Ο Mεγάλος Ένοχος για όλη την πύρινη καταστροφή!

Εγκληματικός ο απολογισμός με τις πυρκαγιές τη ...«γαλάζια» επταετία Μητσοτάκη, που κρύβει τις τεράστιες ευθύνες του

'Oλη η Ευρώπη παρακολουθεί καθηλωμένη τις πυρκαγιές στην Ευρώπη. Οι κακές ειδήσεις διαδέχονται η μία την άλλη.

Στη Γαλλία αντιμετωπίζουν τις χειρότερες δασικές πυρκαγιές από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στην Ισπανία μαίνονται κι εκεί φωτιές. Συνολικά και στις δύο χώρες έχουν καεί 1,5 εκατ. στρέμματα αυτό το καλοκαίρι. Κι όμως, ειδικά στην Ελλάδα τα ΜΜΕ οφείλουν να μην εντυπωσιάζονται τόσο εύκολα. Οχι σε δύο από τις μεγαλύτερες χώρες της Ευρώπης, αλλά στην Αττική οι δασικές πυρκαγιές επί Μητσοτάκη (2019-2025) είναι πάνω από 700.000 στρέμματα.

Μόνο στην τριετία 2021-2023 κάηκαν 3,2 εκατομμύρια στρέμματα σε όλη την Ελλάδα. Η κυβέρνηση μέχρι πέρυσι είχε βγάλει προκήρυξη για να αναδασώσει μόλις 57.000 στρέμματα, δίνοντας μόνο 55 εκατομμύρια ευρώ συνολικά.

Η φωτιά στη βόρεια Εύβοια τον Αύγουστο 2021 ήταν η μεγαλύτερη έως τότε δασική καταστροφή με 520.000 στρέμματα καμένα. Ακολούθησαν μόνο υποσχέσεις και μελέτες, δηλαδή λόγια του αέρα.

Στις 18 Ιουλίου 2023 ξεκίνησε στη Ρόδο μία από τις πιο καταστροφικές πυρκαγιές εκείνης της χρονιάς στην Ελλάδα. Κάηκαν περισσότερα από 175.000 στρέμματα, εκ των οποίων τα περίπου 135.000 καθαρό δάσος. Ενας 40χρονος έχασε τη ζωή του.

Το 2023 στη Δαδιά Έβρου ξέσπασε η καταστροφική πυρκαγιά στον νομό Εβρου. Περισσότερα από 900.000 στρέμματα έγιναν τότε στάχτη. Τα δάση στην περιοχή της Δαδιάς και της Κίρκης χάθηκαν.

Στις 10 αντιπυρικές σεζόν πριν αναλάβει ο Μητσοτάκης, δηλαδή από το 2009 έως το 2018, τα καμένα στρέμματα στην Ελλάδα ήταν 2.931.607, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Πυροσβεστικής. Η χειρότερη χρονιά ήταν το 2012 με 500.000 στρέμματα. Ο μέσος όρος της 10ετίας ήταν 293.000 στρέμματα ανά έτος.

Στα έξι καλοκαίρια επί διακυβέρνησης Μητσοτάκη έχουν καεί περισσότερα από 3,5 εκατ. στρέμματα. Ο μέσος όρος είναι άνω των 600.000 στρμ. ανά έτος.

Η κυβέρνηση «δείχνει» πάντα την Τοπική Αυτοδιοίκηση για την αντιπυρική περίοδο, όμως τα κονδύλια είναι εξευτελιστικά, στα 80.000 ευρώ. Σχέδια όπως η αναδάσωση του «πρότζεκτ Μπένος» στην Εύβοια αποδείχτηκαν φάρσες, όπως και οι υποσχέσεις Μητσοτάκη για τα καμένα της Αττικής.

Για το 2023, μία από τις χειρότερες χρονιές για τις πυρκαγιές, το υπουργείο Εσωτερικών είχε μοιράσει κονδύλια 24 εκατ. ευρώ στους δήμους όλης της χώρας για πυροπροστασία. Την επόμενη χρονιά το ποσό… αυξήθηκε στα 27 εκατ. για τους 332 δήμους. Και δεν έχει αλλάξει κάτι έκτοτε.

Στην Εύβοια, πέντε χρόνια πια μετά τις πανηγυρικές εξαγγελίες της κυβέρνησης για το «μεγαλύτερο πρόγραμμα αναδάσωσης 500.000 στρεμμάτων» που είχε εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 700 εκατομμυρίων ευρώ, έχουν προκύψει τεράστιες, όσο και αδικαιολόγητες, περικοπές. Η Εύβοια παραμένει κατεστραμμένη.

