωνική αναταραχή εντείνει την πίεση στον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος δέχεται επικρίσεις για την απόφασή του να πραγματοποιήσει τριήμερη περιοδεία στη Μέση Ανατολή, με σταθμούς το Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και το Κατάρ, την ώρα που η Γαλλία αντιμετωπίζει ένα από τα σοβαρότερα κύματα ταραχών των τελευταίων ετών.

Ο Μακρόν έχει υποστηρίξει ότι στόχος του ταξιδιού είναι η εξασφάλιση ενεργειακών προμηθειών, η αντιμετώπιση των υψηλών τιμών των καυσίμων και η ενίσχυση της αμυντικής και ενεργειακής συνεργασίας με τις χώρες του Κόλπου.

Ωστόσο, η απουσία του από το εσωτερικό πολιτικό μέτωπο έχει προκαλέσει επικρίσεις. Ο πολιτικός σχολιαστής Κριστόφ Μπαρμπιέ δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό RTL ότι «δεν υπάρχει πλέον πιλότος στο αεροπλάνο», ενώ η εφημερίδα La Dépêche du Midi άσκησε δριμεία κριτική στον Γάλλο πρόεδρο, συνδέοντας την περιοδεία του με την εικόνα μιας χώρας που βυθίζεται βαθύτερα στην κρίση.

Η αναταραχή εκδηλώνεται σε ιδιαίτερα κρίσιμη πολιτική συγκυρία. Η Γαλλία έχει κατακερματισμένο κοινοβούλιο, χωρίς σταθερή πλειοψηφία, ενώ οι προεδρικές εκλογές του Απριλίου 2027 πλησιάζουν. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης επιχειρούν να αξιοποιήσουν την κοινωνική δυσαρέσκεια, την ώρα που η κυβέρνηση καλείται να περάσει έναν δύσκολο προϋπολογισμό.

Η πολιτική αντιπαράθεση αφορά πλέον όχι μόνο την ασφάλεια και την αντιμετώπιση των ταραχών, αλλά και το κατά πόσο το υφιστάμενο μοντέλο οικονομικής πολιτικής μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες των πολιτών.

Η κατάρρευση της αγοραστικής δύναμης

Πίσω από τις διαδηλώσεις βρίσκεται ένα πλέγμα οικονομικών και κοινωνικών πιέσεων. Η αύξηση των τιμών της ενέργειας, τα υψηλά ενοίκια, οι ελλείψεις στην εκπαίδευση και η δυσκολία κάλυψης βασικών αναγκών δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξανόμενης δυσαρέσκειας.

Στη Γαλλία, τα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας Insee δείχνουν ότι ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,1% τον Σεπτέμβριο, από 2,4% τον Αύγουστο, ενώ οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν κατά 21,3% σε ετήσια βάση. Την ίδια στιγμή, η ανεργία έφθασε το 8,3% κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, αντιστοιχώντας σε περίπου 2,7 εκατομμύρια ανθρώπους.

Για τους νέους ηλικίας 15 έως 24 ετών, το ποσοστό ανεργίας ανήλθε στο 21,6%.

Η πίεση στην αγοραστική δύναμη είναι εξίσου σημαντική. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Insee που επικαλείται η Le Monde, η αγοραστική δύναμη ανά μονάδα κατανάλωσης αναμένεται να μειωθεί κατά 0,7% το 2026.

Υπολογισμοί του Γαλλικού Ινστιτούτου Οικονομικών για τη Le Monde εκτιμούν ότι η απώλεια αγοραστικής δύναμης από το 2024 αντιστοιχεί σε περίπου 1.200 ευρώ ετησίως για ένα νοικοκυριό με δύο ενήλικες και δύο παιδιά και σε 600 ευρώ για έναν ενήλικο που ζει μόνος.

Για πολλούς πολίτες, το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον στην αδυναμία αποταμίευσης. Αφορά την κάλυψη βασικών αναγκών, από τη στέγαση και τη θέρμανση έως τις μετακινήσεις και την εκπαίδευση των παιδιών.

