Η Συμφωνία της Μέκκας υποκαθιστά τις ηττημένες ΗΠΑ!

Θα αρθεί ο αποκλεισμός στο Oρμούζ μετά το deal Ιράν με Ομάν!

Η κατάρρευση της αμερικανικής ηγεμονίας στον Περσικό Κόλπο

Τελικά όλος αυτός ο πόλεμος αποδείχθηκε σκέτη καταστροφή για τους Αμερικανούς. Δεν πέτυχαν τίποτα στον Περσικό Κόλπο. Έχασαν σχεδόν όλες τους τις στρατιωτικές βάσεις. Και το κυριότερο: δεν ελέγχουν πια το Στενό του Ορμούζ.

Αυτή η διαπίστωση δεν βγαίνει από ιρανική προπαγάνδα. Βγαίνει από την ίδια την πραγματικότητα, που πια αναγνωρίζουν –έστω και με αμηχανία– ακόμα και τα δυτικά μέσα ενημέρωσης.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης το είπε καθαρά: Ο Τράμπ και ο αμερικανικός στρατός ηττήθηκαν στον Περσικό Κόλπο. Η ήττα δεν είναι μόνο στρατιωτική. Είναι στρατηγική, συμβολική και ψυχολογική.

Η Ουάσιγκτον μπήκε στη σύγκρουση με την αλαζονική βεβαιότητα ότι θα επιβάλει τη θέλησή της σε μια χώρα που θεωρούσε απομονωμένη και εξαντλημένη. Αντί γι’ αυτό, βρέθηκε μπροστά στην κατάρρευση των δικών της σχεδίων. Οι βάσεις που για δεκαετίες θεωρούνταν απόρθητα προπύργια της αμερικανικής παρουσίας αποδείχθηκαν ευάλωτες. Ο έλεγχος της κρίσιμης θαλάσσιας αρτηρίας του Ορμούζ τους ξέφυγε.

Και το χειρότερο για την αμερικανική αυτοκρατορία; Η ήττα αυτή αναγνωρίζεται πια δημόσια από εκείνους που μέχρι πριν λίγο την έκρυβαν ή την ονόμαζαν «αναδιάταξη».

Σήμερα η περιοχή και ο κόσμος γίνονται μάρτυρες μιας από τις πιο περίπλοκες και αποφασιστικές αναμετρήσεις της σύγχρονης ιστορίας. Στον δεύτερο και τρίτο πόλεμο κατά του Ισλαμικού Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ –παρά όλες τις προσπάθειές τους, τις στρατιωτικές τους ενέργειες και τις επιχειρήσεις των μέσων ενημέρωσης– όχι μόνο δεν κατάφεραν να πετύχουν τους στόχους που είχε σκιαγραφήσει ο παραληρηματικός Αμερικανός πρόεδρος, αλλά ανέδειξαν νέες διαστάσεις στρατηγικού αδιεξόδου, διάσπαση στις τάξεις των δυτικών συμμάχων και τη φανερή παρακμή της ηγεμονίας τους. Τα παγκόσμια μέσα ενημέρωσης, ενώ αναγνωρίζουν την αποτυχία της Ουάσιγκτον να νικήσει το Ιράν, μιλούν πια ανοιχτά για «ήττα» και για «παγίδα» στην οποία έπεσε ο Τράμπ. Τα μνημόνια κατανόησης που προέκυψαν δεν ήταν τίποτα περισσότερο από «έγγραφο παράδοσης της Αμερικής».

Το Στενό του Ορμούζ και η αναγκαστική υποχώρηση

Μέσα σε αυτή την εικόνα της αμερικανικής αποτυχίας εμφανίζεται μια νέα, κρίσιμη εξέλιξη. Αν το Ιράν και το Ομάν καταλήξουν σε συμφωνία, ο ναυτικός αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ θα αρθεί από τις αμερικανικές δυνάμεις. Το Ομάν συμφώνησε ήδη στο πλαίσιο μιας προσωρινής συμφωνίας με το Ιράν για το άνοιγμα του Στενού.