Το πολυδιαφημισμένο πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», που θα ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ για την ενίσχυση με εναέρια μέσα, σύγχρονο επιχειρησιακό εξοπλισμό κλπ., επρόκειτο να αρχίσει «να παραδίδεται από το 2025», σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη με τις δεσμεύσεις τους από το 2023 κιόλας. Αλλά τίποτα απ’ όλα αυτά δεν έχει συμβεί.

Οπως ανακοινώθηκε τον Φεβρουάριο του 2024, το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» αποτελεί μια συνολική στρατηγική παρέμβαση για την ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας στην Ελλάδα, με τη συμμετοχή φορέων όπως το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Ελλάδα 2.0), το ΕΣΠΑ 2021-2027, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το ΤΑΙΠΕΔ.

Για τον σκοπό αυτόν η κυβέρνηση εξασφάλισε κονδύλια, τα οποία θα φτάσουν σταδιακά έως και τα 2,1 δισ. ευρώ, για υποδομές, εξοπλισμό και αναβαθμίσεις, που θα ενισχύσουν ακόμα περισσότερο το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών και θα διευκολύνουν το έργο των υπηρεσιών που δίνουν μάχη με τις φυσικές καταστροφές. Ολα αυτά αποδείχτηκαν λόγια του αέρα.

Πρόχειρες αλλά και πανάκριβες λύσεις με ενοικιάσεις μέσων

Αντί η κυβέρνηση να προχωρήσει στην αγορά εναέριων πυροσβεστικών μέσων, όπως άλλωστε προβλέπει και το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», συνεχίζει να κάνει κοστοβόρες ενοικιάσεις, που δεν αποτελούν περιουσία του ελληνικού κράτους αλλά πρόχειρες λύσεις. Στο ίδιο πλάνο εντάσσονται και οι αεροπυρόσβεσ η- αεροδιακομιδές – έρευνα διάσωση, αφού υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο υπάρχει ένα κόστος περίπου 70.000.000 ευρώ.

Την ίδια ώρα που η κυβέρνηση σπαταλά αφειδώς εκατομμύρια για αμφιλεγόμενες λύσεις υπάρχει πρόταση για συντήρηση – αναβάθμιση 10 ελικoπτέρων Super Puma με κόστος 120 εκατομμύρια ευρώ. Αγνωστο γιατί η κυβέρνηση δεν επιλέγει να χρησιμοποιεί η χώρα 10 δικά της αποτελεσματικά ελικόπτερα και σκορπά εκατομμύρια σε ιδιώτες.

Το Πυροσβεστικό Σώμα διαθέτει περίπου 3.500 οχήματα παντός τύπου, από τα οποία τα 2.000 είναι υδροφόρα πυροσβεστικά, τα 500 ειδικά πυροσβεστικά και τα 1.000 βοηθητικά. Από αυτά, όμως, τα 500 είναι άνω των 30 ετών και περίπου τα 1.500 άνω των 20 ετών, κάτι που σημαίνει ότι μεγάλο μέρος του υφιστάμενου εξοπλισμού έχει αρχίσει να καθίσταται ξεπερασμένο και οι ανάγκες συντήρησης και επισκευών συνεχώς αυξάνονται. Τα ανταλλακτικά γίνονται όλο και πιο δυσεύρετα.

Σχετικά με τις αναδασώσεις, από τα 3.200.000 στρέμματα που κάηκαν μέσα στην τριετία 2021-2023 σε όλη την επικράτεια, ανάδοχοι έχουν προκύψει μόνο για 57.000 στρέμματα. Και κυρίως για Αττική (Πεντέλη, Πάρνηθα, Λαύριο, Μέγαρα, Καπανδρίτι, Πειραιά, Αιγάλεω) και Θεσσαλονίκη. Πρακτικά, αναδάσωση δεν υφίστανται σε καμία περιοχή της Ελλάδας. Στην Εύβοια βγήκε ανάδοχος για τις πυρκαγιές του 2021 με τριετή καθυστέρηση. Από τα 520.000 καμένα στρέμματα θα αναδασωθούν μόνο τα 1.480 στρέμματα! Με δαπάνη κοροϊδίας 1,4 εκατ. ευρώ!

