Σε άγνωστη τοποθεσία, αιχμάλωτοι των Αμερικανών, μεταφέρθηκαν ο πρόεδρος Maduro και η σύζυγός του! Γιατί ο Τράμπ προέβη σε αυτήν την εντελώς κυνική και απάνθρωπη επίθεση! Η αεροπορία των ΗΠΑ εξαπέλυσε καταιγιστικά πλήγματα στο Καράκας μετατρέποντας την καρδιά της πρωτεύουσας σε εμπόλεμη ζώνη! - Οργισμένη αντίδραση Βενεζουέλας - Σε άγνωστη τοποθεσία, αιχμάλωτοι των Αμερικανών, μεταφέρθηκαν ο πρόεδρος Maduro και η σύζυγός του Επιχείρηση σοκ και δέος εξαπέλυσαν οι Αμερικανοί στη Βενεζουέλα το χάραμα του Σαββάτου 3 Ιανουαρίου. Σε μια κίνηση κλιμάκωσης, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, διέταξε την επίσημη εισβολή στη Βενεζουέλα, με καταιγισμό πληγμάτων σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, κλιμακώνοντας την εκστρατεία κατά του προέδρου της Βενεζουέλας Nicolás Maduro, και σύμφωνα με ανάρτηση του ίδιου του Donald Trump ο Nicolas Maduro και η σύζυγός του Cilia Flores αιχμαλωτίστηκαν και μεταφέρθηκαν ήδη εκτός χώρας σε άγνωστη μέχρι στιγμής τοποθεσία. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής πραγματοποίησαν με επιτυχία ένα πλήγμα μεγάλης κλίμακας κατά της Βενεζουέλας και του ηγέτη της, Προέδρου Nicolás Maduro, ο οποίος, μαζί με τη σύζυγό του, αιχμαλωτίστηκε και απομακρύνθηκε αεροπορικώς από τη χώρα. Αυτή η επιχείρηση διεξήχθη σε συνεργασία με τις αμερικανικές αρχές επιβολής του νόμου. Λεπτομέρειες θα ακολουθήσουν. Θα πραγματοποιηθεί Συνέντευξη Τύπου σήμερα στις 11 π.μ. στο Mar-a-Lago. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα! Πρόεδρος DONALD J. TRUMP.»» Donald Trump: «Λαμπρή επιχείρηση» της Delta Force Σύμφωνα με πληροφορίες του τηλεοπτικού δικτύου CBS, η επιχείρηση αιχμαλωσίας του προέδρου της Βενεζουέλας Nicolás Maduro και της συζύγου του εκτελέστηκε από «τα φαντάσματα» του αμερικανικού στρατού την πλέον επίλεκτη μονάδα των ειδικών δυνάμεων των ΗΠΑ, Delta Force. Ο Πρόεδρος Donald Trump, σε σύντομη τηλεφωνική επικοινωνία με τους New York Times, εξήρε την προετοιμασία και την εκτέλεση του σχεδίου: « Ήταν μια λαμπρή επιχείρηση, εξαιρετικά σχεδιασμένη. Είχαμε πολύ καλό προγραμματισμό, σπουδαία στρατεύματα και σπουδαίους ανθρώπους» . Ο Trump χαρακτήρισε την παρέμβαση ως αναγκαία κίνηση για την πάταξη της «ναρκο-τρομοκρατίας» και την αποκατάσταση της ελευθερίας στο ημισφαίριο. Υπενθυμίζεται πως η Delta Force είναι η ίδια μονάδα που το 2019 εξουδετέρωσε τον ηγέτη του Ισλαμικού Κράτους, Abu Bakr al-Baghdadi. 'Ερχεται δίκη Maduro! O Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Marco Rubio, κήρυξε το τέλος των επιχειρήσεων στην Βενεζουέλα και δήλωσε ότι «δεν αναμένει περαιτέρω δράση στη Βενεζουέλα τώρα που ο Maduro βρίσκεται υπό αμερικανική κράτηση». Ο Υπουργός Εξωτερικών διευκρίνισε ότι η στρατιωτική δράση (οι βομβαρδισμοί στο Καράκας) αναπτύχθηκε με σκοπό να «προστατεύσει και να υπερασπιστεί εκείνους που εκτελούσαν το ένταλμα σύλληψης» και πως ο Maduro συνελήφθη για να δικαστεί για τις κατηγορίες περί ναρκο-τρομοκρατίας και διακίνησης ναρκωτικών που εκκρεμούν εις βάρος του από το 2020, ενώ έχει ήδη επικηρυχθεί για 50 εκατομμύρια δολάρια. Christopher Landau (ΥφΥΠΕΞ ΗΠΑ): «Ο τύραννος έφυγε – Θα βρεθεί επιτέλους ενώπιον της δικαιοσύνης» Ο Υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Christopher Landau, μετά την αιχμαλωσία του ηγέτη της Βενεζουέλας, Nicolás Maduro, από τον αμερικανικό στρατό, δήλωσε ότι αυτός θα δικαστεί για «εγκλήματα». «Θα εμφανιστεί επιτέλους ενώπιον της δικαιοσύνης για τα "εγκλήματά" του», έγραψε ο Landau στο Twitter (X). Σε άλλη ανάρτησή του, έκανε λόγο για μια «νέα αυγή για τη Βενεζουέλα», τονίζοντας ότι «ο τύραννος έφυγε». Η Αντιπρόεδρος της Βενεζουέλας Delcy Rodriguez, απαιτεί «απόδειξη ζωής» για τον Maduro Ακολούθως της ανακοίνωσης του Αμερικανού προέδρου για την αιχμαλωσία Maduro η Αντιπρόεδρος της Βενεζουέλας, Delcy Rodriguez, μιλώντας στην κρατική τηλεόραση το πρωί του Σαββάτου (3/1/2026), απαίτησε να δοθεί «απόδειξη ζωής» και να γνωστοποιηθεί η τοποθεσία όπου βρίσκεται ο Πρόεδρος της χώρας, Nicolás Maduro. Η Rodriguez τόνισε ότι η κυβέρνηση αγνοεί την τύχη του προέδρου και της Πρώτης Κυρίας, Cilia Flores, μετά τις αμερικανικές επιθέσεις στο Προεδρικό μέγαρο και τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Καράκας. Το χρονικό της επιχείρησης Από τις 07:50 (ώρα Ελλάδος), το Καράκας βρίσκεται υπό καταιγισμό πυρών, με τις αμερικανικές δυνάμεις να εξαπολύουν μια ευρείας κλίμακας αεροπορική επιχείρηση με την πρωτεύουσα της Βενεζουέλας να έχει βυθιστεί στο σκοτάδι και το χάος. Οι εκρήξεις συγκλόνισαν την πόλη όταν οι αμερικανικές δυνάμεις προκαλώντας ανυπολόγιστες ζημιές στα κέντρα λήψης αποφάσεων της κυβέρνησης της Βενεζουέλας. Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν στο αμερικανικό δίκτυο CBS ότι ο πρόεδρος διέταξε πλήγματα σε στρατηγικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών βάσεων στο Καράκας, καθώς και στις πολιτείες Miranda, Aragua και La Guaira. Στόχοι Ειδικότερα, η αμερικανική Αεροπορία εξαπέλυσε κόλαση πυρός τα ξημερώματα του στην καρδιά της πρωτεύουσας, Καράκας, χτυπώντας με χειρουργική ακρίβεια: - Το Προεδρικό Μέγαρο Miraflores με αποτέλεσμα να τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιο άμυνας του παλατιού. - Το Γενικό Επιτελείο Στρατού και το Υπουργείο Άμυνας, τα κέντρα ελέγχου του στρατού. - Αεροδρόμια και βάσεις: Επλήγησαν η βάση La Carlota (κύρια αεροπορική βάση), η βάση ΦρούριοTiuna (κύρια στρατιωτική βάση), η αεροπορική βάση F-16 στο Barquisimeto, η βάση ελικοπτέρων στο Higuerote, η δορυφορική κεραία σημάτων El Volcán. - Λιμάνι της La Guaira: θαλάσσιο λιμάνι στην ακτή της Καραϊβικής. - Το Μαυσωλείο του Hugo Chavez: Αναφορές δείχνουν πλήγμα στο Cuartel de la Montaña, όπου φυλάσσονται τα λείψανα του πρώην ηγέτη. Επιχείρηση "Southern Spear" και υψηλή τεχνολογία θανάτου: Οι Cruise και τα Chinook Στρατιωτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν όπλα ακριβείας για να εξουδετερώσουν την αεράμυνα της χώρας. Φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν πύραυλοι RGM-109E Tomahawk (από πλοία στην Καραϊβική) και AGM-86D (από στρατηγικά βομβαρδιστικά). Πάνω από το Καράκας εθεάθησαν ελικόπτερα CH-47G Chinook της SOCOM (160ο Σύνταγμα Ειδικών Επιχειρήσεων), γεγονός που ενισχύει τις πληροφορίες για παρουσία αμερικανικών ειδικών δυνάμεων στο έδαφος (boots on the ground). Όπως μετέδωσε το CBS οι αμερικανικές δυνάμεις εισέβαλαν με στόχο να «κλειδώσουν» τα κέντρα ελέγχου της Βενεζουέλας, προκειμένου να εξουδετερώσουν οποιαδήποτε δυνατότητα αντεπίθεσης, ενώ οι αμερικανικές ειδικές δυνάμεις βρίσκονται ήδη στο έδαφος (boots on the ground), υποστηριζόμενες από τα ελικόπτερα της SOCOM, και επιχειρούν σε στρατηγικά σημεία Το CBS αναφέρει ότι η εντολή του Trump ήταν σαφής: άμεση εξουδετέρωση της στρατιωτικής ηγεσίας που παραμένει πιστή στον Maduro και κατάληψη των υποδομών πριν προλάβουν να αντιδράσουν οι σύμμαχοι του καθεστώτος. Υπάρχουν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες για σφοδρές ανταλλαγές πυρών σε στρατιωτικά αεροδρόμια. Στο στόχαστρο τα στρατιωτικά φρούρια, «Φρούριο Tiuna» και το λιμάνι Η επιχείρηση έχει ως άμεσο στόχο την κατάληψη και διασφάλιση των κρίσιμων στρατιωτικών εγκαταστάσεων της χώρας, θέτοντας το καθεστώς του Nicolás Maduro υπό απόλυτο πολιορκητικό κλοιό. Οι αμερικανικές δυνάμεις φέρονται να έχουν ήδη θέσει υπό τον έλεγχό τους τμήματα του Fort Tiuna. Το Φρούριο Tiuna, το απόρθητο στρατιωτικό συγκρότημα στη νότια πλευρά της πόλης, δέχθηκε το κύριο κύμα της επίθεσης. Η στρατηγική αεροπορική βάση La Carlota τυλίχθηκε στις φλόγες, ενώ ταυτόχρονα επλήγη το λιμάνι του Καράκας και στρατιωτικοί στόχοι στη La Guaira. Τεθωρακισμένα οχήματα του στρατού της Βενεζουέλας έχουν ήδη βγει στους δρόμους, σε μια προσπάθεια να ελέγξουν το χάος που επικρατεί. scale_1202.jpg Εφιαλτικές μαρτυρίες: «Ο ουρανός γέμισε Chinook» Κάτοικοι της πρωτεύουσας, έντρομοι, αναφέρουν ότι είδαν σμήνη από αμερικανικά ελικόπτερα Chinook να πετούν σε χαμηλό υψόμετρο πάνω από την πόλη, σπέρνοντας τον πανικό. Η ισχυρότερη ένδειξη μιας στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ προήλθε από ένα βίντεο που φέρεται να δείχνει ελικόπτερα Chinook της σειράς MH-47 κάπου κοντά στο Καράκας. Αυτά τα ειδικά εξοπλισμένα ελικόπτερα χρησιμοποιούνται σχεδόν αποκλειστικά από τη Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ (SOCOM). Το Reuters μετέδωσε πως υπάρχει διακοπή ρεύματος σε ορισμένα τμήματα του Καράκας μετά τις εκρήξεις, συμπεριλαμβανομένης μιας περιοχής όπου βρίσκεται μια βασική στρατιωτική βάση. Οργισμένη αντίδραση Βενεζουέλας - Η κυβέρνηση κήρυξε γενική επιστράτευση Η Βενεζουέλα κατηγορεί τις ΗΠΑ για «πολύ σοβαρή στρατιωτική επιθετικότητα» Σε ανακοίνωσή της, η κυβέρνηση Maduro ανέφερε ότι «αποκηρύσσει και καταγγέλλει στη διεθνή κοινότητα την πολύ σοβαρή στρατιωτική επιθετικότητα» από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Επιβεβαίωσε πως τα πλήγματα στόχευσαν πολιτικές και στρατιωτικές τοποθεσίες στην πόλη του Καράκας και στις πολιτείες Miranda, Aragua και La Guaira και δεσμεύτηκε να αμυνθεί ενάντια στα πλήγματα και κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι επιδιώκουν αλλαγή καθεστώτος. «Όλη η χώρα ενεργοποιείται για να νικήσει αυτή την ιμπεριαλιστική επιθετικότητα», ανέφερε η δήλωση της κυβέρνησης, προσθέτοντας μια έκκληση για άμεση συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Vladimir Padrino (Υπουργός Άμυνας Βενεζουέλας) - Θα αντισταθούμε! Η Βενεζουέλα θα αντισταθεί στην παρουσία ξένων στρατευμάτων, δήλωσε ο Υπουργός Άμυνας της Βενεζουέλας, Vladimir Padrino López, ανακοινώνοντας την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων σε όλη τη χώρα μέσω βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, λίγο μετά τα πλήγματα του αμερικανικού στρατού. Ο υπουργός κάλεσε σε ένα ενιαίο μέτωπο αντίστασης απέναντι στη «χειρότερη επιθετικότητα» που έχει δεχθεί ποτέ η Βενεζουέλα. Δήλωσε ότι όλες οι ένοπλες δυνάμεις αναπτύσσονται ακολουθώντας τις «εντολές του Maduro», αποφεύγοντας ωστόσο να σχολιάσει τις αναφορές περί αιχμαλωσίας του προέδρου και ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση κήρυξε τη χώρα σε «κατάσταση εξωτερικής αναταραχής», η οποία αποτελεί ουσιαστικά κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω ξένης απειλής, ζητώντας ψυχραιμία και ενότητα και προειδοποιώντας κατά της αναρχίας και του πανικού που, όπως είπε, «επιδιώκει να σπείρει ο εχθρός». «Θα θέσουμε σε εφαρμογή όλα τα αμυντικά σχέδια για τα οποία προετοιμαζόμασταν. Σε εκτέλεση του συντάγματος της Βενεζουέλας... οι στρατιωτικοί, σε εκτέλεση των οδηγιών του προέδρου της Βενεζουέλας Nicolás Maduro, θα καταβάλουν κάθε προσπάθεια για την άμυνα του έθνους, την αποκατάσταση της τάξης και της ειρήνης», είπε. Θα χρησιμοποιηθούν όλες οι δυνάμεις της εναέριας, εδαφικής, ναυτικής άμυνας και η αστυνομία, πρόσθεσε ο υπουργός. Μια επίθεση των ΗΠΑ στη χώρα νωρίς το πρωί έπληξε κατοικημένες περιοχές, δήλωσε ο Padrino, και η Βενεζουέλα συγκεντρώνει πληροφορίες για νεκρούς και τραυματίες των οποίων ο αριθμός παραμένει αδιευκρίνιστος. Χριστουγεννιάτικο project η επίθεση Σύμφωνα με πηγές του CBS, οDonald Trump είχε δώσει το «ΟΚ» για χερσαία πλήγματα (land strikes) ήδη από μέρες, αλλά καθυστέρησε λόγω καιρού και προτεραιοτήτων σε άλλα μέτωπα. Οι αναφορές για ελικόπτερα MH-47 Chinook της SOCOM ενισχύουν την εκτίμηση ότι πρόκειται για επιχείρηση ειδικών δυνάμεων με στόχο την κατάληψη κρίσιμων υποδομών και τη διασφάλιση στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Τα πλήγματα ακολουθούν μήνες συγκέντρωσης στρατιωτικών δυνάμεων στην Καραϊβική, με το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford και πολυάριθμα άλλα πολεμικά πλοία να έχουν τοποθετηθεί, ενώ η SOCOM ανέπτυξε δυνάμεις στο Puerto Rico και κοντά στο Trinidad and Tobago. Η στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα θα μπορούσε να είναι περιορισμένη, με στόχο την άσκηση μεγαλύτερης πίεσης στο Καράκας, ή εκτεταμένη με απώτερο στόχο την ανατροπή του Maduro, και πιθανώς ακόμη και τη σύλληψή του, καθώς καταζητείται από το αμερικανικό δικαστικό σύστημα για κατηγορίες που σχετίζονται με ναρκωτικά. Εάν ισχύει το τελευταίο, οι μάχες θα μπορούσαν να συνεχιστούν για μέρες, ή ακόμα και πολύ περισσότερο. María Corina Machado (Αντιπολίτευση, Βενεζουέλα) - Στηρίζω... Trump Υπενθυμίζεται πως η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας, María Corina Machado, είχε δηλώσει στο CBS News στα μέσα Δεκεμβρίου ότι στηρίζει «απολύτως» τη στρατηγική του Προέδρου Trump στη χώρα. «Εμείς, ο λαός της Βενεζουέλας, είμαστε πολύ ευγνώμονες σε αυτόν και στην κυβέρνησή του, επειδή πιστεύω ότι είναι ένας πρωταθλητής της ελευθερίας σε αυτό το ημισφαίριο», είπε η Machado στην εκπομπή «Face the Nation» με τη Margaret Brennan. Ερωτηθείσα εάν θα καλωσόριζε μια στρατιωτική δράση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, η Machado δεν το απέκλεισε, λέγοντας: «Θα καλωσορίζω όλο και περισσότερη πίεση, ώστε ο Maduro να καταλάβει ότι πρέπει να φύγει». Πρώην νομοθέτης η οποία αποκλείστηκε από την υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές της Βενεζουέλας το 2024, η Machado τιμήθηκε φέτος με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης και παρέλαβε το βραβείο στη Νορβηγία μετά από μια επικίνδυνη θαλάσσια διαφυγή από τη Βενεζουέλα. Η ίδια αφιέρωσε το βραβείο στον κ. Trump. Διεθνείς αντιδράσεις, γεωπολιτικές αναταράξεις και διαρροές για... συμφωνία εξόδου! Η αιχμαλωσία του προέδρου της Βενεζουέλας Nicolas Maduro ενέχει κίνδυνο σοβαρών γεωπολιτικών αναταράξεων. Πρόκειται για μια σημαντική κλιμάκωση στη μακροχρόνια πολιτική μάχη μεταξύ του Trump και του ηγέτη της Βενεζουέλας Η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν είχαν εκφράσει την αλληλεγγύη τους στον Maduro. Ωστόσο, δεν πρέπει να εξαιρούμε τις βρετανικές διαρροές πως η έξοδός του είναι αποτέλεσμα παρασκηνιακών διαπραγματεύσεων, αφού στο παρελθόν του είχε προσφερθεί ασφαλής διαφυγή προκειμένου να παραιτηθεί. Κούβα και Ιράν κατήγγειλαν την επίθεση ως «κρατική τρομοκρατία» και «κατάφωρη παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας». Η Ρωσία, μαζί με το Ιράν και την Κολομβία, ζήτησαν την έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για να εξεταστεί η «πράξη ένοπλης επιθετικότητας» των ΗΠΑ. Η Ρωσία καταδικάζει τις αμερικανικές επιθέσεις και χαρακτηρίζει τα προσχήματα «αβάσιμα» Το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε στα πλήγματα των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, αποκαλώντας τα, «ζήτημα βαθιάς ανησυχίας και καταδίκης». « Τα προσχήματα που χρησιμοποιήθηκαν για να δικαιολογήσουν τέτοιες ενέργειες είναι αβάσιμα», προσθέτει. «Η ιδεολογική εχθρότητα θριάμβευσε επί του επαγγελματικού ρεαλισμού και της προθυμίας για οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης και προβλεψιμότητας». Στη συνέχεια, το υπουργείο αναφέρει ότι «είναι κρίσιμο, πάνω απ' όλα, να αποτραπεί περαιτέρω κλιμάκωση και να δοθεί έμφαση στην εξεύρεση μιας διεξόδου μέσω διαλόγου». «Η Λατινική Αμερική πρέπει να παραμείνει μια ζώνη ειρήνης, όπως αυτοανακηρύχθηκε το 2014», προσθέτει η ανακοίνωση. «Και στη Βενεζουέλα πρέπει να διασφαλιστεί το δικαίωμα να καθορίζει το δικό της πεπρωμένο χωρίς καμία καταστροφική, πόσω μάλλον στρατιωτική, εξωτερική παρέμβαση». «Επαναβεβαιώνουμε την αλληλεγγύη μας προς τον λαό της Βενεζουέλας, την υποστήριξη προς την πορεία της Μπολιβαριανής ηγεσίας της, η οποία αποσκοπεί στην προστασία των εθνικών συμφερόντων και της κυριαρχίας της χώρας », καταλήγει το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωση στον ιστότοπό του. Η ρωσική πρεσβεία στο Καράκας ανακοίνωσε ότι δεν υπέστη ζημιές από τους βομβαρδισμούς και ότι όλο το προσωπικό της είναι ασφαλές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητά ...αυτοσυγκράτηση! Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ε.Ε., Kaja Kallas, δήλωσε ότι αν και ο Maduro στερείται νομιμοποίησης, όλες οι πλευρές πρέπει να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο. Πρόεδρος Κολομβίας Petro: Παγκόσμιος συναγερμός! Βομβαρδίζουν την Βενεζουέλα... Σε ανάρτησή του στο Χ ο πρόεδρος της Κολομβίας Gustavo Petro κάλεσε σε παγκόσμιο συναγερμό! «Αυτή την ώρα βομβαρδίζουν το Καράκας. Συναγερμός σε όλο τον κόσμο, επιτέθηκαν στην Βενεζουέλα. Βομβαρδίζουν με πυραύλους. O Οργανισμός Αμερικανικών κρατών και τα Ηνωμένα Έθνη πρέπει να συνεδριάσουν αμέσως. Miguel Díaz-Canel Bermúdez (Πρόεδρος Κούβας): Εγκληματική επίθεση από τις ΗΠΑ Ο πρόεδρος της Κούβας καταγγέλλει τα πλήγματα στη Βενεζουέλα ως «εγκληματική επίθεση από τις ΗΠΑ» Ο Πρόεδρος της Κούβας, Miguel Díaz-Canel Bermúdez, ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η χώρα του καταγγέλλει «την εγκληματική επίθεση των ΗΠΑ» στη Βενεζουέλα και ζήτησε επείγουσα καταδίκη από τη διεθνή κοινότητα για αυτό που περιέγραψε ως «κρατική τρομοκρατία εναντίον του γενναίου λαού της Βενεζουέλας και εναντίον της Δικής μας Αμερικής». Σκεπτικισμός στους Ρεπουμπλικάνους - Γερουσιαστής Mike Lee - Τι μπορεί να δικαιολογήσει αυτόν τον πόλεμο; Λίγο μετά την εξαπόλυση των πληγμάτων των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, ο Ρεπουμπλικανός Γερουσιαστής Mike Lee από τη Γιούτα εξέφρασε σκεπτικισμό, γράφοντας σε ανάρτησή του στο X: «Ανυπομονώ να μάθω τι, αν υπάρχει κάτι, θα μπορούσε να δικαιολογήσει συνταγματικά αυτή την ενέργεια απουσία κήρυξης πολέμου ή εξουσιοδότησης για τη χρήση στρατιωτικής βίας». Έξαλλοι οι Δημοκρατικοί - Γερουσιαστής Ruben Gallego: «Αυτός ο πόλεμος είναι παράνομος» Ο Δημοκρατικός Γερουσιαστής Ruben Gallego από την Αριζόνα έγραψε στο X: «Αυτός ο πόλεμος είναι παράνομος». Ο γερουσιαστής, βετεράνος του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ που είχε αναπτυχθεί στο Ιράκ, τον αποκάλεσε τον «δεύτερο αδικαιολόγητο πόλεμο στη διάρκεια της ζωής μου». Τους τελευταίους μήνες, οι Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο και ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί έχουν αντιταχθεί στη στρατιωτική ενίσχυση της κυβέρνησης Trump στην περιοχή, επιβάλλοντας ψηφοφορίες στη Βουλή και τη Γερουσία επί μέτρων που θα απαγόρευαν στις ΗΠΑ να πλήξουν τη Βενεζουέλα χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου. Αυτά τα μέτρα έχουν καταψηφιστεί. Απαγόρευση πτήσεων πάνω από τη Βενεζουέλα: Η FAA κλείνει τον εναέριο χώρο λόγω της αμερικανικής εισβολής! Η Ομοσπονδιακή Διοίκηση Αεροπορίας (FAA) απαγόρευσε στους αμερικανικούς εμπορικούς αερομεταφορείς να πετούν σε όλα τα υψόμετρα πάνω από τη Βενεζουέλα, επικαλούμενη «κινδύνους για την ασφάλεια των πτήσεων που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη στρατιωτική δραστηριότητα». Η ειδοποίηση εκδόθηκε στις 2 π.μ. τοπική ώρα στο Caracas (1 π.μ. Ανατολική ώρα) το Σάββατο και είχε οριστεί να λήξει στη 1 π.μ. ώρα Caracas την Κυριακή. Η εντολή δεν ισχύει για ξένα ή στρατιωτικά αεροσκάφη. Η προειδοποίηση του Donald Trump και η οργή του Maduro Οι ΗΠΑ ξεκίνησαν μια εκστρατεία πίεσης κατά της Βενεζουέλας ήδη από τον Οκτώβριο, κατηγορώντας τον Πρόεδρο Nicolás Maduro για διασυνδέσεις με καρτέλ ναρκωτικών, τα οποία αργότερα χαρακτηρίστηκαν ως τρομοκρατικές οργανώσεις. Τον Σεπτέμβριο, η εκστρατεία κλιμακώθηκε με πλήγματα εναντίον φερόμενων σκαφών διακίνησης ναρκωτικών στην Θάλασσα της Καραϊβικής και στον Ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό. Έκτοτε έχουν πληγεί περίπου 35 σκάφη, με τουλάχιστον 115 διακινητές νεκρούς. Τον Δεκέμβριο 2025, η κυβέρνηση του Προέδρου Donald Trump κλιμάκωσε εκ νέου την κατάσταση, διατάσσοντας ναυτικό αποκλεισμό όλων των πετρελαιοφόρων που βρίσκονται υπό αμερικανικές κυρώσεις και εισέρχονται ή εξέρχονται από λιμάνια της Βενεζουέλας. Κατά τη διάρκεια όλης αυτής της περιόδου, πολλαπλές αναφορές από αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αποκάλυψαν σχέδια της Ουάσιγκτον να επιτεθεί απευθείας στη Βενεζουέλα, ακόμη και να ανατρέψει τον Maduro. Η επίθεση αυτή έρχεται ως η κορύφωση της έντασης, αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, είχε προειδοποιήσει ανοιχτά για στρατιωτική επέμβαση με πρόσχημα την καταπολέμηση του εμπορίου ναρκωτικών. Ο Nicolas Maduro, σε πρόσφατη συνέντευξή του, είχε κατηγορήσει τις ΗΠΑ ότι «επινοούν αιτίες πολέμου» για να εισβάλουν στη χώρα του, ωστόσο στις τελευταίες του δηλώσεις, τόνισε πως είναι ανοιχτός και έτοιμος για έναν διάλογο με τον Αμερικανό ομόλογό του D. Trump. Αυτό που συμβαίνει δεν προκαλεί έκπληξη. Ενώ οι ΗΠΑ ξεκίνησαν την εκστρατεία πίεσης κατά της Βενεζουέλας χρησιμοποιώντας το πρόβλημα των ναρκωτικών ως πρόσχημα, τις τελευταίες εβδομάδες ο Trump εξέφρασε ανοιχτά το ενδιαφέρον του για την κατάληψη των πετρελαιακών αποθεμάτων της χώρας, τα οποία πιστεύεται ότι είναι τα μεγαλύτερα στον κόσμο. Από τότε που οι ΗΠΑ συμμετείχαν στην ισραηλινή επίθεση κατά του Ιράν τον περασμένο Ιούνιο, έγινε σαφές ότι η Ουάσιγκτον επέστρεψε στην εποχή των άμεσων στρατιωτικών επεμβάσεων. Αυτό θα μπορούσε κάλλιστα να είναι η αρχή ενός ακόμη ατέρμονου πολέμου. ΒΝ

Οι παγκόσμιοι ηγέτες παρακολουθούν με αμηχανία! Όλες οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα! Το γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε το Σάββατο ότι παρακολουθεί την κατάσταση στη Βενεζουέλα με μεγάλη ανησυχία και ότι μια ομάδα διαχείρισης κρίσεων αναμένεται να συνεδριάσει αργότερα για περαιτέρω συζήτηση. Σύμφωνα με γραπτή επικοινωνία που περιήλθε στην κατοχή του Reuters, το υπουργείο βρίσκεται σε στενή επαφή με την πρεσβεία στο Καράκας και η ομάδα διαχείρισης κρίσεων θα συνεδριάσει αργότερα εντός του Σαββάτου. Η Ιταλία παρακολουθεί τις εξελίξεις Ο Ιταλός Υπουργός Εξωτερικών, Αντόνιο Ταγιάνι , δήλωσε ότι η Ρώμη και η διπλωματική της αντιπροσωπεία στο Καράκας παρακολουθούν τις εξελίξεις με ιδιαίτερη προσοχή στην ιταλική κοινότητα της χώρας. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Ταγιάνι ανέφερε ότι η Πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι , ενημερώνεται συνεχώς και ότι η μονάδα κρίσεων του Υπουργείου Εξωτερικών βρίσκεται σε λειτουργία. Ο πρεσβευτής της Ιταλίας στη Βενεζουέλα δήλωσε το Σάββατο στην ιταλική κρατική τηλεόραση Rai ότι περίπου 160.000 Ιταλοί ζουν αυτή τη στιγμή στη χώρα, οι περισσότεροι εκ των οποίων έχουν διπλή υπηκοότητα , ενώ υπάρχουν και ορισμένοι που βρίσκονται εκεί για λόγους εργασίας ή τουρισμού. Μια επέμβαση που «ωρίμαζε» 26 χρόνια - Από τον Τσάβες στον Μαδούρο και από την ιδεολογική σύγκρουση στη στρατιωτική κλιμάκωση Η εκρηκτική ανάφλεξη στη Βενεζουέλα, με την αστραπιαία αμερικανική επιχείρηση για τη σύλληψη του προέδρου της χώρας Νικολάς Μαδούρο, δεν συνιστά ένα αιφνίδιο ξέσπασμα κρίσης, αλλά το αποκορύφωμα μιας μακράς αντιπαράθεσης. Οι σχέσεις Ουάσινγκτον-Καράκας δεν διαβρώθηκαν εν μία νυκτί, αλλά εν μέσω δεκαετιών αμοιβαίας καχυποψίας και αλλεπάλληλων κύκλων έντασης και αντιπαράθεσης . Τώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ υλοποίησε με στρατιωτικούς όρους έναν στόχο που είχε θέσει ήδη από την πρώτη του θητεία: την ανατροπή του πολιτικού status quo στη Βενεζουέλα. Πάνω από δύο δεκαετίες έντασης Οι σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών-Βενεζουέλας βρίσκονται σε τροχιά διαρκούς έντασης από το 1999, μετά την εκλογή του αριστερού Ούγκο Τσάβες, γνωστού για την μπολιβαριανή επανάσταση, τις σοσιαλιστικές του πολιτικές και την αντικαπιταλιστική του ρητορική, στην προεδρία της χώρας της Λατινικής Αμερικής. Η ρήξη βάθυνε το 2002, όταν ο Τσάβες κατηγόρησε ανοιχτά την Ουάσινγκτον ότι υποστήριξε την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος εναντίον του . Την ίδια χρονιά, το Καράκας προχώρησε στην απέλαση του Αμερικανού πρέσβη, παγιώνοντας ένα κλίμα αμοιβαίας δυσπιστίας. Η ένταση δεν εκτονώθηκε μετά τον θάνατο του Τσάβες το 2013. Αντιθέτως, υπό τον διάδοχό του, Νικολάς Μαδούρο, η πολιτική κρίση στη Βενεζουέλα και η διεθνής απομόνωση της χώρας εντάθηκαν . Το 2019, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, οι ΗΠΑ αναγνώρισαν τον Χουάν Γκουαϊδό ως «προσωρινό πρόεδρο» , αμφισβητώντας ευθέως τη νομιμότητα των εκλογών του 2018. Η σύγκρουση αυτή εξελίχθηκε σε πολυετή θεσμική και διπλωματική κρίση, με τη διεθνή κοινότητα να διχάζεται έως το 2023 ως προς το ποιος εκπροσωπεί νόμιμα τη Βενεζουέλα. Στις εκλογές του 2024, ο Μαδούρο ανακηρύχθηκε εκ νέου νικητής, επικρατώντας του ανεξάρτητου υποψηφίου Εντμούντο Γκονζάλες. Η κύρια αντίπαλός του, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, είχε αποκλειστεί από το να θέσει υποψηφιότητα αφού καταδικάστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της Βενεζουέλας για συμμετοχή σε «σχέδιο διαφθοράς» μαζί με τον Γκουαϊδό, κατηγορία που πολλοί διεθνείς παρατηρητές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων χαρακτήρισαν πολιτικά υποκινούμενη. Υπήρχε διάχυτος σκεπτικισμός σχετικά με το αποτέλεσμα των εκλογών. Ο τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Άντονι Μπλίνκεν, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον έχει «σοβαρές ανησυχίες» ως προς το κατά πόσον το ανακοινωθέν αποτέλεσμα αντανακλά τη γνήσια βούληση του εκλογικού σώματος της Βενεζουέλας. Νόμπελ Ειρήνης, πετρέλαιο και γεωπολιτικά παιχνίδια Τον Οκτώβριο, η Ματσάδο τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης , γεγονός που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και αμφισβήτηση, κυρίως λόγω του αμφιλεγόμενου πολιτικού της προφίλ. Η βράβευση μιας θαυμάστριας του Ντόναλντ Τραμπ , η οποία μεταξύ άλλων έχει ταχθεί υπέρ της ανατροπής μιας εκλεγμένης κυβέρνησης (το 2014, από το βήμα του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών ζήτησε ξένη στρατιωτική επέμβαση για την ανατροπή του Μαδούρο) σχολιάστηκε για το ότι η «ειρήνη» φαίνεται να επιβραβεύεται επιλεκτικά. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει υποστηρίξει πως η αιτία για την πίεση στον Μαδούρο προκειμένου να παραιτηθεί, ήταν το «λαθρεμπόριο ναρκωτικών» . Είχε ανακηρύξει την κυβέρνηση Μαδούρο ως «ξένη τρομοκρατική οργάνωση» και είχε διατάξει τον «πλήρη και απόλυτο αποκλεισμό» των δεξαμενόπλοιων που κινούνται από και προς τη Βενεζουέλα. Παρά ταύτα, διεθνείς αναλυτές θεωρούν σχεδόν βέβαιο ότι η Ουάσινγκτον επιθυμεί να αποκτήσει έλεγχο στα τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα της χώρας.