Σύμφωνα με το Ρόιτερς, αν οι δύο χώρες καταλήξουν σε τελική συμφωνία, ο αποκλεισμός θα αρθεί. Αμερικανός αξιωματούχος ισχυρίστηκε σε συνέντευξή του ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στις συνομιλίες μεταξύ Ομάν και Ιράν και ότι αναμένεται σύντομα να επιτευχθεί συμφωνία.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών μόλις ανακοινωθεί συμφωνία για την απρόσκοπτη επανέναρξη της εμπορικής ναυτιλίας. Ο Υπουργός Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών δήλωσε ότι σύντομα θα δούμε συμφωνία με το Ιράν – ίσως ακόμα και σήμερα ή αύριο. Μίλησε για εκεχειρία τριάντα έως εξήντα ημερών, κατά τη διάρκεια της οποίας θα ανοίξει το Στενό του Ορμούζ και οι τιμές της ενέργειας θα πρέπει να μειωθούν.

Στην ίδια συνέντευξη αναγνώρισε –με τρόπο που προδίδει την πίεση υπό την οποία βρίσκεται η αμερικανική πλευρά– τα εγκλήματα των Ηνωμένων Πολιτειών κατά των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και παραδέχθηκε ότι ο πληθωρισμός των τιμών των τροφίμων στο Ιράν οφείλεται στις αμερικανικές ενέργειες.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, παραμένει πολύ πιο σύνθετη από τις δηλώσεις των αξιωματούχων. Το δίκτυο CNN αναφερόμενο στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ομάν, υπενθυμίζει ότι μια συμφωνία μεταξύ των δύο παράκτιων χωρών από μόνη της δεν σημαίνει την επαναλειτουργία αυτής της στρατηγικής πλωτής οδού.

Το Ιράν επιμένει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες οφείλουν να αποκαταστήσουν πολλά λάθη που έχουν διαπράξει. Παράλληλα, το πρακτορείο Bloomberg αποκαλύπτει ότι τα πετρελαιοφόρα κρύβουν τους προορισμούς τους στην Ερυθρά Θάλασσα, δηλώνοντας ως προορισμούς τη Διώρυγα του Σουέζ και την Αίγυπτο αντί των λιμανιών της Σαουδικής Αραβίας. Η ναυτιλία έχει ήδη αρχίσει να προσαρμόζεται σε ένα τοπίο όπου ο αμερικανικός έλεγχος δεν θεωρείται πια δεδομένος.

Την ίδια στιγμή η Ουάσιγκτον προσπαθεί να διατηρήσει κάποια επίφαση πίεσης. Το Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών ανακοίνωσε νέο γύρο κυρώσεων που στοχεύουν δίκτυα ανταλλαγής συναλλάγματος και κανάλια μεταφοράς χρημάτων συνδεδεμένα με το Ιράν. Τα μέτρα, κατά την αμερικανική εκδοχή, αποσκοπούν να απομονώσουν και να διαλύσουν ένα δίκτυο εταιρειών που βοήθησαν την Τεχεράνη να μεταφέρει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια και να παρακάμψει τις υφιστάμενες κυρώσεις.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οποιοδήποτε άτομο, οντότητα ή χώρα βοηθήσει το Ιράν να παρακάμψει τις κυρώσεις θα αντιμετωπίσει πολύ σοβαρές συνέπειες. Η απειλή αυτή ηχεί πια σαν φωνή από το παρελθόν. Όταν έχεις χάσει τον έλεγχο του Ορμούζ και έχεις απολέσει σχεδόν όλες τις βάσεις σου, οι νέες κυρώσεις μοιάζουν περισσότερο με προσπάθεια να διατηρηθεί κάποια αξιοπρέπεια παρά με πραγματική στρατηγική κίνηση.

Η Συμφωνία της Μέκκας και ο μετα-αμερικανικός χώρος

Ενώ η αμερικανική παρουσία καταρρέει, μια νέα στρατιωτική πραγματικότητα αναδύεται. Η Συμφωνία της Μέκκας –η στρατιωτική συμμαχία της Σαουδικής Αραβίας με την Τουρκία και το Πακιστάν– αποτελεί ένα βήμα ασφαλείας μετά την κατάρρευση των Αμερικανών στον Περσικό Κόλπο. Ουσιαστικά, Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν θα υποκαταστήσουν τους Αμερικανούς στην περιοχή. Η εξέλιξη αυτή δεν είναι ιδανική για το Ιράν. Δεν είναι όμως και αρνητική. Είναι μια νέα ισορροπία που επιβάλλεται από την ίδια την πραγματικότητα.