Από τη Γαλλία στην Ιταλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία

Η Γαλλία δεν είναι η μόνη χώρα που βρίσκεται αντιμέτωπη με κοινωνικές κινητοποιήσεις. Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν το ίδιο Σαββατοκύριακο στην Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Αλβανία, με διαφορετικές αφορμές αλλά κοινό υπόβαθρο την οικονομική πίεση και τη δυσαρέσκεια απέναντι στις κυβερνήσεις.

Στην Ιταλία, διαδήλωση στο κέντρο του Μιλάνου κατά του αυξανόμενου κόστους ζωής κατέληξε σε βίαιες συγκρούσεις. Ορισμένοι διαδηλωτές επιτέθηκαν σε αστυνομικούς με πέτρες και κομμάτια από το οδόστρωμα, ενώ πυρπόλησαν οδοφράγματα και προκάλεσαν ζημιές σε καταστήματα.

Στην Ισπανία, η στεγαστική κρίση βρίσκεται στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων. Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε η υπόθεση της 87χρονης Μαρίκαρμεν Αμπάσκαλ, η οποία εκδιώχθηκε από την κατοικία της μετά από αύξηση ενοικίου κατά 230% από επενδυτικό fund και πέθανε δύο εβδομάδες αργότερα.

Το περιστατικό έγινε σύμβολο των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν ευάλωτοι πολίτες σε μια αγορά κατοικίας όπου οι τιμές και τα ενοίκια αυξάνονται, ενώ η πρόσβαση σε προσιτή στέγη γίνεται ολοένα δυσκολότερη.

Στην Πορτογαλία, χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν κατά του κόστους ζωής, των χαμηλών μισθών και της στεγαστικής κρίσης. Ο υπουργός Επικρατείας και Οικονομικών της χώρας, Μιράντα Σαρμέντο, αναγνώρισε ότι οι αυξήσεις στα καύσιμα επιβαρύνουν τα νοικοκυριά, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι το κόστος της στέγασης αποτελεί μείζον πρόβλημα. Σύμφωνα με τη Eurostat, οι τιμές των κατοικιών στην Πορτογαλία αυξήθηκαν κατά 16,5% σε ετήσια βάση το δεύτερο τρίμηνο του 2026, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη άνοδο μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ για τη συγκεκριμένη περίοδο.

Η πορτογαλική κυβέρνηση επιδιώκει να αυξήσει την προσφορά κατοικιών, ώστε να περιορίσει το κόστος αγοράς και ενοικίασης. Ωστόσο, η στεγαστική πίεση παραμένει ισχυρή, ιδίως για τους νέους και τα νοικοκυριά με περιορισμένα εισοδήματα.

Βίαια επεισόδια και αιτήματα παραίτησης του Ράμα στην Αλβανία

Στην Αλβανία, οι διαδηλώσεις συνδέονται με τη δυσαρέσκεια για τις συνθήκες στα πανεπιστήμια, τα υψηλά δίδακτρα και τις ευρύτερες πολιτικές εξελίξεις. Διαδηλωτές ζήτησαν την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, ενώ σε ορισμένα επεισόδια χρησιμοποιήθηκαν βόμβες μολότοφ και άλλα αντικείμενα κατά αστυνομικών.

Παράλληλα, πυρπολήθηκαν αυτοκίνητα και κάδοι απορριμμάτων. Οι κινητοποιήσεις αναδεικνύουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι στην πρόσβαση στην εκπαίδευση, αλλά και την ευρύτερη δυσαρέσκεια για τις οικονομικές προοπτικές και τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών. Αν και τα αίτια και οι πολιτικές συνθήκες διαφέρουν από χώρα σε χώρα, η δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής, τη στέγαση και τις περιορισμένες προοπτικές των νεότερων γενεών εμφανίζεται ως κοινός παρονομαστής.