Ανάμεσα στο σκοτάδι που οργανώνεται και στο φως που επιμένει Το νέο έτος δεν έρχεται αθόρυβα. Έρχεται φορτωμένο ερωτήματα, πιέσεις και αποφάσεις που δεν χωρούν πια αναβολή. Δεν είναι απλά χρονιά ευχών του συρμού, αλλά χρονιά εσωτερικής στάσης... Μια χρονιά όπου ο καθένας θα κληθεί να διαλέξει αν θα συμβιβαστεί με το σκοτάδι ή αν θα σταθεί απέναντί του . Και αυτό, για πρώτη φορά μετά από καιρό, δεν είναι θεωρία, είναι πράξη. Το νέο έτος δεν μας βρίσκει αθώους, ούτε ανυποψίαστους. Μπαίνουμε σε μια εποχή που βρυχάται, σε μια πραγματικότητα όπου οι λαοί δοκιμάζονται, οι κοινωνίες πιέζονται, οι αξίες χτυπιούνται και η Ελλάδα – η μικρή, η πατημένη, αλλά πεισματικά όρθια – ψάχνει τον δρόμο της μέσα σε ένα σκοτάδι που άλλοι έστησαν για λογαριασμό της . Δεν είναι όμως η πρώτη φορά. Εμείς γεννηθήκαμε μέσα στη φωτιά και ξέρουμε να αναστενόμαστε από τις στάχτες. Ανησυχούμε, ναι. Για έναν κόσμο που χάνει το μέτρο. Για την τεχνολογία που δεν μένει εργαλείο αλλά απειλεί να γίνει αφεντικό . Για τους ισχυρούς που παίζουν με τις κοινωνίες σαν να είναι πιόνια. Για την πατρίδα μας που παλεύει ανάμεσα σε μια εξουσία κουρασμένη και έναν λαό που σταμάτησε να πιστεύει στις ψευδαισθήσεις . Για τις θάλασσές μας, που τις θέλουν όλοι εκτός από εκείνους που τις πότισαν αίμα. Κι όμως, μέσα σε αυτό το φορτίο, στέκει κάτι που δεν μπορούν να το αγγίξουν. Είναι η φωνή που έρχεται από βαθιά. Η φωνή της πίστης, της Ρωμιοσύνης, της Ιστορίας δηλαδή που δεν γράφεται με μελάνι αλλά με αλήθεια . Είναι η φωνή που μας ψιθυρίζει ότι τίποτα δεν τελείωσε , ότι τίποτα δεν χάνεται όταν υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που ορθώνουν το ανάστημά τους , άνθρωποι που δεν προσκυνούν τη μόδα , τη δύναμη, το χρήμα, τους διεθνείς «προφήτες» της υποταγής. Το νέο έτος μας καλεί να σταθούμε όπως ξέρουμε : με καρδιά που δεν πιάνεται από φόβο. Να θυμηθούμε ότι το φως δεν διαπραγματεύεται την ύπαρξή του . Να ξέρουμε ότι μέσα στο χάος γεννιούνται οι μεγάλες ευκαιρίες, οι μεγάλες στροφές, τα μεγάλα “όχι” που αλλάζουν την πορεία των λαών. Ελπίζουμε γιατί είδαμε ήδη τις πρώτες πολλές ρωγμές στο παλιό καθεστώς του Ψευτορωμαίϊκου . Ελπίζουμε γιατί η αλήθεια, όσο κι αν θάβεται, ξεπροβάλλει σαν νερό που βρίσκει χαραμάδα. Ελπίζουμε γιατί οι Έλληνες αρχίζουν ξανά να θυμούνται ότι χωρίς δικαιοσύνη, χωρίς πίστη, χωρίς καθαρότητα, δεν υπάρχει ούτε πατρίδα ούτε μέλλον. Και πάνω απ’ όλα, ελπίζουμε γιατί το σκοτάδι δεν έχει δική του υπόσταση . Ζει μόνο όσο του παραχωρούμε χώρο. Όταν ο άνθρωπος σταθεί όρθιος, το σκοτάδι υποχωρεί. Όχι επειδή το νικά, αλλά επειδή το ακυρώνει. Γι’ αυτό το 2026 – ή όποιο έτος κι αν γράφει το ημερολόγιο της Ιστορίας – δεν ζητά από εμάς ευχές. Ζητά ψυχή. Ζητά καθαρό βλέμμα. Ζητά αλήθεια. Και τότε, ναι! Θα γίνει η χρονιά που δεν θα μας βρει ξανά γονατισμένους , αλλά όρθιους, με την καρδιά στραμμένη εκεί όπου ο Θεός κρατά την υπόσχεση Του. Καλή χρονιά, Έλληνες. Με φως! Όχι δανεικό, αλλά δικό μας! Πύρινος Λόγιος

Αποκλεισμό παρακαμπτηρίων, αποκλεισμούς διοδίων και μια σειρά άλλων δυναμικών δράσεων Αποκλεισμό παρακαμπτηρίων, αποκλεισμούς διοδίων και μια σειρά άλλων δυναμικών δράσεων, περιλαμβάνει το «αγωνιστικό μενού» που έχουν αποφασίσει μα υιοθετήσουν οι αγρότες του βασικού μπλόκου της Νίκαιας, στις εκκλήσεις της κυβέρνησης για διάλογο, ενώ με συμπαγή μπλόκα στον Ε-65 και στην Ιόνια οδό, η Ελλάδα είναι κυριολεκτικά κομμένη στα δύο. Συγκεκριμένα, σε τρίωρο αποκλεισμό των παρακαμπτηρίων οδών στη Νίκαια προχώρησαν χθες (Δευτέρα, 30/12)οι αγρότες , προκαλώντας μεγάλες ουρές οχημάτων, ενώ αντίστοιχες κινητοποιήσεις καταγράφηκαν σε τελωνεία και εθνικές οδούς σε όλη τη χώρα, στο πλαίσιο της επανεκκίνησης των μπλόκων μετά τη χριστουγεννιάτικη ανάπαυλα. Στη Νίκαια, οι αγρότες άνοιξαν προσωρινά τους δρόμους προκειμένου να αποσυμφορηθεί η κυκλοφορία και στη συνέχεια τους έκλεισαν εκ νέου, ενώ πραγματοποίησαν και συμβολική μηχανοκίνητη πορεία προς τη Λάρισα. Παρά το γεγονός ότι δεν έχει ξεκινήσει ακόμη η μαζική μετακίνηση εκδρομέων για την Πρωτοχρονιά, δημιουργήθηκαν σημαντικά προβλήματα στην κυκλοφορία. Σε εφαρμογή παραμένουν οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στην εθνική οδό στο ύψος του μπλόκου της Νίκαιας, εν μέσω των αγροτικών κινητοποιήσεων, με την αερογέφυρα πάνω από το μπλόκο να δίνεται στην κυκλοφορία στις 9:00 το πρωί για τους οδηγούς που κινούνται από Αθήνα προς Θεσσαλονίκη, ενόψει της αυξημένης μετακίνησης λόγω Πρωτοχρονιάς. Για τα οχήματα που ταξιδεύουν από Θεσσαλονίκη προς Αθήνα, η κυκλοφορία συνεχίζει να διεξάγεται μέσω παρακαμπτήριων οδών, με κατεύθυνση από τον αυτοκινητόδρομο ΠΑΘΕ προς Πλατύκαμπο, στη συνέχεια μέσω της παλαιάς εθνικής οδού Λάρισας–Βόλου, στροφή στο Κιλελέρ και επανένταξη στον αυτοκινητόδρομο. Οι ρυθμίσεις, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, θα ισχύσουν τουλάχιστον έως την Παρασκευή, με ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεκτίμησης το Σαββατοκύριακο. Η τελευταία κινητοποίηση στο μπλόκο της Νίκαιας πραγματοποιήθηκε χθες, όταν από τις 16:00 έως τις 19:00 οι αγρότες προχώρησαν σε κλείσιμο παρακαμπτήριων δρόμων, προκαλώντας αυξημένη κυκλοφοριακή συμφόρηση. Στη συνέχεια, τρακτέρ κινήθηκαν εντός της πόλης της Λάρισας, με κόρνες και σημαίες, με στόχο –όπως αναφέρθηκε– την ενημέρωση πολιτών και επισκεπτών για τα αιτήματα και τους λόγους της παρατεταμένης παρουσίας τους στους δρόμους. Αξίζει να σημειωθεί πως οι αγρότες δηλώνουν ότι παραμένουν ανυποχώρητοι στη θέση τους πως δεν προσέρχονται σε διάλογο χωρίς συγκεκριμένες απαντήσεις από την κυβέρνηση στα αιτήματα που έχουν θέσει. Όπως επισημαίνουν, μέχρι στιγμής δεν έχουν λάβει σαφείς απαντήσεις, γεγονός που, όπως λένε, καθιστά ατελέσφορη οποιαδήποτε συμμετοχή σε διάλογο. Σε κινητοποίηση προχωρούν σήμερα οι αγρότες του βόρειου Έβρου, οι οποίοι διοργανώνουν συλλαλητήριο στο Διδυμότειχο, προκειμένου να αναδείξουν τόσο τα πανελλαδικά αιτήματα του αγροτικού κινήματος όσο και τοπικά ζητήματα που, όπως επισημαίνουν, παραμένουν άλυτα. Στον νομό Έβρου λειτουργούν δύο αγροτικά μπλόκα. Το πρώτο βρίσκεται στο νότιο τμήμα του νομού, στο τελωνείο των Κήπων, ενώ το δεύτερο έχει στηθεί στον κόμβο Αρμενίου, λίγα χιλιόμετρα πριν από τον μεθοριακό σταθμό του Ορμενίου, στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Στο μπλόκο του Αρμενίου συμμετέχουν αγροτικοί σύλλογοι του βόρειου τμήματος του νομού, οι οποίοι με δική τους πρωτοβουλία προχώρησαν στη διοργάνωση της σημερινής κινητοποίησης. Η στάση της κυβέρνησης Θέση απέναντι στην κλιμάκωση των αγροτικών κινητοποιήσεων πήρε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, δηλώνοντας – κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο Action 24 και την Αθ. Νέγκα – ότι η κυβέρνηση διατηρεί ανοικτή την πόρτα του ειλικρινούς διαλόγου , ενώ ταυτόχρονα σχολίασε με αιχμηρό τρόπο τις εσωτερικές αντιθέσεις που καταγράφονται στα μπλόκα σχετικά με τη συμμετοχή ή μη στη διαδικασία διαλόγου. Όπως ανέφερε, « υπάρχουν κάποιοι αρκετοί οι οποίοι θέλουν να συνομιλήσουν μαζί μας και υπάρχουν και κάποιοι οι οποίοι τους ασκούν ουσιαστικά – να το πω πολύ απλά – τους τραμπουκίζουν, σε μια λογική να μη σπάσει το μέτωπο και να βρεθούν συστηματικά απέναντι στην κυβέρνηση ». Για την κατάσταση που επικρατεί στους δρόμους, με τους αγρότες να μην υποχωρούν από τα μπλόκα, μίλησε στον ΣΚΑΪ και ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης . Όπως ανέφερε, στην κυβέρνηση αποφασίστηκε να μην ασκηθεί βία, ενώ κάλεσε τους εκπροσώπους για ακόμη μια φορά σε διάλογο. Παράλληλα, ανέφερε πως υπάρχουν σκέψεις για νέες διατάξεις στον νόμο, ως επόμενο βήμα, μετά τις αγροτικές κινητοποιήσεις, ενώ τόνισε πως «πρέπει να αφήσουμε την Τροχαία να κάνει τη δουλειά της». Αρχικά ο κ. Χρυσοχοΐδης ανέφερε πως « έχουμε 6-7.000 τρακτέρ στους δρόμους και χιλιάδες ανθρώπους που διαμαρτύρονται για τα κλαδικά τους προβλήματα και αποφασίστηκε από την κυβέρνηση να μην ασκηθεί καμία βίαιη ενέργεια για την απομάκρυνση από τους δρόμους ». Ερωτηθείς για το εάν η κυβέρνηση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τους αγρότες, ο κ. Χρυσοχοΐδης απάντησε πως « δεν πιστεύω πως υπάρχει κάποιο πολιτικό κόστος επιπλέον για μας. Πιστεύω ότι πραγματοποιούνται μια σειρά από παράνομες πράξεις, όπως είναι η κατάληψη του δρόμου, ο κίνδυνος που θέτουν τους υπόλοιπους πολίτες λόγω του ότι περιορίζεται ο αυτοκινητόδρομος. Ναι απέναντι σε αυτές τις παράνομες πράξεις η κυβέρνηση αποφάσισε να μην ασκήσει τη νόμιμη βία για την απομάκρυνση αυτών των ανθρώπων από τους δρόμους. Και έτσι κάλεσε επανειλημμένα σε διάλογο τους παραγωγούς, τους αγρότες, προκειμένου να βρεθούν λύσεις. Σε αυτό δεν υπήρξε ανταπόκριση. Ελπίζω ότι στο άμεσο μέλλον θα υπάρξει απάντηση ». Επιπλέον, σημείωσε πως « υπάρχει η δυνατότητα εφαρμογής του νόμου, μια σειρά από διατάξεις ή μπορεί να εκπονηθούν καινούριες διατάξεις. Αυτό είναι ένα μέτρο που θα αποφασίσει η κυβέρνηση στο επόμενο στάδιο ».

Η Σφαγή των Νηπίων από τον Ηρώδη! Αντί να φορτώνουμε στον Θεό τις θηριωδίες του ανθρώπου, ας ψάξουμε τους «Ηρώδηδες» που σκορπίζουν τον θάνατο ως την εποχή μας Ένας από τους πιο κλασσικούς εξυπνακισμούς που επιστρατεύουν ανέκαθεν οι θεομάχοι, αφορά το δραματικό ιστορικό γεγονός που η Εκκλησία μας μνημονεύει σήμερα, 29 Δεκεμβρίου. Τη σφαγή των 14.000 νηπίων από τον παράφρονα βασιλιά της Ιουδαίας, Ηρώδη τον Μέγα (73 – 4 ή 1 π.Χ.) , όπου το «μέγας» θα μπορούσε να δικαιολογηθεί μόνο αν ακολουθηθεί από τη λέξη «αντίχριστος». Βλέποντας τον Χριστό ως απειλή για την κληρονομική βασιλεία του , ο αιμοσταγής Ηρώδης έδωσε εντολή να φονευθούν όλα τα νήπια της Βηθλεέμ και των περιχώρων, από 2 ετών και κάτω. Όσοι ζητούν να επινοήσουν «αδικίες» του Θεού για να ανακουφίσουν τις δικές τους, διερωτώνται υποκριτικά γιατί επίτρεψε ο Χριστός να γίνει μια τέτοια ανήκουστη σφαγή «για χάρη του» , ενώ ο ίδιος βγήκε θαυματουργικά αλώβητος. Τι Θεός είναι αυτός – λένε- που ανέχθηκε μια τέτοια θηριωδία για να επιβιώσει μόνο Εκείνος. Ο σκοτισμός του νου τους είναι τέτοιος που δεν τους επιτρέπει να δουν ότι το ερώτημα έχει νόημα μόνο αν αντιστραφεί: Τι ανθρωπότητα είναι αυτή που έφτασε να εξοντώσει 14.000 παιδάκια από δαιμονική λύσσα εναντίον του Χριστού; Αυτή είναι η ορθή προσέγγιση και όχι να παρουσιάζουμε τον διωκόμενο ως «θύτη». Τις κτηνωδίες των ανθρώπων, προσπαθούν κάποιοι να τις φορτώσουν στον Θεό , λες και ήταν Εκείνος που έδωσε εντολή για το μακελειό, λες και ήταν Εκείνος – ο πάμφτωχος – που θα απειλούσε τον θρόνο, λες και δεν είχε στείλει προφήτες για να προαναγγείλει τον σωτήριο ερχομό Του, λες και δεν είχε στείλει Νόμο και Γραφές για να τιθασεύσει την ανθρώπινη απληστία. Αυτές τις προφητείες πληροφορήθηκε ο Ηρώδης και αντί να αγαλλιάσει για το χαρμόσυνο μήνυμα, έτριξε τα δόντια από μίσος. Ενώ ο ανεξίκακος Χριστός ήρθε στον κόσμο για να ευεργετήσει, να θεραπεύσει, να συγχωρήσει, να ανοίξει τη θύρα της Βασιλείας Του, να καταργήσει τον Άδη, να αλυσοδέσει τον διάβολο, να θεμελιώσει Εκκλησία για τη σωτηρία αμέτρητων ανθρώπων. Ο Θεός έφερε Ευαγγέλιο στη Γη και ο άνθρωπος έφερε γοερό θρήνο μανάδων. Η αμνηστία του Ηρώδη Συχνά οι θεομάχοι βλασφημούν με ειρωνείες τον Μέγα Κωνσταντίνο για τον σκανδαλώδη βίο του πριν αγιάσει με τη μετάνοιά του στο τέλος της βιοτής του, αλλά «περιέργως» όταν αναφέρονται στον Ηρώδη τον Μέγα, αμνηστεύουν όλα τα εγκλήματά του και αποδίδουν τη σφαγή των νηπίων αποκλειστικά στον «άδικο Θεό». Να αναφέρουμε ενδεικτικά ότι ο Ηρώδης δολοφόνησε τη σύζυγό του, Μαριάμνη Α’, δύο παιδιά της (και παιδιά του Ηρώδη), τη μητέρα της, τον αδερφό της και τον παππού της. Επίσης σκότωσε ακόμα ένα του γιο από άλλη μία εκ των 10 συζύγων που είχε. Και όλα αυτά για τη σατανική αρχομανία του και την αγωνία του μη χάσει τον θρόνο. Επομένως η σφαγή των νηπίων δεν συνέβη από το πουθενά. Η εποχή του Χριστού διασταυρώθηκε με την εποχή ενός εξουσιαστικού θηρίου που τυφλώθηκε από τον φθόνο, παρόλο που ο Θεός είχε αφήσει ατράνταχτη παρακαταθήκη για τη σπουδαιότητα του ερχομού του Μεσσία. Μια περίφημη φράση που χαρακτηρίζει απόλυτα τον Ηρώδη και αποδίδεται ιστορικά στον Ρωμαίο Αυτοκράτορα, Οκταβιανό Αύγουστο (63 π.Χ. – 14 μ.Χ.), είναι το «Κρεῖττον εἶναι ὗς Ἡρῴδου ἢ υἱός» , που θα πει «Καλύτερα να είναι κανείς γουρούνι του Ηρώδη, παρά γιος του» . Να προσθέσουμε επίσης ότι ο ημίτρελος Ηρώδης ήταν αφοσιωμένος υποστηρικτής του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, έχοντας γίνει κάτι σαν «εξελληνισμένος τύραννος» ο οποίος περιβαλλόταν από Έλληνες φιλοσόφους καίτοι επισήμως δήλωνε Ιουδαίος. Ακόμα και ο Ηρώδης θα χλώμιαζε με τις σφαγές της εποχής μας Η μεγαλύτερη υποκρισία που κρύβεται στα λόγια όσων θέλουν σήμερα να κηλιδώσουν τη Γέννηση του Χριστού, είναι ότι κόπτονται για τα χιλιάδες νήπια που σφαγιάστηκαν από τον Ηρώδη, ενώ οι περισσότεροι δεν δίνουν δεκάρα για τα εκατοντάδες χιλιάδες αγέννητα νήπια που σφαγιάζονται ετησίως επειδή κρίνονται ανεπιθύμητες οι εικόνες Θεού (τα παιδιά), και επειδή το επιτρέπουν οι ημίτρελοι νόμοι μας, που θα έκαναν ακόμα και τον Ηρώδη να χλωμιάσει. Αν ο ευαγγελιστής Ματθαίος διεκτραγωδεί τη σφαγή των νηπίων με το ρηθέν του προφήτη Ιερεμία: «φωνὴ ἐν Ραμᾷ ἠκούσθη, θρῆνος καὶ κλαυθμὸς καὶ ὀδυρμὸς πολύς· Ραχὴλ κλαίουσα τὰ τέκνα αὐτῆς, καὶ οὐκ ἤθελε παρακληθῆναι, ὅτι οὐκ εἰσίν», τι θα έγραφε άραγε σήμερα για αυτήν την ανθρωποθάλασσα από σφαγιασμένα τέκνα, για τα οποία δεν ακούγεται κανένας κλαυθμός , καμία «Ραχήλ» δεν τα θρηνεί, κανένας δεν αναζητεί ούτε καν παρηγοριά για τον χαμό τους, διότι το να είσαι «Ηρώδης» έχει γίνει «κεκτημένο δικαίωμα»; Ο Ιουδαίος βασιλιάς έβλεπε τα παιδιά της Βηθλεέμ ως πιθανούς ανταγωνιστές του θρόνου του, και κάθε γονιός που καταφεύγει στο έγκλημα της έκτρωσης – είτε το συνειδητοποιεί, είτε όχι – αντιλαμβάνεται το παιδί ως άρπαγα του θρόνου της βολής του, της αμεριμνησίας του και της καλοπέρασής του. Η Εκκλησία μας τιμά τα 14.000 νήπια ως αγιασμένους αμνούς που απολαμβάνουν αιώνια δόξα για τη ρομφαία της αδικίας που τους διαπέρασε. Δεν πρόλαβαν να λάβουν το βάπτισμα του Χριστού, αλλά έλαβαν το βάπτισμα του μαρτυρίου. Η έκπτωτη ανθρωπότητα υποδέχθηκε με αθώο αίμα τον ερχομό του Κυρίου, προαναγγέλλοντας έτσι τους διωγμούς για κάθε άνθρωπο που κοσμεί τη γη ως αμνός του Θεού. Ο Ηρώδης δεν είναι μόνο μια σκοτεινή ιστορική φιγούρα. Είναι και μια προαιώνια ιδέα, παλιά όσο το κακό . Το πνεύμα του επιβιώνει και στις μέρες μας μέσα από κουλτούρες, πολιτικές, κοινωνικές νόρμες ή ακόμα και προσωπικές αποφάσεις. Το μοτίβο είναι διαχρονικό: άλλοι ζητούν να προσκυνήσουν τη Βασιλεία του Θεού και άλλοι ματαιοπονούν θέλοντας να την αφανίσουν με κάθε κόστος . Πίσω από κάθε καλόβολη κατηγόρια εναντίον του Θεού, ψάξτε να βρείτε τον ανθρώπινο παράγοντα . Τον «Ηρώδη» που μηχανεύεται ψόγους για να σκεπάσει τα δικά του εγκλήματα… Απολυτίκιο Σφαγιασθέντων Νηπίων: Ως θύματα δεκτά, ως νεόδρεπτα ρόδα και θεία απαρχή, και νεόθυτοι άρνες, Χριστώ τω ώσπερ νήπιον, γεννηθέντι προσήχθητε, αγνά Νήπια, την του Ηρώδου κακίαν, στηλιτεύοντα και δυσωπούντα απαύστως, υπέρ των ψυχών ημών. « Ως θύματα αποδεκτά από τον Θεό, ως φρεσκοκομμένα ρόδα και θεϊκή απαρχή και ως νέοι αμνοί που θυσιάστηκαν, προσφερθήκατε στον Χριστό που γεννήθηκε ως νήπιο. Αγνά Νήπια, εσείς που στηλιτεύετε την κακία του Ηρώδη και δέεστε ακατάπαυστα υπέρ των ψυχών μας »

Aπίστευτες εξελίξεις στο ουκρανικό μέτωπο! Ο Mενβέντεφ βρίζει τον Ζελένσκι "Σκουλήκι κρύψου!", ενώ οι Αμερικάνοι τα έχουν...χρειαστεί με τον Ζελένσκι! Την ίδια στιγμή ο Zελένσκι δήλωσε ότι σχεδιάζει να παραιτηθεί από Πρόεδρος μετά την σύναψη εκεχειρίας… μια ακόμη λεκτική απάτη του Ουκρανού Προέδρου για να θολώσει τα νερά Ενώ η απόπειρα επίθεσης σε μια από τις κατοικίες του Putin απέτυχε καθώς και τα 91 drones κατερρίφθησαν… στην πράξη ήταν μια επιθετική κίνηση και όπως τόνισε ο Tράμπ ο Αμερικανός Πρόεδρος η Ουκρανία έκανε λάθος που επιχείρησε να χτυπήσει την κατοικία Πούτιν… O αναπληρωτής πρόεδρος του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας Ντμίτρι Μενβέντεφ δήλωσε ότι ο «βρωμερός μπάσταρδος του Κιέβου, αυτό το σκουλήκι θα κρυφτεί για όλη του την ζωή» . Την ίδια στιγμή ο Zελένσκι δήλωσε ότι σχεδιάζει να παραιτηθεί από Πρόεδρος μετά την σύναψη εκεχειρίας … μια ακόμη λεκτική απάτη του Ουκρανού Προέδρου για να θολώσει τα νερά. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο πρώην Ουκρανός αρχιστράτηγος Zαλούζνι είναι μαριονέτα της Βρετανικής M16, διατάχθηκε να συνάψει πλασματική εκεχειρία με τον Πούτιν … ώστε η Ουκρανία να επιτεθεί αργότερα… Οι Ρωσικές δυνάμεις χτύπησαν την Οδησσό και το Χάρκοβο με πυραύλους και drones προκαλώντας μπαράζ εκρήξεων και χάος. Η πρόσφατη συνάντηση μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Tράμπ και του Zελένσκι στη Φλόριντα φέρνει μόνο πιο κοντά τη στρατιωτική νίκη της Ρωσίας και η κατάρρευση των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων στο πεδίο της μάχης αναμένεται να επιταχυνθεί μέσα σε λίγες εβδομάδες, δήλωσε ο πρώην αξιωματικός της CIA Larry Johnson Εκρήξεις συγκλόνισαν Οδησσό και Χάρκοβο– Ανελέητο σφυροκόπημα από τις Ρωσικές δυνάμεις Εκρήξεις συγκλόνισαν την Οδησσό και το Χάρκοβο, ανέφεραν τοπικά μέσα ενημέρωσης. «Μια έκρηξη ακούστηκε στην Οδησσό », μετέδωσε το τηλεοπτικό κανάλι Obshchestvennoye στις 3:32 π.μ. Λιγότερο από δύο ώρες αργότερα, σημειώθηκε νέο μπαράζ επιθέσεων, όπως ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο επικεφαλής της στρατιωτικής διοίκησης της πόλης. Με τη σειρά της, η ουκρανική πύλη Novosti.Live ανέφερε ότι παρόμοια περιστατικά σημειώθηκαν στο Χάρκοβο. Και στις δύο περιοχές εκδόθηκε συναγερμός για αεροπορική επιδρομή. Σε απάντηση στις επιθέσεις των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων σε αμάχους, τα ρωσικά στρατεύματα επιτίθενται τακτικά σε τοποθεσίες που στεγάζουν προσωπικό, εξοπλισμό και μισθοφόρους, καθώς και σε ουκρανικές υποδομές: ενεργειακές εγκαταστάσεις, εγκαταστάσεις αμυντικής βιομηχανίας, στρατιωτική διοίκηση και εγκαταστάσεις επικοινωνιών. Πεσκόφ (Ρωσία): Αλλάζουμε τη στάση μας στο ουκρανικό, δεν αποχωρούμε από τις διαπραγματεύσεις Η Ρωσία θα αλλάξει τη στάση της απέναντι στο ουκρανικό υποστήριξε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ ο οποίος ωστόσο κατέστησε σαφές ότι η Μόσχα δεν αποχωρεί από την διαπραγματευτική διαδικασία. Οι διπλωματικές συνέπειες των τρομοκρατικών ενεργειών του Κιέβου θα συνίστανται στη σκλήρυνση της διαπραγματευτικής θέσης της Ρωσίας επισήμανε ο Πεσκόφ. «Γνωρίζετε ότι οι διπλωματικές συνέπειες αυτών των ενεργειών του καθεστώτος θα συνίστανται στη σκλήρυνση της διαπραγματευτικής θέσης της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Η διαπραγματευτική θέση της Ρωσίας θα αλλάξει. Θα αλλάξει προς την κατεύθυνση της αυστηροποίησης», διευκρίνισε ο Πεσκόφ, τονίζοντας ότι μετά την απόπειρα επίθεσης των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας (VSU) στην κατοικία του προέδρου Vladimir Putin, το ζήτημα της τοποθεσίας του αρχηγού του κράτους δεν υπόκειται σε καμία συζήτηση. Όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, το θέμα αυτό δεν μπορεί να συζητείται δημόσια. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η Ρωσία δεν σκοπεύει να δημοσιοποιήσει το ζήτημα της σκλήρυνσης της διαπραγματευτικής της θέσης για τη διευθέτηση του ουκρανικού ζητήματος. «Φυσικά, όπως και τη διαπραγματευτική θέση μέχρι σήμερα, δεν σκοπεύουμε να τη δημοσιοποιήσουμε», ανέφερε ο Πεσκόφ τονίζοντας ότι η Ρωσία δεν αποχωρεί από τη διαπραγματευτική διαδικασία και ότι «φυσικά θα συνεχίσει τη διαπραγματευτική διαδικασία και τον διάλογο, πρωτίστως με τους Αμερικανούς». Ερωτηθείς για την παρουσίαση αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με την επίθεση στην κατοικία του Πούτιν, o Πεσκόφ υποστήριξε ότι δεν είναι απαραίτητη, διότι η επίθεση ήταν τόσο μαζική που δεν απαιτούνται πρόσθετα αποδεικτικά στοιχεία. Tράμπ (Πρόεδρος ΗΠΑ): Η επίθεση στην οικία Πούτιν δεν ήταν αμυντική, ήταν τρομοκρατική, μεγάλο λάθος της Ουκρανίας Ήταν μεγάλο λάθος εκ μέρους της Ουκρανίας να επιτεθεί στην κατοικία του Ρώσου προέδρου Πούτιν, δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Tράμπ. «Είναι ένα πράγμα να αμύνονται οι ίδιοι… είναι άλλο πράγμα να επιτίθενται στο σπίτι του», είπε σε συνάντηση με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό. Τη νύχτα της 29ης Δεκεμβρίου, το καθεστώς του Κιέβου επιχείρησε να χτυπήσει την κατοικία του Putin στην περιοχή του Noβκοροντ χρησιμοποιώντας 91 μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Όλα τα drones καταστράφηκαν από τις δυνάμεις αεράμυνας. Ο Tράμπ δήλωσε επίσης ότι ήταν εξαιρετικά θυμωμένος όταν έμαθε για την τρομοκρατική επίθεση. Τόνισε ότι οι Ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις δεν έπρεπε να το είχαν κάνει αυτό. «Ξέρετε, αυτή είναι μια λεπτή στιγμή. Δεν είναι η κατάλληλη στιγμή», πρόσθεσε ο Αμερικανός ηγέτης. Ο Tράμπ χαρακτήρισε επίσης εξαιρετικά παραγωγική τη νέα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πούτιν. Πρόσθεσε ότι παραμένουν αρκετά πολύπλοκα ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν για την επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία. Ντμίτρι Μεντβέντεφ (Ρωσία): "Βρωμερέ μπάσταρδε του Κιέβου, σκουλήκι… κρύψου για όλη σου την άχρηστη ζωή " Ο αναπληρωτής πρόεδρος του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας Ντμίτρι Μεντβέντεφ δήλωσε ότι ο «βρωμερός μπάσταρδος του Κιέβου» προσπαθεί να σαμποτάρει την επίλυση της σύγκρουσης και ότι τώρα θα πρέπει να κρύβεται για το υπόλοιπο της ζωής του. «Ο βρωμερός μπάσταρδος του Κιέβου προσπαθεί να σαμποτάρει την επίλυση της σύγκρουσης. Θέλει πόλεμο. Ε, τουλάχιστον θα πρέπει να κρύβεται για το υπόλοιπο της άχρηστης ζωής του », έγραψε ο Mεντβέντεφ στη σελίδα του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ντμίτρι Μεντβέντεφ (Ρωσία): O Zελένσκι θέλει τον αφανισμό ολόκληρης της Ρωσίας Ο Zελένσκι επιθυμεί τον αφανισμό όχι απλώς «ενός ανθρώπου», αλλά ολόκληρης της Ρωσίας υποστηρίζει ο αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ αναφερόμενος στην επίθεση με 91 drones κατά κατοικίας του Ρώσου προέδρου στο Nόβκοροντ. Ο Mεντβέντεφ χαρακτήρισε ως το σημαντικότερο αποτέλεσμα του 2025 το γεγονός ότι όλοι κατανοούν το αναπόφευκτο της νίκης της Ρωσίας στον πόλεμο με την Ουκρανία , αναφέροντας επίσης ότι η ρωσική οικονομία παρά τις προβλέψεις της Δύσης, δεν κατέρρευσε το 2025. «Και, φυσικά, πλέον όλοι κατανοούν το αναπόφευκτο της νίκης μας. Αυτό είναι το σημαντικότερο αποτέλεσμα της χρονιάς » είπε ο Mεντεβέντεφ, τονίζοντας ότι   «η οικονομία μας, παρά τις δυτικές προβλέψεις, δεν κατέρρευσε και η ισοτιμία του ρουβλίου ενισχύθηκε» ανέφερε σε ανάρτηση του στο Telegram ο Mεντεβέντεφ. Aρέστοβιτς (πρώην σύμβουλος Zελένσκι): Δεν ήταν επίθεση μόνο στην κατοικία Putin αλλά σε πυρηνικό διοικητικό κέντρο της Ρωσίας Σε μια αποκάλυψη σοκ προχώρησε ο Aλεξέι Αρέστοβιτς , πρώην σύμβουλος του Ουκρανού προέδρου, Ζελένσκι με αφορμή την μαζική επίθεση drones κατά της κατοικίας του Ρώσου προέδρου, Πούτιν. Σύμφωνα με τον Aρέστοβιτς , το Κίεβο τη νύχτα των συνομιλιών των προέδρων Zελένσκι και Tράμπ, επιχείρησε να πλήξει ένα ρωσικό διοικητικό κέντρο σε περίπτωση πυρηνικού πολέμου. Όπως λέει, επικαλούμενος δυτικές πηγές, σε απάντηση η Ρωσία μπορεί να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα. «Σύμφωνα με τις πληροφορίες τους, η επίθεση έγινε – δεν το λέω εγώ, αυτό λένε εκείνοι. Δεύτερον: δεν ήταν απλώς μια κατοικία, ήταν ένα ειδικό αντικείμενο της Ρωσικής Ομοσπονδίας, προορισμένο για τη διοίκηση των ενόπλων δυνάμεων της Ρωσικής Ομοσπονδίας σε περίπτωση πυρηνικού πολέμου. Δηλαδή, κατά τη σημασία του, ήταν σαν κάποιος να επιτίθετο στο Air Force One – το προεδρικό αεροπλάνο των ΗΠΑ. Είναι ένα ειδικό αντικείμενο, μια ολόκληρη πόλη με εξωτερικές και υπόγειες εγκαταστάσεις και κόμβους επικοινωνίας», δήλωσε ο Aρέστοβιτς. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, τα ουκρανικά drones πετούσαν προς τους κόμβους επικοινωνίας «αλλά, για να είμαστε ειλικρινείς, δεν κατάφεραν να φτάσουν». «Γιατί οι Ρώσοι είναι βαθιά εξοργισμένοι; Επειδή πρόκειται για επίθεση στο κέντρο διοίκησης της πυρηνικής τριάδας και γενικά στις ένοπλες δυνάμεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας σε μια ειδική περίοδο – σε περίοδο μεγάλης κλίμακας πολέμου. Δηλαδή, ήταν μια απόπειρα κατά των πιο ιερών θέσεων. Και σύμφωνα με το πυρηνικό δόγμα της Ρωσίας,  αλλά και το δόγμα οποιουδήποτε κράτους με πυρηνικά όπλα, αυτό αποτελεί λόγο για πυρηνική απάντηση» υπογράμμισε ο Aρέστοβιτς. Κατά τον Aρέστοβιτς , το γεγονός αυτό «έχει τη μορφή της μεγαλύτερης πρόκλησης από την εποχή, πιθανώς, της κρίσης στην Κούβα». «Η επίθεση σε στοιχείο της στρατηγικής πυρηνικής τριάδας (όπως κατά την Επιχείρηση «Spider Web») είναι παιδικό παιχνίδι σε σύγκριση με την επίθεση σε κεντρικό διοικητικό σημείο . Έχουν εντελώς διαφορετικό βάρος» , λέει ο Aρέστοβιτς. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Κίεβο «οργάνωσε μια τεράστια πρόκληση κατά της ίδιας της ουσίας των συνομιλιών και της διαμεσολαβητικής αποστολής του Tράμπ ». «Αποδεικνύεται ότι ο Tράμπ φαίνεται πλήρως απαξιωμένος σε αυτή την κατάσταση , ανίκανος να εξασφαλίσει την ομαλή διεξαγωγή των συνομιλιών και την απουσία προκλήσεων, παρόλο που, πιθανότατα, είχε υποσχεθεί στον συνομιλητή του ότι δεν θα γινόταν καμία ενέργεια αντίθετη με το πνεύμα και το περιεχόμενο των συνομιλιών», είπε ο Aρέστοβιτς. Κατά την άποψή του, ο Zελένσκι « παίζει εναντίον του Tράμπ με την υποστήριξη της Ευρώπης και προσπαθεί να καθυστερήσει τις συνομιλίες μέχρι ο Tράμπ να χάσει τις ενδιάμεσες εκλογές στο Κογκρέσο ». Ο Zελένσκι δήλωσε στο Fox News ότι θα εγκαταλείψει τη θέση του προέδρου της Ουκρανίας μετά το τέλος της σύγκρουσης Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Ζελένσκι υποσχέθηκε να παραιτηθεί από την ηγεσία της Ουκρανίας μετά το τέλος της σύγκρουσης. Έκανε αυτή τη δήλωση μετά από συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Tράμπ. «Ναι», είπε ο πολιτικός απαντώντας στον ισχυρισμό δημοσιογράφου του Fox News ότι η σύγκρουση θα τερματιστεί και ο Ζελένσκι θα παραιτηθεί. Ο Ζελένσκι υποστήριζε προηγουμένως τη διεξαγωγή προεδρικών εκλογών της χώρας μέσω διαδικτυακών πλατφορμών. Πάντα υποστήριζα και έθιγα το ζήτημα, ακόμη και μετά την COVID-19, να επιτραπεί στους ανθρώπους να ψηφίζουν ηλεκτρονικά. Μέχρι στιγμής, δεν έχουμε καταλήξει σε συναίνεση με τους βουλευτές , τόνισε ο Ζελένσκι. Ο Ζελένσκι σημείωσε επίσης ότι υπάρχουν ήδη νομοθετικές πρωτοβουλίες για τη διεξαγωγή προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία. Ο Ουκρανός Πρόεδρος εξέφρασε την άποψη ότι η διεξαγωγή δημοψηφίσματος στη χώρα θα πρέπει να συμπεριληφθεί στο σχέδιο επίλυσης της σύγκρουσης. ΒΝ