Η Συμφωνία της Μέκκας υπογράφηκε από ανώτερους αξιωματούχους των τριών χωρών. Η υπογραφή της σημαίνει ότι Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν συνάπτουν νέα στρατιωτική συμμαχία στην οποία επίθεση κατά της μιας ισοδυναμεί με επίθεση κατά των δύο άλλων. Πρόκειται για ένα τριμερές σχήμα που θυμίζει ΝΑΤΟ σε τοπική κλίμακα και μπορεί να οδηγήσει τη στρατιωτική κατάσταση της περιοχής σε νέο στάδιο.

Οι στρατιωτικές δυνατότητες των τριών χωρών είναι ιδιαίτερα συμπληρωματικές. Η Τουρκία, ως μέλος του ΝΑΤΟ, διαθέτει μεγάλη και σύγχρονη στρατιωτική μηχανή και συνδέεται με τις νεότερες στρατιωτικές δυνάμεις του κόσμου. Η Σαουδική Αραβία διαθέτει οικονομική ισχύ, ενέργεια και προνομιακή γεωπολιτική θέση. Το Πακιστάν είναι πυρηνική δύναμη με εξαιρετικά μεγάλο και ισχυρό στρατό. Μαζί μπορούν να συγκροτήσουν μια σημαντική στρατιωτική και στρατηγική δύναμη.

Υπάρχουν, βέβαια και διαφορετικές ερμηνείες για τη Συμφωνία της Μέκκας. Κάποιοι πιστεύουν ότι αυτή η συμμαχία, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, θα καταλήξει εις βάρος του Ιράν. Άλλοι θεωρούν ότι αποτελεί συνέπεια του πολέμου και αντίδραση στη νέα γεωπολιτική κατάσταση που προέκυψε από την αμερικανική ήττα. Η αλήθεια βρίσκεται πιθανότατα στο μεταξύ των δύο άκρων. Η συμμαχία δεν δημιουργήθηκε για να στραφεί αμέσως κατά του Ιράν. Δημιουργήθηκε γιατί ο αμερικανικός πυλώνας κατέρρευσε και κάποιος έπρεπε να καλύψει το κενό.

Εύθραυστο γεωπολιτικό τοπίο και πιθανοί κίνδυνοι

Το γεωπολιτικό τοπίο παραμένει εξαιρετικά εύθραυστο. Ο πόλεμος Ιράν-Ηνωμένων Πολιτειών μπορεί να μπει σε πολύ πιο περίπλοκα στάδια. Ακόμα και η Σαουδική Αραβία μπορεί να εμπλακεί. Από την άλλη πλευρά, η Υεμένη έχει μπει σε ολοκληρωτική σύγκρουση με τους Σαουδάραβες.

Και επειδή το Ιράν είναι σοβαρός υποστηρικτής της Υεμένης, υπάρχει ο κίνδυνος να παρασυρθεί σε πόλεμο μεταξύ Υεμένης και Σαουδικής Αραβίας. Αν συμβεί αυτό, τότε η Τουρκία και το Πακιστάν –βάσει της Συμφωνίας της Μέκκας– θα μπορούσαν να εμπλακούν σε σύγκρουση με το Ιράν. Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα ήταν καθόλου θετική για την Τεχεράνη, ιδιαίτερα επειδή τόσο η Τουρκία όσο και το Πακιστάν ήταν ανάμεσα στους υποστηρικτές του Ιράν καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης και έπαιξαν θετικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις και τη διαδικασία κατάπαυσης του πυρός με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

Από στρατηγική άποψη, η Συμφωνία της Μέκκας θα μπορούσε να σημαίνει και οικονομικό αποκλεισμό του Ιράν. Το Πακιστάν από ανατολάς, η Τουρκία από δυσμάς και η Σαουδική Αραβία από νότο θα μπορούσαν θεωρητικά να μπλοκάρουν τις εμπορικές και διαμετακομιστικές οδούς του Ιράν και να ασκήσουν οικονομική πίεση. Η πίεση αυτή θα μπορούσε να αποκτήσει και ασφαλείας ή στρατιωτικές πτυχές και να οδηγήσει σε ένα είδος αποκλεισμού. Ωστόσο, μια τέτοια προοπτική παραμένει υποθετική και αντιβαίνει στην μέχρι τώρα συμπεριφορά των τριών χωρών.