Γιατί τώρα;

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική αιτία που να εξηγεί την ένταση των διαδηλώσεων. Στην περίπτωση της Γαλλίας, η αύξηση του ενεργειακού κόστους, η δυσαρέσκεια για τις δημόσιες υπηρεσίες, οι ελλείψεις στην εκπαίδευση και η πολιτική αβεβαιότητα λειτούργησαν σωρευτικά.

Ο Άντριου Κένινγκχαμ από την Capital Economics έχει επισημάνει ότι η άνοδος των τιμών της ενέργειας μπορεί να συμβάλλει στις αντιδράσεις, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να εξηγήσει την έκταση των ταραχών. Ο καθηγητής Ντάγκλας Γέιτς από την American Graduate School στο Παρίσι περιγράφει την κλιμάκωση ως αποτέλεσμα της σύγκλισης διαφορετικών παραγόντων: Του πληθωρισμού, της δυσαρέσκειας για το κόστος ζωής και των αιτημάτων των μαθητών για καλύτερες σχολικές υποδομές.

Ωστόσο, υπάρχει και ακόμα μία διάσταση, που είναι οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, καθώς τα κόμματα της αντιπολίτευσης επιχειρούν να αμφισβητήσουν την κυβερνητική πολιτική. Την ίδια στιγμή, η αργή οικονομική ανάπτυξη και το υψηλό δημόσιο χρέος περιορίζουν τα περιθώρια των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να αυξήσουν τις κοινωνικές δαπάνες, να ενισχύσουν τα εισοδήματα ή να προχωρήσουν σε εκτεταμένες φορολογικές ελαφρύνσεις.

Το γαλλικό μέτωπο του χρέους

Η κοινωνική αναταραχή εκδηλώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Γαλλία αντιμετωπίζει σοβαρές δημοσιονομικές πιέσεις. Μετά τα επεισόδια, οι γαλλικές μετοχές και τα κρατικά ομόλογα δέχθηκαν πιέσεις, ενώ το ευρώ υποχώρησε. Οι επενδυτές παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία την ικανότητα της κυβέρνησης να περιορίσει το έλλειμμα και να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

Η κυβέρνηση στοχεύει στη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ το 2027, από 5,4% που προβλέπεται για το 2026. Η επίτευξη του στόχου προϋποθέτει δύσκολες αποφάσεις για τις δαπάνες και τα φορολογικά έσοδα.

Μεταξύ των μέτρων που έχουν προταθεί για τον προϋπολογισμό του 2027 περιλαμβάνονται το πάγωμα του μισθολογικού δείκτη των δημοσίων υπαλλήλων και αυστηρότεροι όροι αποζημίωσης αναρρωτικών αδειών.

Η Σάρον Μπελ από τη Goldman Sachs έχει προειδοποιήσει ότι η μείωση του ελλείμματος θα είναι δύσκολη χωρίς επώδυνα μέτρα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο φορολογικών αυξήσεων.

Από την πλευρά του, ο Μάικ Μπελ από τη RBC BlueBay Asset Management έχει προειδοποιήσει για τον υπαρκτό κίνδυνο κρίσης κρατικού χρέους στη Γαλλία. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται και το συνταξιοδοτικό. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης θα μπορούσε να συμβάλει στη δημοσιονομική εξυγίανση, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να προκαλέσει νέες, έντονες κοινωνικές αντιδράσεις.

Η κυβέρνηση βρίσκεται, επομένως, αντιμέτωπη με μια δύσκολη εξίσωση: Καλείται να περιορίσει το έλλειμμα, χωρίς να επιδεινώσει περαιτέρω την κοινωνική δυσαρέσκεια.

Κινητοποιήσεις και στην Ελλάδα

Η ελληνική περίπτωση παρουσιάζει διαφορετικές πολιτικές και οικονομικές συνθήκες από τη γαλλική, ωστόσο οι πιέσεις που προκαλούν την κοινωνική δυσαρέσκεια είναι εμφανείς και στη χώρα μας.

Η ακρίβεια, το ενεργειακό κόστος και η δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία επιβαρύνουν εργαζομένους, νέους, οικογένειες και μικρομεσαίους. Για αρκετά νοικοκυριά, η κάλυψη των βασικών αναγκών απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος, περιορίζοντας τη δυνατότητα αποταμίευσης και δημιουργώντας αίσθημα οικονομικής ανασφάλειας.