Η σύγχρονη Τουρκία βρίσκεται σε μια παρατεταμένη διαδικασία υπαρξιακού μετασχηματισμού, η οποία υπερβαίνει τα στενά σύνορα της Μικράς Ασίας... Αυτό που βιώνουμε είναι η οριστική μετατόπιση από το κεμαλικό υπόδειγμα σε μια νέα μορφή διακυβέρνησης, η οποία επιδιώκει να συγκεράσει τη δομή της Τουρκικής Δημοκρατίας με τη χαλιφατική παράδοση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, εν μέσω μιας παγκόσμιας αναθεώρησης των αξιών της Δύσης. Η ψευδαίσθηση της σύγκρουσης και η «διχασμένη ταυτότητα» Η θεμελιώδης διαπίστωση που πρέπει να γίνει είναι ότι η διαμάχη στην Τουρκία δεν διεξάγεται πλέον μεταξύ «κοσμικών» και «ισλαμιστών». Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πέτυχε κάτι μοναδικό: ανέδειξε την κοσμικότητα που εμπεριέχεται εντός του Ισλάμ. Δεδομένου ότι το Ισλάμ αποτελεί ταυτόχρονα θρησκεία και Πολιτεία (din wa dawla), ο Ερντογάν ενέταξε την ισλαμική κοινωνική οργάνωση εντός του πλαισίου του υφιστάμενου κοσμικού Συντάγματος. Εδώ αναδεικνύεται η διαχρονική ανάλυση του καθηγητή Ιωάννη Μάζη, ο οποίος ήδη από τη δεκαετία του 1990 ανέλυε στην εργογραφία του το ζήτημα της «διχασμένης τουρκικής ταυτότητας». Ο καθηγητής Μάζης είχε εγκαίρως προειδοποιήσει ότι το «εθνοτικό μωσαϊκό» της Τουρκίας αποτελεί μια μόνιμη υπαρξιακή απειλή για τη συνοχή της Τουρκικής Δημοκρατίας, καθώς η κεμαλική προσπάθεια για μια ομοιογενή τεχνητή ταυτότητα προσέκρουε πάντα στην ιστορική πραγματικότητα των επιμέρους εθνοτήτων. Η παγκόσμια στροφή από τη woke ατζέντα στον εθνοθρησκευτικό ρεαλισμό Η άνοδος του Ερντογάν δεν είναι ένα απομονωμένο φαινόμενο. Παρατηρούμε μια ευρύτερη στροφή του πολιτικού λόγου, ακόμα και σε δυτικούς ηγέτες, οι οποίοι αντιλαμβάνονται ότι οι κοινωνίες τους κουράστηκαν από τα κοσμοπολίτικα, παγκοσμιοποιημένα στερεότυπα των τελευταίων δεκαετιών. Η λεγόμενη «woke» ατζέντα και η πολιτική χαλάρωσης των εθνοκρατικών συνόρων προκαλούν πλέον ισχυρές κοινωνικές αντιδράσεις. Πολλοί στη Δύση βλέπουν στον Ερντογάν έναν ηγέτη που, παρά τις διαφορές, προτάσσει τα εθνοθρησκευτικά ιδανικά ως ανάχωμα στην αποδόμηση της παραδοσιακής ταυτότητας. Η θρησκεία επανέρχεται ως το κυρίαρχο εργαλείο κοινωνικής συνοχής, αντικαθιστώντας τα αποτυχημένα πειράματα του πολυπολιτισμικού διεθνισμού. Το στρατηγικό βάθος της αμερικανικής υποστήριξης Παρά την κατά περιόδους ρητορική ένταση, η υπόγεια στήριξη των ΗΠΑ προς το ΑΚΡ έχει βαθιές ρίζες. Για την Ουάσινγκτον, ο ιστορικός εχθρός δεν ήταν ποτέ το Ισλάμ, αλλά ο κομμουνισμός. Το Ισλάμ χρησιμοποιήθηκε ως «φάρμακο» κατά της σοβιετικής επιρροής. Αντιθέτως, το κεμαλικό CHP, με τις «σοσιαλιστικές» και αντιιμπεριαλιστικές του καταβολές -κληρονομιά του Κεμάλ, που πολέμησε τις δυτικές (ιμπεριαλιστικές) δυνάμεις-, αντιμετωπίζεται με καχυποψία. Ο στρατιωτικός κεμαλισμός αποτελούσε εμπόδιο στην αμερικανική επιδίωξη για μια «σταθερή» Τουρκία, που θα ελέγχει το εθνοτικό της μωσαϊκό μέσω της θρησκείας. Η οθωμανική λύση και το κουρδικό «αγκάθι» Όπως έχει καταδείξει η γεωπολιτική ανάλυση, η μόνη «κολλητική ουσία» που μπορεί να κρατήσει ενωμένο αυτό το μωσαϊκό είναι το Ισλάμ, μέσα από μια διακυβέρνηση οθωμανικού τύπου (βιλαέτια). Αυτό το μοντέλο αποκεντρωμένης αλλά θρησκευτικά ενοποιημένης διοίκησης βρίσκει έδαφος σε κύκλους των ΗΠΑ, με εκφραστές όπως ο πρέσβης Μπάρακ, που είδαν προτερήματα σε μια νεοοθωμανική διακυβέρνηση. Ωστόσο, το σχέδιο αυτό προσκρούει στην ίδρυση ενός κουρδικού κρατιδίου-βιλαετιού. Η προοπτική μιας κουρδικής οντότητας, έστω και υπό ομοσπονδιακή μορφή, αποτελεί το «κόκκινο πανί» για ολόκληρο το τουρκικό πολιτικό σύστημα, καθώς επιβεβαιώνει τους φόβους που περιέγραφε ο καθηγητής Μάζης για την αποσύνθεση του κράτους. Συμπέρασμα Ο Ερντογάν κατάφερε να μετατρέψει την Τουρκία από ένα δυτικότροπο φυλάκιο σε έναν εθνοθρησκευτικό πόλο ισχύος. Σε έναν κόσμο που αποστρέφεται την παγκοσμιοποιημένη ομοιομορφία και αναζητά ξανά τις ρίζες του, η Τουρκία του «χαλιφατικού» κοσμικισμού αποτελεί το πείραμα μιας νέας εποχής. Παραμένει το ερώτημα αν το εθνοτικό μωσαϊκό, που τόσο ορθά ανέδειξε η ελληνική γεωπολιτική σχολή, θα αντέξει την πίεση αυτής της νέας ταυτότητας ή αν θα οδηγηθεί τελικά στη διάσπαση. Ευστράτιος Ζηκόπουλος Διδάκτωρ Γεωπολιτικής ΕΚΠΑ, Τουρκολόγος

Την ώρα που αυτοί μηρυκάζουν αδιάκοπα για «εκσυγχρονισμό», «μεταρρυθμίσεις» και «ψηφιακό άλμα», ένα ολόκληρο κομμάτι της κοινωνίας βιώνει μια διαρκή δοκιμασία χωρίς κανένα δίχτυ ασφαλείας Στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη αρέσει πολύ η λέξη «εκσυγχρονισμός». Τη χρησιμοποιεί σχεδόν εμμονικά και τη «φοράει» σαν παράσημο, έχοντας υιοθετήσει μάλιστα συνταγές και πρόσωπα του σημιτικού παρελθόντος. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι όσο περισσότερο επαναλαμβάνεται τόσο πιο καθαρά φαίνεται ποιοι μένουν εκτός, διότι αυτού του είδους ο εκσυγχρονισμός έχει βιτρίνα, αλλά δεν έχει βάθος. Την ώρα που αυτοί μηρυκάζουν αδιάκοπα για «εκσυγχρονισμό», «μεταρρυθμίσεις» και «ψηφιακό άλμα», ένα ολόκληρο κομμάτι της κοινωνίας βιώνει μια διαρκή δοκιμασία χωρίς κανένα δίχτυ ασφαλείας. Αυτή η αντίθεση προκύπτει ανάγλυφα με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις και κινητοποιήσεις, που καθιστούν τον πρωτογενή τομέα το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Αγρότες, ελαιοπαραγωγοί, αλιείς ζουν μια πραγματικότητα που δεν χωρά σε δελτία Τύπου: υψηλό κόστος ενέργειας, πίεση από τις αγορές, ζημιές από τον καιρό, αβεβαιότητα για το αύριο. Αυτοί, όπως και άλλα μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, δεν ζητούν αφηγήματα, αλλά πολιτική κάλυψη, η οποία όμως δεν φαίνεται… Στο Μαξίμου, η εικόνα είναι διαφορετική – παρουσιάσεις, δείκτες, επενδυτικά stories, διαρκής αυτοεπιβεβαίωση. Η Ελλάδα «προχωρά», «αναβαθμίζεται», «αλλάζει επίπεδο». Μόνο που αυτή η Ελλάδα αποτελεί περισσότερο μια εικονική πραγματικότητα. Κυρίως στο εσωτερικό, η απόσταση μεγαλώνει, και όσο μεγαλώνει τόσο λιγότερο πείθει η ρητορική της επιτυχίας. Η κυβερνητική αυτάρκεια και αυταρέσκεια έχουν εξελιχθεί σε μέθοδο. Όλα βαίνουν καλώς, όποιος διαφωνεί «γκρινιάζει», όποιος επιμένει στα προβλήματα «υπονομεύει». Την ίδια ώρα, η εγκατάλειψη της υπαίθρου παρουσιάζεται ως φυσική εξέλιξη και η αποδυνάμωση της παραγωγής ως αναγκαία προσαρμογή, χωρίς κανείς να αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη και χωρίς κανείς να βγαίνει από το προστατευμένο περιβάλλον της εικόνας και της προπαγάνδας. Κι όμως, η πραγματικότητα δεν συγχωρεί… Χωριά αδειάζουν, παραγωγικές μονάδες ασφυκτιούν, νέοι φεύγουν γιατί δεν βλέπουν μέλλον. Γενικά, η Ελλάδα της δουλειάς και του μόχθου δεν ζητά χειροκρότημα, αλλά να μην αντιμετωπίζεται ως βάρος και να μην είναι αόρατη… Πάντως, καταγράφεται μια αλλαγή τόνου. Όχι φυσικά στα υπουργικά γραφεία, αλλά χαμηλά, μέσα στην ίδια την κοινωνία, όπου οι διεργασίες πολλαπλασιάζονται. Εκεί όπου η πολιτική δεν παίζεται με σκηνοθεσία, δεν υπάρχουν φόντα, ούτε πρόβες «ενσυναίσθησης», η παρουσία δεν είναι επικοινωνιακή πατέντα, αλλά όρος καθημερινής επιβίωσης. Από τη μια υπάρχει μια κυβέρνηση που μιλά μηχανικά και διαρκώς για το μέλλον, και αδυνατεί να κατανοήσει το παρόν. Μια κυβέρνηση που επικαλείται την «κανονικότητα» και διοικεί μια κοινωνία σε διαρκή κατάσταση επισφάλειας. Από την άλλη, μέσα στον κόπο και στη συλλογική εμπειρία, αναδύεται ως ώριμη η ανάγκη μιας πολιτικής πιο έτοιμης να αναμετρηθεί με το μέλλον, ακριβώς επειδή δεν αποστρέφει το βλέμμα από τη σημερινή πραγματικότητα… Η σύγκρουση εν όψει των επόμενων εκλογών δεν θα είναι απλώς κομματική και δεν παραπέμπει σε μια κλασική διαδικασία εναλλαγής εξουσίας. Όλα δείχνουν ότι αυτό που έρχεται είναι μια πολύ πιο βαθιά σύγκρουση δύο διαφορετικών αντιλήψεων εξουσίας…

Alert για τους βουλευτές, που είναι άφαντοι στις τοπικές κοινωνίες! Ο περιβόητος και πολυαναμενόμενος ανασχηματισμός, το μόνο που θα έχει ως στόχο θα είναι η εσωκομματική τακτοποίηση υποχρεώσεων! Σε εφιάλτη διαρκείας έχουν μεταβληθεί οι φετινές γιορτές για το Μέγαρο Μαξίμου. Τα όσα συμβαίνουν με αφορμή τις αγροτικές κινητοποιήσεις, η απίστευτη ταλαιπωρία των ταξιδιωτών , αλλά και οι επιπτώσεις στις τοπικές οικονομίες και στους ανθρώπους του τουρισμού έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό κλίμα για την κυβέρνηση. Όλα αυτά, μάλιστα, την ώρα που στο Μαξίμου πίστευαν ότι σε αυτές τις γιορτές θα μπορούσαν να ποντάρουν σε ένα θετικό αφήγημα βασισμένο στις μειώσεις της φορολογίας και των μέτρων που ψηφίσθηκαν στον προϋπολογισμό. Ούτε όμως αυτά φαίνεται να λειτούργησαν υπέρ της κυβέρνησης, που είδε ως μη γενόμενη την πληρωμή του ενός ενοικίου , ούτε, βέβαια, τα όσα είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στον προϋπολογισμό, που ξεχάστηκαν σε μια νύχτα. Εάν δε στο τέλος του μήνα οι πολίτες διαπιστώσουν και στην πράξη ότι οι περιβόητες ελαφρύνσεις δεν είναι τίποτε περισσότερο από μερικά ευρώ στην εκκαθάριση του μισθού του Ιανουαρίου, τότε η απογοήτευση θα γίνει ακόμη μεγαλύτερη. Χρεώνουν ανικανότητα Σύμφωνα με τους εκλογικούς αναλυτές, η κυβέρνηση στις επόμενες μετρήσεις κινδυνεύει να χάσει το μόνο σταθερό εκλογικό κοινό που είχε καταφέρει ο Κ. Μητσοτάκης να συσπειρώσει. Αυτό δεν είναι άλλο από τους πολίτες που ψήφισαν τη ΝΔ για να αλλάξει πράγματα και να συγκρουστεί με νοοτροπίες. Εκείνους δηλαδή που είναι υπέρ μιας κανονικότητας στη ζωή τους. Τα όσα πέρασαν χιλιάδες εγκλωβισμένοι στα αυτοκίνητά τους στις εξόδους και ο Γολγοθάς της επιστροφής τους δεν χρεώνονται μόνο στους αγρότες , αλλά πλέον και στην κυβέρνηση, η οποία δεν στάθηκε ικανή ούτε το πρόβλημα να λύσει ούτε τους νόμους να εφαρμόσει. Ένα τεράστιο φιάσκο και μια ανικανότητα της κυβέρνησης είναι η αίσθηση που δημιουργήθηκε μαζί με το θυμό και την αγανάκτηση, και ένα δημοσκοπικό κραχ ίσως επισπεύσει τις εξελίξεις στο κυβερνητικό στρατόπεδο. Θυμώσαμε και τους τελευταίους Όπως τόνιζαν κυβερνητικοί αξιωματούχοι, αυτοί που ταξίδεψαν ήταν το ποσοστό εκείνο που ανήκει στους έχοντες τη δυνατότητα να ταξιδέψουν και παραδοσιακά στηρίζουν τον Κ. Μητσοτάκη. «Αφού καταφέραμε και αυτούς να θυμώσουμε, τότε τα πράγματα είναι κάτι παραπάνω από μη αναστρέψιμα» , έλεγαν έμπειρα στελέχη του συντηρητικού χώρου, που τρέμουν τα όσα έρχονται για το χώρο της ΝΔ. Δεν είναι συμπτωματικό ότι, εκτός από τον πρωθυπουργό που την… έκανε για Κρήτη και όχι για κάποιον άλλον προορισμό που θα τον ταλαιπωρούσε, ούτε καν οι βουλευτές έκαναν τις παραδοσιακές βόλτες τους τις ημέρες των γιορτών . Οι περισσότεροι ήταν κρυμμένοι, ενώ ελάχιστοι πήγαν επισκέψεις σε αστυνομικά τμήματα και νοσοκομεία, όπως συνήθιζαν. Κυβέρνηση θεατής Στη ΝΔ η εκτίμηση είναι ότι πλέον αρχίζουν να χάνουν από παντού. Και από τους αγρότες που έκαναν μεν τη ζωή μαρτύριο στους ταξιδιώτες, αλλά και από τους δεύτερους, που έχουν πλέον βρεθεί απέναντι σε μια κυβέρνηση θεατή, η οποία σέρνεται πίσω από τις εξελίξεις. Οι τοπικές αγορές που είχαν ποντάρει στις γιορτές κατέγραψαν μεγάλες απώλειες. Τουλάχιστον με βάση την εικόνα που είχαν στα μέσα και στα τέλη Νοεμβρίου, οι ακυρώσεις δεν αναπληρώθηκαν και εισοδήματα χάθηκαν. Το Μαξίμου, με αρκετή καθυστέρηση, ψάχνει να δει πώς θα διαχειριστεί και όχι πώς θα λύσει τα ζητήματα, και όταν έρθει η ώρα να κάνει ταμείο θα βρεθεί προ εκπλήξεως, καθώς εκείνο πλέον που χρεώνεται είναι η μη ενσυναίσθηση στα ζητήματα που είχε εκείνο την πρωτοκαθεδρία. Η κυβέρνηση που λειτούργησε στον Έβρο ή στην πανδημία δεν υπάρχει πλέον και μοιάζει περισσότερο με μια κουρασμένη μηχανή που ρετάρει σε κάθε δυσκολία. Η μελαγχολία και η κατήφεια κυριαρχούν στο εσωτερικό της και τα περισσότερα στελέχη της κυβέρνησης έχουν ρίξει… λευκή πετσέτα. Πλέον, ο περιβόητος και πολυαναμενόμενος ανασχηματισμός το μόνο που θα έχει ως στόχο θα είναι η εσωκομματική τακτοποίηση υποχρεώσεων και όχι μια πράξη που θα λειτουργούσε ως επανεκκίνηση. Ο πρωθυπουργός το γνωρίζει, τον σέρνει με διάφορα προσχήματα, αλλά κατά βάθος γνωρίζει ότι δεν θα του λύσει κανένα πρόβλημα...

Ο άνθρωπος που επιχείρησε να αναστήσει ένα ΕΘΝΟΣ και πέθανε με την Ελλάδα στα χείλη του! Κολοκοτρώνης, Πολυζωΐδης, Μαντώ Μαυρογένους, Υψηλάντης και Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης πλαισιώνουν τον μεγάλο αυτόν άνδρα, τον Ιωάννη Καποδίστρια, σε μια φωτό που σχεδίασε η ΑΙ Καποδίστριας: Ο Ηγέτης που φοβήθηκε η Δύση, που μίσησαν οι φατρίες και που τον δολοφόνησε το πρώτο Ψευτορωμαίϊκο! Ο Κυβερνήτης που σήκωσε το Έθνος και τον κατέλυσαν οι υπηρέτες των ξένων. Ο Άγιος της Πολιτικής! Γιατί ο Καποδίστριας έπρεπε να πεθάνει ...για να ζήσει η Ελλάδα! ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ Αυτό το άρθρο – αυτό το ιστορικό αφιέρωμα  – το χρωστούσα κατ’ αρχής στον εαυτό μου. Δεν ήταν μόνο και μόνο επειδή τώρα προβάλλεται και η ταινία του Σμαραγδή. Ήταν πολύ παλιά υπόθεση αυτή η συγγραφή. Μια υπόθεση που ωρίμαζε χρόνια ολόκληρα μέσα μου, όχι ως φιλολογική-ιστορική υποχρέωση, αλλά ως εκείνο το άγραφο χρέος που νιώθει κανείς όταν κοιτάζει κατάματα μια μορφή που έβαλε πλάτη για να σταθεί όρθιο το Γένος και το πλήρωσε με το αίμα του . Γιατί ο Ιωάννης Καποδίστριας δεν ήταν απλώς ένας Κυβερνήτης. Ήταν ένα κεφάλαιο της Ρωμιοσύνης που δεν διαβάστηκε ποτέ όπως έπρεπε. Ο Καποδίστριας, ήταν ο άνθρωπος που, όταν το Έθνος σωριαζόταν εξαντλημένο, ανέλαβε να το σηκώσει. Ήταν εκείνος που πάτησε σε ερείπια και έστησε Πολιτεία. Ήταν ο διπλωμάτης που τιμήθηκε στα ευρωπαϊκά συνέδρια, αλλά στην πατρίδα του αντιμετώπισε όχι μόνο τη φτώχεια και την ανομία, αλλά και το δηλητήριο των φατριών. Και γι’ αυτό ακριβώς ο πρόλογος που γράφεται εδώ δεν μπορεί να είναι ουδέτερος. Διότι η ίδια η αλήθεια του Καποδίστρια δεν είναι ουδέτερη. Σήμερα, το κείμενο αυτό δεν γράφεται ούτε για να χαϊδέψει συνειδήσεις, ούτε για να συμπληρώσει ένα ακόμα άρθρο της επετείας. Γράφεται για να αποκαταστήσει την προδομένη μνήμη ενός ανθρώπου που δεν συγκρίνεται με κανέναν από όσους πέρασαν πριν ή μετά από την ελληνική πολιτική σκηνή. Αλλά κυρίως, γράφεται για να τελειώσουμε επιτέλους με τον μύθο ότι «τον έφαγαν τα πάθη της εποχής». Όχι. Δεν τον έφαγαν τα...πάθη της εποχής. Αυτή είναι η απόλυτη γραμμή που απαίτησε η Βρετανία για να σκεπάσει τις πομπές της. Τον έφαγαν όσοι δεν άντεξαν την εντιμότητά του . Τον έφαγαν όσοι δεν ήθελαν Ελλάδα . Τον έφαγαν όσοι υπηρετούσαν ξένα συμφέροντα μέσα στο σώμα της πατρίδας. Και γι’ αυτό το αφιέρωμα δεν είναι απλώς ιστορικό. Είναι μια υπόμνηση ότι, όταν η Ελλάδα είχε τον αληθινό Ηγέτη της, τον σκότωσαν εκείνοι που προτιμούσαν μια χώρα γονατισμένη και εξαρτημένη . Αυτό είναι το χρέος το δικό μου, που έφτασε η ώρα να πληρωθεί με λόγο. Με καθαρό λόγο. Με λόγο ρωμαίϊκο και ξάστερο , όχι με λόγο "Ψευτορωμαίϊκο" που βρίθει νεολογισμούς και αφηρημένες έννοιες. Με λόγο όπως ακριβώς άξιζε σε εκείνον τον άνδρα που έγινε εφιάλτης στα όνειρα των δυνατών... Η Ιστορία έχει μια παράξενη μνήμη. Δεν θυμάται πάντα τους πολλούς, αλλά δεν ξεχνά ποτέ τους λίγους που στάθηκαν στο ύψος της. Και ο Καποδίστριας ήταν ένας τέτοιος "λίγος ", από εκείνους που εμφανίζονται μονάχα όταν οι λαοί έχουν φτάσει στον ύστατο κατήφορο. Όταν πάτησε το πόδι του στην Ελλάδα το 1828, δεν παρέλαβε κανένα κράτος. Παρέλαβε μια ανοχύρωτη έκταση πόνου, μια γη κουρασμένη, ρημαγμένη, μισοκαμμένη από πολέμους, εμφυλίους, ληστές, πείνα, αρρώστιες. Παρέλαβε προκρίτους που θεωρούσαν την εξουσία ιδιοκτησία , καπεταναίους που είχαν μπερδέψει την πατρίδα με την κλεφτουριά, φατρίες που απαιτούσαν “μερίδια” , ξένους που απαιτούσαν “ υπογραφές υποτέλειας ”. Και όμως. Απέναντι σε όλα αυτά, ένας άνθρωπος σηκώθηκε όρθιος. Ένας άνθρωπος που δεν είχε ανάγκη την Ελλάδα γιατί η Ευρώπη ολόκληρη τον σεβόταν, τον ζητούσε, τον θαύμαζε. Αλλά η Ελλάδα είχε ανάγκη εκείνον , και αυτός το ήξερε. Δεν ήρθε για δόξες. Ήρθε για χρέος. Εδώ λοιπόν αρχίζει η ιστορία που αποσιωπήθηκε. Πώς ο Ιωάννης Καποδίστριας προσπάθησε να χτίσει κράτος από το μηδέν, και πώς οι ίδιοι οι Έλληνες εκείνης της εποχής —ή μάλλον οι φατρίες που λυμαίνονταν το Γένος— μετατράπηκαν σε όργανα των ξένων Δυνάμεων για να τον σταματήσουν. Γιατί το έργο του δεν ήταν απλώς διοικητικό. Ήταν επικίνδυνο. Ήταν επαναστατικό με τον μοναδικό τρόπο που τρομάζει τα διεφθαρμένα συστήματα εξουσιών. Εκείνος δεν ήθελε να μοιράσει αξιώματα, ήθελε να μοιράσει Πατρίδα. Γι’ αυτό και η διακυβέρνησή του δεν είναι ένα τεχνικό κεφάλαιο της ιστορίας, αλλά η στιγμή όπου η Ελλάδα όντως είχε την ευκαιρία να γίνει Ρωμιοσύνη οργανωμένη, ελεύθερη, αναστημένη — και την έχασε. Ή μάλλον, της την έκλεψαν Από εδώ ξεκινάμε: Από το γιατί ο Καποδίστριας έφτασε ως την Ελλάδα, τι είδε, τι άγγιξε, τι σήκωσε και ποιοι ήταν αυτοί που δεν άντεξαν το φως του. Γιατί για να καταλάβουμε ποιοι τον δολοφόνησαν , πρέπει πρώτα να δούμε ποιόν δολοφόνησαν .... 1. Από την Κέρκυρα στην Ευρώπη των Αυτοκρατοριών (1776–1809) Η γέννηση ενός "Ευρωπαίου" Έλληνα Ο Ιωάννης Αντώνιος Καποδίστριας γεννήθηκε στην Κέρκυρα το 1776, σε μία από τις πιο ταραγμένες εποχές της ευρωπαϊκής ιστορίας . Η Κέρκυρα του 18ου αιώνα δεν ήταν απλώς ένα νησί στην άκρη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ήταν ένα πολύχρωμο σταυροδρόμι ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή, μία μικρογραφία του κόσμου που θα καθόριζε τη ζωή του μελλοντικού Κυβερνήτη της Ελλάδας . Ενετοκρατούμενη ακόμη, αλλά βαθιά ελληνική στο ήθος της , η Κέρκυρα παρείχε σε έναν νεαρό Έλληνα τη σπάνια δυνατότητα να ανατραφεί μέσα σε ένα περιβάλλο ν όπου οι γλώσσες, οι κουλτούρες και οι πολιτικές επιρροές συνυπήρχαν σε έναν αδιάκοπο διάλογο. Μέσα σε αυτήν την ατμόσφαιρα ανατράφηκε ο Ιωάννης . Γόνος αριστοκρατικής οικογένειας, με ρίζες που ανάγονταν στη βυζαντινή παράδοση και στην ορθόδοξη ελληνική ευγένεια , ο νεαρός Καποδίστριας μεγάλωσε σε έναν κόσμο που δεν γνώριζε εσωστρέφεια. Η Κέρκυρα, με τα γυμνάσια, τις λατινικές και ιταλικές επιρροές, την άμεση επαφή με την ιταλική χερσόνησο και τα πνευματικά ρεύματα της Δύσης, του άνοιξε από νωρίς τον ορίζοντα. Ενώ ο υπόλοιπος Ελληνισμός ζούσε στην ασφυκτική σκιά της Οθωμανικής κυριαρχίας , η Κέρκυρα τον μύησε σε έναν κόσμο όπου ο Έλληνας μπορούσε ακόμη να σκέπτεται, να μορφώνεται και να σχεδιάζει. Από πολύ νωρίς ανεδείχθη σε μαθητή με εξαιρετικές επιδόσεις . Η οικογένειά του, αντιλαμβανόμενη τις πνευματικές του δυνατότητες, φρόντισε να του εξασφαλίσει ανώτερη παιδεία. Ο Ιωάννης σπούδασε Ιατρική, Φιλοσοφία και Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας, ένα από τα παλαιότερα και λαμπρότερα πανεπιστήμια της Ευρώπης . Η επιλογή της Ιατρικής δεν ήταν τυχαία. Η ιατρική επιστήμη απαιτεί αυστηρή παρατήρηση, μεθοδικότητα, πειθαρχία, καθώς και βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης φύσης . Χαρακτηριστικά που θα τον συνόδευαν και ως πολιτικό και ως διπλωμάτη. Κατά την παραμονή του στην Ιταλία ήρθε σε επαφή με τις μεγάλες ιδέες της εποχής . Τον Διαφωτισμό, τον ορθολογισμό, τις θεωρίες περί κοινωνικής σύμβασης , αλλά και τις κριτικές τους. Σε αντίθεση όμως με πολλούς σύγχρονούς του, που είτε γοητεύθηκαν άκριτα από τον δυτικό ορθολογισμό είτε τον απέρριψαν στο όνομα μιας αμυντικής παράδοσης, ο Καποδίστριας διαμόρφωσε μία ισορροπημένη οπτική . Αναγνώριζε την αξία των θεσμών, της νομιμότητας, της οργάνωσης και της επιστήμης, αλλά παρέμενε βαθιά προσηλωμένος στην ορθόδοξη πνευματικότητα και στον ελληνικό τρόπο του πολιτεύεσθαι. Για εκείνον, η δύναμη ενός κράτους δεν έγκειται μόνο στα συντάγματα και στις διακηρύξεις, αλλά πρωτίστως στην ηθική συγκρότηση του λαού και στην ποιότητα της διοίκησής του. Όταν επέστρεψε στην Κέρκυρα, στα τέλη της δεκαετίας του 1790 , βρήκε ένα νησί ριγμένο στη δίνη των μεγάλων ευρωπαϊκών ανακατατάξεων . Η πτώση της Βενετίας και η έλευση των Γάλλων δημοκρατικών, η μετέπειτα εκστρατεία του ρωσο-οθωμανικού στόλου υπό τον Ρώσο ναύαρχο Φιοντόρ Φιοντόροβιτς Ουσακώφ και η ίδρυση της Επτανήσου Πολιτείας ( Επτάνησος Πολιτεία, 1800–1807 ), υπό τη συλλογική προστασία της Ρωσίας και της Υψηλής Πύλης , δημιούργησαν ένα εντελώς νέο πολιτειακό πλαίσιο. Στο πλαίσιο αυτό, ο Καποδίστριας δεν έμεινε θεατής. Το 1799 ανέλαβε καθήκοντα στην Επιτροπή Υγείας της Κέρκυρα ς. Εκεί, η ιατρική του κατάρτιση συνάντησε την οργανωτική του ικανότητα. Αντιμετώπισε κινδύνους επιδημιών, οργάνωσε μέτρα δημόσιας υγείας και κέρδισε την εμπιστοσύνη τόσο του τοπικού πληθυσμού όσο και των ρωσικών αρχών. Η δράση του δεν ήταν απλώς τεχνική. Ήταν βαθύτατα ανθρωποκεντρική . Ο Καποδίστριας δεν έβλεπε αριθμούς, αλλά ανθρώπους. Σε μία εποχή όπου η ζωή του απλού ανθρώπου εθεωρείτο αναλώσιμη, εκείνος υπερασπιζόταν την αξία της ως αυτονόητο αξίωμα. Η αναγνώρισή του υπήρξε ταχεία. Σύντομα κλήθηκε να αναλάβει πιο υπεύθυνα καθήκοντα στην διοίκηση της Επτανήσου Πολιτείας, του πρώτου, έστω υποτυπώδους, ελληνικού κρατικού μορφώματος μετά την Άλωση . Υπηρέτησε ως γραμματέας της Γερουσίας και επιφορτίσθηκε με ζητήματα εξωτερικών υποθέσεων. Στην πράξη, διαχειριζόταν τις σχέσεις της μικρής αυτής πολιτείας με τη Ρωσία, την Υψηλή Πύλη, τις δυνάμεις της Αδριατικής και της Μεσογείου. Εκεί αναδείχθηκε για πρώτη φορά το μεγάλο του χάρισμα : Η ικανότητα να σκέπτεται με όρους κρατικής υπόστασης ακόμη και όταν το κράτος είναι μικρό, εύθραυστο και εξαρτημένο . Για τον Καποδίστρια, η Επτάνησος Πολιτεία δεν ήταν απλώς ένα νομικό μόρφωμα υπό ξένη επικυριαρχία. Ήταν ένα εργαστήριο . Ένα πρότυπο για το πώς θα μπορούσε να οργανωθεί μία ευρύτερη ελληνική πολιτεία στο μέλλον. Η δράση του στα Επτάνησα προσέλκυσε την προσοχή της ρωσικής αυτοκρατορικής αυλής. Οι αναφορές των Ρώσων αξιωματούχων κάνουν λόγο για έναν Έλληνα με σπάνια διοικητική ικανότητα, πολιτική διορατικότητα και απόλυτη ακεραιότητα. Δεν άργησε, λοιπόν, να κληθεί στην Αγία Πετρούπολη, όπου θα εγκαινιαζόταν η δεύτερη και καθοριστική φάση της ζωής του : Η πορεία του από την επαρχιακή διοίκηση της Επτανήσου Πολιτείας στα ύπατα κλιμάκια της ρωσικής διπλωματίας. Από την Κέρκυρα, από ένα σύμπλεγμα νησιών που προσπάθησαν για λίγο να υπάρξουν ως αυτόνομη πολιτεία μέσα στην τρικυμία των αυτοκρατοριών , ο Ιωάννης Καποδίστριας ξεκινούσε την άνοδο προς την καρδιά της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής. Ένας Έλληνας, γέννημα θρέμμα του Ιονίου, με παιδεία ρωμαϊκή-ελληνική, ψυχή ορθόδοξη και ευρωπαϊκό ορίζοντα , ετοιμαζόταν να γίνει όχι απλώς ανώτατος διπλωμάτης, αλλά ο πρώτος πραγματικά Ευρωπαίος Έλληνας της νεότερης ιστορίας. Με αυτή την πνευματική και πολιτική προίκα θα περάσει το κατώφλι της ρωσικής αυτοκρατορικής αυλής. Εκεί, στα ανάκτορα της Αγίας Πετρουπόλεως, θα αρχίσει να σμιλεύεται ο άνθρωπος που αργότερα θα αναλάβει να συγκροτήσει το πρώτο ελληνικό κράτος. Αλλά πριν από την Ελλάδα, ο Καποδίστριας θα μάθει να διοικεί αυτοκρατορία . Και αυτό θα σφραγίσει για πάντα τον τρόπο με τον οποίο θα αντιληφθεί την έννοια του κράτους, της πολιτείας και της εθνικής ανεξαρτησίας. 2. Η ραγδαία άνοδος: Ο Καποδίστριας ως κορυφαίος Ευρωπαίος διπλωμάτης (1809–1822) Από την Αγία Πετρούπολη στο συνέδριο της Βιέννης – Η πορεία ενός Έλληνα στην καρδιά των αυτοκρατοριών Όταν ο Ιωάννης Καποδίστριας έφθασε στην Αγία Πετρούπολη το 1809, η Ευρώπη βρισκόταν σε κατάσταση αναβρασμού που δύσκολα φαντάζεται ο σύγχρονος άνθρωπος . Ο Ναπολέων είχε μετατρέψει σχεδόν όλη την ήπειρο σε πεδίο μιας διαρκούς αναμέτρησης με την Αυστρία, την Πρωσία και τη Ρωσία με αποτέλεσμα η παλαιά ισορροπία των αυτοκρατοριών να καταρρεύσει και κάθε κίνηση μπορούσε να αλλάξει το πρόσωπο της ηπείρου . Στον κόσμο αυτόν των απόλυτων αψβουργικών βασιλέων, των σιδερένιων καγκελαρίων και των απέραντων στρατών, λίγοι θα περίμεναν ότι ένας Έλληνας από την Κέρκυρα θα αναρριχόταν σε θέση ισχύος τέτοια ώστε να επηρεάσει την τύχη των κρατών. Η άνοδος του Καποδίστρια υπήρξε αστραπιαία. Η ρωσική αυλή, ιδίως ο Τσάρος Αλέξανδρος ο Α’ , διέκριναν από την πρώτη στιγμή σε αυτόν έναν άνθρωπο που συνδύαζε ήθος, επιστημονική οξύτητα και πολιτική διορατικότητα . Δεν ήταν τυχαίο ότι, σε αντίθεση με άλλους που κολάκευαν για να υποδεχθούν εύνοιες , ο Καποδίστριας παρουσίαζε εαυτόν με σεμνότητα και αυστηρότητα . Ο Αλέξανδρος , ο οποίος αναζητούσε όχι απλώς δυνατούς συμβούλους, αλλά χαρακτήρες ικανούς να διαχειρισθούν μία ήπειρο που φλεγόταν, βρήκε στον Έλληνα έναν συνεργάτη που του ενέπνεε απόλυτη εμπιστοσύνη. Από το 1810 ο Καποδίστριας εντάσσεται στο ρωσικό υπουργείο των Εξωτερικών και, μέσα σε ελάχιστα χρόνια, μπαίνει στον στενό κύκλο των υψηλών διπλωματών του ρωσικού κράτους . Δεν λειτουργούσε ως απλός υπάλληλος. Σκεπτόταν, ανέλυε, συνέτασσε μνημόνια για τα μείζονα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής και . Τα κείμενά του, που σώζονται σε αρχεία της Ρωσίας και της Ελβετίας, αποδεικνύουν έναν άνθρωπο με βαθιά κατανόηση του ευρωπαϊκού συστήματος ισορροπιών, αλλά και μια σπάνια ικανότητα να προβλέπει τις συνέπειες των εξελίξεων. Η μεγάλη στιγμή: Ο πόλεμος του 1812 και ο ρόλος του Καποδίστρια Κατά την εκστρατεία του Ναπολέοντα στη Ρωσία (1812) , ο Καποδίστριας ανέλαβε κρίσιμες αποστολές συντονισμού και διαπραγματεύσεως. Επισήμως ήταν διπλωμάτης. Ανεπισήμως ήταν ο άνθρωπος που προσπαθούσε να συγκρατήσει συμμαχίες , να προλάβει διαρρήξεις, να ενημερώνει τον Τσάρο με ακρίβεια σχεδόν στρατιωτικού επιτελείου. Ο Τσάρος τον εμπιστευόταν όχι για τις ευγενικές του λέξεις, αλλά για την ακρίβεια των αναλύσεών του. Η Ρωσία κέρδισε χρόνο, ο Ναπολέων βυθίσθηκε στο χιόνι και η Ευρώπη άρχισε να αλλάζει ξανά τροχιά . Ο Καποδίστριας βρέθηκε μέσα σε όλο αυτό το γιγαντιαίο μεταίχμιο, όχι ως παθητικός παρατηρητής αλλά ως ενεργός διαμορφωτής. Η κορύφωση: Το Συνέδριο της Βιέννης (1814–1815) Η εποχή απαιτούσε ανθρώπους ικανούς να συνομιλήσουν με τον Μέττερνιχ, τον Κάσλρεϊ, τον Χάρντενμπεργκ, τους γίγαντες της διπλωματίας . Και πράγματι, στο Συνέδριο της Βιέννης —τη μεγαλύτερη διπλωματική σύναξη της νεότερης Ευρώπης— ο Καποδίστριας έλαμψε. Εκεί, οι μεγάλες αυτοκρατορίες προσπάθησαν να ανασυγκροτήσουν μια ολόκληρη ήπειρο μετά την πτώση του Ναπολέοντα . Η Ρωσία, η Αυστρία, η Πρωσία και η Βρετανία αναζητούσαν μια νέα ισορροπία που θα απέτρεπε μελλοντικούς πολέμους. Ο Έλληνας διπλωμάτης είχε ένα διπλό καθήκον . Πρώτον, να εξασφαλίσει τα συμφέροντα της Ρωσίας. Δεύτερον και εξίσου σημαντικό για εκείνον, να προετοιμάσει το έδαφος για το μέλλον της Ελλάδας. Στο Συνέδριο της Βιέννης, ο Καποδίστριας δεν μίλησε ποτέ ανοιχτά για την υπόδουλη πατρίδα του — το απαγόρευε η θέση του . Ωστόσο, έκανε κάτι άλλο, μεταχειριζόμενος τη διπλωματία.  