«ΑΙΓΙΣ»: Εφέ και θολά κονδύλια χωρίς καμία ενίσχυση της πυροπροστασίας

Οι πρώτες προκηρύξεις ύψους 700 εκατ. βγήκαν «στον αέρα» για το «ΑΙΓΙΣ» ήδη από το τελευταίο 6μηνο του 2023. Στόχος ήταν μέχρι το τέλος του Μαρτίου 2024 να έχουν προκηρυχθεί οι διαγωνισμοί για όλο το πρόγραμμα. Drones, ελικόπτερα, αεροσκάφη, πυροσβεστικά οχήματα, κάψουλες απομόνωσης και μεταφοράς ασθενών ήταν μόνο μερικά από αυτά που περιλαμβάνονται στα σχέδια. Ελικόπτερα, 740 πυροσβεστικά οχήματα, επτά αεροσκάφη Canadair CL-415, 25 αμφίβια πυροσβεστικά αεροσκάφη ανακοινώθηκε ότι το συντομότερο δυνατόν θα μπουν στη φαρέτρα του υπουργείου Πολιτικής Προστασίας. Κάτι ψευδές, όπως αποδεικνύει η ίδια η πραγματικότητα.

Τελικά, χρήματα άρχισαν να μοιράζονται μόνο για συμβούλους και ασαφείς δράσεις. Η πυροπροστασία της χώρας παρέμεινε υπό… στήριξη στο… μέλλον. Ηδη από την αρχή του προγράμματος άρχιζαν να παρατηρούνται έργα, όχι υψηλών ποσών, για υποστηρικτικές και θολές δράσεις:

74.400 ευρώ: Υποστήριξη του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για την προετοιμασία Πράξεων (ΟΠΣ: 6003807)

200.600 ευρώ: Ενίσχυση της Διοικητικής Ικανότητας Επιτελικής Δομής ΕΣΠΑ Υπουργείου (ΟΠΣ: 6016204)

300.000 ευρώ: Λειτουργικά Εξοδα της Υποδιεύθυνσης Προγράμματος «Πολιτική Προστασία» (ΟΠΣ: 6010558)

1.8 εκατ. για «Παροχή Υπηρεσιών Σύμβουλοι Υποστήριξης, Μελέτες Εμπειρογνωμοσύνες κ.λπ.»

1,6 εκατ. για «Δράσεις Επικοινωνίας και Προβολής για το Πρόγραμμα Πολιτική Προστασία»

Εργο ύψους 1,9 εκατ. για «Επικοινωνία και δημοσιότητα για δράσεις του υπουργείου».

Ποσό 26,8 εκατ. ευρώ για «Βελτίωση της ικανότητας του πληθυσμού στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών μέσω Δράσεων Ευαισθητοποίησης». Πρόκειται για καμπάνιες ενημέρωσης για φυσικούς κινδύνους με ωφελημένα τα ΜΜΕ. Το έργο ματαιώθηκε έπειτα από δικαστικές προσφυγές εταιρειών, αλλά θα ξαναγίνει ο διαγωνισμός.

Ποσό 19,1 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας εκπαίδευσης του προσωπικού του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων καθώς και του πληθυσμού. Σκοπός είναι η ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων και ψηφιακού περιεχομένου.

Το ποσοστό των συμβασιοποιημένων έργων μέχρι πέρυσι είναι 168 εκατ. ευρώ στον συνολικό προϋπολογισμό των 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», μόλις το 8% του συνολικού πακέτου.

Στην πυρόσβεση της χώρας εκτιμάται ότι υπάρχουν τουλάχιστον 3.600 οργανικά κενά σε κρίσιμους τομείς. Συχνά σε σοβαρά συμβάντα «επιστρατεύεται» προσωπικό από άλλες περιοχές, που επεμβαίνει σε πυρκαγιές έπειτα από πολύωρο ταξίδι, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αποτελεσματικότητα του έργου πυρόσβεσης και την ασφάλεια των πυροσβεστών.

Είναι συχνά, εξάλλου, τα περιστατικά που τα επιχειρησιακά οχήματα του Πυροσβεστικού Σώματος εφοδιάζονταν μόνο από υδροφόρες, αφού οι περισσότερες περιοχές δεν διαθέτουν πυροσβεστικούς κρουνούς. Τον Αύγουστο του 2024 υπήρξαν ακόμα και καταγγελίες από εθελοντές πυροσβέστες στα κοινωνικά δίκτυα ότι δεν είχαν τροφή και νερό για δύο μέρες, ενώ έδιναν μάχη με τις φλόγες.