Οι πρόσφατες κινητοποιήσεις φοιτητών στο Σύνταγμα έδωσαν μια χαρακτηριστική εικόνα αυτής της πίεσης. Στις 13 Οκτωβρίου, φοιτητές έστησαν σκηνές μπροστά από τη Βουλή, διαμαρτυρόμενοι για το υψηλό κόστος στέγασης και διαβίωσης, την υποχρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης και τις δυσκολίες κάλυψης των εξόδων των σπουδών τους.

Ζήτησαν, μεταξύ άλλων, μέτρα για τα ενοίκια, περισσότερες φοιτητικές εστίες και ενίσχυση της φοιτητικής μέριμνας. Οι κινητοποιήσεις δεν περιορίζονται στο στεγαστικό. Οι φοιτητές και οι εκπαιδευτικοί προγραμματίζουν νέες κινητοποιήσεις στις 21 Οκτωβρίου, με αιτήματα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, την ενίσχυση της δημόσιας εκπαίδευσης, την κάλυψη των κενών στα σχολεία και τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας.

Ο φόβος του ντόμινο

Η αναταραχή σε Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία και Αλβανία αναδεικνύει μια κοινή πρόκληση για τις κυβερνήσεις: να αντιμετωπίσουν την ακρίβεια, να βελτιώσουν τις δημόσιες υπηρεσίες και να διασφαλίσουν προσιτή στέγαση, την ώρα που τα δημόσια οικονομικά παραμένουν υπό πίεση.

Οι διαφορές ανάμεσα στις χώρες είναι σημαντικές. Η Πορτογαλία, για παράδειγμα, υποστηρίζει ότι διαθέτει ισχυρότερη δημοσιονομική θέση από τη Γαλλία και μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών. Ωστόσο, ακόμη και εκεί, η στεγαστική κρίση προκαλεί έντονες αντιδράσεις.

Ο Μιράντα Σαρμέντο έχει επισημάνει ότι η Ευρώπη χρειάζεται υψηλότερη παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα, καθώς η βραδύτερη οικονομική ανάπτυξη περιορίζει τη δυνατότητα αύξησης των μισθών και χρηματοδότησης καλύτερων δημόσιων υπηρεσιών και κοινωνικής στήριξης.

Το πρόβλημα είναι ότι οι πολίτες ζητούν άμεσες λύσεις, ενώ οι κυβερνήσεις καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα την κοινωνική δυσαρέσκεια και τη δημοσιονομική σταθερότητα. Όταν οι απαντήσεις θεωρούνται ανεπαρκείς, η απογοήτευση μπορεί να μετατραπεί σε πολιτική αμφισβήτηση και μαζικές κινητοποιήσεις.

Για την Ελλάδα, το ζητούμενο δεν είναι να προεξοφληθεί μια εξέλιξη αντίστοιχη με εκείνη της Γαλλίας, αλλά να αναγνωριστούν οι παράγοντες που μπορούν να ενισχύσουν την κοινωνική ένταση: Η ακρίβεια, η δυσκολία εξασφάλισης κατοικίας, οι πιέσεις στα εισοδήματα και η αίσθηση ότι οι δημόσιες υπηρεσίες δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών.

Το γαλλικό παράδειγμα δείχνει πόσο δύσκολη μπορεί να γίνει η διαχείριση μιας κρίσης όταν συσσωρεύονται οικονομικά προβλήματα, πολιτική αβεβαιότητα και κοινωνική δυσαρέσκεια. Το αν θα υπάρξει αντίστοιχη κλιμάκωση στην Ελλάδα δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο. Η πίεση, ωστόσο, είναι υπαρκτή και οι επόμενες κινήσεις των κυβερνήσεων θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό αν θα υπάρξει εκτόνωση ή περαιτέρω όξυνση της αντιπαράθεσης.

ΒΝ