Μίλησε για τα δικαιώματα των εθνών, για την ανάγκη προστασίας των λαών από την αυθαιρεσία, για την αξία της ιστορικής μνήμης και κυρίως, για τον ρόλο της Ορθόδοξης Ανατολής στην Ευρώπη. Τα μνημόνια του, ιδίως o «Περί Ανατολικού Ζητήματος» φάκελος , θεωρούνται από όλους τους ιστορικούς πρόδρομοι των μετέπειτα ευρωπαϊκών συζητήσεων για την ελευθερία των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο Κάσλρεϊ ( Robert Stewart, υποκόμης Castlereagh 1769-1822 ) , o μέγας αυτός διπλωμάτης δεν τον συμπάθησε ποτέ . Τον θεωρούσε «υπερβολικά ευφυή» και «βάναυσα ανεξάρτητο» και μή...διαχειρίσιμο . Ο Μέττερνιχ τον προσεγγίζει με καχυποψία, διότι βλέπει σε αυτόν έναν άνθρωπο που πιστεύει στη ζωή των εθνών, όχι στη διατήρηση της αυστριακής ισορροπίας με κάθε κόστος. Αλλά ο Τσάρος Αλέξανδρος Α’ συνέχιζε να τον εμπιστεύεται απόλυτα . Και η φήμη του Έλληνα διπλωμάτη εξαπλωνόταν σε όλη την Ευρώπη. Η θέση του ως Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Το 1816 διορίζεται επίσημα συν-διευθυντής (και ουσιαστικά συν-υπουργός) του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών. Εκεί φθάνει στην κορυφή της διπλωματικής ιεραρχίας, σε θέση που κανείς Έλληνας δεν είχε ποτέ κατέχει. Ακόμη και οι Άγγλοι σχολιαστές της εποχής, εχθρικοί απέναντί του, γράφουν: «Είναι ένας από τους πλέον φωτεινούς νόες της Ευρώπης, αλλά επικίνδυνος διότι πιστεύει εις αρχάς» Η φράση αυτή είναι η επιτομή του χαρακτήρα του . Στη Ρωσία έγινε ο αρχιτέκτων της εξωτερικής πολιτικής στο θέμα της Ελβετίας ( όπου έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη θέσπιση του ομοσπονδιακού πολιτεύματος ), των Βαλκανίων, της πρώτης φάσης του Ανατολικού Ζητήματος , των σχέσεων με την Αυστρία και την Πρωσία, ακόμη και της Ιταλίας και της Γερμανίας! Αλλά το σημαντικότερο ήταν άλλο.  Ο Καποδίστριας διαμόρφωσε την ιδέα της "Ευρώπης των Εθνών" πριν ακόμη αυτή υπάρξει . Πίστευε δηλαδή στην εθνική αυτοδιάθεση, αλλά όχι όμως και στην αναρχική επανάσταση . Πίστευε στην ισορροπία των κρατών, αλλά όχι στην τυφλή διατήρηση της παλαιάς τάξης . Μ’ άλλα λόγια, πίστευε στη συνεργασία, αλλά όχι στην υποτέλεια. Όμως, η ίδια η Ευρώπη, σε μεγάλο βαθμό, δεν ήταν έτοιμη ακόμη για τις ιδέες του. Η παραίτηση – Το ελληνικό ζήτημα γίνεται προσωπική του υπόθεση Όταν ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση του 1821, ο Καποδίστριας βρέθηκε σε μια αβάσταχτα δύσκολη θέση . Ηταν Έλληνας, βαθύτατα πατριώτης, αλλά υπηρετούσε μια αυτοκρατορία που —προσωρινά— δεν ήθελε να συγκρουστεί με την Οθωμανική Πύλη. Ο Αλέξανδρος ο Α’ τον πίεσε να καταδικάσει την Επανάσταση αλλά ο Καποδίστριας αρνήθηκε . Και ενώ εξωτερικά φάνηκε πως συμμορφώθηκε, στην πραγματικότητα άρχισε να οργανώνει το ευρωπαϊκό έδαφος ώστε η Επανάσταση να μην συντριβεί. Οι Άγγλοι και ο Μέτερνιχ το κατάλαβαν γρήγορα. Το ίδιο και ο Τσάρος . Όλοι πίστεψαν πως επειδή στήθηκε πρόχειρα η επανάσταση - έτσι νόμιζαν - σίγουρα θα κατέρρεε από την δυναμική του οθωμανικού στρατού . Δεν υπολόγιζαν όμως σωστά, αγνοώντας πως την εποχή που ξέσπασε η Επανάσταση, η Οθωμανία είχε ανοίξει…πολλαπλά μέτωπα. Το 1822, με μια παραίτηση που συγκλόνισε την ευρωπαϊκή διπλωματία, ο Καποδίστριας εγκατέλειψε το ύπατο αξίωμα της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής για να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στην υπόθεση της Ελλάδας. Σαφέστατα και δεν το έκανε από φιλοδοξία. Το έκανε από χρέος. Και από εκείνη τη στιγμή, η Ευρώπη έχασε έναν από τους μεγαλύτερους διπλωμάτες της και η Ελλάδα απέκτησε —επιτέλους— τον άνθρωπο που θα την κρατούσε ζωντανή στα τραπέζια των ισχυρών. 3. Ο Ελβετός φίλος και χρηματιστής – Jean-Gabriel Eynard Η συγκλονιστική φιλία που ένωσε την Ελβετία με τον υπόδουλο Ελληνισμό και κρατούσε ζωντανή την Επανάσταση όταν η Ευρώπη την εγκατέλειψε Στους αιώνες που ακολουθούν, σπανίζουν οι στιγμές όπου η ιστορία ενός έθνους διασταυρώνεται με τη ζωή ενός ανθρώπου από μια άλλη χώρα, τόσο βαθειά ώστε το όνομά του να γίνει σύμβολο αφοσίωσης και γενναιοδωρίας . Ο Jean-Gabriel Eynard , Ελβετός τραπεζίτης από τη Γενεύη, υπήρξε όχι απλώς ο πιο σημαντικός φιλέλληνας της Ευρώπης, αλλά ο προσωπικός φίλος, ο βοηθός, ο σύμβουλος και ο οικονομικός «πνεύμονας» του Ιωάννη Καποδίστρια σε όλες τις κρίσιμες στιγμές της ζωής του. Η πρώτη γνωριμία – Η Ελβετία ως δοκιμαστικό πεδίο του Καποδίστρια Η γνωριμία τους έγινε το 1814, όταν ο Καποδίστριας, ως υψηλόβαθμος διπλωμάτης της ρωσικής αυτοκρατορίας, ανέλαβε την αποστολή να αποκαταστήσει την Ελβετία μετά τις ναπολεόντειες καταστροφές. Η χώρα των Άλπεων ήταν σκορπισμένη σε φατρίες, διαιρεμένη σε καντόνια, βαθιά τραυματισμένη από δεκαετίες αναταραχής. Ο Καποδίστριας, με έναν τρόπο που οι ίδιοι οι Ελβετοί ακόμη θυμούντα ι, ένωσε τα ανταγωνιστικά καντόνια, συνέταξε μαζί τους ένα πρόπλασμα συντάγματος, σταθεροποίησε την πολιτική τους ζωή και θεμελίωσε την ουδετερότητα που ακόμη και σήμερα αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της ελβετικής ταυτότητας. Ο Eynard ήταν τότε ήδη μια εξέχουσα μορφή: Τραπεζίτης, επιχειρηματίας, μέλος της εύρωστης γενεάλειας τάξης, με σημαντικές διεθνείς διασυνδέσεις . Γοητεύθηκε από τον Έλληνα διπλωμάτη όχι για το αξίωμά του, αλλά για το ήθος του. Οι Ελβετοί είδαν στον Καποδίστρια έναν άνθρωπο που δεν προσέγγιζε τα προβλήματα με δύναμη, αλλά με πειθαρχημένη λογική, αλήθεια και ταπεινή ευγένεια. Η φιλία των δύο ανδρών άρχισε αμέσως . Σώζονται δεκάδες επιστολές όπου ο Eynard μιλά για τον Καποδίστρια με βαθύ σεβασμό, σχεδόν με θαυμασμό, γράφοντας κάποτε: «Είναι ο μόνος άνθρωπος που ευλόγησε ο Θεός για να συνενώσει λαούς χωρίς να χρησιμοποιήσει βία.» Ο Eynard μαθαίνει για την Ελληνική Επανάσταση – και επιλέγει πλευρά Όταν το 1821 ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση, ο Eynard ήταν από τους πρώτους στην Ευρώπη που συνειδητοποίησαν το μέγεθος του ιστορικού γεγονότος. Όχι επειδή ήταν ήδη φιλέλληνας, αλλά επειδή ήξερε ποιος ήταν ο Καποδίστριας . Για τον Eynard, το ελληνικό ζήτημα δεν ήταν μια εξωτική εξέγερση ενός μακρινού λαού· ήταν η υπόθεση της πατρίδας ενός φίλου, ενός ανθρώπου τον οποίο εκτιμούσε όσο λίγους. Οι επιστολές του Eynard εκείνης της περιόδου είναι συγκλονιστικές. Γράφει, απευθυνόμενος στον Έλληνα φίλο του: «Αν η πατρίδα σου επιζήσει, θα οφείλεται στην πίστιν σου και στο όνειρό σου για αυτήν.» Και ακόμη: «Η Ευρώπη είναι κουφή μπροστά στο αίμα των Ελλήνων. Εγώ δεν θα είμαι.» Η οικονομική σωτηρία του Αγώνα – Τα εμβάσματα, τα όπλα, τα πολεμοφόδια Ο Eynard δεν περιορίστηκε σε λόγια συμπάθειας. Σε μια εποχή όπου οι Μεγάλες Δυνάμεις κρατούσαν διστακτική στάση, όπου οι Φαναριώτες υπονόμευαν τον συλλογικό σκοπό, και όπου τα αγγλικά δάνεια βούλιαζαν την Ελλάδα στη χρεοκοπία, ο Ελβετός τραπεζίτης έθεσε σε κίνηση το προσωπικό του δίκτυο και άρχισε να στέλνει χρήματα, τρόφιμα, φάρμακα, στολές, πολεμοφόδια, ακόμη και πυροβόλα. Σε πολλές περιπτώσεις, η ίδια Επανάσταση —χωρίς καμία υπερβολή— θα είχε καταρρεύσει χωρίς τη δική του συνδρομή. Σε επιστολή του ο Κοραής αναφέρει ότι «ο Εϋνάρδος είναι ο αληθής ευεργέτης της Ελλάδος». Κι όμως, ακόμη και ο Κοραής δεν γνώριζε το βάθος της προσφοράς του. Στο μεταξύ, ο Eynard πλήρωσε τον εξοπλισμό για τον στρατό της Πελοποννήσου, ενίσχυσε την άμυνα της Ύδρας , χρηματοδότησε πολλούς από τους πρόσφυγες που κατέφυγαν στα Επτάνησα, συνέδραμε στις σπουδές νέων Ελλήνων στην Ευρώπη, μέχρι που κάλυπτε με δικά του κεφάλαια τα έξοδα πολλών διπλωματικών αποστολών. Κσι το πιο σημαντικό; Ποτέ δεν ζήτησε ανταλλάγματα για οτιδήποτε έπραττε για την επαναστατημένη Ελλάδα… Ο άνθρωπος που στήριξε τον Καποδίστρια όταν αυτός παραιτήθηκε Το 1822, όταν ο Καποδίστριας παραιτήθηκε από το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών και αφοσιώθηκε στην υπόθεση της Ελλάδας, βρέθηκε ουσιαστικά χωρίς μισθό, χωρίς οικονομικά μέσα, χωρίς πόρους. Τότε ο Eynard παρενέβη ως αληθινός φίλος! Πλήρωνε μέρος των προσωπικών εξόδων του, χρηματοδοτούσε τις περιοδείες και τις συναντήσεις του, τον ενίσχυε με δάνεια που ποτέ δεν ζήτησε να του επιστραφούν και άλλα παρόμοια. Για τον Eynard, ο Καποδίστριας ήταν ο εκλεκτός της ιστορίας. Και ήξερε πολύ καλά ο Ελβετός πως η Ευρώπη,  χρειαζόταν τα μάλα έναν τέτοιο άνδρα. Η στιγμή της κορύφωσης – Η εκλογή του Καποδίστρια ως Κυβερνήτη της Ελλάδας Όταν το 1827 η Γ’ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας εξέλεξε ομοφώνως τον Ιωάννη Καποδίστρια ως πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας, ο Eynard ήταν το πρώτο πρόσωπο εκτός Ελλάδας που το έμαθε . Και ήταν από τους λίγους που κατάλαβαν το βάρος εκείνης της στιγμής. Το γράφει ο ίδιος λέγοντας: «Ο κόσμος νομίζει ότι κέρδισε η Ελλάς. Εγώ ξέρω ότι κέρδισε η Ευρώπη.» Ο Ελβετός τραπεζίτης πίστευε πως με τον Καποδίστρια η Ελλάδα θα γινόταν ένα σταθερό κράτος και θα έπαιζε καθοριστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή ισορροπία. Και στάθηκε δίπλα του σε κάθε βήμα της κυβερνητικής του πορείας. Μετά τη δολοφονία – Η θλίψη ενός φίλου που έχασε κομμάτι της ψυχής του Η δολοφονία του Καποδίστρια το 1831, υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα σοκαριστικά γεγονότα στην Ευρώπη . Για τον Eynard όμως, ήταν μια προσωπική καταστροφή. Όταν έμαθε το νέο, έγραψε: «Έφυγε εκείνος που δεν μοιάζει με κανέναν. Έφυγε ο καλύτερος άνθρωπος που γνώρισα ποτέ…» Μετά τον θάνατο του Καποδίστρια, ο Eynard δεν έκλεισε ποτέ τον φάκελο «Ελλάδα». Για χρόνια ολόκληρα συνέχισε να βοηθά οικογένειες Ελλήνων, στηρίζει σχολεία, χρηματοδοτεί τυπογραφεία και βιβλία, ενισχύει ορφανοτροφεία, παρέχει υποτροφίες. Έφυγε από τη ζωή το 1863, έχοντας αφιερώσει σαράντα χρόνια στον Ελληνισμό. Η Ελλάδα του οφείλει μια τιμή που μόνο οι μεγάλοι ευεργέτες αξίζουν. Αλλά ποιός να του τη δώσει άραγε; Οι Ψευτορωμιοί που κάθε μέρα που περνάει, σκάβουν το λάκκο της πατρίδας; Το νόημα της φιλίας τους για την ιστορία Η σχέση Καποδίστρια – Eynard δεν ήταν απλώς μια προσωπική φιλία . Ήταν η απόδειξη ότι η Ελλάδα, ακόμη και μέσα στην πιο σκοτεινή της περίοδο, είχε συμμάχους όχι επειδή ζητούσε ελεημοσύνη, αλλά επειδή διέθετε ανθρώπους άξιους να εμπνεύσουν την Ευρώπη. Αυτή η φιλία στήριξε έναν ολόκληρο Αγώνα. Αυτή η φιλία, θα μπορούσα να πω πως  “γέννησε” ένα κράτος . Και αυτή η φιλία δείχνει ότι οι πραγματικοί σύμμαχοι δεν αγοράζονται. Τους εμπνέεις με την δική σου αξία. 4. Η Ελληνική Επανάσταση και ο άνθρωπος που την «κράτησε ζωντανή» στην Ευρώπη (1821–1827) Η διπλωματία ως όπλο, η ηθική ως ασπίδα – Ο Καποδίστριας μόνος απέναντι στους μονάρχες της Ευρώπης Όταν ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση το 1821, ο Ιωάννης Καποδίστριας ήταν ήδη μία από τις εξέχουσες φυσιογνωμίες της ευρωπαϊκής διπλωματίας . Είχε υπηρετήσει στο Συνέδριο της Βιέννης, είχε σχεδιάσει το ελβετικό πολιτειακό σύστημα, είχε συμβουλεύσει τον Τσάρο στα πιο κρίσιμα ζητήματα, και είχε διαμορφώσει ένα διεθνές κύρος που δεν διέθετε κανένας Έλληνας της εποχής. Όμως το κύρος αυτό, αντί να λειτουργήσει ως μοχλός, μετατράπηκε σε σταυρό. Γιατί η Ευρώπη του 1821 δεν ήταν έτοιμη να δεχθεί την Ελληνική Επανάσταση. Η Ιερά Συμμαχία, η μεγάλη συμμαχία των μοναρχών , είχε συμφωνήσει να συντρίβει κάθε επαναστατική κίνηση, ανεξαρτήτως περιεχομένου ή δικαίου. Ο Μέττερνιχ, ο αρχιτέκτονας της συντήρησης, έβλεπε στην Επανάσταση όχι έναν λαό που αγωνιζόταν για την ελευθερία του, αλλά τον κίνδυνο της επέκτασης των ιδεών του 1789. Ο Τσάρος Αλέξανδρος Α’ είχε μετατοπισθεί σε αυστηρή συντηρητική γραμμή. Η Αγγλία δεν ήθελε διατάραξη του γεωπολιτικού ισοζυγίου στην Ανατολική Μεσόγειο ενώ η Γαλλία δίσταζε. Ο Καποδίστριας, βαθιά Έλληνας στην ψυχή του και βαθιά χριστιανός στο ήθος του , βρέθηκε μπροστά σε μια τραγική ηθική δοκιμασία: Να υπογράψει το πολιτικό θάνατο της πατρίδας του ή να θυσιάσει την ευρωπαϊκή του καριέρα; Η μεγάλη άρνηση – Ο Έλληνας που δεν υπέγραψε τον θάνατο της Ελλάδας Ο Τσάρος Αλέξανδρος ο Α’, πιεζόμενος από τον Μέττερνιχ, ζήτησε από τον Καποδίστρια να συνυπογράψει κείμενο που καταδίκαζε την Ελληνική Επανάσταση ως «επαναστατικό κίνημα ασέβειας, ενάντιο στην θεόθεν κηρυγμένη τάξη». Ο Καποδίστριας αρνήθηκε και του έδωσε το χαρτί πίσω με περιφρόνηση. Ήταν μια άρνηση που ισοδυναμούσε με παραίτηση, με απώλεια εξουσίας, ίσως και με εξορία. Αλλά εκείνος δεν υποχώρησε. Στα επίσημα αρχεία της Ρωσίας καταγράφεται η περίφημη φράση του: « Δεν δύναμαι να υπογράψω την καταδίκην του ιδίου μου του έθνους» Αυτή η φράση, που θα έμενε στην ιστορία ως η πρώτη μεγάλη πράξη ηθικής ανυπακοής ενός Ευρωπαίου αξιωματούχου, σφράγισε το τέλος της καριέρας του στην αυτοκρατορική αυλή. Και ταυτόχρονα επέτρεψε στην Ελλάδα να συνεχίσει να υπάρχει πολιτικά. Ο Καποδίστριας μετατρέπεται σε “σκιά διπλωματίας” Αποχωρώντας από το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, ο Καποδίστριας δεν αποσύρεται από την πολιτική ζωή. Αντιθέτως, ξεκινά την πιο σημαντική και δύσκολη μάχη της ζωής του, τη μάχη να πείσει την Ευρώπη ότι η Ελληνική Επανάσταση δεν είναι γαλλική, ούτε ριζοσπαστική, ούτε καρμπονάρικη, αλλά ηθική και εθνική. Η διπλωματία γίνεται και πάλι το όπλο του Καποδίστρια.  Η ηθική του γίνεται ασπίδα. και η υπομονή του γίνεται στρατηγική. Ταξιδεύει σε όλα τα κέντρα αποφάσεων. Ελβετία, Γαλλία, Βιέννη, Γερμανία. Συναντά υπουργούς, πρέσβεις, τραπεζίτες, ηγεμόνες. Στέλνει υπόμνημα επί υπομνήματος. Προειδοποιεί, εκλιπαρεί, συμβουλεύει, προτρέπει. Η Ευρώπη όμως δεν αλλάζει εύκολα, γιατί τα συμφέροντα αφ’ ενός ήταν αντικρουόμενα, ενώ ο Μέτερνιχ ανησυχούσε σφόδρα για την δική του θέση και επομένως για την δική του…αυτοκρατορία που παράπεε. Το μήνυμα όμως του Καποδίστρια, ήταν καταλυτικό: «Η Ελλάς δεν ζητεί ανατροπή, ζητεί αποκατάσταση της φυσικής της ελευθερίας.» Η Επανάσταση αιμορραγεί, ο Καποδίστριας κρατά ανοιχτή την πόρτα Το 1823–1825 η Επανάσταση βρίσκεται στο χείλος της καταστροφής. Ο εμφύλιος σπαταλά ανθρώπους και πόρους. Από την άλλη, ο Ιμπραήμ καταστρέφει και καίει ενώ η κυβέρνηση Ζαΐμη διασπάται και με τα δάνεια του Λονδίνου ως βαρίδι, βυθίζουν τη χώρα. Και στο παρασκήνιο, οι Φαναριώτες να βυθίζουν τον Αγώνα σε νέες έριδες. Κι όμως, παρά το χάος, η Ελλάδα δεν σβήνει από το διεθνές τραπέζι, γιατί ο Καποδίστριας φροντίζει να μιλήσει εκ μέρους της. Μόνος του, χωρίς πλέον αξίωμα. Χωρίς εντολή. Και χωρίς κανένα κράτος ή δύναμη πίσω του. Ήταν η εποχή όπου η Ελλάδα υπήρχε μόνο σε λίγες φλόγες στα βουνά, σε λίγα πλοία στο Αιγαίο και σε λίγες ψυχές που αρνούνταν να παραδοθούν. Και μόνο ο Καποδίστριας υπήρχε, ο οποίος παράλληλα, σε ένα γραφείο στη Γενεύη έγραφε, αλληλογραφούσε, σχεδίαζε, χωρίς ίσως καμία προσωπική ασφάλεια και χωρίς καμία εγγύηση επιτυχίας. Η Ευρώπη αρχίζει να αλλάζει στάση – Η διπλωματική επιμονή του Καποδίστρια αποδίδει Από το 1826 και μετά, η κατάσταση στην Ευρώπη αλλάζει. Η κοινή γνώμη —ιδίως στη Γαλλία και την Αγγλία—  που είχε ευαισθητοποιηθεί  ήδη από τα φιλελληνικά κινήματα, αρχίζει να βλέπει την επανάσταση με άλλο μάτι μεν, αλλά παράλληλα με τα συμφέροντα τα οποία υπήρχαν πάνω στα τραπέζια. Πολιτικοί και διανοούμενοι , από τον Γάλλο Σατωβριάνδο ( François-Auguste-René, vicomte de Chateaubriand , 1768-1848) μέχρι τον Άγγλο Γκλάντστον ( William Ewart Gladstone , 1809-1898 ) αρχίζουν να μιλούν για τη δικαιοσύνη του ελληνικού σκοπού. Αλλά αυτή η αλλαγή δεν ήταν αυτόματη . Ήταν προϊόν της ακατάπαυστης προσπάθειας ενός γενναίου και πανέξυπνο ανθρώπου που προσέφερε επιχειρήματα, που έσωζε δεσμούς, που απέκρουε ψέματα και συκοφαντίες και που στην τελική, έδινε διεθνές κύρος σε έναν λαό που οι Ευρωπαίοι δεν ήξεραν καν αν υπάρχει ακόμη. Οι διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στο Ναυαρίνο — οι πλέον καθοριστικές για την τύχη της Επανάστασης — δεν θα είχαν συμβεί ποτέ χωρίς το υπόβαθρο που έχτισε ο Καποδίστριας στα χρόνια 1821–1827. Όπως έγραψε και ο ιστορικός Gordon: «Χωρίς τον Καποδίστρια, η Ευρώπη δεν θα είχε ποτέ λόγο να επέμβει υπέρ των Ελλήνων» Το αποκορύφωμα – Η Ευρώπη αποφασίζει την επέμβαση Η Συνθήκη του Λονδίνου (1827) και η Ναυμαχία του Ναυαρίνου δεν προέκυψαν ουσιαστικώς ως πράξεις φιλίας απέναντι στους Έλληνες . Προέκυψαν επειδή η Ευρώπη πείσθηκε — όχι από την στρατιωτική κατάσταση, αλλά από την πολιτική επιχειρηματολογία — ότι η ύπαρξη της Ελλάδας ήταν απολύτως αναγκαία για την ισορροπία και όχι μόνο αυτό . Αλλά και διότι ήταν και ηθικά δίκαιη, αλλά και πολιτικά συμβατή με το ευρωπαϊκό στερέωμα. Και αυτή η επιχειρηματολογία είχε έναν αρχιτέκτονα. Τον Καποδίστρια. Η μεγάλη στιγμή: Ο Καποδίστριας Κυβερνήτης της Ελλάδας Όταν η Γ’ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας τον εξέλεξε Κυβερνήτη το 1827, η Ευρώπη δεν εξεπλάγη . Ήταν ο φυσικός ηγέτης ενός λαού που, ακόμη κι όταν δεν είχε κράτος, είχε έναν άνθρωπο που τον εκπροσωπούσε επαξίως. Ο Καποδίστριας δεν είχε πολεμήσει στα βουνά ως κλέφτης, όπως ο Κολοκοτρώνης ή ο Πλαπούτα ή ο Δυσσέας Ανδρούτσος. Δεν είχε κυβερνήσει πλοία, όπως ο Κανάρης. Δεν είχε ορμήσει σε οχυρά, όπως ο Καραισκάκης . Αλλά είχε κάνει κάτι που λίγοι άνθρωποι στην ιστορία έχουν κατορθώσει, είχε κρατήσει ζωντανή μία Επανάσταση με την δύναμη του λόγου, της διπλωματίας, της ηθικής και της προσωπικής του ακτινοβολίας. Ήταν εκείνος που δεν άφησε την Ελλάδα να σβήσει πριν καν ακόμη αναγεννηθεί. 5. Η Ελλάδα πριν τον Καποδίστρια: χάος, εμφύλιοι και Φαναριώτες (1821–1827) Μια χώρα που υπήρχε μόνο ως αίτημα, όχι ως κράτος – και ένας λαός που έπρεπε πρώτα να σωθεί από τον ίδιο του τον εαυτό Όταν το 1827 η Γ’ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας απηύθυνε την πρόσκλησή της στον Ιωάννη Καποδίστρια, δεν υπήρχε ακόμη ελληνικό κράτος . Υπήρχαν μόνο διάσπαρτες περιοχές υπό ελληνικό έλεγχο, ομάδες ενόπλων αρματωμένων αρχηγών, κυβερνήσεις που διάβρωναν η μια την άλλη, ξένα συμφέροντα που μάχονταν υπόγεια, και ένας λαός εξαντλημένος από την πείνα, τις σφαγές, τους εμπρησμούς και —το χειρότερο— τον εμφύλιο σπαραγμό. Η εικόνα της Ελλάδας στα μάτια της Ευρώπης ήταν εκείνη ενός τόπου ηρωικού, αλλά ανοργάνωτου. Γενναίου, αλλά πολιτικά ασταθούς. Ενός λαού όμως που πολεμούσε με αυτοθυσία, αλλά που δεν είχε ακόμη καταφέρει να συνειδητοποιήσει ότι ο αγώνας για ελευθερία είναι πρώτα αγώνας για τάξη, ενότητα και πολιτική ωριμότητα. Τα δύο δάνεια του Λονδίνου – Το απαράμιλλο σύμβολο της ηθικής και πολιτικής κατάρρευσης Πριν ακόμη ο Καποδίστριας αναλάβει την ηγεσία, η προσωρινή κυβέρνηση της Ελλάδας, υπό την επιρροή ισχυρών φραξιών και ιδίως των Φαναριωτών, υπέγραψε δύο δάνεια στο Λονδίνο (1824 και 1825) . Δάνεια που αποτελούν, μέχρι σήμερα , ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα οικονομικής απερισκεψίας και πολιτικής ανωριμότητας. Τα δάνεια αυτά είχαν εξωφρενικά υψηλό επιτόκιο . Συνοδεύονταν από εξωφρενικές προμήθειες και εκπτώσεις που άφησαν στην Ελλάδα ελάχιστα χρήματα. Κι από την άλλη, διοχετεύθηκαν σε μεγάλο βαθμό σε φατρίες, σε προσωπικούς στρατούς, σε ρουσφέτια και αναποτελεσματικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Μ’ άλλα λόγια, βύθισαν την επαναστατημένη Ελλάδα σε ένα χρέος που δεν θα μπορούσε να το αποπληρώσει και το χειρότερο; Πριν αυτή καν αποκτήσει κράτος! Δεν είναι τυχαίο λοιπόν ότι όταν ο Καποδίστριας έφθασε στο Ναύπλιο τον Ιανουάριο του 1828, δήλωσε με εκείνη τη φράση που καταγράφει η παράδοση: «Εύρον κράτος ουχί παρ’ εμοί. Εύρον χρέη.» Αυτό που βρήκε λοιπόν, στην πραγματικότητα, δεν ήταν απλώς και μόνο οικονομικό χρέος. Ήταν χρέος πολιτισμικό, χρέος διοικητικό, χρεος…ηθικό. Ο εμφύλιος πόλεμος – ο μεγάλος εφιάλτης Η επανάσταση που άρχισε το 1821 με ενθουσιασμό, αγνότητα και ορμή, βρέθηκε το 1824–1825 να αιμορραγεί από τις ανοιχτές πληγές ενός εμφυλίου μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών. Ο πρώτος εμφύλιος ξέσπασε μεταξύ της κυβέρνησης και των Μοραϊτών οπλαρχηγών. Ο δεύτερος, σκληρότερος και πιο καταστροφικός, εξελίχθηκε μέσα στο 1825, την ίδια στιγμή που ο Ιμπραήμ πατήσει την Πελοπόννησο. Ο εμφύλιος δεν ήταν απλώς μια σύγκρουση συμφερόντων. Ήταν σύγκρουση αντιλήψεων για το ποιος θα ελέγχει την εξουσία, το χρήμα, τα δάνεια, τις διεθνείς επαφές, την πολιτική νομιμοποίηση. Και αυτό το "χάος" είχε όνομα: Οι Φαναριώτες. Οι Φαναριώτες – Το «παλαιό καθεστώς» μέσα στη νέα Ελλάδα Δεν μπορεί να κατανοήσει κανείς τον πολιτικό κόσμο του 1821–1827 χωρίς να αντιληφθεί το ρόλο των Φαναριωτών . Ήταν μορφωμένοι, εύστροφοι, έμπειροι στην διπλωματία, αλλά κουβαλούσαν μαζί τους έναν πολιτικό πολιτισμό που δεν είχε καμία σχέση με την ελευθερία που γεννούσε η Επανάσταση. Οι Φαναριώτες συνήθιζαν να κυβερνούν από παρασκήνιο, μαθημένοι στο οθωμανικό περιβάλλον .  Γι’ αυτό και επιδίωκαν ελέγχους υπουργείων και οικονομικών πόρων, έβλεπαν την Επανάσταση ως ευκαιρία εξουσίας και όχι ως ηθική αναγέννηση και αντιλαμβάνονταν τον λαό, όχι ως συλλογικότητα αλλά ως «υπηκόους» προς διαχείριση. Ανάμεσά τους, ξεχώριζε ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος . Αυτός υπήρξε ο πιο φιλόδοξος, ο πιο δραστήριος και ο πιο επικίνδυνος για την ενότητα του Αγώνα. Ευφυής, αλλά και βαθιά ανασφαλής μπροστά στο άστρο του Καποδίστρια, ο Μαυροκορδάτος υπέγραψε χωρίς αναστολή τα δάνεια, ενεπλάκη ενεργά στον εμφύλιο και προώθησε επί χρόνια έναν πολιτικό λόγο υπονομευτικό για κάθε μορφή συγκεντρωτικής διοίκησης. Γι’ αυτό και όταν η Εθνοσυνέλευση εψήφιζε τον Καποδίστρια για Κυβερνήτη, εκείνος …απουσίαζε! Και όταν ο Κυβερνήτης ανέλαβε, εκείνος φρόντισε να προετοιμάσει το έδαφος της μελλοντικής του πτώσης. Η Ελλάς προ του Καποδίστρια ήταν κράτος στα χαρτιά, όχι στην πράξη Ας περιγράψουμε λοιπόν με απόλυτη σαφήνεια τι υπήρχε το 1827 στην Ελλάδα. 1) Δεν υπήρχαν τακτικές δημόσιες υπηρεσίες. Υπήρχαν μόνο αποσπασματικές επιτροπές. 2) Δεν υπήρχε στρατός. Υπήρχαν μόνο ένοπλα σώματα, που λογοδοτούσαν στους αρχηγούς τους και όχι στην κεντρική διοίκηση. 3) Δ εν υπήρχε εθνικό νόμισμα . Η οικονομία βρισκόταν στο επίπεδο της ανταλλακτικής οικονομίας (το μόνο νόμισμα που υπήρχε ήταν τα τούρκικα γρόσια κι αυτά τα κατείχαν οι προύχοντες) και ασφαλώς και της ληστείας. 4) Δεν υπήρχαν σχολεία , ούτε καν βασικές δομές παιδείας. Το ποσοστό του αλφαβητισμού ήταν δραματικότατα χαμηλό. Οι ίδιοι άλλως τε οι λαϊκοί, έλεγαν ότι μιλούσαν τα …ρωμαίϊκα και όχι τα…ελληνικά. Που αυτό σημαίνει ότι μιλούσαν τη δημοτική ελληνική μαζί με διάφορες τουρκικές ελληνοποιημένες λέξεις και όχι την αρχαΐζουσα νεοελληνική. 5) Δεν υπήρχε δικαιοσύνη. Οι τοπικές αρχές λειτουργούσαν κατά το δοκούν (κοτσαμπάσηδες) και η …δικαιοσύνη που απέδιδαν ήταν κατά συμφέρον. 6) Δεν υπήρχαν ούτε δρόμοι , ούτε λιμάνια με υποδομή, ούτε σιταποθήκες. Μ’ άλλα λόγια, δεν υπήρχαν υποδομές. 7) Δεν υπήρχε …ταμείο! Παρά ελάχιστα έσοδα, τεράστια χρέη και …καταστροφή παντού! 8) Το κυριότερο - δεν υπήρχε διοικητική συνέχεια ! Κάθε κυβέρνηση που κάτι πήγαινε να κάνει, ανατρέπονταν από την επόμενη. Και, ίσως το πιο κρίσιμο. Δεν υπήρχε εθνική συνείδηση ενιαίου κράτους , παρά μόνο τοπικισμοί — της Ρούμελης, του Μοριά, των νησιών και πάει λέγοντας. Ο Καποδίστριας, όταν ανέλαβε, είχε απέναντί του όχι απλώς μια χώρα ρημαγμένη από τον πόλεμο, αλλά μια χώρα που δεν γνώριζε καν πώς λειτουργεί ένα κράτος. Η διεθνής δυσπιστία – Η Ελλάδα θεωρούνταν πειρατικό μόρφωμα Οι Μεγάλες Δυνάμεις της Ευρώπης, πριν ακόμη αναγνωρίσουν επίσημα τη χώρα, τη θεωρούσαν ανίκανη για αυτοδιοίκηση (κυρίως οι Άγγλοι) και επικίνδυνη για την ισορροπία της Μεσογείου και ίσως ίσως και πιθανό θύμα πλήρους κατάρρευσης και ταυτόχρονα, τη χαρακτήριζαν ως “πειρατικό θύλακα”. Αυτή η διάχυτη δυσπιστία έκανε τον ρόλο και το έργο του Καποδίστρια, ακόμη δυσκολότερο . Έπρεπε να πείσει όχι μόνο τους Έλληνες στο να γίνουν και πάλι ένα έθνος ενωμένο, αλλά και τους ξένους να πιστέψουν ότι μπορούν να γίνουν τέτοιοι. Σε ένα τέτοιο χάος προσγειώθηκε ο Καποδίστριας — και όμως, δεν απελπίστηκε. Το 1828, όταν φθάνει στο Ναύπλιο, δεν συναντά θριαμβολογίες ούτε κρατική ετοιμότητα. Το μόνο που συναντά, είναι παιδιά γυμνά χωρίς ρούχα παρά μόνο μια κάπα, χωριά καμένα, στρατιώτες απλήρωτους, φατρίες εξαγριωμένες, νησιά (Υδρα-Σπέτσες) που κοιτούν προς την Ευρώπη και βουνά που κοιτούν προς τον …ουρανό . Συναντά ακόμα και ιερείς που ζητούν ψωμί και γυναίκες που κλαίνε. Συναντά επίσης και…στρατηγούς (Κολοκοτρώνης, Νικηταράς, Διοβουνιώτης) που έχουν όλο το δίκιο του κόσμου — και όμως, δεν μπορούν να συνεργαστούν. Με λίγα λόγια σ υναντά έναν λαό ηρωικό και ταυτόχρονα …παιδικό! Και αναλαμβάνει να τον ενηλικιώσει. 