Κροκοδείλια δάκρυα στο υπουργικό, άφαντος ο Τουρνάς

Με τα γνωστά «κροκοδείλια δάκρυα» και μια επανάληψη της πάγιας τακτικής της μετάθεσης ευθυνών επιχείρησε ο Μητσοτάκης να καλύψει την κυβερνητική ανεπάρκεια κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση στο υπουργικό συμβούλιο. Με αφορμή τον τραγικό χαμό τριών πυροσβεστών εν ώρα καθήκοντος, ο πρωθυπουργός αρκέστηκε να δηλώσει πως «εκφράζει τη βαθιά του θλίψη» και ότι «η Πολιτεία τούς τιμά, στέκεται στο πλευρό των οικογενειών τους και δυναμώνει τις δράσεις της, ώστε η Ελλάδα να θωρακίζεται όλο και πιο αποτελεσματικά απέναντι στην κλιματική κρίση». Δηλαδή μπούρδες.

Ωστόσο, η σκληρή πραγματικότητα εκθέτει τα πρωθυπουργικά ευχολόγια. Την ώρα που η χώρα καίγεται απ’ άκρη σε άκρη, ο Μητσοτάκης επιδόθηκε σε ένα ρεσιτάλ επικοινωνιακής διαχείρισης, ενθυμούμενος την ευρωπαϊκή συμφωνία για τα νέα Canadair, τα οποία «η Ελλάδα θα παραλάβει το πρώτο το 2028», λες και οι σημερινές ανεξέλεγκτες πυρκαγιές μπορούν να περιμένουν δύο ακόμη χρόνια αναμονής, ενώ ενεργοποίησε για ακόμα μία φορά τη «συνταγή» της ατομικής ευθύνης, δηλώνοντας ότι: «Εχουμε ακόμα μπροστά μας δύσκολες μέρες και ζητώ από όλους τη μέγιστη προσοχή».

Την ίδια στιγμή, ο αρμόδιος υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, παραμένει ουσιαστικά εξαφανισμένος και αμίλητος μπροστά στην ανείπωτη τραγωδία, προκαλώντας την έντονη αντίδραση των ίδιων των πυροσβεστών, οι οποίοι σε μια ανακοίνωση-καταπέλτη στηλιτεύουν την κυβερνητική υποκρισία, θυμίζοντας τις παλαιότερες απαξιωτικές αναφορές της ηγεσίας.

«Πριν από λίγες ημέρες ο υπουργός κ. Ευάγγελος Τουρνάς αποκαλούσε τον νόμο των πενταετών πυροσβεστών την καταστροφή του Πυροσβεστικού Σώματος. Σήμερα ένας πενταετής πυροσβέστης είναι νεκρός για την πατρίδα. Πριν από δύο χρόνια ο υπουργός κ. Ευάγγελος Τουρνάς αποκαλούσε τους εποχικούς πυροσβέστες εισβολείς, επειδή διαμαρτυρήθηκαν για την απόλυσή τους. Σήμερα ένας εποχικός πυροσβέστης είναι νεκρός για την πατρίδα».

Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση εξαπέλυσαν και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, συνδέοντας την απώλεια των τριών ανδρών με τις διαχρονικές ελλείψεις. Ειδικότερα, στο ΠΑΣΟΚ, αφού εξέφρασαν «τη βαθιά θλίψη και τα ειλικρινή συλλυπητήρια στις οικογένειες, στους οικείους και τους συναδέλφους των τριών πυροσβεστών» υπογράμμισαν με νόημα ότι «οφείλουμε να πούμε καθαρά ότι οι δύσκολες συνθήκες δεν αρκούν ως εξήγηση για όλα».

Στην Κουμουνδούρου σημειώνουν ότι το τραγικό συμβάν «φέρνει στην επιφάνεια με τον πιο δραματικό τρόπο τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει το Πυροσβεστικό Σώμα», στηλιτεύοντας τις «τεράστιες ελλείψεις σε προσωπικό, την ανεπάρκεια του καθεστώτος των εποχικών, την παλαιότητα των μέσων και τις ελλείψεις σε μέτρα ασφάλειας». Τέλος, στην ΕΛΑΣ τονίζουν ότι: «Η Πολιτεία οφείλει να αναγνωρίσει έμπρακτα την προσφορά των πυροσβεστών και να δώσει οριστική, δίκαιη και βιώσιμη λύση στα διαχρονικά τους αιτήματα».