Η πραγματική στάση των τριών χωρών απέναντι στο Ιράν

Υπάρχει μια άλλη ανάγνωση, πολύ πιο κοντά στα γεγονότα. Η Συμφωνία της Μέκκας και η τουρκο-σαουδαραβική-πακιστανική στρατιωτική συμμαχία δεν έχουν αναγκαστικά σχέση με το Ιράν. Αυτό προκύπτει από την ίδια τη συμπεριφορά των τριών χωρών καθ’ όλη τη διάρκεια των τελευταίων μηνών.

Η Σαουδική Αραβία απέτρεψε ή ανέβαλε επανειλημμένα την επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν. Γενικά, σε αντίθεση με τα Εμιράτα, δεν επεδίωξε τον πόλεμο. Η Τουρκία αποκάλυψε στις ιρανικές στρατιωτικές και πολιτικές αρχές το σχέδιο των Ηνωμένων Πολιτειών να επιτεθούν κατά των Κούρδων ανταρτών εντός των ιρανικών συνόρων και έτσι το απέτρεψε.

Το Πακιστάν υπήρξε ο κύριος μεσολαβητής μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών στις ειρηνευτικές συνομιλίες και κατέβαλε μεγάλες προσπάθειες για την επίτευξη εκεχειρίας μεταξύ των δύο πλευρών.

Η συμπεριφορά αυτή δεν είναι τυχαία. Δείχνει ότι και οι τρεις χώρες αντιλαμβάνονται ότι μια ολοκληρωτική κατάρρευση του Ιράν ή μια παρατεταμένη αμερικανική κυριαρχία στην περιοχή δεν εξυπηρετεί τα μακροπρόθεσμα συμφέροντά τους. Η Συμφωνία της Μέκκας αποτελεί, λοιπόν, περισσότερο προσπάθεια διαμόρφωσης ενός μετα-αμερικανικού περιφερειακού συστήματος ασφαλείας παρά εργαλείο εναντίον του Ιράν. Σε αυτό το νέο σύστημα το Ιράν δεν είναι ο κύριος εχθρός. Είναι ένας παράγοντας που πρέπει να συνυπολογιστεί.

Ο γνωστικός πόλεμος και η διπλή τζιχάντ

Παράλληλα με τη στρατιωτική και γεωπολιτική αναμέτρηση εξελίσσεται και μια άλλη, εξίσου κρίσιμη σύγκρουση: ο πόλεμος των αφηγήσεων. Ο Πρόεδρος της Ισλαμικής Συμβουλευτικής Συνέλευσης, Μοχάμαντ Μπακέρ Καλεμπάφ, το διατύπωσε με ακρίβεια την Ημέρα των Δημοσιογράφων. Η αναμέτρηση με τους εχθρούς της χώρας έχει μεταφερθεί πια από τα παραδοσιακά μέτωπα της στεριάς, της θάλασσας και του αέρα στο πεδίο της αφήγησης και της κοινής γνώμης.

Ο Σιωνισμός και οι δυνάμεις της παγκόσμιας αλαζονείας δεν περιορίζονται στους στρατιωτικούς βομβαρδισμούς πόλεων. Έχουν εξαπολύσει έναν ολοκληρωτικό «γνωστικό πόλεμο». Χρησιμοποιώντας ως όπλα τις ψευδείς ειδήσεις, τις φήμες, τις εικόνες και τη συστηματική διαστρέβλωση, οι αντίπαλοι του Ιράν προσπαθούν να πλήξουν την ψυχολογική ασφάλεια του πληθυσμού, την εθνική ταυτότητα και την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Απέναντι σε αυτή την επίθεση οι δημοσιογράφοι γίνονται πραγματικοί πολεμιστές της πρώτης γραμμής. Η αποστολή τους είναι η διεξαγωγή της «Τζιχάντ της Εξήγησης», όπου η πέννα λειτουργεί ως προέκταση του σπαθιού της δικαιοσύνης και τα μέσα ενημέρωσης μετατρέπονται σε αμυντικό οχυρό.