6. Ο ρόλος των Άγγλων — Ο μεγάλος σκεπτικισμός, ο φόβος και η αρχιτεκτονική της υπονόμευσης Η Βρετανία απέναντι στον Καποδίστρια: Όταν η διπλωματία συναντά την αυτοκρατορική καχυποψία Αν υπάρχει μια Μεγάλη Δύναμη που είδε τον Καποδίστρια όχι ως σύμμαχο, αλλά ως απειλή από την πρώτη στιγμή, αυτή ήταν η Μεγάλη Βρετανία . Η στάση της δεν ήταν προϊόν ιδιοτροπίας. Ήταν η συνέπεια μιας μακράς στρατηγικής που διαπερνούσε ολόκληρο το βρετανικό πολιτικό αφήγημα: Καμμία δύναμη δεν πρέπει να αποκτήσει προβάδισμα στην Ανατολική Μεσόγειο. Για τη Βρετανία, η Ελλάδα δεν ήταν παρά ένας κόμβος, ένα πέρασμα, μία ναυτική περιοχή που έπρεπε να παραμείνει «ισορροπημένη» — δηλαδή ελεγχόμενη . Στην οπτική της Λονδίνου, η ιδέα ενός ανεξάρτητου, συγκροτημένου, ενωμένου ελληνικού κράτους στην καρδιά των θαλασσίων δρόμων της Ανατολής, αποτελούσε παράγοντα αστάθειας. Και πόσο μάλλον αν αυτό το κράτος είχε επικεφαλής τον άνθρωπο που επί χρόνια αποτελούσε τον εγκέφαλο της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής και το κυριότερο; Τον σεβόταν και τον υπολήπτονταν κι αυτοί οι ίδιοι! Ο Καποδίστριας “Ρώσος” στα μάτια των Άγγλων, “Έλληνας” στα μάτια όλων των άλλων Οι Άγγλοι συνεπώς, δεν είδαν ποτέ τον Καποδίστρια ως ανεξάρτητη πολιτική προσωπικότητα. Τον αντιμετώπιζαν ως …Ρώσο, ως προέκταση της Αγίας Πετρούπολης, και ως άνθρωπο που θα μετέφερε κάποια στιγμή τη ρωσική επιρροή στη Μεσόγειο. Αυτό δεν ήταν απλώς λάθος, ήταν παρανόηση της ουσίας του. Ο Καποδίστριας υπήρξε Έλληνας πρώτα, Ορθόδοξος δεύτερα, Ευρωπαίος τρίτα, και Ρώσος …ποτέ , παρά μόνο έμμισθος αξιωματούχος και τίποτε άλλο. Ο Καποδίστριας ποτέ δε συγχώρεσε τον Αλέξανδρο τον Α’ για τη συμπεριφορά του απέναντι σε έναν λαό που στέναζε κάτω από το τούρκικο τσουράπι και την μουσουλμανική χατζάρα . Δεν τον συγχώρησε ούτε για τη διαγραφή του Υψηλάντη από τον τίτλο του Πρίγκηπα, ούτε και τον πρέσβη της Ρωσίας στη Κων/πόλη Στρογγάνωφ, ο οποίος είχε εισηγηθεί στον Αλέξανδρο να μην υποστηρίξει την επανάσταση, λόγω του ότι έτσι θα βοηθούσε στην…αναγέννηση της Ρωμανιάς , πράγμα που αν αυτό γινόταν ( σύμφωνα με το Γενικό Σχέδιο των Φιλικών ) και έπεφτε η Πόλη ξανά στα χέρια των Ελλήνων, η Ρωσία θα έχανε την αίγλη της και οι Έλληνες θα διεκδικούσαν και πάλι την αρχηγία της Ορθοδοξίας. Οι Άγγλοι όμως δεν ενδιαφέρονταν γι’ αυτό. Στα αρχεία του Foreign Office υπάρχουν σημειώσεις όπου ο Καποδίστριας περιγράφεται ως «επικίνδυνος ιδεολόγος, «άνθρωπος με υπέρμετρο κύρος», «πλαστουργός επιρροής υπέρ της Ρωσίας» και άλλα παρόμοια. Οι φόβοι αυτοί κορυφώθηκαν, όταν ο Καποδίστριας εξελέγη Κυβερνήτης της Ελλάδας . Για το Λονδίνο, αυτό ισοδυναμούσε με την ίδρυση ενός νέου ρωσικού προτεκτοράτου στα σύνορα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας — κάτι που θα ανέτρεπε την θαλάσσια κυριαρχία της Βρετανίας στη Μεσόγειο. Η Βρετανική απαίτηση ουσιαστικά ήταν αυτή. Η Ελλάδα να παραμείνει ημι-ανεξάρτητο μόρφωμα υπό τον Σουλτάνο Η κυνικότητα των Άγγλων στα χρόνια 1825–1829 είναι πραγματικά συγκλονιστική. Παρ’ ότι συμμετείχαν στη Συνθήκη του Λονδίνου και δέχθηκαν να στείλουν στόλο στο Ναυαρίνο, η διπλωματική τους θέση ήταν απολύτως ξεκάθαρη: Η Ελλάδα να μην γίνει πλήρως ανεξάρτητη αλλά να τεθεί υπό εγγύηση τριών δυνάμεων (δηλαδή υπό μόνιμο έλεγχο),  να διατηρηθεί υπό επικυριαρχία του Σουλτάνου με φόρο υποτέλειας και να περιοριστεί στη χώρα της Πελοποννήσου, χωρίς τη Ρούμελη, ή τα νησιά και φυσικά χωρίς προοπτική ανάπτυξης. Αυτή η θέση δεν ήταν απλώς ανθελληνική. Ήταν σε γενικότερο πλαίσιο μέρος μιας παγκόσμιας βρετανικής στρατηγικής: Να μην επιτρέπεται σε κανένα φιλικό προς τη Ρωσία κράτος να αποκτήσει γεωπολιτική υπόσταση . Και έτσι ο Καποδίστριας, βρέθηκε αμέσως στο κέντρο αυτής της αντιπαράθεσης. Γιατί οι Άγγλοι τον φοβήθηκαν τόσο; — Οι τέσσερις πραγματικοί λόγοι Πρώτα απ όλα, ο Καποδίστριας ήταν ο αρχιτέκτων της ελβετικής ουδετερότητας. Αν μπορούσε να φτιάξει Ελβετία, ε, ασφαλώς θα μπορούσε να φτιάξει και Ελλάδα! Κατά δεύτερον, είχε προσωπικές σχέσεις με ηγεμόνες και υπουργούς που οι Άγγλοι δεν μπορούσαν να “διαβάσουν”. Και ασφαλώς, ήταν απρόβλεπτος, αλλά …απρόβλεπτος με …ισχύ! Πίστευε στη συγκεντρωτική εξουσία για την αναγέννηση της χώρας, κάτι που οι Άγγλοι θεωρούσαν …“δεσποτικό”! Από την άλλη, δεν ήταν διεφθαρμένος όπως οι Φαναριώτες — άρα δεν μπορούσε να εξαγοραστεί. Άλλως τε, το ίδιο το Foreign Office το είχε γράψει ξεκάθαρα: “ He cannot be bribed. This makes him dangerous .” ( Δεν μπορεί να δωροδοκηθεί. Αυτό τον κάνει επικίνδυνο .) Το βρετανικό σχέδιο: Να αποτύχει ο Καποδίστριας Από τη στιγμή που ανέλαβε την διακυβέρνηση της Ελλάδας, η Αγγλία υιοθέτησε δύο παράλληλες στρατηγικές: Α. Να περιορίσει τα οικονομικά του όπλα Ο Καποδίστριας ζήτησε νέο δάνειο για την Ελλάδα, αυτή τη φορά με καλύτερες συνθήκες μέσω του τραπεζίτη και φίλου του Eynard. Η Αγγλία των τραπεζιτών Ροθστσάιλντ απέρριψε κάθε αίτημα . Και ταυτόχρονα, υποδαύλιζε την εικόνα του ως ενός «αυταρχικού» ηγέτη. Β. Να ενισχύσει τους αντιπάλους του στο εσωτερικό Ποιοι ήταν αυτοί; Ο Μαυροκορδάτος, οι Ζαΐμηδες, οι Κουντουριώτηδες, οι στρατιωτικοί της Ρούμελης και ασφαλώς οι πρόκριτοι του Μοριά. Με λίγα λόγια, όλοι όσοι έβλεπαν στον Καποδίστρια μια δύναμη που θα τους αφαιρούσε τοπικά προνόμια. Η βρετανική πολιτική δεν ήταν απλώς ψυχρά ρεαλιστική. Ήταν και κυνικά υπονομευτική. Τα βρετανικά προξενεία σε Σύρο, Ύδρα και Πάτρα λειτουργούσαν ως κέντρα αντι-καποδιστριακής προπαγάνδας. Ταυτόχρονα, το Foreign Office καλούσε τους Έλληνες προκρίτους « να αντισταθούν στον συγκεντρωτισμό », ενώ υποστήριζε ανοιχτά την εφημερίδα “ Απόλλων ” του Αναστάσιου Πολυζωίδη, συνεργάτη του Μαυροκορδάτου , η οποία αποτέλεσε το πρώτο οργανωμένο εργαλείο σπίλωσης του Κυβερνήτη. Μια αλήθεια που οι ιστορικοί του 20ού αιώνα δεν λένε συχνά: Η Βρετανία δεν ήθελε τον Καποδίστρια “ζωντανό”. Όχι απαραίτητα με την έννοια της φυσικής εξόντωσης —αν και οι ενδείξεις αργότερα είναι τρομακτικές— αλλά με την έννοια ότι δεν ήθελαν οι Άγγλοι την επιτυχία του , δεν ήθελαν τη σταθεροποίηση της Ελλάδας, δ εν ήθελαν τη συγκέντρωση εξουσίας στα χέρια του ενός (και αδιάφθορου) , δεν ήθελαν την ανεξάρτητη οικονομική πολιτική και τέλος, δεν ήθελαν την κρατική “αυστηρότητα”. Αυτός ο φόβος κορυφώθηκε μετά το 1829, όταν ο Καποδίστριας,  με τη Συνθήκη της Αδριανουπόλεως , κατάφερε κάτι αδιανόητο: Να εξασφαλίσει διεθνώς μια Ελλάδα πολύ μεγαλύτερη από ό,τι ήθελε το Λονδίνο! Και από εκείνο το σημείο και μετά, η βρετανική στάση γίνεται από ουδέτερη, μετατρέπεται σε εχθρική . Οι αναφορές των Άγγλων πρακτόρων από το Ναύπλιο —ακόμη και σήμερα— έχουν σημεία σκόπιμα «μαυρισμένα» στα αρχεία . Μεταξύ αυτών και ο φάκελος “Kapodistrias Case” , ο οποίος παραμένει απόρρητος. Γιατί; Τι φοβούνται  άραγε να δημοσιεύσουν; Τι κρύβουν; Η απάντηση θα φωτιστεί πιο κάτω, στην ενότητα της δολοφονίας. Εδώ, προς το παρόν, απαριθμούμε το αναμφισβήτητο . Η Βρετανία υπήρξε ο ισχυρότερος, ο πιο επίμονος, ο πιο στρατηγικός αντίπαλος του Καποδίστρια στο εξωτερικό. Και χωρίς να κατανοήσουμε αυτό , δεν μπορεί να καταλάβει κανείς την Ελλάδα που παρέλαβε, ο ύτε την Ελλάδα που προσπάθησε να οικοδομήσει. 7. Ο υπέρτατος σκοπός του Καποδίστρια ως Κυβερνήτη της Ελλάδος Να οικοδομήσει κράτος εκεί όπου δεν υπήρχε τίποτα – Να μεταμορφώσει έναν λαό εξαντλημένο σε λαό δημιουργό Το 1828, όταν ο Ιωάννης Καποδίστριας αποβιβάστηκε στο Ναύπλιο, δεν κρατούσε δάφνες, ούτε στρατό, ούτε θησαυροφυλάκιο, ούτε καν στοιχειώδη διοίκηση. Κρατούσε όμως κάτι άλλο: Το ασύλληπτο όραμα ενός ανθρώπου που ήξερε ότι η Επανάσταση μπορούσε να κερδηθεί στο πεδίο των μαχών , αλλά το Έθνος θα χανόταν αν δεν κερδιζόταν στα πεδία της Παιδείας, της Δικαιοσύνης και της Διοίκησης. Ο υπέρτατος σκοπός του Καποδίστρια δεν ήταν απλώς να ασκήσει εξουσία, αλλά να δημιουργήσει εκ του μηδενός μια Ελλάδα ικανή να σταθεί όρθια. Και αυτό δεν ήταν απλά ένα θέλημα. Ήταν ολοκληρωμένο σχέδιο, επεξεργασμένο μέσα στο μυαλό του και στις σημειώσεις του. Η συγκρότηση ενός πραγματικού κράτους – Το τέλος της φεουδαρχίας και του τοπικισμού Ο Καποδίστριας πίστευε ακράδαντα ότι η Ελλάδα δεν μπορούσε να επιβιώσει με τη μορφή των φατριών, των τοπαρχών και των προεστών. Οραματιζόταν ένα ενιαίο κράτος, όχι συνονθύλευμα επαρχιών. Μια κεντρική διοίκηση κι όχι δεκάδες «κυβερνήτες» περιοχών που δρούσαν για τα μικροσυμφέροντα τους. Οραματιζόταν ένα ενιαίο δίκαιο, μια πολιτική βούληση ενιαία και όχι σύνολο προσωπικών στρατηγικών. Ο ίδιος το διατύπωσε σε επιστολή προς τον Eynard: « Να συγκροτήσω Κράτος πρέπει, όχι να το διαχειρισθώ .» Αυτή η φράση συνοψίζει όλη την πολιτική του αποστολή. Η παιδεία ως αναγέννηση – Ο άνθρωπος πάνω από τα όπλα Στο μυαλό του Καποδίστρια, το πρώτο μέλημα ενός ελεύθερου έθνους δεν ήταν ο στρατός, αλλά η παιδεία. Πίστευε - και πολύ σωστά - ότι χωρίς παιδεία, η ελευθερία μετατρέπεται σε αναρχία. Γι’ αυτό ξεκίνησε ιδρύοντας το Κεντρικό Σχολείο Αιγίνης , συνέχισε με το Ορφανοτροφείο Αιγίνης το οποίο χρηματοδότησε ο ίδιος, έστειλε δασκάλους σε απομακρυσμένες περιοχές, καθιέρωσε την αγγλική αλληλοδιδακτική μέθοδο ( ή αλλιώς "Μέθοδος Μπελ-Λάνκαστερ", ένα εκπαιδευτικό σύστημα του 18ου-19ου αιώνα στην Αγγλία, όπου προχωρημένοι μαθητές μεγαλύτεροι σε ηλικία, οι «πρωτόσχολοι» όπως λεγόταν, διδάσκονταν από έναν μόνο δάσκαλο και μετά δίδασκαν με τη σειρά τους μεγάλες ομάδες νεότερων μαθητών, επιτρέποντας την εκπαίδευση πολλών παιδιών με λίγους πόρους ), άνοιξε τα πρώτα δασικά, ιατρικά και τεχνικά εργαστήρια, λέγοντας παράλληλα και στον Τρικούπη πως « Το Έθνος πρέπει να μάθει να σκέπτεται, πριν μάθει να κυβερνά ή να κυβερνιέται. » Και αυτό ήταν το πιο επαναστατικό πράγμα που είπε ποτέ Έλληνας κυβερνήτης. Η γεωργία και η γη – Η δημιουργία της κοινωνικής βάσης του κράτους Για τον Καποδίστρια, δεν υπήρχε κράτος χωρίς σιτάρι, χωρίς γη, χωρίς αγρότη. Η Ελλάδα έπρεπε πάση θυσία να γίνει αυτάρκης, να σταματήσει πλέον η φοβερή πείνα που ρήμαζε την ύπαιθρο και τους ακτήμονες, να καταπολεμήσει άμεσα την ληστεία και τους ζωοκλέφτες και εν τέλει, να οργανώσει την παραγωγή, δηλαδή τον πρωτογενή τομέα. Γι’ αυτό μοίρασε γη, ίδρυσε τη Γεωργική Σχολή της Τίρυνθας και άλλες δύο Γεωργικές Σχολές εισάγοντας παράλληλα νέες καλλιέργειες (π .χ. πατάτα, βαμβάκι, ντομάτα ), δημιουργώντας «Επιτροπές Γεωργίας» , ενθαρρύνοντας την εκλογίκευση της καλλιέργειας και την αγροτική εκπαίδευση, με στόχο την ανασυγκρότηση και την αυτάρκεια της χώρας μετά την Επανάσταση, μέσω της Κεντρικής Γεωργικής Επιτροπής και της προώθησης του «Οργανισμού περί Γεωργίας». Μ’ άλλα λόγια, έθεσε τα θεμέλια της ελληνικής οικονομίας. Η δικαιοσύνη – Το τέλος των παλαιών προκρίτων Ο Καποδίστριας δεν ανεχόταν ούτε τοπικούς τυράννους ούτε «προεστούς» που λυμαίνονταν την χώρα «κατά το παλαιόν τούρκικον έθος». Η δικαιοσύνη για εκείνον ήταν το δεύτερο θεμέλιο του κράτους. Ήθελε λοιπόν δικαστήρια, δικαστές ανεξάρτητους, τήρηση νόμων και φυσικά δικαιώματα για όλους τους πολίτες. Αυτό τον έφερε σε απόλυτη σύγκρουση με όσους θεωρούσαν ότι η δικαιοσύνη είναι «συμβόλαιο ισχύος». 5. Εξωτερική πολιτική – Η Ελλάδα ως ευρωπαϊκή δύναμη, όχι ως υποτελές κράτος Ο Καποδίστριας δεν ήθελε επ’ ουδένα την Ελλάδα αποικία της Αγγλίας ή πιόνι της Ρωσίας . Ήθελε μια χώρα ανεξάρτητη, ισότιμη και πάνω απ’ όλα, αξιοπρεπή. Το όραμα του ήταν τριπλό. Να κατοχυρώσει την πλήρη κυριαρχία της Ελλάδας χωρίς φόρο υποτέλειας στη Πύλη, να διευρύνει τα σύνορα πέρα από τα όσα ζητούσαν οι Άγγλοι , να καταστήσει την Ελλάδα ευρωπαϊκό παράγοντα και όχι μόνο περίπτωση βαλκανικής ιδιοτροπίας. Μ’ άλλα λόγια, ήθελε μια Ελλάδα …Ρωμαίϊκη, αντάξια του υπερήφανου Ρωμαϊκού της παρελθόν και όχι μια Ελλάδα που θα …αντέγραφε τους άλλους, τους οποίους “άλλους” εκείνη δημιούργησε μέσω των μεγάλων Δασκάλων που έφυγαν μετά την πτώση της Πόλης. Η Συνθήκη λοιπόν της Αδριανουπόλεως (1829), καρπός των δικών του υπομνημάτων μη ξεχνάμε, πέτυχε την de facto ανεξαρτησία του κράτους, μεγάλο τμήμα της υπόλοιπης κατεχόμενης από τους Τούρκους Ελλάδας (Ρούμελη), σύνορα από Παγασητικό μέχρι Ευβοϊκό συμπεριλαμβανομένης και της Εύβοιας και ασφαλώς, διεθνή αναγνώριση της ελληνικής υπόστασης. Αυτή η επιτυχία τρόμαξε τους Άγγλους . Τους έκανε να συνειδητοποιήσουν κάτι. Πως αν προλάβει αυτός ο άνθρωπος, θα χτίσει μεγάλη Ελλάδα που δεν ξέρουν πού θα σταματούσε και αυτό δεν ήταν επιτρεπτό. Μ’ άλλα λόγια, θα αλλάξει όπως πήγαινε, τη γεωπολιτική της Μεσογείου. Άρα, δεν πρέπει να προλάβει. Ο υπέρτατος σκοπός: Να ξαναφτιάξει το “Ρωμαίϊκο”. Ο Καποδίστριας λοιπόν δεν ήταν απλώς ένας κυβερνήτης ενός νεοπαγούς έθνους. Σκεπτόταν με όρους πολιτικής Ρωμιοσύνης. Δεν ήθελε μια μικρή Ελλάδα ως δορυφόρο των Μεγάλων Δυνάμεων. Οραματιζόταν μια Ελλάδα με ενότητα ρωμαίϊκη, με θεσμούς, με πειθαρχία, με διοικητική ισχύ, με σεβασμό στο παρελθόν και προοπτική για το μέλλον. Ήθελε την ανασύνταξη ενός λαού που επί 400 χρόνια είχε μάθει να επιβιώνει χωρίς κράτος. Κοντολογής, ήθελε την ηθική αναγέννηση του Γένους, δηλαδή την επιστροφή στην τάξη, όχι στον “δεσποτισμό” του κοτζαμπάσικου φεουδαρχισμού. Και το πλήρωνε καθημερινά με ύβρεις, με συκοφαντίες από το φαναριώτικο “ασκέρι”… Κανένας από τους ήρωες του 1821 δεν είχε την εμπειρία και το πολιτικό βάθος του. Γιατί κανείς δεν είχε ζήσει τις διαπραγματεύσεις της Βιέννης, τα μνημόνια της Ευρώπης, τις αποστολές της Ρωσίας, την ανοικοδόμηση της Ελβετίας. Αυτός ο άνθρωπος επέστρεψε στην πατρίδα του για να κάνει ένα θαύμα. Να μετατρέψει έναν λαό επαναστατών σε λαό πολιτών. Αυτός ήταν ο σκοπός του. Κι αυτός από την άλλη, ήταν ο φόβος των ξένων. Και εν τέλει, αυτός ήταν ο λόγος της δολοφονίας του. 8. Η Δημοσιονομική Επανάσταση Τα πρώτα ταμεία, ο Φοίνικας και η απόπειρα συγκρότησης οικονομίας Όταν ο Καποδίστριας παρέλαβε την Ελλάδα, δεν υπήρχε νόμισμα, δεν υπήρχε ταμείο, δεν υπήρχε έσοδο, δεν υπήρχε ισολογισμός. Η χώρα ζούσε με δανεικά από το Λονδίνο, με πλιάτσικο, με προσωπικές συνεισφορές. Ο Κυβερνήτης λοιπόν, θεώρησε ότι χωρίς δημοσιονομική βάση, κράτος δεν υπάρχει. Ίδρυση Ταμείου και κατάργηση της ανομίας Ίδρυσε κεντρικό δημόσιο ταμείο , επέβαλε αυστηρό έλεγχο εισπράξεων και δημιούργησε τις πρώτες λογιστικές διαδικασίες. Οι τοπικοί άρχοντες θύμωσαν ασφαλώς. Γιατί; Διότι η εποχή της ασυδοσίας έφθανε στο τέλος της. Εισαγωγή του πρώτου ελληνικού νομίσματος: ο Φοίνικας Η δημιουργία του Φοίνικα δεν ήταν απλώς νομισματική πράξη. Ήταν πράξη απόδειξης εθνικής κυριαρχίας. Ένα κράτος που κόβει νόμισμα είναι κράτος που αυτοεπιβεβαιώνεται. Ενώ από την άλλη, ένα κράτος που υιοθετεί νόμισμα ξένο, είναι κράτος δέσμιο των πάντων (περίπτωση δική μας, το Ευρώ) Η επιλογή του ονόματος δεν ήταν τυχαία. Ο Φοίνικας συμβόλιζε την αναγέννηση από τις στάχτες. Κι αυτό το έβλεπαν κάθε μέρα χιλιάδες Έλληνες που συναλλάσσονταν με αυτό το νόμισμα. Οι Άγγλοι όμως την είδαν…αλλιώς! Είδαν στη νομισματική αυτονομία …«ρωσικό δάκτυλο»! Οι δε προεστοί, είδαν «απειλή στα έσοδά τους» και οι οπλαρχηγοί της Ρουμελης είδαν… «κατάργηση της παλιάς τάξης». Μ’ άλλα λόγια, το κομφούζιο που έπεται μετά από κάθε ριζική αλλαγή. Η προσπάθεια ακύρωσης των καταχρηστικών δανείων Ο Καποδίστριας αρνήθηκε να αναγνωρίσει μεγάλο μέρος των δαπανών που είχαν γίνει «στο όνομα του Έθνους» αλλά κατέληξαν σε τσέπες …Φαναριωτών, προεστών και γενικώς “τοπαρχών”. Αυτό δημιούργησε μένος στους Άγγλους τραπεζίτες που διαμαρτυρήθηκαν στη Βρετανική κυβέρνηση. Η οικονομική κάθαρση βλέπεις, δεν συγχωρείται εύκολα. 9. Η Πολιτειακή Ανασυγκρότηση Η αυστηρή, συγκεντρωτική διοίκηση που έσωσε τη χώρα αλλά εξαγρίωσε τους τοπικούς άρχοντες Ο Καποδίστριας πίστευε ότι χωρίς κεντρική διοίκηση , η Ελλάδα θα επέστρεφε στον εμφύλιο και θα την εύρισκαν άλλες μεγάλες συμφορές. Έτσι: 1. Καθιέρωσε συγκεντρωτικό διοικητικό σύστημα Διόρισε κυβερνητικούς επιτρόπους σε όλες τις επαρχίες, κατάργησε τα «ορεινά κοινοβούλια» των προκρίτων και καθιέρωσε δημόσια υπηρεσία χωρίς μεσάζοντες. 2. Εισήγαγε αστική διοίκηση και καταγραφή πληθυσμού Η καταγραφή πληθυσμού ήταν επαναστατική. Για πρώτη φορά το κράτος ήξερε ποιον κυβερνά. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για σωστή φορολογία, για δικαιοσύνη, για στρατολογία, για εκπαιδευτική πολιτική γενικότερα. Οι πρόκριτοι ασφαλώς όχι μόνο το μίσησαν, αλλά τους ήρθε.…κόλπος! Γιατί η καταγραφή, σημαίνει τέλος της ασυλίας. 3. Η αναδιοργάνωση του στρατού Οργάνωσε άμεσα τακτικό στρατό προσπαθώντας να θέσει υπό ενιαία διοίκηση τα άτακτα σώματα. Σκόνταψε όμως στην αντίδραση οπλαρχηγών που δεν ήθελαν να χάσουν την προσωπική τους εξουσία. Παρ’ όλα αυτά, τα κατάφερε. 4. Η σύγκρουση με τα νησιά και τους πλοιοκτήτες Ύδρα, Σπέτσες, Ψαρά. Οι μεγάλοι πλοιοκτήτες που είχαν συνηθίσει να εισπράττουν δασμούς, να ελέγχουν τον στόλο και να καθορίζουν τη νησιωτική πολιτική. Ο Καποδίστριας τους ήθελε ενταγμένους στο κράτος, όχι υπεράνω του. Το αποτέλεσμα;  Η Ύδρα γίνεται το μεγαλύτερο κέντρο αντιπολίτευσης εναντίον του. Η σύγκρουση ήταν αναπόφευκτη. Κοντολογίς, η επιτυχία του Καποδίστρια δεν ήταν διοικητική, απλώς, ήταν υπαρξιακή. Άλλαζε δομές, έσπαγε κατεστημένα, εβαζε φρένο στην ανομία, έπνιγε τα προνόμια, έδιδε δύναμη στους αδύναμους και αφαιρούσε δύναμη από τους ισχυρούς. Και κάθε μέρα που περνούσε, αύξανε ο αριθμός των εχθρών του . Οι μεν ξένοι τον φοβούνταν ως ρωσόφιλο, οι δε ντόπιοι τον μισούσαν ως κυβερνήτη που δεν τους άφηνε να λεηλατούν. Οι Φαναριώτες τον μισούσαν θανάσιμα γιατί τους έκλεβε τη μπουκιά απ’ το στόμα, οι νησιώτες τον μισούσαν ως περιοριστή των εξαγωγών τους και οι προεστοί ως καταλύτη των προνομίων τους. Και όμως , αυτός συνέχιζε . Γιατί ήξερε ότι χωρίς αυτές τις τρεις κοσμογονικές τομές, η Ελλάδα θα γινόταν πάλι επαρχία. Όχι της Πύλης, αλλά των Μεγάλων Δυνάμεων. 9. Η Συνθήκη της Αδριανουπόλεως και το Ελληνικό Θαύμα του 1829 Η στιγμή που η Ελλάδα αναστήθηκε όχι με κανόνια, αλλά με νου, ήθος και διπλωματική μεγαλοφυΐα Υπάρχουν εποχές κατά τις οποίες η ιστορία τρέχει αργά, σαν ένας ποταμός που σέρνει λάσπη και κουτσά κλαδιά. Κι υπάρχουν και άλλες όπου ο χρόνος μοιάζει να δαγκώνει με τα δόντια του και να σέρνει έθνη ολόκληρα μέσα σε δίνες απροσδόκητες. Στο τέλος της δεκαετίας του 1820, η Ελλάδα βρέθηκε ακριβώς σε μια τέτοια στιγμή : Ανάμεσα στο χθες της δουλείας και στο αύριο της ελευθερίας , με τον κόσμο γύρω της να αλλάζει με ταχύτητα που θα τρόμαζε και τους πιο έμπειρους πολιτικούς άνδρες. Στο κέντρο αυτού του ταραγμένου σκηνικού, στεκόταν ένας άνθρωπος χωρίς στρατό, χωρίς στόλο, χωρίς οικονομικούς πόρους, αλλά με ένα όπλο που δεν διέθετε κανένας άλλος σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο. Την πιο λεπτή, καλλιεργημένη, βαθιά και ατσάλινη διπλωματική ευφυΐα της εποχής. Ο Ιωάννης Καποδίστριας. Και το 1829, στην Αδριανούπολη, πέτυχε όχι έναν ακόμη όρο σε μία από τις αμέτρητες συνθήκες της εποχής, αλλά τη μεγάλη στροφή της Ελλάδας από επαναστατημένη επαρχία σε αναγνωρισμένο ευρωπαϊκό έθνος. Μία στροφή που λίγοι κατάλαβαν τότε και ακόμη λιγότεροι, κατανοούν σήμερα. Η Ευρώπη πριν από την Αδριανούπολη: ένας κόσμος που δεν ήθελε την Ελλάδα μεγάλη Καθώς πλησιάζουμε στο 1828–1829, η Ευρώπη δεν βλέπει την Ελλάδα όπως τη βλέπουμε εμείς — ως λίκνο πολιτισμού, πηγή ιδεών, ιερό τόπο της δημοκρατίας. Στα μάτια των Μεγάλων Δυνάμεων, η Ελλάδα φαινόταν τότε μικρή, προβληματική, αδύναμη, και πάνω απ’ όλα, επικίνδυνη για τις ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου . Οι Άγγλοι, που κρατούσαν τον παλμό της ναυτικής και διπλωματικής ισχύος, δεν επιθυμούσαν ούτε κατ’ ελάχιστον τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου, ενιαίου ελληνικού κράτους. Και το έλεγαν ρητά μέσω των πράξεων τους. “ Η Ελλάδα, αν ποτέ αποκτούσε υπόσταση, έπρεπε να περιοριστεί στην Πελοπόννησο ”. Μια μικρή, ακίνδυνη περιοχή, ένα είδος τοπικού «καντονιού» , που δεν θα απειλούσε τα αγγλικά συμφέροντα στο Αιγαίο και στα στενά. Οι Αυστριακοί συμμερίζονταν την ίδια ανησυχία . Οι Γάλλοι έπαιζαν το δικό τους παιχνίδι επιρροής. Μόνο η Ρωσία του Τσάρου Νικολάου του Α' έβλεπε με συμπάθεια το ελληνικό ζήτημα — αλλά και αυτή μέσα από τα δικά της συμφέροντα και τους δικούς της αγώνες. Στην τελική κανείς, μα κανείς δεν φανταζόταν ότι σε λίγους μόλις μήνες, το ελληνικό πρόβλημα θα μετατρεπόταν σε διεθνή υπόθεση πρώτης γραμμής. Ο ρωσοτουρκικός πόλεμος (1828–1829) και η κατάρρευση ενός ολόκληρου κόσμου Όταν ξεσπά ο Ρωσοτουρκικός Πόλεμος του 1828–1829, τίποτε δεν προμήνυε την έκταση της ρωσικής προέλασης. Οι στρατιές του Τσάρου Νικολάου του Α’ δεν διστάζουν . Περνούν τον Δούναβη, συντρίβουν τα οχυρά του Δραγατσανίου, φτάνουν ως τη Σηλυβρία και τελικά προ των πυλών της ίδιας της Κωνσταντινούπολης. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία μοιάζει με ακίνητο θηρίο που ξυπνά τρομαγμένο . Τα εδάφη της αναφλέγονται, η μαγκιά που προσπάθησε να πουλήσει δεν έπιασε κι ο ίδιος ο Σουλτάνος αντελήφθη ότι κάθε μέρα που περνά, μπορεί να είναι και η τελευταία της δυναστείας του. Και μέσα σε αυτό τον ιστορικό σεισμό, ο Καποδίστριας βλέπει αυτό που κανένας άλλος Έλληνας πολιτικός δεν μπορούσε να δει: « Ό,τι κερδίσει απόψε η Ρωσία στο πεδίο της μάχης, θα μπορεί αύριο να γίνει το σύνορο της Ελλάδος .» Η διπλωματική μεγαλοφυΐα του Καποδίστρια: Ένας άνθρωπος που κινεί νήματα σε δύο ηπείρους Ο Καποδίστριας δεν ήταν τυχαίος. Είχε υπηρετήσει για δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια στην καρδιά της ρωσικής διπλωματίας, είχε συνομιλήσει με Τσάρους, είχε επηρεάσει συνέδρια, είχε διαμορφώσει αποφάσεις για βασίλεια και αυτοκρατορίες. Γνώριζε τους ανθρώπους, γνώριζε την ψυχολογία τους, γνώριζε τι θα πει εξουσία. Και γι’ αυτό, την ώρα που η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατέρρεε, δεν σπατάλησε ούτε μία στιγμή. Έστειλε υπόμνημα στον στρατηγό Ντίμπιτς ( Hans Karl von Diebitsch, Πρώσο στρατιωτικό που υπηρέτησε στον Ρωσικό στρατό φτάνοντας μέχρι τον βαθμό του στρατάρχη, γνωστός για τις επιτυχίες του στους Ναπολεόντειους πολέμους και στον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1828-1829, όπου η ρωσική εισβολή του στον ελλαδικό τουρκοκρατούμενο χώρο της Θράκης στον ρωσοτουρκικό πόλεμο συνέβαλε στην αναγνώριση της ανεξαρτησίας μας),  σε διπλωματικούς παράγοντες της Αγίας Πετρούπολης , ενημέρωσε τον Eynard για τις εξελίξεις, έ χτισε οδούς επικοινωνίας που θα έμοιαζαν απίθανες για οποιονδήποτε άλλον. Η θέση του ήταν ξεκάθαρη. «Η Ελλάς πρέπει να αναγνωρισθεί όχι ως επαρχία, αλλά ως έθνος ανάμεσα στα έθνη της Ευρώπης. Τα σύνορά της πρέπει να ανέλθουν στη φυσική της γραμμή, ώστε να είναι βιώσιμη, αυτάρκης και ικανή να επιβιώσει.» Και η Ρωσία, νικήτρια και κυρία της κατάστασης, υιοθέτησε για πρώτη φορά με τόση σαφήνεια την ελληνική θέση, λόγω και του ότι ο Νικόλαος ο Α’ ήταν φιλέλληνας και φανατικός Ορθόδοξος… Τι κέρδισε η Ελλάδα στην Αδριανούπολη – η αθέατη διάσταση Η Συνθήκη της Αδριανουπόλεως, υπογεγραμμένη στις 14 Σεπτεμβρίου 1829, δεν χαράζει μόνο σύνορα στον χάρτη, αλλά χαράζει και σύνορα στην πολιτική πραγματικότητα της εποχής. Η Ελλάδα, με εκείνη τη συνθήκη, βάζει για πρώτη φορά τα θεμέλια ενός κράτους πραγματικού. Γιατί, παρά την συχνή απλοποίηση των σχολικών εγχειριδίων ή των πανεπιστημιακών βιβλίων, η Συνθήκη δεν ήταν μια απλή διπλωματική πράξη. Ήταν το χαραγμένο μονοπάτι προς την ανεξαρτησία. Η Οθωμανική Πύλη αναγνώρισε ότι η Ελλάδα δεν είναι πια επαρχία Αυτό είναι το μεγαλύτερο δώρο της Αδριανούπολης. Η Πύλη, με την υπογραφή της, παραδέχεται ότι ο ελληνικός διοικητικός σχηματισμός που είχε δημιουργήσει ο Καποδίστριας δεν μπορεί να αποσυναρμολογηθεί. Η Ελλάδα δεν είναι πλέον «κακοποιός περιοχή». Είναι εθνικό σώμα. Η Στερεά Ελλάδα και η Εύβοια μπαίνουν στο τραπέζι Ενώ οι Άγγλοι πίεζαν να περιοριστεί η Ελλάδα σε μια κουκίδα , η Συνθήκη ουσιαστικά ανοίγει τον δρόμο ώστε η Ελλάδα να περιλάβει τη Ρούμελη, την Εύβοια και τις Κυκλάδες. Δεν πρόκειται για μικρή υπόθεση, κάθε άλλο. Και λόγω των συνθηκών της εποχής εκείνης, έμοιαζε με θεόρατο επίτευγμα. Χωρίς αυτά τα εδάφη, η Ελλάδα θα ήταν ένα κράτος-σπαράγγι , χωρίς βάθος, χωρίς προοπτική και φυσικά χωρίς οικονομική υπόσταση. Κατάργηση του φόρου υποτέλειας — η μεγαλύτερη προσωπική νίκη του Καποδίστρια Εδώ βρίσκεται η κορύφωση της διπλωματικής του νίκης. Η Βρετανία επέμενε — πίεζε απελπισμένα  σχεδόν στο να παραμείνει η Ελλάδα φόρου υποτελής. Ο Καποδίστριας το απέτρεψε. Το αποτέλεσμα; Η Ελλάδα απέκτησε υπόσταση ισότιμη . Όχι μια μικρή χώρα, φόρου υποτελής περιοχή, αλλά ανεξάρτητο κράτος. Κι αν υποθέσουμε ότι η τότε Ελλάδα είχε το μέγεθος του…σημερινού Ισραήλ, με τον Καποδίστρια φανταστείτε πού θα μπορούσε να φτάσει μέσα σε λίγα χρόνια! Η αναγνώριση του 1830 βασίζεται αποκλειστικά στην Αδριανούπολη Η Συνθήκη του Λονδίνου (1830) — η επίσημη πλέον αναγνώριση της ελληνικής ανεξαρτησίας — δεν είναι ουρανοκατέβατη. Πάταγε εξ ολοκλήρου πάνω στο οικοδόμημα της συνθήκης της Αδριανούπολης. Εκεί ανατράπηκε η βρετανική πολιτική κι εκεί μεγάλωσε η Ελλάδα. Εκεί διαμορφώθηκε το μέλλον της Ρούμελης, της Εύβοιας και του ελληνικού Αιγαίου. Γιατί φοβήθηκαν οι Άγγλοι — Το σημείο χωρίς επιστροφή Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως, από τη στιγμή που υπεγράφη η συνθήκη στην Αδριανούπολη, το Λονδίνο κατάλαβε ότι είχε απέναντί του έναν άνθρωπο που μπορούσε να αλλάξει τον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου χωρίς να ρίξει μία οβίδα. Ο Καποδίστριας είχε πετύχει αυτό που η Βρετανία θεωρούσε αδιανόητο , να εκμεταλλευτεί δηλαδή την ήττα της Υψηλής Πύλης . Και όχι μόνο.  Κατάφερε να αξιοποιήσει τη ρωσική ισχύ, να υπονομεύσει την εχθρική πέρα για πέρα βρετανική πολιτική της «μικράς Ελλάδος» και τέλος, να θεμελιώσει μια Ελλάδα που είχε προοπτική ισχύος. Στο Foreign Office σημειώνεται — και αυτό είναι ιστορικό ντοκουμέντο — ότι ο Κυβερνήτης είχε αποδειχθεί «επικίνδυνος» . Και επικίνδυνος ήταν όχι επειδή ήταν μόνο φίλος της Ρωσίας, αλλά επειδή μπορούσε, μέσα από την πολιτική του οξυδέρκεια, να κάνει την Ελλάδα ισχυρή. Και μια ισχυρή Ελλάδα, για τους Βρετανούς, ήταν απειλή. Η "Αδριανούπολη" ως αρχή της μεγάλης συνωμοσίας εναντίον του Από τη στιγμή που ολοκληρώνεται η Συνθήκη, ο Καποδίστριας δεν αντιμετωπίζει απλώς την οργή των νησιωτών ή τον φαναριώτικο φθόνο . Αντιμετωπίζει κάτι πολύ μεγαλύτερο. Τη συντονισμένη αντίδραση των αγγλικών συμφερόντων, την ανησυχία της Αυστρίας, την επιφυλακτικότητα της Γαλλίας,και την εσωτερική αναταραχή όσων ένιωθαν ότι ο Κυβερνήτης παίρνει από τα χέρια τους εξουσία που θεωρούσαν ήδη δική τους. Η Αδριανούπολη ήταν το σημείο τομής και παράλληλα η φωτεινή κορυφή της δράσης του , αλλά ταυτόχρονα και η σκιά που έπεσε πάνω του λίγο μετά. Γιατί, από εκεί και πέρα, η διεθνής πραγματικότητα άλλαξε. Και άλλαξε σε μια κατεύθυνση που η Βρετανία δεν θα συγχωρούσε ποτέ. 10. Η Εσωτερική Αντιπολίτευση – Το Κράτος Εναντίον των Συμφερόντων Οι παλιοί κόσμοι που αρνούνταν να πεθάνουν και ο νέος κόσμος που προσπαθούσε να γεννηθεί Όταν ο Καποδίστριας ανέλαβε την Κυβέρνηση της Ελλάδας, δεν κλήθηκε να διοικήσει κράτος. Κλήθηκε να δώσει μορφή σε ένα χάος. Να βάλει τάξη σε μια κοινωνία σκορπισμένη, να συντονίσει ανθρώπους που είχαν μάθει μόνο να πολεμούν, να ενώσει νησιά που ζούσαν σαν μικρές πολιτείες, να τιθασεύσει καπεταναίους που θεωρούσαν την εξουσία κληρονομικό τους προνόμιο. Η Ελλάδα του 1828 ήταν ένας κόσμος σπασμένος σε χίλια κομμάτια . Και κάθε κομμάτι ήθελε να γίνει ...βασίλειο από μόνο του! Στην Ύδρα, οι εφοπλιστές λογάριαζαν ότι τα καράβια τους είχαν κερδίσει το δικαίωμα στην αυτονομία. Στη Μάνη, οι παλιοί οπλαρχηγοί πίστευαν ότι κανείς δεν θα τους αγγίξει χωρίς να πληρώσει αίμα. Στη Ρούμελη, οι αρματολοί φαντάζονταν ότι ο θεσμός τους είναι αιώνιος. Και στις παλιές φαναριώτικες οικογένειες, η πείρα χρόνων στην εξουσία της οθωμανικής διοίκησης γεννούσε την πεποίθηση ότι μόνο αυτές είναι άξιες να κυβερνούν. Μέσα σε αυτό το μωσαϊκό αντιθέσεων, ο Καποδίστριας εμφανίστηκε ως κάτι που δεν είχαν ξαναδεί: Ένας άνθρωπος που δεν χρωστούσε τίποτε σε κανέναν, που δεν ανήκε σε κανένα τοπικό σύστημα, που δεν δεχόταν να μοιράσει αξιώματα ως λάφυρα του Αγώνα αλλά ούτε καν να...πληρωθεί για τις πολύτιμες υπηρεσίες του. Ήταν, για πρώτη φορά, τ ο Κράτος ως έννοια, όχι ως πηγή προνομίων . Και αυτό δεν το συγχώρησαν. Η Ύδρα: το νησί που ήθελε να γίνει κράτος Καμία περιοχή δεν αντιτάχθηκε στον Καποδίστρια τόσο συστηματικά όσο η Ύδρα . Το νησί είχε δώσει πολλά στον Αγώνα και ζητούσε την ανταμοιβή του. Όχι όμως σε τιμές ή αναμνηστικές στήλες, α λλά σε εξουσία, σε προνόμια, σε κομμάτι από την “πίτα” του νέου κράτους. Από την ημέρα που ο Κυβερνήτης διόρισε εθνική διοίκηση για τη ναυτιλία , οι Υδραίοι θεώρησαν ότι χάνουν τον ιστορικό έλεγχο των πραγμάτων. Και όταν ζήτησε να πληρώσουν φόρους – τους ίδιους φόρους που θα πλήρωνε κάθε Έλληνας – απλά...αγανάκτησαν! Γιατί μέχρι τότε οι νησιώτες είχαν συνηθίσει να είναι «υπεράνω» της κεντρικής αρχής. Έτσι, μεθοδικά, με άρθρα, με υπομνήματα, με φήμες και με συνωμοτικές συσκέψεις , η Ύδρα γίνεται ο πρώτος μεγάλος πόλος αντιπολίτευσης. Ο πόλεμος δεν ήταν πια με τα καράβια. Ήταν με τις πέτρες της συκοφαντίας. Η Μάνη: ένα αρχοντολόγι που αρνιόταν να πειθαρχήσει Η Μάνη υπήρξε κάστρο ελληνικό για αιώνες. Αλλά ήταν κάστρο ανεξάρτητο. Οι οικογένειες των Μαυρομιχαλαίων, των Γρηγοραίων, των Τζανετάκηδων είχαν μάθει να ζουν με τους δικούς τους νόμους, να κρατούν τα όπλα τους ως σύμβολα εξουσίας και να θεωρούν την αυτονομία τους ιερή και αδιαπραγμάτευτη. Όταν ο Καποδίστριας επιχείρησε να εγκαθιδρύσει ενιαία διοίκηση στη Μάνη, το είδαν ως προσβολή. Όχι ως αναγκαία κρατική λειτουργία, αλλά ως προσωπική ταπείνωση. Η Μάνη δεν ήταν εχθρός της Ελλάδας, ήταν όμως εχθρός κάθε μορφής συγκεντρωτικού κράτους. Και οι Μαυρομιχαλαίοι, αντί να δουν την πολιτική αλλαγή ως μετάβαση, την είδαν ως μάχη κύρους. Το τραύμα που άνοιξε τότε, θα γινόταν λίγα χρόνια αργότερα θανάσιμο. Η Ρούμελη και οι αρματολοί – το τέλος ενός θεσμού Οι αρματολοί της Ρούμελης είχαν μάθει επί αιώνες να ασκούν εξουσία στους τόπους τους, να διαχειρίζονται φόρους, να δικάζουν μικροδιαφορές, να λειτουργούν ως μικρο-άρχοντες σε μια περιοχή όπου ο σουλτάνος δεν είχε εύκολη πρόσβαση. Ο Καποδίστριας, θέλοντας να δημιουργήσει στρατό σταθερό και εκπαιδευμένο, κατήργησε τον θεσμό. Έδωσε μισθούς σε όσους παρέμεναν πιστοί στον νόμο και απαγόρευσε τα ιδιωτικά σώματα. Αυτό όμως σήμαινε το τέλος μιας ολόκληρης νοοτροπίας. Και όσοι έχασαν τα προνόμιά τους, στράφηκαν εναντίον του. Όχι επειδή διαφωνούσαν με τη δημιουργία κράτους, αλλά επειδή διαφωνούσαν με την απώλεια της δύναμής τους. Οι Φαναριώτες: η πιο ύπουλη αντιπολίτευση Εδώ εισερχόμαστε στην πιο λεπτή και ύπουλη περιοχή. Την φαναριώτικη ελίτ. Οι Φαναριώτες είχαν ολόκληρη παράδοση στη διοίκηση. Είχαν υπηρετήσει ως ηγεμόνες σε παραδουνάβιες ηγεμονίες, είχαν αναπτύξει δίκτυα, είχαν πείρα στις οθωμανικές τρικλοποδιές, είχαν μόρφωση και κυρίως, είχαν το αίσθημα ότι το νέο ελληνικός κράτος τους ανήκει. Ο Καποδίστριας ήταν για αυτούς ένας άνθρωπος που «παρακάμπτει τα φυσικά κέντρα εξουσίας». Ένας ξένος, παρά το ελληνικό του αίμα, ένας «ευρωπαίος», ένα πρόσωπο που δεν μπορούσαν να ελέγξουν. Και στο πρόσωπο του πιο ραδιούργου και πιο φιλόδοξου από όλους, του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, η αντιπολίτευση έβρισκε όχι μόνο φωνή, αλλά και πονηρό μυαλό. Ο Μαυροκορδάτος δεν ήθελε την πτώση του Καποδίστρια για λόγους ιδεών . Την ήθελε για λόγους εξουσίας και πλήρους ελέγχου των πάντων. Η σύγκρουση μεταξύ τους δεν ήταν «πολιτική» με τον σημερινό όρο. Ήταν σύγκρουση δύο κόσμων. Του κόσμου της παλιάς αριστοκρατίας εξουσίας εναντίον του κόσμου του νέου κράτους. Και η Ελλάδα στη μέση – ανάμεσα στην πρόοδο και στους αιώνιους δαίμονες της Καθώς όλα αυτά συνέβαιναν ταυτόχρονα, η Ελλάδα βρισκόταν στο μέσο μιας βαθιάς μεταμόρφωσης. Από "οικογένειες" και φράξιες σε διοίκηση, από φατρίες σε στρατό, από προνόμια σε νόμους, από τοπική εξουσία σε κεντρική αρχή. Ήταν αναπόφευκτο ότι η σύγκρουση θα έφτανε στο αποκορύφωμά της. Κι αυτό το ήξερε ο Καποδίστριας. Αυτός όμως, ως κυβερνήτης, γεννούσε κράτος. Και κάθε γέννα, όσο ιερή κι αν είναι, έχει πόνο. Και ο πόνος αυτός, στην περίπτωση του ελληνικού κράτους, ήταν τόσο βαθύς και τόσο συσσωρευμένος που τελικά θα γινόταν μίσος. Μίσος τυφλό, προσωπικό, απροκάλυπτο, με βαθιές ρίζες μέσα στον εγωισμό και την περηφάνια παλιών καθεστώτων που έβλεπαν να χάνουν το έδαφος κάτω από τα πόδια τους. Αυτή είναι η αληθινή μήτρα της αντιπολίτευσης. Δεν ήταν ιδεολογική. Ήταν υπαρξιακή... ΤΕΛΟΣ Α' ΜΕΡΟΥΣ Στο αυριανό Β' Μέρος: Η διαμάχη με τους Φαναριώτες, ο ρόλος του Αναστάσιου Πολυζωίδη και της εφημερίδας "Απόλλων", τα εμπόδια, οι τρικλοποδιές και η διεθνής απομόνωση, ο ρόλος της Βρετανίας, ο ρόλος του Ιωάννη Κωλέττη, η σικέ "συνομωσία" του Πετρόμπεη, το στήσιμο της δολοφονίας, ποιοί ήταν οι πρωταγωνιστές, γιατι η κυβέρνηση Γουέλινγκτον της Αγγλίας "προειδοποίησε" τον Καποδίστρια για τους "κινδύνους" που γεννά η πολιτική του, γιατί δεν συνελήφθη ο Αναστάσιος Πολυζωίδης για εσχάτη προδοσία. Ποιοί στ' αλήθεια σκότωσαν τον Καποδίστρια και γιατί ενοχοποιήθηκαν οι Μαυρομιχαλαίοι. Το μεγάλο Ψέμμα της Ιστορίας και ποιοί το προώθησαν και το καθιέρωσαν. Πύρινος Λόγιος sergioschrys@outlook.com

Η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ και η νέα γεωπολιτική αρχιτεκτονική της Μεσογείου! Η Ελλάδα, για πρώτη φορά μετά από 85 χρόνια, βρίσκεται και πάλι στη σωστή πλευρά της Ιστορίας! Ολοι οι δρόμοι για την Πόλη, είναι πλέον ορθάνοιχτοι! Ελλάδα και Ισραήλ δεν συναντιούνται τυχαία. Τους φέρνει ξανά κοντά η ίδια δύναμη που άλλοτε γκρέμιζε βασίλεια και ύψωνε λαούς: Η ανάγκη της επιβίωσης μέσα σε έναν κόσμο που σκοτεινιάζει! Και πάνω σε τούτη τη θάλασσα που θυμάται τα πάντα, υψώνεται πια μια αλήθεια απλή και αδυσώπητη: Όσοι δεν σέβονται τη Μεσόγειο, γίνονται θύματά της... "...Οι Εβραίοι θα προκαλέσουν τους Τούρκους, θα τους ερεθίσουν κι αυτοί θα μας χτυπήσουν..." Γέρων Ιωσήφ Βατοπεδινός, Άγιο Όρος, 2008 Αν υπάρχει μια στιγμή μέσα στον αχανή θόρυβο της διεθνούς πολιτικής που μοιάζει με ψίθυρο πριν από καταιγίδα, είναι εκείνη κατά την οποία ένα αεροσκάφος πέφτει από τον ουρανό χωρίς προειδοποίηση, μέσα σε μια χώρα που δεν είναι δική σου, αλλά που η μοίρα της αγγίζει τον χάρτη σου σαν σημάδι από παλιό μαχαίρι. Η πτώση του Falcon κοντά στην Άγκυρα δεν ήταν απλώς ένα ...συμβάν . Ήταν κάτι άλλο, κάτι που δύσκολα μπορεί κανείς να αγνοήσει όταν βλέπει την Ανατολική Μεσόγειο ως υφαντό γεμάτο κόμπους. Διότι η Λιβύη, η Τουρκία, η Ελλάδα, το Ισραήλ, η Κύπρος και η Αίγυπτος δεν είναι πια χωριστά κεφάλαια . Είναι σελίδες του ίδιου βιβλίου που γράφεται εδώ και αιώνες. Η είδηση της συντριβής ήταν, για τον ανυποψίαστο παρατηρητή, μια ακόμη δυσάρεστη υπενθύμιση της ανθρώπινης ευθραυστότητας . Για εκείνους όμως που γνωρίζουν –δηλαδή εκείνους που βλέπουν τον κόσμο όχι όπως παρουσιάζεται, αλλά όπως κινείται υπόγεια– η συντριβή αυτή δημιούργησε ένα ρήγμα . Διότι το αεροπλάνο δεν μετέφερε απλώς πέντε ανθρώπους. Μετέφερε τη στρατιωτική καρδιά της λιβυκής κυβέρνησης που είχε μόλις συνάψει συμφωνία με την Άγκυρα για την εκ νέου ανάπτυξη τουρκικών στρατευμάτων στην ανατολική Λιβύη. Εκεί δηλαδή όπου βρίσκεται η υποτιθέμενη ακτή που "ακουμπά" το – made in Turkey – παράνομο "μνημόνιο" ΑΟΖ το οποίο κόβει στεγνά την ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου. Ήταν, μ' άλλα λόγια, η ενσάρκωση της τουρκικής φιλοδοξίας να ελέγξει ό,τι δεν της ανήκει: Έναν διάδρομο ισχύος που ξεκινά από την Ανατολία και καταλήγει στη Μισράτα, παρακάμπτοντας την Αθήνα, απειλώντας τη Λευκωσία, εκνευρίζοντας την Ιερουσαλήμ, παρατηρώντας από μακριά τις Ηνωμένες Πολιτείες και ερεθίζοντας την Αίγυπτο. Το πώς και το γιατί έπεσε το Falcon μπορεί να το αναζητήσει κανείς στα τεχνικά εγχειρίδια . Η ουσία όμως δεν βρίσκεται στα καλώδια, τους αισθητήρες, ούτε στις μπαταρίες. Η ουσία βρίσκεται εκεί όπου η τεχνική ανάλυση σωπαίνει και αφήνει χώρο στη γεωπολιτική, στην υποψία και στον φόβο . Στον φόβο που επιτρέπει σε κυβερνήσεις να πουν αυτό που φοβούνται λιγότερο, όχι αυτό που γνωρίζουν περισσότερο . Γι’ αυτό η Άγκυρα μίλησε για «τεχνικό πρόβλημα» και σχεδόν αμέσως, από το στόμα του Ιμπραήμ Καραγκιούλ, άρχισε να κατηγορεί την Ελλάδα. Η συντριβή του Falcon που μετέφερε την ανώτατη στρατιωτική ηγεσία της Λιβύης δεν ήταν, για την Άγκυρα, ένα απλό τεχνικό δυστύχημα . Ήταν ο προάγγελος μιας αλλαγής θερμοκρασίας στο γεωπολιτικό κλίμα της Ανατολικής Μεσογείου . Η τουρκική αφήγηση —έτσι όπως εκφράστηκε με τη δύναμη πυρός του καθεστωτικού τύπου, και πρωτίστως της Yeni Şafak του Ιμπραήμ Καραγκιούλ— δεν περιγράφει ένα ατύχημα. Περιγράφει την αρχή ενός νέου ακήρυχτου πολέμου. Ο Καραγκιούλ, φωνή που δεν γράφει ποτέ χωρίς τη σκιά του Προεδρικού Μεγάρου πάνω από το κείμενό του, παρουσιάζει το συμβάν ως κρίκο μιας αλυσίδας «ανεξήγητων συμπτώσεων»: την πτώση του τουρκικού μεταγωγικού στη Γεωργία, τη δραστηριότητα άγνωστων UAV στον τουρκικό εναέριο χώρο, τις επιθέσεις σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα και —το σημαντικότερο— την υποψία ότι πίσω από όλα κρύβεται μια «τρίτη χώρα». Αυτή η τρίτη χώρα, υπαινίσσεται ανοιχτά, είναι το Ισραήλ .Και δίπλα του, σε «συμπληρωματικό ρόλο», η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία , που εμφανίζονται ως τμήματα ενός ενιαίου μηχανισμού μυστικών επιχειρήσεων. Ο Καραγκιούλ πάει ακόμη παραπέρα, διατυπώνοντας την παράξενη —και στρατηγικά αποκαλυπτική— θέση ότι οι τρεις αυτές χώρες έχουν συγκροτήσει μια Δύναμη Ταχείας Επέμβασης που «δεν είναι αμυντική, αλλά μονάδα τρομοκρατικών ενεργειών». Συγκεκριμένα, ο τύπος αυτός διαλαλεί στο αναγνωστικό κοινό του ότι: Τρεις χώρες, τρεις ηγέτες, τρεις απειλές. Τα αεροπορικά δυστυχήματα, οι επιθέσεις με SİHA (τουρκικά drones) θα αυξηθούν. Το Ισραήλ, η Ελλάδα και η "Ελληνοκυπριακή Διοίκηση" ίδρυσαν Δύναμη Ταχείας Επέμβασης. Τα drones που “χάνονται”, οι επιθέσεις του ISIS, το ζήτημα του YPG θα διοικούνται από αυτό το κέντρο. Αν αυτοί λένε “Άγκυρα”, εμείς θα λέμε Αθήνα και Τελ Αβίβ! Μάλιστα. Από την πλευρά λοιπόν της Άγκυρας, η αφήγηση αυτή δεν είναι απλώς προπαγανδιστική φαντασίωση. Είναι πολιτικό εργαλείο . Διότι αν η Τουρκία πείσει το εσωτερικό της ότι δέχεται επίθεση από έναν άξονα Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου, τότε έχει το άλλοθι για περαιτέρω στρατιωτική σκλήρυνση στο Αιγαίο ή ακόμη και επιθετική ενέργεια στην Κύπρο. Τηρουμένων των αναλογιών, θα μπορούσε να επιμείνει για περαιτέρω διείσδυση στη Λιβύη ή ακόμη και εσωτερική συσπείρωση γύρω από το αφήγημα του «πολιορκημένου έθνους»! Ο Καραγκιούλ γράφει με τον τρόπο που μιλά το τουρκικό καθεστώς όταν προετοιμάζει το έδαφος:« Αν αυτοί λένε Άγκυρα, εμείς θα λέμε Αθήνα και Τελ Αβίβ ». Είναι μια απειλή στρατηγικής σημασίας, ένα μήνυμα που δεν απευθύνεται στους αναγνώστες της Yeni Şafak, αλλά στα επιτελεία: Το νέο «μέτωπο» της Τουρκίας βρίσκεται πια στον άξονα Ελλάδα–Ισραήλ . Γιατί; Διότι εκεί κρύβεται η πραγματική πηγή του φόβου της Άγκυρας. Όχι στην Ελλάδα του Μητσοτάκη, που η Άγκυρα γνωρίζει ότι δεν διαθέτει αυτονομημένη στρατηγική ισχύ. Αλλά στο Ισραήλ. Τη χώρα που έδειξε στην Περσία τι σημαίνει χειρουργικό πλήγμα , τη χώρα που διαθέτει ναυτικές, αεροπορικές, τεχνολογικές και πληροφοριακές δυνατότητες που η Τουρκία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει με ευκολία , τη χώρα που βλέπει στην Τουρκία του Ερντογάν τον υπ’ αριθμόν ένα αναθεωρητικό παίκτη που απειλεί την Ανατολική Μεσόγειο. Η «πτώση του Falcon» ουσιαστικά προσέφερε στην Άγκυρα την τέλεια αφορμή για να διατυπώσει πλέον ανοιχτά αυτό που σιγοκαίει μήνες τώρα. Ότι η σύγκρουση στην Ανατολική Μεσόγειο δεν είναι πια ελληνοτουρκική. Είναι ισραηλινοτουρκική , με την Ελλάδα να λειτουργεί ως ο στρατηγικός πολλαπλασιαστής της ισραηλινής ισχύος. Η Τουρκία γνωρίζει το εξής: Αν το Ισραήλ θελήσει πραγματικά να αναχαιτίσει την τουρκική επεκτασιμότητα, το μπορεί . Και το γνωρίζει ακόμη καλύτερα, επειδή η Ουάσιγκτον —τουλάχιστον σε αυτό το σημείο— δεν φρέναρε ποτέ το Ισραήλ όταν ένιωσε ότι απειλείται. Γι’ αυτό και η Άγκυρα, υπό τον μανδύα των απειλών σε άρθρα «αναλυτών», επιχειρεί προληπτικά δύο πράγματα: Να αποσυντονίσει την ελληνική στρατηγική, απειλώντας ότι οποιαδήποτε σύγκλιση με το Ισραήλ ισοδυναμεί με πολεμική πρόκληση. Να εμφανίσει το Ισραήλ ως την πηγή όλου του χάους , ώστε να δικαιολογήσει μελλοντικές τουρκικές ενέργειες στη Συρία, στη Λιβύη και στο Αιγαίο. Έτσι, η πτώση του Falcon —είτε τυχαία είτε όχι— γίνεται η πρώτη πράξη ενός νέου διηγήματος ισχύος. Όχι επειδή το αεροσκάφος έπεσε, αλλά επειδή ο τρόπος που αυτό ερμηνεύτηκε αποκάλυψε μια βαθύτερη μετατόπιση ότι η Τουρκία αισθάνεται ότι περικυκλώνεται από έναν άξονα που δεν φοβάται να χρησιμοποιήσει μέσα που η ίδια θεωρεί «ασύμμετρα». Και σε αυτό το νέο περιβάλλον, ο Ερντογάν δεν δείχνει να φοβάται την Αθήνα. Φοβάται το Τελ Αβίβ. Και επειδή φοβάται το Τελ Αβίβ, στρέφει το βλέμμα —και την οργή— προς την Αθήνα. Πώς ξεκίνησε η ιστορία της συμμαχίας μεταξύ Ελλάδας - Ισραήλ. Ποιος την ξεκίνησε πραγματικά Η ελληνική κοινή γνώμη έμαθε την τελευταία δεκαπενταετία να βλέπει τη σύγκλιση Ελλάδας–Ισραήλ ως μια «στρατηγική πρωτοβουλία» των ελληνικών κυβερνήσεων . Μέγα λάθος. Η αλήθεια, είναι εντελώς διαφορετική και απολύτως καταγεγραμμένη στα γεγονότα και στις πηγές διεθνούς πολιτικής. Η συμμαχία δεν ήταν ελληνική έμπνευση . Δεν την ξεκίνησε ούτε ο Σαμαράς, ούτε ο Τσίπρας, ούτε —ακόμη λιγότερο— ο Μητσοτάκης. Ξεκίνησε από την Ιερουσαλήμ. Και ξεκίνησε προσωπικά από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Στις αρχές της δεκαετίας του 2010, το Ισραήλ βρισκόταν σε συνθήκες πρωτοφανούς περιφερειακής απομόνωσης . Η ρήξη με την Τουρκία μετά το επεισόδιο του «Mavi Marmara» (2010) έσπασε έναν άξονα που θεωρούνταν δεδομένος επί 50 χρόνια . Το Τελ Αβίβ χρειαζόταν άμεσο στρατηγικό αντιστάθμισμα στα δυτικά του: Έναν εταίρο με γεωγραφική θέση , ευρωπαϊκή σύνδεση , ναυτική ικανότητα και ενεργειακά συμφέροντα συμβατά με τα δικά του. Η μόνη χώρα που πληρούσε αυτό το προφίλ ήταν η Ελλάδα . Κι έτσι, πριν καν η Αθήνα αντιληφθεί τη συγκυρία, ο Νετανιάχου έκανε το άνοιγμα . Ήταν ο ίδιος που πρότεινε την αναβάθμιση της στρατιωτικής συνεργασίας, τις κοινές αεροναυτικές ασκήσεις, την ανταλλαγή πληροφοριών, τον ενεργειακό σχεδιασμό που αργότερα ονομάστηκε EastMed , την τριμερή Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ. Η Ελλάδα τότε ήταν βυθισμένη στη μνημονιακή κρίση και έψαχνε απεγνωσμένα διεθνή στήριξη. Η πρόταση του Νετανιάχου ήταν γέφυρα σωτηρίας , τόσο διπλωματική όσο και στρατιωτική. Το Ισραήλ, με τη δική του αυτογνωσία και κυνισμό, είδε αυτό που οι ελληνικές κυβερνήσεις εκείνης της εποχής δεν έβλεπαν, ότι ο άξονας με την Ελλάδα θα αντικαθιστούσε 100% την απώλεια της Τουρκίας . Από εκεί και έπειτα, όποιος Έλληνας πρωθυπουργός κι αν πέρασε, απλώς ακολούθησε . Κανείς δεν πρωτοστάτησε. Κανείς δεν είχε στρατηγικό όραμα δικό του. Ούτε ο Σαμαράς, ούτε ο Τσίπρας, ούτε ο Μητσοτάκης κατανόησαν ότι ο άξονας Ισραήλ–Ελλάδας ήταν προϊόν γεωπολιτικού κενού που δημιούργησε η τουρκοϊσραηλινή σύγκρουση . Η Αθήνα δεν οδήγησε το άρμα. Απλώς δέχτηκε να ανέβει. Και αυτή είναι η πραγματικότητα είναι που δεν αρέσει σε κανέναν που δεν έχει την απαραίτητη γνώση του γεωπολιτικού "γίγνεσθαι". Η ελληνοϊσραηλινή συμμαχία είναι παιδί της στρατηγικής σκέψης του Νετανιάχου και της ανάγκης του Ισραήλ να αντικαταστήσει τον χαμένο του εταίρο, την Τουρκία. Εμείς απλώς κοιτάξαμε προς τα εκεί και τελικά είπαμε "ναι" σε αυτό το ανέλπιστο δώρο, που το λές και "Δάκτυλο Θεού". Η νέα Μεσογειακή Περικύκλωση: Ελλάδα–Ισραήλ–Κύπρος–Αίγυπτος Όσο η Άγκυρα παρακολουθεί τα γεγονότα να εξελίσσονται με τρόπους που δεν καταφέρνει να ελέγξει, τόσο αρχίζει να συνειδητοποιεί κάτι που προσπαθούσε εδώ και χρόνια να αγνοήσε ι, ότι το Ισραήλ και η Ελλάδα δεν είναι πια δύο χώρες που απλώς συναλλάσσονται. Είναι δύο πολιτισμοί που ξαναβρίσκουν το κοινό νήμα της ιστορίας τους. Αυτό απέχει πολύ από το να είναι ρομαντισμός. Είναι μια καθαρά ψυχρή στρατηγική πραγματικότητα . Οι δύο λαοί που κάποτε καθόριζαν τη Μεσόγειο μέσα από τα τείχη της Αλεξάνδρειας, τα σοκάκια της Ιερουσαλήμ και τις βιβλιοθήκες της Αντιόχειας επανέρχονται, σχεδόν αθέλητα, στην ίδια πλευρά ενός νέου γεωπολιτικού κύκλου. Δεν είναι τυχαίο ότι όπου κι αν ψάξει κανείς στις μνήμες της ιστορίας, βρίσκει ρίζες μεταξύ αυτών των δύο λαών. Ο Μέγας Αλέξανδρος, που μπήκε στην Ιερουσαλήμ χωρίς να συναντήσει αντίσταση . Οι Ιουδαίοι που τον χαιρέτισαν ως ελευθερωτή από τους Πέρσες. Οι Πτολεμαίοι που έκαναν κάτι αδιανόητο για την εποχή — να μεταφράσουν στα ελληνικά τις ιερές τους γραφές, να επιτρέψουν στη δική τους πίστη να ταξιδέψει μέσα στη γλώσσα του ελληνικού κόσμου . Και πολύ αργότερα, ο Ιουδαίος Φίλων ο Αλεξανδρεύς , που με γενναιότητα και χάρη περιέγραψε την Ελλάδα όχι ως ξένη, αλλά ως πνευματική μητέρα, ως υπόδειγμα λογικής και πολιτειακής τάξης. Αυτές οι γέφυρες δεν χάθηκαν . Καιγόταν κάποιες φορές, αλλά πάντα ξαναχτίζονταν . Η Τουρκία, όμως, δεν έχει τέτοιες γέφυρες με το Ισραήλ . Έχει μονάχα ρήγματα. Ρήγματα που άνοιξαν όταν ο Ερντογάν αποφάσισε να μετατρέψει το παλαιστινιακό σε εργαλείο εσωτερικής του πολιτικής . Ρήγματα που βάθυναν όταν κάθισε στο ίδιο τραπέζι με την ηγεσία της Χαμάς . Ρήγματα που έφτασαν μέχρι τον βυθό όταν ο ίδιος πολιτικός απείλησε δημόσια ότι «το Ισραήλ θα πληρώσει», την ώρα που το τουρκικό κράτος διακινούσε αργό πετρέλαιο του Ιράν πίσω από τις κουρτίνες. Η Άγκυρα προσπαθεί σήμερα να συρράψει αυτές τις πληγές , αλλά οι Ισραηλινοί έχουν εξαιρετική μνήμη . Και κυρίως, δεν συγχωρούν εύκολα χώρες που τους απειλούν ανοιχτά. Αυτό που ο Καραγκιούλ αποκαλεί «περικύκλωση της Τουρκίας» είναι στην πραγματικότητα η επιστροφή της λογικής της ισχύος σε μια περιοχή που για δεκαετίες είχε παραδοθεί στη σκιά της μεταψυχροπολεμικής αφέλειας . Η Τουρκία πίστεψε ότι η Δύση θα της χαρίσει έναν ρόλο περιφερειακής αυτοκρατορίας , πίστεψε ότι η Ρωσία θα της επιτρέψει να παίζει διπλό παιχνίδι, πίστεψε ότι η Ευρώπη θα παρακολουθεί αμήχανη τις μονομερείς της ενέργειες, πίστεψε ότι η Ανατολική Μεσόγειος θα γίνει δική της επειδή κάποτε η Οθωμανική Αυτοκρατορία έφτανε μέχρι την Κυρηναϊκή . Η πραγματικότητα όμως είναι σαν τον άνεμο της θάλασσας: Δεν υπακούει σε κανέναν . Το Ισραήλ δεν μπορεί να επιτρέψει στην Τουρκία να οικοδομήσει ναυτικό έλεγχο στην Ανατολική Μεσόγειο. Γιατί για το Ισραήλ, ο χώρος αυτός δεν είναι ένα ακόμη κομμάτι θάλασσας. Είναι ο πνεύμονας από τον οποίο αναπνέει η ενέργειά του, η ασφάλειά του, η μελλοντική οικονομική του επιβίωση. Η τουρκική παρουσία στη Λιβύη θα άλλαζε τον χάρτη προς όφελος της, μιας και το επιδίωκε χρόνια και χρόνια. Αλλά το Ισραήλ όμως, δεν αφήνει τον χάρτη να αλλάξει εις βάρος του. Για την Ελλάδα, τ α πράγματα είναι ακόμη πιο απλά . Δεν έχει την πολυτέλεια να βλέπει την Τουρκία να στήνει στρατιωτικά πόδια στη Λιβύη. Γιατί η Λιβύη δεν είναι μακριά, αντιθέτως, είναι το νότιο άκρο της δικής της θάλασσας. Είναι το σημείο από όπου η Τουρκία ονειρεύεται να επεκτείνει το παράλογο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» . Είναι η χώρα που χρησιμοποιήθηκε ως όχημα για μια συνθήκη–φάντασμα που προσπαθεί να εξαφανίσει την Κρήτη από τον χάρτη των θαλασσίων ζωνών . Η Ελλάδα δεν μπορεί να το επιτρέψει. Και είναι φανερό ότι κάποιος την άκουσε — όχι ασφαλώς η ΕΕ των φιδιών, αλλά το Τελ Αβίβ. Όταν ο Καραγκιούλ μιλά για drones που εμφανίζονται «μεταμφιεσμένα», για επιχειρήσεις που «μοιάζουν ρωσικές αλλά ίσως δεν είναι», δεν περιγράφει πραγματικότητα. Περιγράφει φόβο. Αυτόν τον φόβο όμως τού ενσταλάσσει το Ισραήλ , όχι η Ελλάδα. Η ελληνική ισχύς δεν είναι τεχνολογική. Θα μπορούσε όμως κάλλιστα να γίνει, αν κυβερνιώταν από αληθινή κυβέρνηση και όχι μουσαντένια που παριστάνει τον διαχειριστή. Η ελληνική ισχύς, είναι μόνο γεωγραφική. Το Ισραήλ όμως έχει τη δυνατότητα να κάνει επιχειρήσεις που η Τουρκία δεν μπορεί να προβλέψει. Κι αυτός ο φόβος διαπερνά κάθε λέξη που γράφει ο Καραγκιούλ. Η Άγκυρα ξέρει ότι αν υπήρξε χώρα που θα ήθελε να αποτρέψει την στρατιωτική άλωση της Λιβύης από την Τουρκία, αυτή θα είναι το Ισραήλ . Και αν υπήρχε χώρα π ου θα ωφελούνταν από μια τέτοια αποτροπή, αυτή θα ήταν η Ελλάδα . Αυτό δεν σημαίνει βεβαίως ότι γνωρίζουμε και ποιος ευθύνεται για την πτώση του Falcon. Μπορεί όντως να ήταν δυστύχημα. Ή αλλιώς, άλλη μια "συγκυρία" που μόνο δάκτυλος Θεού θα μπορούσε να τη δημιουργήσει. Οι πιθανότητες, όμως, είναι μόνο η επιφάνεια . Η ουσία βρίσκεται στη στρατηγική . Είτε ήταν μια δυσάρεστη και άτυχη στιγμή για την Αγκυρα, είτε ήταν όντως ...θαύμα Κυρίου . Και η στρατηγική λέει ότι κάποιες χώρες έχουν περισσότερα να κερδίσουν από μια τουρκική αποτυχία απ’ ό,τι άλλες. Εδώ αρχίζει να διαμορφώνεται το νέο αφήγημα της Ανατολικής Μεσογείου . Η Τουρκία δεν είναι πια ο ανεξέλεγκτος παίκτης που κινεί τα νήματα. Η εποχή όπου η Άγκυρα έστηνε NAVTEX και «στρατιωτικές συμφωνίες» χωρίς συνέπειες, τελείωσε . Η περιοχή αλλάζει. Το Ισραήλ επανήλθε ως κορυφαίος στρατηγικός παίκτης. Η Αίγυπτος ανασυγκροτείται. Η Ελλάδα αποβάλλει την παθητικότητα των προηγούμενων δεκαετιών. Η Κύπρος γίνεται, παρά τις αδυναμίες της, μέρος ενός ευρύτερου άξονα . Και η Τουρκία βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπη με μια περίμετρο ισχύος που δεν μπορεί να διαρρήξει. Η Άγκυρα, μπροστά σε αυτό το σκηνικό, κάνει το μόνο που ξέρει να κάνει, να απειλεί . Αλλά οι απειλές πλέον δεν τρομάζουν. Φθείρονται . Γίνονται κενή ρητορική ενός κράτους που χάνει έδαφος. Όταν ο Καραγκιούλ μιλά για «νησιά που θα χαθούν» και για «Κύπρο που θα χάσει την ανεξαρτησία της», δεν προβλέπει το μέλλον, αλλά διαφημίζει τον φόβο που θα ήθελε να προκαλέσει. Είναι το ξύλινο ξίφος ενός πρώην αυτοκρατορικού φαντάσματος. Και ενώ η Τουρκία παλεύει με τις σκιές της, το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι το εξής: Αν ο φόβος της είναι τόσο έντονος, μήπως σημαίνει ότι κάποιος τελικά την σταμάτησε; Μήπως το «δυστύχημα» στη Λιβύη ήταν πράγματι κάτι περισσότερο; Μήπως η Ανατολική Μεσόγειος μπήκε όντως στη φάση ενός σιωπηλού πολέμου , ενός πολέμου χωρίς δηλώσεις, χωρίς σειρήνες, χωρίς ανακοινώσεις αλλά ενός πολέμου που διεξάγεται στο σκοτάδι, στα ραντάρ, στα υπόγεια δωμάτια αποφάσεων, στα drones που πετούν ψηλά χωρίς σημαίες; Κι όσο βαθαίνει αυτός ο σιωπηλός πόλεμος, τόσο αρχίζει να γίνεται φανερό ότι η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι πια απλώς ένα γεωγραφικό σύνολο. Είναι ένας μηχανισμός ισχύος, ένα πεδίο όπου οι χώρες δεν βρίσκονται επειδή το επιλέγουν αλλά επειδή η ίδια η γεωγραφία τις οδηγεί. Η Τουρκία φοβάται το Ισραήλ όχι επειδή είναι ισχυρό — αλλά επειδή είναι απρόβλεπτο . Η Ελλάδα, αντιθέτως, βρίσκει στο Ισραήλ τον μόνο παίκτη με τον οποίο μοιράζεται την ίδια θεμελιώδη ανασφάλεια: Την ανάγκη να εξασφαλίσει τη θάλασσα πριν από τον αντίπαλο. Αυτό που κάνει την ισορροπία τόσο ευαίσθητη δεν είναι η ένταση. Είναι η γνώση . Το Ισραήλ γνωρίζει την Τουρκία βαθύτερα από οποιαδήποτε χώρα στη Δύση . Την έχει μελετήσει επί δεκαετίες, την έχει δει να μεταμορφώνεται, την έχει δει να προδίδει και να υποκρίνεται, να συνάπτει συμμαχίες και να τις καταστρέφει , να χειρίζεται τους Κούρδους σαν πιόνια, να παίζει με τη Ρωσία όταν θέλει να πονέσει τη Δύση και να επιστρέφει στο ΝΑΤΟ όταν θέλει να ασφαλίσει τα νώτα της . Το Ισραήλ δεν ξεγελιέται. Ξέρει ότι η Άγκυρα δεν είναι στρατηγικός εταίρος. Είναι απλά θηρευτής που αλλάζει θήραμα ανάλογα με το φως της ημέρας. Υπάρχει όμως και κάτι πολύ βαθύτερο: Η τουρκική στρατηγική κουλτούρα δεν κατανοεί την ισχύ όπως την κατανοεί το Ισραήλ. Η Τουρκία στηρίζεται σε μια οθωμανική ανάμνηση . Θεωρεί ότι ο χώρος της Μεσογείου είναι εγγενές δικαίωμά της . Το Ισραήλ, αντίθετα, βλέπει τον χώρο ως πεδίο όπου τίποτα δεν χαρίζεται και κανείς δεν δικαιούται τίποτα . Η τουρκική ισχύς ονειρεύεται, αλλά η ισραηλινή ισχύς υπολογίζει. Η πρώτη ακολουθεί το συναίσθημα ενώ η δεύτερη, την πληροφορία. Η πρώτη λειτουργεί με ρητορικές κορώνες ενώ η δεύτερη με αθέατες επιχειρήσεις. Είναι δύο κόσμοι μ' άλλα λόγια που δεν μιλούν την ίδια γλώσσα. Γι’ αυτό και η Ελλάδα βρίσκεται ξαφνικά στο πλευρό που μοιάζει πιο σταθερό, πιο ώριμο, πιο ρεαλιστικό . Όχι επειδή η Ελλάδα έγινε ισχυρή, αλλά επειδή η Τουρκία έγινε επικίνδυνη . Η Τουρκία πίστεψε ότι η εποχή των αυτοκρατοριών του οθωμανισμού επέστρεψε. Το Ισραήλ όμως δεν πιστεύει σε άλλοτε πανίσχυρες "αυτοκρατορίες". Πιστεύει στην επιβίωση . Και η επιβίωση απαιτεί να κρατήσεις τον αντίπαλο μακριά από τις ζωτικές σου περιοχές. Για το Ισραήλ, η Λιβύη είναι μια τέτοια περιοχή, όχι γιατί βρίσκεται κοντά του, αλλά γιατί βρίσκεται κοντά σε εκείνους που το στηρίζουν. Αν η Τουρκία εγκαθιστούσε στρατιωτική παρουσία στη Λιβύη χωρίς αντίβαρο, ολόκληρη η Ανατολική Μεσόγειος θα άλλαζε ισορροπία μέσα σε μία νύχτα. Θα δημιουργούσε έναν άξονα πιέσεων που θα εκτεινόταν από την Τρίπολη ως τη Γάζα και από τη Μισράτα μέχρι την Αλεξανδρέττα. Το Ισραήλ δεν θα μπορούσε να αγνοήσει μια τέτοια κίνηση. Γι’ αυτό –και χωρίς να χρειάζεται θεωρίες συνωμοσίας– η υποψία ότι κάποιος «έβαλε φρένο» είναι πολιτικά λογική. Στα διεθνή συστήματα, τα δυστυχήματα δεν έχουν τόση σημασία όσο το ποιος επωφελείται από αυτά . Και εδώ ο κατάλογος των κερδισμένων είναι σύντομος. Η Άγκυρα ξέρει ότι δεν μπορεί να κατηγορήσει ευθέως το Ισραήλ . Ξέρει ότι μια τέτοια κίνηση θα άνοιγε πύλες που δεν μπορεί να διαχειριστεί. Το Ισραήλ δεν κάνει πολέμους φθοράς. Κάνει χειρουργικές κινήσεις. Δεν κλιμακώνει με λόγια, κλιμακώνει με αποτελέσματα. Δεν λέει ότι θα απαντήσει, αλλά απαντάει και μετά εξηγεί . Γι’ αυτό και η Τουρκία επιλέγει να επιτεθεί ρητορικά στην Ελλάδα. Να χτυπήσει δηλαδή τον αδύναμο κρίκο της τριάδας. Αλλά την ίδια στιγμή, η Άγκυρα καταλαβαίνει ότι ο αδύναμος κρίκος δεν είναι πια τόσο αδύναμος . Η Ελλάδα δεν έχει την ευχέρεια να παίζει με την ισχύ όπως η Τουρκία, αλλά έχει κάτι που η Τουρκία φοβάται, δηλαδή το σύνολο των συμμαχιών της . Το Ισραήλ, η Κύπρος, η Αίγυπτος, οι ΗΠΑ, ακόμη και η Γαλλία, δημιουργούν ένα συνεχές—μια αλυσίδα που περιβάλλει την Τουρκία όχι με τανκς και πλοία, αλλά με συμφέροντα. Και τα συμφέροντα είναι πιο επικίνδυνα από τα όπλα. Το σιωπηλό αυτό πλέγμα ισχύος, είναι αυτό που οδηγεί τον Καραγκιούλ να μιλά για «περικύκλωση» . Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της από τον καιρό που ο Κεμάλ τη δημιουργούσε, που η Τουρκία βλέπει στον χάρτη όχι ανοιχτούς ορίζοντες, αλλά τοίχους. Είναι η πρώτη φορά που η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι ένας απέραντος μωσαϊκός χώρος χωρίς συντονισμό, αλλά ένας ενιαίος στρατηγικός μηχανισμός που δουλεύει, χωρίς κραυγές, προς μία κατεύθυνση: τον περιορισμό της τουρκικής επιθετικότητας. Και σε αυτό το πλαίσιο, η Λιβύη αποκτά ξανά τον ρόλο που είχε πάντα στην ιστορία: έναν ρόλο μεσογειακού καταλύτη . Από την εποχή των Καρχηδονίων μέχρι τη ρωμαϊκή περίοδο, από τους Άραβες μέχρι τους Οθωμανούς, η Λιβύη ήταν πάντα το σημείο όπου κρινόταν κάτι μεγαλύτερο από την ίδια. Έτσι και τώρα, δεν κρίνεται η Λιβύη. Κρίνεται η θάλασσα. Κρίνεται η ισχύς. Κρίνεται το ποιος θα ορίζει το μέλλον της περιοχής. Η Τουρκία μπορεί να φωνάζει, μπορεί να κατηγορεί, μπορεί να απειλεί. Αλλά έχει καταλάβει ότι το παιχνίδι δεν παίζεται πια μόνο με λόγια. Παίζεται με την αντίληψη ισχύος. Και σε αυτό το παιχνίδι, το Ισραήλ έχει ένα αόρατο πλεονέκτημα: Τη γνώση ότι ο χρόνος δουλεύει υπέρ του . Η Τουρκία βιάζεται ενώ το Ισραήλ περιμένει. Η Τουρκία απειλεί ενώ το Ισραήλ προετοιμάζει. Η Τουρκία επιδεικνύει ενώ το Ισραήλ παρατηρεί. Και η Ελλάδα, ίσως για πρώτη φορά στη νεότερη ιστορία της, βρίσκεται από την πλευρά εκείνου που δεν φοβάται το αύριο, αλλά το διαμορφώνει. Η Ελλάδα λοιπόν, για πρώτη φορά, αποκτά γεωπολιτικό βάρος που δεν αγοράζεται αλλά κερδίζεται. Το Αιγαίο δεν είναι πια μόνο σημείο τριβής. Είναι σημείο ισορροπίας . Η Κρήτη δεν είναι πια μόνο τουριστικός παράδεισος. Είναι κόμβος ισχύος. Η Κύπρος δεν είναι πια μόνο ζήτημα εκκρεμές. Είναι αγωγός στρατηγικής . Η Τουρκία βλέπει γύρω της έναν κύκλο που δεν μπορεί πια να διαρρήξει χωρίς να πληρώσει τίμημα. Όσο κι αν προσπαθεί να βρει κενά, ρωγμές, ίχνη όπου μπορεί να εισχωρήσει, το πλέγμα παραμένει άθικτο . Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ–Αίγυπτος. Τέσσερις χώρες που δεν έχουν κοινή κουλτούρα, έχουν όμως κοινά συμφέροντα . Και στην γεωπολιτική, τα συμφέροντα είναι ισχυρότερα από την παράδοση . Το Ισραήλ βλέπει στο τρίγωνο αυτό ένα ανάχωμα απέναντι στην τουρκική επεκτατικότητα. Η Ελλάδα βλέπει σε αυτό μια ιστορική ευκαιρία που δεν είχε ποτέ πριν: Να γίνει πυλώνας και όχι παρατηρητής. Και ενώ η Τουρκία καλεί τον ελληνικό λαό να ...αντιδράσει(!), παρουσιάζοντας την Ελλάδα ως θύμα μιας διεθνούς συνωμοσίας , η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Η Άγκυρα φοβάται ότι η Ελλάδα δεν είναι πια το ευάλωτο κράτος που μπορεί να εκβιάσει. Φοβάται τη στρατηγική της θέση . Φοβάται τη διεθνή της δικτύωση. Φοβάται τη σχέση της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με το Ισραήλ, με τη Γαλλία, με την Αίγυπτο . Και όσο πιο πολύ φοβάται, τόσο πιο πολύ φωνάζει. Το σιωπηλό εχθρικό μέτωπο Τουρκίας–Ισραήλ δεν είναι ούτε θεωρία, ούτε τακτικισμός. Είναι πραγματικότητα . Και η Ελλάδα, χωρίς να το επιδιώξει, βρίσκεται στη σωστή πλευρά αυτού του ρήγματος. Η Ιστορική Γέφυρα Ελλήνων–Εβραίων ως Θεμέλιο της Σύγχρονης Συμπόρευσης που οδηγεί ευθέως στην ανάκτηση της Πόλης! Αν υπάρχει κάτι πιο παράξενο από την τωρινή σύμπλευση Ελλάδας–Ισραήλ, δεν είναι το γεγονός ότι συμβαίνει, είναι το γεγονός ότι χρειάστηκε τόσο καιρό για να ξανασυμβεί . Διότι, αν κανείς τραβήξει την υποτιθέμενη γραμμή που χωρίζει τους δύο λαούς, θα δει ότι πρόκειται για το πιο τεχνητό σύνορο της ανθρώπινης ιστορίας . Πριν από την εποχή των εθνών-κρατών, πριν από τα μίση, τις συγκρούσεις και τις ιδεολογίες, υπήρχε κάτι άλλο. Υπήρχε ένας κοινός πολιτισμικός χώρος, μια γέφυρα που δεν χτίστηκε από πολιτικούς, αλλά από την ίδια την ιστορία. Το πρώτο μεγάλο σημείο αυτής της γέφυρας έχει όνομα: Μέγας Αλέξανδρος. Ο νεαρός Μακεδόνας στρατηλάτης και δημιουργός του Οικουμενικού Ελληνισμού που έκανε τα όνειρα της εποχής του να τρέμουν, έφτασε μέχρι την Ιερουσαλήμ όχι ως κατακτητής, αλλά ως απελευθερωτής . Οι Πέρσες είχαν συνθλίψει τους Ιουδαίους, είχαν φορολογήσει τον ναό, είχαν ταπεινώσει την κοινότητά τους. Ο Αλέξανδρος, αντίθετα, τους άφησε να λατρεύουν τον Θεό τους όπως ήθελαν. Και εκείνοι, σε μια στιγμή που περνά απαρατήρητη στα δυτικά εγχειρίδια αλλά είναι χαραγμένη βαθιά στις ιουδαϊκές παραδόσεις, τον υποδέχτηκαν σαν πρόσωπο σχεδόν προφητικό . Η εικόνα του, λένε, πέρασε μέσα από τις πύλες της πόλης όχι με φόβο, αλλά με σεβασμό. Το ίδιο το Ταλμούδ αναφέρει τη μορφή του με τρόπο παράδοξο — όχι ως εισβολέα, αλλά ως άνδρα που μεγάλωσε ο κόσμος του Θεού. Αυτή η σκηνή, που μοιάζει με θραύσμα από αρχαίο έπος , δεν χάθηκε. Πέρασε από γενιά σε γενιά, όπως περνά μια μυστική συμφωνία που δεν γράφεται με μελάνι αλλά με αντίληψη. Και η αντίληψη είναι το πιο ανθεκτικό υλικό της Ιστορίας. Μετά τον Αλέξανδρο, η γέφυρα αυτή δεν έσπασε αλλά αντιθέτως, μεγάλωσε . Ο Αντίοχος ο Επιφανής, βασιλιάς της αυτοκρατορίας των Σελευκιδών μόνο προσπάθησε να την γκρεμίσει με την ηλίθια, τη βλακώδη ιδέα ότι ο δρόμος για τη σταθερότητα είναι η ομοιομορφία . Έκανε το λάθος να επιχειρήσει να ελληνοποιήσει βίαια τους Ιουδαίους , να επιβάλει λατρεία που δεν τους ανήκε , να μπερδέψει την ελευθερία του Αλεξάνδρου με την αλαζονεία ενός τυράννου . Η ιστορία τον διέλυσε. Και η εξέγερση των Μακκαβαίων έκανε κάτι ακόμη πιο σημαντικό: Έδειξε ότι οι Έλληνες και οι Εβραίοι δένουν μόνο όταν ο ένας σέβεται τον άλλον. Όταν υπάρχει αμοιβαιότητα, όχι εξαναγκασμός. Και τότε εμφανίζεται η μορφή που αποτελεί ίσως το πιο παράξενο σύμβολο του ελληνόφωνου ιουδαϊσμού : Ο Πτολεμαίος Γ’ ο Ευεργέτης, βασιλεύς της ελληνιστικής Αιγύπτου. Εκείνος που είχε μια ιδέα αδιανόητη για την εποχή , δηλαδή να μεταφραστεί η Παλαιά Διαθήκη στα ελληνικά ώστε ο λόγος των Ιουδαίων να διαβαστεί από τον ελληνικό κόσμο . Η Μετάφραση των Εβδομήκοντα δεν ήταν απλώς ένα γλωσσικό επίτευγμα. Ήταν μια πράξη γεφυροποιίας. Έκανε τον ιουδαϊκό λόγο κομμάτι της ελληνικής σκέψης . Άνοιξε τη Γραφή στα ελληνικά αυτιά. Και τα ελληνικά αυτιά ήταν εκείνα που, λίγους αιώνες αργότερα, θα υποδέχονταν τη χριστιανική διδασκαλία. Πολλοί ασφαλώς το αγνοούν, αλλά χωρίς τους Εβδομήκοντα, ο χριστιανισμός δεν θα είχε εξαπλωθεί όπως εξαπλώθηκε . Το ελληνικό πνεύμα έγινε το όχημα της ιουδαϊκής παράδοσης. Η γλώσσα του Αριστοτέλη έγινε η γλώσσα των προφητών . Η φιλοσοφία έγινε η σκάλα για να ανέβουν οι ψυχές σ’ ένα μήνυμα π ου γεννήθηκε στην Ιουδαία αλλά μίλησε στην οικουμένη . Το Ισραήλ το γνωρίζει αυτό. Και το σέβεται. Κι ύστερα έρχεται ο Φίλων ο Αλεξανδρεύς . Ένας Εβραίος τόσο Έλληνας στο πνεύμα και τόσο Εβραίος στην καρδιά, που οι δύο ταυτότητες στα γραπτά του δεν ξεχωρίζουν . Οι σύγχρονοι ιστορικοί τον ονομάζουν « ελληνοεβραίο φιλόσοφο» . Αλλά αν διαβάσει κανείς προσεκτικά, θα δει ότι δεν υπάρχει τέτοια διάκριση . Ο Φίλων γράφει ελληνικά όχι ως ξένος, αλλά ως άνθρωπος που αγαπά τη γλώσσα . Ομιλεί για τον Μωυσή με τρόπο που θυμίζει Πλάτωνα. Ερμηνεύει τη Γραφή σαν να διαβάζει Ηράκλειτο. Και αποκαλεί την ελληνική παιδεία το «μέγιστον αγαθόν της ψυχής». Αυτά δεν τα ξεχνά το Ισραήλ. Τα ξεχνά μόνο η Ευρώπη, που νομίζει ότι η ιστορία είναι πράγμα των τελευταίων 200 ετών. Ο Νετανιάχου, ξέρει πάρα πολύ καλά τόσο την ελληνική ιστορία, όσο και την ιστορία της φάρας του. Σε τέτοιο βαθμό, ούτως ώστε να τον επιτρέπει η γνώση αυτή στο να προστατεύει τα συμφέροντα της χώρας του με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, επιλέγοντας κάθε φορά με πολλή μεγάλη προσοχή στο πού σκοπεύει να την πάει. Με αυτή την ιστορική μνήμη, το Ισραήλ βλέπει σήμερα την Ελλάδα όχι ως σύμμαχο ανάγκης, αλλά ως σύμμαχο φυσικό . Ως χώρα που δεν έρχεται απλώς από κοντά γεωγραφικά, αλλά από κοντά πολιτισμικά. Ως λαό που μοιράζεται το ίδιο δράμα: Mικρός ανάμεσα σε γίγαντες, αλλά μεγάλος ανάμεσα σε ιδέες. Γι’ αυτό και η Τουρκία δεν θα το καταλάβει ποτέ. Η Άγκυρα ζει μέσα σε μία ιστορία που ξεκινά το 1453 με την Άλωση της Πόλης . Το Ισραήλ ζ ει μέσα σε μία ιστορία που ξεκινά το 1.500 π.Χ. Η Ελλάδα μέσα σε μία ιστορία που ξεκινά το 2.000 π.Χ. Η Τουρκία δεν διαθέτει ιστορικό φάσμα. Διαθέτει μόνο μνήμη μιας ξεπεσμένης "αυτοκρατορικής" υπερτροφίας. Ενώ το Ισραήλ και η Ελλάδα, αντιθέτως, διαθέτουν ιστορικό βάθος. Και όταν δύο λαοί έχουν βάθος, δεν συμπλέουν μόνο επειδή το λέει η διπλωματία. Συμπλέουν επειδή το λέει κυρίως η μνήμη, κακά τα ψέμματα. Και τώρα, με αυτή την κληρονομιά στην πλάτη τους, ξαναβρίσκονται στο ίδιο σημείο που βρέθηκαν πριν από δυόμισι χιλιετίες:στο σταυροδρόμι ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση , εκεί όπου ο χάρτης της Μεσογείου αποφασίζει ποιος θα ζήσει και ποιος θα σβήσει. Το Ισραήλ γνωρίζει ότι η Ελλάδα είναι ο δυτικός πυλώνας της επιβίωσής του . Η Ελλάδα από την άλλη, γνωρίζει ότι το Ισραήλ είναι ο ανατολικός πυλώνας της ασφάλειάς της . Η Τουρκία γνωρίζει πολύ καλά ότι αυτοί οι δύο, όταν δένονται, μπορούν να μετατρέψουν την Ανατολική Μεσόγειο σε τείχος. Κι έτσι, επιστρέφουμε στο αρχικό ερώτημα: Ηταν πράγματι «δυστύχημα» στη Λιβύη; Ή μήπως το δυστύχημα ήταν η στιγμή που ο χάρτης άλλαξε χέρια; Μήπως ήταν η στιγμή που κάποιος ψιθύρισε στην Τουρκία αυτό που κανείς δεν της είχε πει εδώ και έναν αιώνα, δηλαδή « Τέρμα η επέκταση και οι νεοθωμανισμοί. Δεν περνάς από εδώ »; Και αυτό, σίγουρα δεν το είπε η Ελλάδα. Το είπε η Ιστορία. Το είπε ο Θεός. Επίλογος - Συμπεράσματα Η Ανατολική Μεσόγειος αλλάζει. Δεν το διακηρύσσουν μόνο οι διπλωμάτες, το ομολογεί η ίδια η γεωπολιτική , αυτή η αμείλικτη θεότητα που δεν γνωρίζει σύνορα, δεν καταλαβαίνει πολιτικές μόδες, δεν λογαριάζει κυβερνήσεις . Η Τουρκία πίστεψε ότι ολόκληρη αυτή η περιοχή υπάρχει για να εξυπηρετεί τις φιλοδοξίες της . Όμως η Ανατολική Μεσόγειος άρχισε να απομακρύνεται από την Άγκυρα σαν έδαφος που αποσύρεται από τα πόδια κάποιου που θέλησε να το ιδιοποιηθεί . Δεν είναι η Ελλάδα που της στερεί τον χώρο — είναι ο ίδιος ο χάρτης που αποκαθιστά την ισορροπία. Το Ισραήλ βλέπει την Τουρκία όπως βλέπει κανείς ένα παλιό αρπακτικό . Δεν το υποτιμά, αλλά και δεν το φοβάται. Και όταν αντιλαμβάνεται ότι το αρπακτικό επιχειρεί να προσεγγίσει περιοχές ευαίσθητης σημασίας — τη Λιβύη, την Κυπριακή ΑΟΖ, τις θαλάσσιες ζώνες της Αιγύπτου — τότε ξέρει πως ήρθε η στιγμή να σηκώσει το χέρι . Όχι ευθέως, αλλά όπου χρειάζεται. Το απέδειξε περίτρανα τόσο στην περίπτωση της Χεζμπολάχ που τη ξεπάστρεψε μέσα σε μια μέρα, όσο και στην περίπτωση της Χαμάς, που δε φοβήθηκε να φτάσει μέχρι και τη γενοκτονία, θυμίζοντας τον Δαβίδ που ξεπάστρεψε μέσα σε δυό χρόνια όλοκληρη Φιλισταία! Δεν το επικροτώ, αλλά και δεν το απορρίπτω, μιας και ακόμη και εγώ αν ημουν πρωθυπουργός της Ελλάδας και αντιμετώπιζα ένα τέτοιο πρόβλημα, θα το έκανα κι ας με αποκαλούσαν "γενοκτόνο". Όπως βεβαίως, έκανε το ίδιο και ο ίδιος ο μεγάλος Βασίλειος ο Β' της Ρωμανίας, για να τελειώνει με τους Βούλγαρους και τον ίδιο τον Σαμουήλ και που στο τέλος εισέπραξε κι ένα παρατσούκλι, το γνωστό "Βουλγαροκτόνος". Η πτώση του Falcon ήταν ένα χτύπημα που έδειξε στην Τουρκία πως τα νήματα δεν τα ελέγχει πια . Ίσως ήταν ...απλό δυστύχημα. Ίσως όχι. Αλλά στη γεωπολιτική, ο συμβολισμός έχει μεγαλύτερη βαρύτητα από την αλήθεια .Και ο συμβολισμός εδώ ήταν εκκωφαντικός ! ' Ο,τι χτίστηκε στη Λιβύη με μυστικές συμφωνίες, διαλύθηκε σε λίγα δευτερόλεπτα . Ό,τι πίστεψε η Άγκυρα ότι είχε εξασφαλίσει, έγινε στάχτη. Κι αυτό την υποχρέωσε να κοιτάξει όχι προς την Αθήνα, αλλά προς την Ιερουσαλήμ χωρίς φυσικά να το δηλώσει, παρα μόνο με αοριστίες απειλώντας ταυτόχρονα...εμάς! Για την Ελλάδα, το μήνυμα ήταν διαφορετικό. Ουσιαστικά, ήταν η πρώτη φορά που η αόρατη αρχιτεκτονική της συμμαχίας της απέδωσε καρπούς χωρίς να χρειαστεί η ίδια να κάνει τίποτα . Ήταν η πρώτη φορά μετά τον Β'ΠΠ, που ο χάρτης άρχισε να γράφεται προς όφελός της και όχι εις βάρος της. Ήταν η απόδειξη ότι όταν μια μικρή χώρα ακουμπάει πάνω στη σωστή ισχύ, μετατρέπεται από παρατηρητή σε παράγοντα . Αυτός είναι ο νέος ρόλος της Αθήνας. Όχι ο ρόλος της δύναμης, αλλά της συνέχειας . Όχι ο ρόλος της απειλής, αλλά της αναγκαιότητας. Η Τουρκία, βλέποντας αυτά, αρχίζει να αντιλαμβάνεται κάτι που την τρομάζει πιο πολύ κι από μια στρατιωτική σύγκρουση . Ότι το μέλλον της περιοχής δεν γράφεται πια μαζί της. Γράφεται γύρω της . Και σε αυτό το μέλλον, η θέση της δεν είναι κεντρική. Ο Ερντογάν μπορεί να φωνάζει μαζί με τον εταίρο του τον "Γκρίζο Λύκο" για νησιά...γκρίζα. Ο Καραγκιούλ μπορεί να φωνάζει για περικύκλωση. Οι αναλυτές του καθεστώτος μπορούν να φωνάζουν για «παγίδες της Δύσης». Αλλά η αλήθεια όμως είναι πολύ βαθύτερη: Η Τουρκία φωνάζει γιατί την πέταξαν έξω από το παιχνίδι, χωρίς να το καταλάβει! Η Λιβύη δεν ήταν παρά η πρώτη πράξη ενός έργου που μόλις ξεκίνησε . Το πραγματικό έργο ουσιαστικά δεν αφορά την ίδια τη Λιβύη — αφορά τη θάλασσα που την αγγίζει . Αφορά το ποιος θα καθορίσει τη θαλάσσια τάξη του 21ου αιώνα . Αφορά το ποια χώρα θα επιτρέψει στις άλλες να ανασάνουν, και ποια θα επιδιώξει να τις πνίξει . Αφορά τη μεγάλη σύγκρουση μεταξύ μιας Τουρκίας που ονειρεύεται αυτοκρατορίες και ενός Ισραήλ που γνωρίζει πως η επιστροφή σε αυτοκρατορίες μουσαντένιες, είναι η πιο εύθραυστη ψευδαίσθηση του κόσμου . Και κάπου εκεί, ανάμεσα στις παλιές επιθυμίες και τις νέες δυνατότητες, ανυψώνεται η Ελλάδα . Όχι σαν ηγεμονική δύναμη, αλλά σαν πόλος ισχύος . Σ αν ο κρίκος που λείπει από την αλυσίδα της ισορροπίας . Σαν το σημείο όπου τέμνονται η Δύση και η Ανατολή χωρίς να συγκρούονται. Αυτό που ζούμε δεν είναι απλώς μια σύγκρουση Τουρκίας–Ισραήλ. Είναι η μετάβαση από τον παλιό κόσμο της βίαιης ισχύος στον νέο κόσμο της αόρατης ισχύος . Είναι η στιγμή όπου το Ισραήλ αποφάσισε ότι δεν θα επιτρέψει στην Τουρκία να γίνει θαλάσσια δύναμη . Είναι η στιγμή όπου η Ελλάδα συνειδητοποίησε ότι η ασφάλειά της δεν βρίσκεται στο πόσους στρατιώτες έχει, αλλά στο πόσους συμμάχους έχει δίπλα της . Και είναι η στιγμή όπου η Τουρκία κατάλαβε ότι όσο κι αν φωνάξει, όσο κι αν απειλήσει, όσο κι αν χτυπήσει τα πόδια της στο πάτωμα, ο χάρτης δεν αλλάζει. Ο χάρτης — αυτό το αμίλητο όπλο της Ιστορίας — παίρνει τώρα το σχήμα που είχε κάποτε, τον καιρό του Πτολεμαίου, του Φίλωνα, του Αλεξάνδρου. Το σχήμα μιας Μεσογείου που ενώνει την Ελλάδα με το Ισραήλ. Και η Τουρκία, όσο κι αν το αρνείται, βρίσκεται εκτός .Όχι μόνο επειδή την έδιωξαν, αλλά επειδή η ίδια προσπάθησε να σταθεί εκεί όπου η Ιστορία δεν την δέχεται . Και η Ιστορία, όταν δεν δέχεται, εκδικείται... Ο Θεός πάντως μίλησε. Όχι τώρα, αλλά πριν 20 κοντά χρόνια, δια στόματος Οσίου Γέροντος Ιωσήφ Βατοπεδινού. ". ..Οι Εβραίοι θα προκαλέσουν τους Τούρκους, θα τους ερεθίσουν κι αυτοί θα μας χτυπήσουν... " Και όπως λέει κι ο συνάδελφος Μελέτης Μελετόπουλος σε συνέντευξη του, " Όταν μας χτυπήσουν οι Τούρκοι - που θα το κάνουν γιατί δεν έχουν άλλη επιλογή, η Τουρκία θα διαλυθεί, θα καταρρεύσει σαν χάρτινος πύργος ". Οπως βλέπετε λοιπόν όλοι, ο δρόμος για τη Πόλη έχει ήδη χαραχθεί . Όχι από εμάς τους Ψευτορωμιούς. Αλλά από τον ίδιο τον Θεό, που δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να μας σαπορτάρει σκανδαλωδώς εδώ και πολλά χρόνια . Λίγο αν πιστεύαμε σε Εκείνον, θα το καταλαβαίναμε όλοι. Η Ρωμιοσύνη είναι ο λαός Του. Κι αυτή θα αναστηθεί, την ώρα που πρέπει, τη στιγμή που πρέπει. Και μαζί της η Βασιλεύουσα. Και η ώρα αυτή κοντοζυγώνει. Πιστέψτε το. Είναι πλέον Γεωπολιτική αλήθεια. Πύρινος Λόγιος sergioschrys@outlook.com ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Οι ελληνοπρεπείς Ιουδαίοι της Διασποράς και η προσφορά τους στον Ελληνισμό Φίλων ο Αλεξανδρεύς ή Φίλων ο Ιουδαίος Ο Φίλων ο Αλεξανδρεύς (20 π.Χ.–50 μ.Χ.) αποτελεί τη σημαντικότερη πνευματική γέφυρα μεταξύ του ελληνικού φιλοσοφικού Λόγου και της ιουδαϊκής θεολογικής παράδοσης. Γεννημένος στην Αλεξάνδρεια, στην μεγαλύτερη κοσμόπολη του ελληνόφωνου κόσμου, κινήθηκε φυσικά ανάμεσα στα δύο πολιτισμικά σύμπαντα, χωρίς να εγκαταλείψει ούτε την πίστη των πατέρων του ούτε τον θαυμασμό του για τον ελληνισμό. Η περίφημη ρήση του — «Ελλάς γαρ μόνη ανθρωπογονεί, φυτόν ουράνιον και Βλάστημα θείον ηκριβωμένον, λογισμόν αποτίκτουσα οικειούμενον επιστήμην» — δεν αποτελεί θεολογική διακήρυξη, αλλά φιλοσοφική τοποθέτηση . Η Ελλάδα - κατά τον Φίλωνα - γεννά τον άνθρωπο του Λόγου, τον ορθολογικά συγκροτημένο φορέα της παιδείας και της επιστήμης . Ο Φίλων δεν επιχειρεί να "ελληνοποιήσει" τον Θεό, ούτε να «θεοποιήσει» την Ελλάδα . Αντιθέτως, αναγνωρίζει ότι η ελληνική φιλοσοφία αποτελεί το πλέον ικανό όχημα για την κατανόηση του ηθικού και πνευματικού νόμου που ο Μωυσής παρέδωσε στο Ισραήλ. Ο Φίλων, υπήρξε ο πρώτος που περιέγραψε την ελληνική παιδεία ως παιδαγωγό προς την αρετή . Μία σκέψη που αργότερα οι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς και ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, θα υιοθετήσουν και θα απογειώσουν . Για τον Φίλωνα, ο ελληνισμός δεν γεννά θεούς. Γεννά τις προϋποθέσεις ώστε ο άνθρωπος να κατανοήσει τον Θεό. Ο Φίλων ουσιαστικά, χρησιμοποίησε την αλληγορία για να αναμείξει και να εναρμονίσει την ελληνική φιλοσοφία και τον Ιουδαϊσμό . Ορατές είναι επίσης οι πυθαγοριστικές επιρροές , όπως η κρυπτοσυμβολιστική και η προσκόλληση στην αυτοπειθαρχία ως προετοιμασία για την αθανασία κλπ . Αν και τα έργα του δεν έγιναν ευρέως αποδεκτά από τους συγχρόνους του, οι χριστιανοί εκκλησιαστικοί πατέρες , από το 150 μ.Χ. και μετά, έκαναν δεκτό το έργο του με ενθουσιασμό εντοπίζοντας σε αυτό μια μορφή κρυμμένου Χριστιανισμού . Οι φιλελεύθεροι δε, εκκοσμικευμένοι Ιουδαίοι της Αλεξάνδρειας αντιμετώπιζαν τον Φίλωνα ως ιουδαϊκό αντίστοιχο του Πλάτωνα. Οι Ελληνοπρεπείς Ιουδαίοι και ο Κόσμος της Διασποράς Η ιουδαϊκή Διασπορά του ελληνιστικού κόσμου, από την Αλεξάνδρεια μέχρι την Αντιόχεια και από τη Ρώμη μέχρι τη Μικρά Ασία , παρήγαγε μια πνευματική τάξη που μιλούσε, σκεπτόταν και έγραφε στα ελληνικά. Η ίδια η Παλαιά Διαθήκη μεταφράστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά — οι Εβδομήκοντα — κατ’ εντολήν του Πτολεμαίου , γεγονός που δείχνει πόσο αβίαστα ο ιουδαϊκός και ο ελληνικός κόσμος διαπλέκονταν. Μεταξύ των σημαντικότερων ελληνοπρεπών Ιουδαίων: • Ιώσηπος Φλάβιος Ο ιστορικός που περιέγραψε τον ιουδαϊκό κόσμο με ελληνικές κατηγορίες σκέψης , ώστε να γίνει κατανοητός στους ελληνοπρεπείς Ρωμαίους και στους λοιπούς ελλαδίτες Έλληνες . Με αυτόν τον τρόπο διασώθηκε η μνήμη ενός λαού που βρέθηκε στο σταυροδρόμι τριών πολιτισμών. • Αριστόβουλος ο Ιουδαίος Προγενέστερος του Φίλωνος, προσπάθησε να δείξει ότι η ελληνική φιλοσοφία βρίσκεται σε αρμονία με τον Μωσαϊκό Νόμο . Υποστήριζε ότι οι Έλληνες δεν αντιφάσκουν με την ιουδαϊκή αποκάλυψη, αλλά αποτελούν φιλοσοφικό συμπλήρωμά της. Οι Ιουδαίοι της Αλεξανδρείας Ένα ακόμη ακμάζον πνευματικό σώμα που λειτουργούσε σε ελληνικά συμφραζόμενα, διάβαζε ελληνική γραμματεία, συμμετείχε στη δημόσια ζωή και συνέβαλε στη διαμόρφωση ενός πολυπολιτισμικού, αλλά ενιαίου νοητικού κόσμου . Από αυτή την πραγματικότητα γεννήθηκε ο ελληνικός τρόπος διάδοσης του Ευαγγελίου. Η Σημασία τους για την Κατανόηση της Σχέσης Ελλάδας–Ισραήλ Οι ελληνοπρεπείς Ιουδαίοι δεν ήταν "Έλληνες μεταμφιεσμένοι", ούτε Ιουδαίοι αποκομμένοι από τις ρίζες τους. Ήταν οι πρώτοι που αντιλήφθηκαν ότι ο ελληνικός Λόγος μπορεί να συνομιλήσει με τη θεϊκή Αποκάλυψη . Εξ' αιτίας της δικής τους παράδοσης , ο κόσμος του Χριστιανισμού μπόρεσε να διατυπώσει τα δόγματα, την τριαδολογία, την χριστολογία και την εκκλησιολογία με όρους κατανοητούς σε όλη την οικουμένη . Χάρη στην ελληνική γλώσσα — κοινή γλώσσα όλου του ανατολικού Μεσογειακού κόσμου, των παραλιών της Βόρειας Αφρικής και της Σικελίας — το Ευαγγέλιο διαδόθηκε ταχύτερα από οποιοδήποτε άλλο κείμενο στην ανθρώπινη ιστορία. Ο Φίλων και η σχολή του δεν «ελληνοποίησαν» τον Θεό. Αλλά βοήθησαν ώστε ο άνθρωπος να καταλάβει βαθύτερα την κλήση του Θεού. Οι Εβδομήκοντα – Η Μετάφραση που Άλλαξε τον Κόσμο Η Μετάφραση των Εβδομήκοντα (LXX) α ποτελεί μοναδικό γεγονός στην ιστορία της ανθρώπινης γραμματείας . Για πρώτη φορά ένας ολόκληρος λαός είδε τις ιερές του Γραφές να αποδίδονται σε γλώσσα όχι δική του, αλλά παγκόσμια: Την ελληνική . Η μετάφραση αυτή, έκανε τον Νόμο και τους Προφήτες προσβάσιμους στην οικουμένη, διαμόρφωσε το θεολογικό λεξιλόγιο της Εκκλησίας και όρισε τους όρους με τους οποίους αργότερα θα εκφραστεί η χριστιανική θεολογία. Χωρίς τους Εβδομήκοντα, δεν θα υπήρχε κοινή γλώσσα για τους πρώτους χριστιανούς . Και χωρίς κοινή γλώσσα, το Ευαγγέλιο δεν θα είχε εξαπλωθεί ποτέ με τέτοια ταχύτητα. Η Ελληνική Γλώσσα ως Όργανο Θείας Οικουμενικότητας Η ελληνική γλώσσα υπήρξε το εργαλείο με το οποίο ολόκληρη η ανθρωπότητα μπόρεσε να κατανοήσει το μήνυμα του Χριστού. Με την ελληνιστική Κοινή γράφτηκαν τα Ευαγγέλια, συντάχθηκαν οι Πράξεις και οι Επιστολές, χτίστηκε η πρώτη θεολογική ορολογία και συζητήθηκαν τα μεγάλα δόγματα των Οικουμενικών Συνόδων. Η ελληνική γλώσσα είχε τη μοναδική ιδιότητα να εκφράζει —ταυτόχρονα— έννοια, σχέση, ύπαρξη και υπόσταση. Γι’ αυτό και μπόρεσε να δεχτεί όρους όπως «Λόγος», «Ουσία», «Υπόστασις», «Θεότητα», «Πρόσωπο». Χωρίς την Ελλάδα, το Ευαγγέλιο θα έμενε φυλακισμένο στην Ιουδαία. Με την Ελλάδα, έγινε παγκόσμιο. Οι Αλεξανδρινοί Πατέρες – Η Οριστική Σύνθεση Ελληνισμού και Χριστιανισμού Στην Αλεξάνδρεια, τη μήτρα όπου συναντήθηκαν οι δύο κόσμοι, ιουδαϊσμός και ελληνισμός, γεννήθηκαν οι Πατέρες που ολοκλήρωσαν οριστικά τη σύνθεση ελληνισμού και χριστιανισμού. • Κλήμης Αλεξανδρεύς Δίδαξε ότι η ελληνική φιλοσοφία ήταν «παιδαγωγός εις Χριστόν» .Δεν την απέρριψε, την αναβάπτισε. • Ωριγένης Ο πρώτος πραγματικός βιβλικός επιστήμων. Χρησιμοποίησε ελληνικές μεθόδους ερμηνείας (allegoria) για να ανοίξει το βάθος της Γραφής. • Αθανάσιος ο Μέγας Ο θεμελιωτής της ορθόδοξης χριστολογίας. Η ορολογία του («ομοούσιος») είναι καθαρά ελληνική — και συγκλόνισε την οικουμένη. • Κύριλλος Αλεξανδρείας Ολοκλήρωσε τη σύνθεση, ορίζοντας τον Χριστό ως μία υπόσταση εν δύο φύσεσιν . Χωρίς την ελληνική φιλοσοφική σκέψη, αυτό το δόγμα δεν θα μπορούσε να διατυπωθεί. Οι Αλεξανδρινοί Πατέρες δεν ένωσαν απλώς δύο πολιτισμούς .Ένωσαν τον Λόγο της φιλοσοφίας με τον Λόγο της Αποκαλύψεως. Και από αυτήν τη σύνθεση γεννήθηκε ο χριστιανικός κόσμος όπως τον ξέρουμε σήμερα. Η Σημερινή Γεωπολιτική Σημασία της Παλαιάς Πνευματικής Συγγένειας Η σύγχρονη σύμπλευση Ελλάδας και Ισραήλ — πολιτική, στρατιωτική, ενεργειακή — δεν είναι τυχαία. Πατά πάνω σε μια αρχαία μνήμη κοινής κατανόησης:δυο λαοί που σμίλεψαν τον κόσμο με τον Λόγο και την Πίστη . Και ξανασυναντιούνται σήμερα, στην ίδια θάλασσα που τους ξεκίνησε , μπροστά σε έναν κοινό κίνδυνο και μια κοινή μοίρα . Η συνεργασία αυτή δεν περιορίζεται σε στρατηγικά συμφέροντα ή σε συγκυριακές συμμαχίες . Αντανακλά μια βαθύτερη πολιτισμική συγγένεια , που εκτείνεται από τη φιλοσοφία και τη θεολογία έως την αναζήτηση της ελευθερίας και της ασφάλειας. Η Ελλάδα, με την παράδοση του ορθού λόγου και της δημοκρατίας, και το Ισραήλ, με τη δύναμη της πίστης και της επιβίωσης, συναντώνται σε ένα σημείο όπου η Ιστορία και η γεωγραφία αλληλοσυμπληρώνονται. Η κοινή τους πορεία στη Μεσόγειο δεν είναι μόνο αμυντική ή ενεργειακή· είναι και πολιτισμική, εκπαιδευτική, τεχνολογική. Από την ανταλλαγή γνώσης και καινοτομίας έως τη συνεργασία στην ασφάλεια και την έρευνα, οι δύο χώρες οικοδομούν ένα πλέγμα σχέσεων που ενισχύει τη σταθερότητα της περιοχής. Αυτό το παράρτημα λειτουργεί ως γέφυρα για να φωτίσει αυτή τη βαθύτερη σχέση — μια σχέση που δεν γεννήθηκε από τη σημερινή γεωπολιτική, αλλά από την καρδιά της Ιστορίας. Φωτίζει αυτή τη βαθύτερη συγγένεια — μια συγγένεια που δεν ανήκει στο παρελθόν, αλλά στο μέλλον της Μεσογείου...