Πολεμούμε σε δύο μέτωπα, τονίζει ο Καλεμπάφ, αλλά θα γκρεμίσουμε κάθε αφήγημα με διπλή τζιχάντ: την ένοπλη και την της «εξήγησης». Σε αυτή τη σύγκρουση η ουδετερότητα ισοδυναμεί με συνέργεια στην καταπίεση και η σιωπή αποτελεί παραχώρηση εδάφους στον εισβολέα. Μια ειλικρινής είδηση ή μια αληθινή φωτογραφία μπορεί να χτυπήσει την εχθρική μηχανή του ψεύδους στην καρδιά της, έχοντας συχνά μεγαλύτερο αντίκτυπο ακόμα και από μια επιτυχή στρατιωτική επιχείρηση.

Η νέα ισορροπία και το τέλος μιας εποχής

Όλα τα παραπάνω συνθέτουν μια εικόνα που ξεπερνά κατά πολύ την απλή στρατιωτική ήττα των Ηνωμένων Πολιτειών στον Περσικό Κόλπο. Πρόκειται για το τέλος μιας εποχής. Η αμερικανική ηγεμονία στην περιοχή κατέρρευσε όχι μόνο γιατί απέτυχε στρατιωτικά, αλλά γιατί απέτυχε να επιβάλει τη δική της αφήγηση.

Ο Τράμπ μπήκε στη σύγκρουση ως ο άνθρωπος που θα επανέφερε την αμερικανική ισχύ με τη βία και τις κυρώσεις. Βγήκε ως ο πρόεδρος που αναγκάστηκε να διαπραγματευτεί κάτω από συνθήκες ήττας και να αναγνωρίσει –έστω και έμμεσα– τα εγκλήματα της δικής του χώρας.

Η Συμφωνία της Μέκκας αποτελεί το πρώτο συγκεκριμένο βήμα στον μετα-αμερικανικό χώρο. Δεν είναι ακόμα σαφές ποιον ακριβώς ρόλο θα παίξει το Ιράν σε αυτό το νέο σχήμα. Είναι όμως σαφές ότι δεν είναι πια ο απομονωμένος παρίας που η Ουάσιγκτον ήθελε να παρουσιάσει. Είναι μια δύναμη που επέζησε, που επέβαλε την παρουσία της και που υποχρέωσε τους άλλους παίκτες να αναθεωρήσουν τους υπολογισμούς τους.

Το Στενό του Ορμούζ παραμένει το σύμβολο αυτής της ανατροπής. Όποιος ελέγχει το Στενό ελέγχει τη ροή της ενέργειας προς τον κόσμο. Οι Αμερικανοί το έχασαν. Τώρα το Ιράν και το Ομάν διαπραγματεύονται τους όρους της επαναλειτουργίας του. Και η αμερικανική πλευρά περιμένει να αρθεί ο αποκλεισμός που η ίδια επέβαλε, γιατί δεν μπορεί πια να τον διατηρήσει.

Αυτή είναι η πραγματικότητα του Αυγούστου του 2026. Μια πραγματικότητα που τα δυτικά μέσα ενημέρωσης αναγκάζονται πια να καταγράψουν, έστω και με αμηχανία. Μια πραγματικότητα που οι Φρουροί της Επανάστασης διακηρύσσουν με σαφήνεια. Και μια πραγματικότητα που η Συμφωνία της Μέκκας προσπαθεί να διαχειριστεί, δημιουργώντας ένα νέο περιφερειακό σύστημα ασφαλείας στον χώρο που άφησε ορφανό η κατάρρευση της αμερικανικής ηγεμονίας.

Το μέλλον παραμένει αβέβαιο και γεμάτο κινδύνους. Ο γνωστικός πόλεμος συνεχίζεται. Οι κυρώσεις επιβάλλονται ακόμα. Οι παλιοί λογαριασμοί δεν έχουν εξαφανιστεί. Αλλά κάτι ουσιώδες έχει αλλάξει. 

Η εποχή κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούσαν να επιβάλουν τη θέλησή τους στον Περσικό Κόλπο με την απλή απειλή ή την επίδειξη ισχύος έχει τελειώσει. Και αυτό το τέλος δεν είναι προσωρινό. Είναι στρατηγικό.