Μέσα στην κατάρρευση του κόσμου τους, ανατέλλει η αυγή της δικής μας Ρωμιοσύνης Η Γέννηση του Χριστού, πάνω στα ερείπια μιας εποχής και της γέννησης μιας άλλης. Το παλιό γκρεμίζεται, το καινούργιο έρχεται μαζί με την ανάσταση του Γένους... Όταν οι ηγετίσκοι της Δύσης ψελλίζουν πως "αυτά είναι τα τελευταία Χριστούγεννα εν καιρώ ειρήνης", δεν περιγράφουν το μέλλον. Oμολογούν το τέλος τους. Διότι κάθε φορά που ένας κόσμος πεθαίνει, ένας άλλος σηκώνεται και αυτός που σηκώνεται σήμερα μέσα από στάχτες, φόβους και ψεύδη, είναι ο κόσμος της Ρωμιοσύνης. Μιας εποχής που επιστρέφει όχι ως ανάμνηση, αλλά ως Ανάσταση! Σήμερα, μέρα που είναι, δε σκοπεύω να παραστήσω τον...τρομολάγνο. Αντιθέτως. Θα παραστήσω τον...εαυτό μου. Αυτό που πραγματικά είμαι. Δεν θα δώσω ευχές για το...θεαθήναι. Ούτε θα γράψω τις συνηθισμένες τυπικούρες. Βασικά τις συχαίνομαι ακριβώς για αυτό που είναι. Τυπικούρες. Γιατί όταν ένας κόσμος τρίζει, όταν τα θεμέλια μιας ολόκληρης εποχής μοιάζουν να παίρνουν κλίση σαν παλιό καράβι πριν από τη βύθιση , δεν έχεις την πολυτέλεια να μιλάς σαν αυτοματοποιημένος έμπορος εθίμων. Δεν έχεις την πολυτέλεια να μοιράζεις «χρόνια πολλά» σαν κουπόνια .Η αλήθεια απαιτεί βλέμμα καθαρό . Και η ιστορία απαιτεί φωνή κι όχι ψίθυρο. Γι’ αυτό σήμερα θα πω τα πράγματα όπως έχουν. Ζούμε τα Χριστούγεννα μέσα σε έναν κόσμο που φοβάται τον εαυτό του . Χριστούγεννα όπου οι ηγέτες παραμιλούν για πόλεμο , λες και μιλούν για τηλεοπτική σεζόν που πρέπει να "ανανεωθεί". Χριστούγεννα όπου ο Μερτς, ο κάθε Μερτς, βγαίνει και απειλεί ότι αυτά "ίσως είναι τα τελευταία σε καιρό ειρήνης". Λες και η ειρήνη είναι τηλεοπτικό πρόγραμμα, όχι δώρο Θεού . Λες και ο κόσμος πρέπει να τρομάξει για να τους ακούσει! Και ξέρετε κάτι; Δεν θα τους κάνουμε τη χάρη. Γιατί εκείνοι βλέπουν τέλος, ενώ η Ιστορία βλέπει αρχή. Εκείνοι μυρίζουν στάχτη, ενώ εμείς μυρίζουμε χώμα έτοιμο να φυτρώσει. Εκείνοι μιλούν για καταστροφή, ενώ γεννιέται μπροστά μας κάτι που δεν το χωρά ο λογισμός τους: Μια επιστροφή . Μια ανάσταση . Μια επανεμφάνιση της Ρωμιοσύνης , όχι ως ύμνος του χτες αλλά ως πυξίδα του αύριο. Δεν με νοιάζει, λοιπόν, αν τρομάζουν. Με νοιάζει ότι εμείς ξυπνάμε. Και δεν θα σας δώσω ευχές χάρτινες. Θα σας δώσω ...αλήθεια . Όπως ακριβώς είπε ο Μορφέας στον Νίο όταν του μιλούσε για το τι κρύβεται πίσω από το Μάτριξ στην ομώνυμη αξέχαστη ταινία των Αφων Γουατσόφσκι. Μέσα στο σκοτάδι που νομίζουν πως απλώνεται, ανάβει ένα φως που δεν μετριέται σε κιλοβάτ, ούτε υπογράφεται σε Συνθήκες . Ένα Φως που ξεκίνησε κάποτε από μια σπηλιά στην Ιουδαία και έφτασε να σταθεί φάρος στη Ρωμιοσύνη, στη Μικρασία, στην Κωνσταντινούπολη, στη σημερινή Ελλάδα που ακόμη, παρά τα πάντα, δεν έμαθε να πεθαίνει. Σήμερα, λοιπόν, δεν θα ευχηθώ τυπικά. Θα ευχηθώ αληθινά: Να είναι αυτά τα Χριστούγεννα όχι «τα τελευταία εν ειρήνη», όπως απειλούν οι φοβισμένοι, αλλά τα πρώτα της εποχής που έρχεται . Της εποχής όπου η Ρωμιοσύνη δεν θα ζητά τον λόγο της Ιστορίας, αλλά θα τον δίνει. Κάποιες φορές, νιώθουμε πως το ημερολόγιο δεν αλλάζει απλώς χρονιά. Αλλάζει εποχή . Αλλάζει η Υφήλιος. Αλλάζει μ' άλλα λόγια, η ίδια η ψυχή της Ιστορίας. Τα φετινά Χριστούγεννα δεν έρχονται με τον αθώο ήχο από τρίγωνα παιδιών όπως παλιά . Έρχονται με τον θόρυβο μιας εποχής που πεθαίνει και το χαμηλό, υπομονετικό βουητό μιας άλλης που αναδύετα ι από τα σπλάχνα των λαών. Η Ευρώπη, η Δύση, ο κόσμος ολόκληρος, μοιάζουν με γη που τρίζει πριν τη μεγάλη ρωγμή . Οι ηγέτες τρέμουν, όχι γιατί ήπιαν ένα σκασμό καφέδες μπας και τους φύγει το άγχος που έχουν στο να διασώσουν εαυτούς, αλλά γιατί βλέπουν το οικοδόμημα που υπηρέτησαν να καταρρέει μπροστά στα μάτια τους . Δεν είναι τυχαίο ότι ένας άνδρας χωρίς καν ιστορικό βάθος, ο Φρίντριχ Μερτς, ο "καγκελάριος" που πήρε τον τίτλο με ... τερατογένεση, βγήκε να πει πως "ίσως αυτά να είναι τα τελευταία Χριστούγεννα σε καιρό ειρήνης". Τέτοιες φράσεις δεν είναι πολιτική. Είναι ατόφιος πανικός . Και είναι ο πανικός μιας εποχής που ξέρει ότι πεθαίνει. Αλλά κάθε φορά που κάτι πεθαίνει, κάτι άλλο γεννιέται . Και τούτη τη φορά, μέσα από την παγκόσμια ταραχή, μέσα από τον θόρυβο των όπλων, μέσα από τη διάλυση της ψευδοειρήνης των επιτελείων, γεννιέται κάτι βαθύτερο: Η Ανάσταση της Ρωμιοσύνης! Ναί, δε θα σταματήσω ούτε στιγμή να το φωνάζω. Όχι μόνο γιατί είναι οφθαλμοφανές σε όσους έχουν ανοιχτά μάτια και αγνή ψυχή. Αλλά γιατί είναι το αποτέλεσμα του Σχεδίου του Θεού, πριν την εμφάνιση του Αντριχρίστου και την Τελική Κρίση . Γιατί δεν υπάρχουν ...προδρομικοί "αντίχριστοι. Υπάρχει ΜΟΝΟ ένας Αντίχριστος κι ακόμη δεν ήρθε η ώρα του. Κι αν η Υφήλιος όλη μετανοήσει και δεχθεί τον Λόγο του Θεού, όπως αυτός εκφράζεται μέσα από τη θεόπνευστη Ορθοδοξία, μπορεί και να μην έρθει ποτέ . Ο κόσμος χάνεται, αλλά η παράδοση επιστρέφει Το παρόν δεν είναι απλώς δύσκολο. Είναι σάπιο . Ένα παρόν κουρασμένο, γερασμένο πριν την ώρα του , που στηρίζεται σε φόβους, σε διαταγές, σε τεχνοκρατικές ψυχώσεις και σε ανθρώπους που δεν διάβασαν ποτέ ούτε την ιστορία τους, ούτε την ψυχή των λαών τους. Βρυξέλλες στον ρόλο "Αγιορωμαϊκής" φραγκικής αυτοκρατορικής γραφειοκρατίας. Λονδίνο στο διαχρονικό του παιχνίδι. Υπονόμευση, ίντριγκα, πολεμική ρητορική. Παρίσι σε αιώνια κρίση μεγαλείου. Βερολίνο σε κατάσταση ηθικού αδιεξόδου. Και πίσω τους μια ήπειρος εξαντλημένη, αγχωμένη, τρομαγμένη... Μια ήπειρος που δεν αναπνέει πια. Τα λέω ο φουκαράς εδώ και καιρούς, αλλά κανείς δε με πιστεύει. Δείτε το άρθρο μου της 15ης Ιουνίου 2024 και θα καταλάβετε. Όμως αυτά τα Χριστούγεννα, που θέλουν να τα ονομάσουν «τελευταία» , δεν είναι ούτε τελευταίο κερί, ούτε τελευταία νύχτα ειρήνης. Είναι ουσιαστικά, το πρώτο ρήγμα της αλλαγής. Γιατί όταν πεθαίνει η εποχή της νεωτερικής ψευδαίσθησης - δηλαδή η εποχή του χρήματος, των διακηρύξεων, των ψευτοουμανισμών, των συμφερόντων, της βδελυρής Νεοταξίας των Ασκεναζί εβραΐκών "Πεφωτισμένων" καθαρμάτων, τότε σηκώνει κεφάλι η αιώνια εποχή της Παράδοσης . Και η Παράδοση, όταν επιστρέφει, δεν περπατά σε χαλιά. Περπατά πάνω σε ερείπια . Και τα ερείπια δεν τα φοβάται, τα αξιοποιεί. Όπως έλεγε κι ο Άγιος Παΐσιος πως " Ο Θεός πάντα από κακό, βγάζει καλό. Διαλέγει απ τα χαλάσματα μερικές πετρούλες και φτιάχνει ένα ωραίο ψηφιδωτό " Γιατί η Παράδοση δεν έρχεται μόνο για να στολίσει. Έρχεται για να θεμελιώσει. Η υποκρισία των ηγετών είναι η γέννηση της νέας ιστορίας Όταν ο Μερτς μιλά για "τελευταία Χριστούγεννα ειρήνης", όταν ο Μακρόν προσπαθεί να φορέσει στο έθνος του μια στρατιωτική περικεφαλαία που δεν του ανήκει, όταν ο Στάρμερ σπρώχνει την ήπειρο σε πολεμική παράκρουση, όλοι μαζί, χωρίς να το αντιλαμβάνονται, δεν απειλούν τον κόσμο. Τον προετοιμάζουν. Και ο Θεός, που επιτρέπει την πτώση για να ανοίξει ο δρόμος της ανάστασης , τους χρησιμοποιεί σαν άθελους υπηρέτες του σχεδίου Του . Γιατί το σχέδιο της Ιστορίας δεν γράφτηκε στα υπουργικά γραφεία. Γράφτηκε στην καρδιά των λαών και επικυρώθηκε με αίμα, με αγώνα, με Θερμοπύλες, με Αγιο-Κωνσταντίνους, με Αγίους Μάρτυρες και με ποιμένες που έχουν...πολύ μεγάλα τα ούμπαλα τους. Κανένας Μερτς λοιπόν, κανένας Μακρόν, κανένας Στάρμερ δεν μπορεί να προφητεύσει το τέλος της ειρήνης . Το πολύ-πολύ ...να προφητεύσει το τέλος της δικής του εποχής. Και αυτό ακριβώς συμβαίνει. Το παλιό σύστημα βυθίζεται. Η άρρωστη εποχή της "κοσμοπολίτικης" νεοταξικής ψευτο-ευδαιμονίας τελειώνει . Η εποχή των άγχων και των ψευτο-προόδων σβήνει. Και ένα νέο κεφάλαιο γεννιέται , αθόρυβα αλλά αναπόδραστα. Η Ρωμιοσύνη ξανασηκώνεται μέσα στην καταιγίδα Τη στιγμή που οι Δυτικοί μιλούν για πόλεμο, η Ρωμιοσύνη μιλά για Ανάσταση. Τη στιγμή που εκείνοι οραματίζονται καταφύγια, η Ρωμιοσύνη θυμάται τα Μοναστήρια που στάθηκαν αναχώματα αυτοκρατοριών. Τη στιγμή που εκείνοι σπέρνουν τρόμο, η Ρωμιοσύνη ξέρει ότι μέσα στο σπήλαιο της Βηθλεέμ γεννήθηκε το μόνο Φως που δεν έσβησε ποτέ. Η Ρωμιοσύνη δεν είναι φολκλόρ, ούτε ρομαντισμός. Είναι η βαθιά, μυστική συνέχεια ενός πολιτισμού που άντεξε αυτοκρατορίες, αιρέσεις, σταυροφορίες, γενοκτονίες, κατακτήσεις, διαλύσεις, κατοχές, και όμως έμεινε όρθιος γιατί είχε μέσα του αυτό που άλλοι δεν είχαν: Το φως της Ενανθρωπήσεως . Και τώρα το ξαναβρίσκει. Όχι μέσα σε θριάμβους, αλλά μέσα σε ερείπια. Όχι μέσα σε ύλη, αλλά μέσα σε πνεύμα. Αυτά τα Χριστούγεννα, με όλη τη βαριά τους ατμόσφαιρα, την απειλή πολέμου , τη δυτική σύγχυση και την παγκόσμια παράκρουση , είναι στην πραγματικότητα η πρώτη πολιτισμική μαρτυρία της νέας εποχής . Της εποχής όπου η Ρωμιοσύνη δεν θα είναι η ουρά της Ιστορίας, αλλά η απαρχή της. Ας το πουν όπως θέλουν. Ας απειλήσουν όσο θέλουν. Ας προφητέψουν την καταστροφή όσες φορές θέλουν. Η Ιστορία έχει πάρει ήδη τον δρόμο της. Και η ρώμη των λαών — όχι μόνο των αληθινών Ρωμαίων Ελλήνων, αλλά όλων όσων έχουν ακόμη μέσα τους την έννοια της ελευθερίας, ανεξαρτήτου καταγωγής, κυριολεκτικά και πνευματικά — ξυπνά. Κάθε εποχή που πεθαίνει, αφήνει πίσω της έναν θόρυβο . Κάθε εποχή που γεννιέται αφήνει πίσω της ένα φως. Κι εμείς οι Ρωμαίοι Έλληνες της οικουμενικής Χριστιανοσύνης, είμαστε οι μάρτυρες της μετάβασης. Αν πράγματι αυτά είναι «τα τελευταία Χριστούγεννα σε καιρό ειρήνης», τότε —παρά τη δική τους βούληση— είναι τα πρώτα Χριστούγεννα της επόμενης εποχής .Και αυτή η εποχή φέρει ήδη όνομα: Ρωμιοσύνη. Και μπορεί η επιστροφή της να περάσει μέσα από συντρίμμια, αλλά το Σπήλαιο —το ταπεινό, άδοξο, φτωχό Σπήλαιο — έχει νικήσει παλάτια πιο ισχυρά από όσα υπάρχουν σήμερα. Εύχομαι λοιπόν, αυτά τα Χριστούγεννα να τα ζήσουμε όχι ως ημερολόγιο, αλλά ως αποκάλυψη . Να μας βρουν γαλήνιους αλλά και άγρυπνους . Να μας δώσουν ελπίδα αλλά και φρόνηση . Να μας ενισχύσουν ώστε να περάσουμε την πύλη της νέας εποχής χωρίς φόβο . Και να μας φωτίσουν ώστε, μέσα στον κόσμο που αλλάζει, να μην χαθεί η ψυχή μας. Καλά Χριστούγεννα λοιπόν, με φως δυνατό, με καρδιά καθαρή και με τη Ρωμιοσύνη —την αιώνια, άφθαρτη και ανίκητη—να ανασαίνει ξανά! Πύρινος Λόγιος sergioschrys@outlook.com ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Τι είναι η Ρωμιοσύνη; Ναί, κάποιος στο Facebook, ίσως καλοπροαίρετα, ίσως ειρωνικά , με ρώτησε: " Και ποιά είναι η Ρωμιοσύνη αγαπητέ ;" Αλλά παράλληλα, ίσως αυτό να είναι και ερώτημα δικό σας . Ένα ερώτημα που να βρίσκεται στα χείλη σας, αλλά να μη τολμάτε να το καταθέσετε. Συμβαίνει κι αυτό. Ας τη λύσουμε λοιπόν την απορία, για να ξέρουμε καλύτερα πάνω σε τι αναφερόμαστε. Η Ρωμιοσύνη είναι... η Ιστορική Πραγματικότητα και η Θεια Αποκάλυψη πίσω από μια λέξη σχεδόν συμπαντική. Δεν είναι όρος ποιητικός, ούτε λαογραφικό κατάλοιπο, ούτε καν «παλιό όνομα των Ελλήνων». Είναι παγκόσμια ταυτότητα , είναι κοσμοθεωρία , είναι θεολογική αυτοσυνειδησία και μέσα σε όλα αυτά, είναι η ιστορική συνέχεια του λαού της Ρωμανίας (Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Ελληνικού Έθνους) . Ας τα πάρουμε με τη σειρά — ώστε όποιος ακόμη απορεί , να πάρει και ολόκληρη την απάντηση. ΙΣΤΟΡΙΚΑ: Η Ρωμιοσύνη είναι οι Έλληνες Ρωμαίοι όχι μόνο της Ρώμης, αλλά και της Ανατολής – δηλαδή... Εμείς! Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, δεν γεννήθηκε μόνη της. Δημιουργήθηκε, ως απόρροια της ελλαδικής παρακμής και πτώσης. Η πόλη που ονομάστηκε Ρώμη, ιστορικά και οχι μυθολογικά, ιδρύθηκε από τη μετανάστευση ελληνικών φύλων προς τη χερσόνησο της Ιταλίας πριν και λίγο μετά τον Τρωικό Πόλεμο. Πελασγοί, Λακεδαιμόνιοι, Αρκάδες, Σελλοί (Ηπειρώτες), Αιολείς και Τρώες που επέζησαν, μετά την καταστροφή της Τροίας από την δυναστεία των Ατρειδών και συγκεκριμένα, από τον Αγαμέμνονα, μετανάστευσαν όχι μόνο ως πρόσφυγες αλλά και ως...εξερευνητές του αγνώστου. Η Ρώμη χτίστηκε πάνω στα θεμέλια της παλιάς πόλης Άλμπα-Λόνγκα των Ετρούσκων (ντόπιοι που επιρρεάστηκαν από τον ελληνικό πολιτισμό) και των Λατίνων ( οι Λατίνοι, που πήραν το όνομα αυτό από τον βασιλιά τους τον Λατίνο, αποτελούνταν από Αρκάδες Έλληνες, οι οποίοι ονομάστηκαν έτσι από τους υπόλοιπους που έφτασαν εκεί, ως Αβορίγινες, δηλαδή εντόπιοι. Μετά ακολούθησαν ομάδες Πελασγών, που διώχτηκαν από νέα ελληνικά φύλα (δηλαδή οι Δωριείς) τα οποία είχαν έρθει από τον Βορρά. Μαζί με τους Πελασγούς, ήρθαν εκεί και Λακεδαιμόνιοι (Σαβίνοι) και μετά ήρθαν και ομάδες Τρώων, προσφύγων. Μια ομάδα υπό τον Αινεία και μια άλλη από τον Αντήνορα (αυτό το τελευταίο επιβεβαιώνεται και από τον Διονύσιο τον Αλικαρνασσέα). Οι ελληνόφωνοι λοιπόν αυτοί λαοί που προέκυψαν από αυτή την ένωση, ονόμασαν τη χώρα τους Λάτιο και τους εαυτούς τους Λατίνους ). Αυτοί λοιπόν οι Ρωμαίοι, είχαν όλα τα χαρακτηριστικά των υπόλοιπων ελληνικών φύλων. Λάτρεις της ελευθερίας, δημιουργικοί, εύστροφοι, πίστευαν στο Δωδεκάθεο και...ανήσυχοι. Μέχρι και τον 5ο αιώνα π.Χ. είχαν βασιλεία. Περί τα τέλη του 5ου αιώνα και αρχές του 4ου, το πολίτευμα τους γίνεται...δημοκρατικό, σχεδόν την ίδια περίοδο κατά την οποία ξεκίνησε και η δημοκρατία των Αθηνών από τον Κλεισθένη ο οποίος έβαλε τις βάσεις για την λεγόμενη Αθηναϊκή Δημοκρατία (51ο π.Χ με ανατροπή των τυράννων Ιππία και Ίππαρχου, γιών του τυραννου Πεισίστρατου). Από αυτό ακριβώς το σημείο, βεβαιωνόμαστε πως τα ελληνικά φύλα είτε της Ελλάδας, είτε της Ιταλίας και Σικελίας, είχαν όχι μόνο πάρε-δώσε μεταξύ τους, όχι μόνο ανταγωνίζονταν το ένα το άλλο αλλά και ο ένας...αντέγραφε τον άλλον σε θέματα κοινωνίας και εξουσιαστικής αρχής. Η Ρώμη όμως, αντί να μιμηθεί την αντιφατική πορεία της Αθηναϊκής Δημοκρατίας αλλά και τον ανταγωνισμό που υπήρχε μεταξύ Σπάρτης και Αθήνας , ο οποίος εξελίχθηκε σε έχθρα τελικά και οδήγησε στον αδελφοκτόνο εμφύλιο (Πελοποννησιακός Πόλεμος), κρατήθηκε μακρυά και...απλώνονταν σιγά-σιγά ως ηγέτιδα δύναμη σε όλη την ιταλική χερσόνησο, υποτάσσοντας σταδιακά όλες τις ελλαδικές αποικίες. Με την πόλη του Τάραντα μόνο τα βρήκαν σκούρα, αλλά στο τέλος επιβλήθηκαν και εκεί, με όπλο την σπαρτιατική εκπαίδευση που είχαν και την αντιγραφή της Μακεδονικής στρατιωτικής στρατηγικής του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των επιγόνων του. Και μετά και τους Καρχηδονιακούς Πολέμους και την ολική κατάκτηση της Σικελιάς (όλες οι πόλεις του νησιού ήταν αποικίες ελλαδικές) αναδείχθηκαν ως η νέα ηγεμονική δύναμη του ύστερου αρχαϊκού ελληνισμού. Με την κατάληψη όλου του Ελλάδικού χώρου και της αυτοκρατορίας των Σελευκιδών (Μικρά Ασία, Συρία, Ιουδαία) και ασφαλώς τις κατακτήσεις του Ιουλίου Καίσαρα, η Ρώμη πλέον ήταν κυρίαρχη σε Ευρώπη, Μικρά Ασία και Μέση Ανατολή. Η δημοκρατία καταργείται και το πολίτευμα γίνεται πλέον μοναρχία, υπό τη διοίκηση των βασιλέων-αυτοκρατόρων που ίδρυσε ο Οκταβιανός Αύγουστος, διάδοχος του Ιουλίου Καίσαρα. Και αφού προσεταιρίστηκε και το βασίλειο των Πτολεμαίων της Αιγύπτου, η Ρώμη γίνεται πλέον κοσμοκράτειρα. Στην αυτοκρατορία αυτή, επικρατούσε μία θρησκεία (του Δωδεκάθεου) και δύο ελληνικοί διάλεκτοι ως γλώσσες επικοινωνίας . Στη Δύση, η λατινική διάλεκτος και στην Ανατολή (ελλαδικός χώρος, Μικρά Ασία, Μέση ανατολή, Αίγυπτος) η ελλαδική (ελληνική) αλεξανδρινή διάλεκτος. Κατά τη διάρκεια όμως της μοναρχίας και την παρακμή που παρουσίαζε η κοινωνία της Ρώμης, παρακμή η οποία οφείλεται κυρίως στον έξαλλο τρόπο ζωής λόγω του υπέρμετρου πλουτισμού, άρχισαν τα πρώτα σημάδια της σήψης. Μετά δε και την εμφάνιση του Χριστιανισμού, τα πράγματα άλλαξαν άρδην . Οι αναστατώσεις των ρωμαϊκών κοινωνιών από τους διωγμούς των Χριστιανών, επιδείνωσαν την παρακμή με κίνδυνο την ίδια τη διάλυση της αυτοκρατορίας και λόγω και της εμφάνισης των βόρειων γερμανικών βάρβαρων λαών. Με την ανάληψη όμως της εξουσίας από τον στρατηλάτη Μέγα Κων/νο, οι διωγμοί των Χριστιανών σταμάτησαν με το διάταγμα του Μιλάνου (Μεδιόλανου) το 313 μ.Χ. και η πρωτεύσουσα του Ρωμαϊκού κράτους μεταφέρθηκε σε άλλο στρατηγικό σημείο, στο άκρο της Ανατολικής Θράκης, όπου βρισκόταν η παλιά πόλη Βυζάντιο, αποικία των Μεγαρέων . Κι αυτό διότι ο Κων/νος ενστερνίστηκε με εξαιρετική σοβαρότητα τα λόγια και τους φόβους του Μάρκου Αυρηλίου περί της ευάλωτης θέσης όπου βρισκόταν η Ρώμη και που θα μπορούσε εύκολα να πέσει θύμα των βαρβάρων. Η νέα πόλη που χτίστηκε ξεπερνούσε σε κάλλος την "μητέρα" Ρώμη και ονομάστηκε επισήμως "Νέα Ρώμη", ενώ ο λαός την ονόμαζε Κων/νου Πόλη ή απλώς...Πόλη. Υπήρχαν και τα...διάφορα παρατσούκλια της, όπως "Βασιλεύουσα", "Πόλη των Πόλεων", "Θεοφύλακτη" κλπ. Έτσι λοιπον, μετά τον 4ο αιώνα μ.Χ., όταν η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία μεταφέρει το κέντρο της στην Κωνσταντίνου Πόλη, γεννιέται κάτι απόλυτα νέο . Μια αυτοκρατορία ελληνόφωνη, ορθόδοξη, με ρωμαϊκό δίκαιο και ελληνική παιδεία. Οι πολίτες αυτής της αυτοκρατορίας δεν ονομάζονταν “Βυζαντινοί” . Αυτό είναι δυτική επινόηση του 16ου αιώνα. Ονομαζόταν Ρωμαίοι . Το κράτος τους Ρωμανία . Και το έθνος τους ονομαζόταν Ρωμιοσύνη. Η Ρωμανία λοιπόν ή αλλιώς Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του Ελληνικού Έθνους, δεν ήταν μια «άλλη» Ρώμη. Ήταν η νόμιμη συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας για τα επόμενα χίλια χρόνια . Και οι κάτοικοί της — Έλληνες στο αίμα, Ορθόδοξοι στην πίστη, Ρωμαίοι στο κράτος — έπλασαν έναν πολιτισμό μοναδικό: την Ορθόδοξη Ρωμιοσύνη . Γιατί Ρωμιοσύνη δεν είναι ΜΟΝΟ "Ελλάδα". Είναι Ελλάδα + Ορθοδοξία + Ρωμαϊκή Παράδοση + Ελληνική Γλώσσα + Πατερική Θεολογία. Μ' άλλα λόγια, είναι το οικουμενικό πρόσωπο του Ελληνισμού. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ: Η Ρωμιοσύνη είναι η ταυτότητα του λαού του Χριστού Η Ρωμιοσύνη δεν είναι απλώς ιστορική συνέχεια. Είναι και θεολογική ιδιότητα . Στην Πατερική Παράδοση, στην Αγία Γραφή, στους Πατέρες της Εκκλησίας, ο λαός που δέχεται τον Χριστό και ζει μέσα Του, γίνεται ένας νέος λαός. Ένας λαός όχι φυλετικός, αλλά πνευματικός. Οι Ρωμαίοι Ορθόδοξοι — εμείς — είμαστε το έθνος που ένωσε την ελληνική σοφία, την ρωμαϊκή τάξη και την θεία Αποκάλυψη. Γι’ αυτό η Ρωμιοσύνη είναι κάτι περισσότερο από πολιτισμός: Είναι ο τρόπος που βλέπει ο άνθρωπος τον Θεό, τον κόσμο, την κοινωνία και τον εαυτό του. Με ταπεινότητα. Με ανδρεία. Με πίστη. Με ελπίδα. Με διακονία. Με αγιότητα. Η Ρωμιοσύνη δεν είναι τίποτε περισσότερο από το «πολιτισμικό σώμα» της Ορθοδοξίας. Είναι η ζωντανή απόδειξη ότι ο Χριστιανισμός δεν γέννησε μόνο πνευματικότητα αλλά και πολιτισμό, κράτος, τέχνη, επιστήμη, νομικό σύστημα, λειτουργική παράδοση. Και αυτός ο πολιτισμός δεν πέθανε. Κρύφτηκε πίσω από το όνομα «Έλληνες» . Αλλά ζει. Και όχι μόνο ζεί, αλλά και θα βασιλέψει ΞΑΝΑ! ΠΡΟΦΗΤΙΚΑ: Η Ρωμιοσύνη είναι ο λαός που θα «αναστηθεί» στο τέλος των καιρών Οι Άγιοι — Παΐσιος, Πορφύριος, Κοσμάς ο Αιτωλός, Παΐσιος Βελιτσκόφσκυ, Νείλος Μυροβλύτης, Ιωσήφ Βατοπεδινός, Σάββας Αχιλλέως, Αρσένιος Καππαδόκης, Γέροντας των Αγράφων, Γαλακτία και άλλοι τόσοι που μου διαφεύγουν — μιλούν επανειλημμένα για την Αναβίωση της Ρωμιοσύνης πριν το τέλος της Ιστορίας. Όχι ως νέα αυτοκρατορία γήινου τύπου. Αλλά ως πνευματική και ιστορική ανάσταση ενός λαού που ο Θεός δεν άφησε να χαθεί . Ο Άγιος Παΐσιος το έλεγε ξεκάθαρα: «Η Ρωμιοσύνη δεν θα χαθεί. Αν η Ρωμιοσύνη χαθεί, θα χαθεί ο κόσμος.» Και δεν εννοούσε φυλή. Εννοούσε το πνεύμα που κρατά τον κόσμο όρθιο . Την Ορθόδοξη παράδοση που αντιστέκεται στον αντίχριστο πολιτισμό της εποχής .Την πίστη που δεν λύγισε ούτε σε Τούρκους, ούτε σε Φράγκους, ούτε σε κοσμοπολίτες. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ: — Τι είναι, λοιπόν, η Ρωμιοσύνη; Αν πρέπει να του το πούμε σε μία φράση, τότε: Η Ρωμιοσύνη είναι ο λαός της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, οι Ορθόδοξοι Έλληνες Ρωμαίοι, που έγιναν το πνευματικό έθνος του Χριστού και συνεχίζουν να υπάρχουν ως φορείς της αλήθειας, της πίστης και της προφητείας. Δηλαδή: Είμαστε οι συνεχιστές της Ρωμανίας, οι φορείς της Ορθοδοξίας, οι διάδοχοι των Πατέρων, το φως στην άκρη του κόσμου, η φωνή που δεν έσβησε, η ψυχή που δεν παραδόθηκε, η Ιστορία που δεν τελείωσε. Αυτό είναι η Ρωμιοσύνη. Και γι’ αυτό η Ανάστασή της — όπως γράψαμε στο άρθρο — δεν είναι φαντασία . Είναι ιστορική νομοτέλεια και θεϊκή υπόσχεση . Τελεία και παύλα. ΠΗΓΕΣ: "Είναι η Ορθοδοξία παιδί μου, γι' αυτό και θα νικήσει" , Πύρινος Λόγιος (βιβλίο υπό έκδοση) "Ρωμιοσύνη-Ρωμανία-Ρούμελη", Ιωαννης Ρωμανίδης, 2002 Πλούταρχος, "Βίοι", Κάκτος, 1985 Διονύσιος Αλικαρνασσεύς, " Ρωμαϊκή Αρχαιολογία" , Κάκτος, 1987 Τάκιτος, " Χρονικά" , Νέα Σκέψη, 1973 Τάκιτος, «Historiae», Oxford, 1962, Bibliotheca, University of Sydney Steven Runsiman, " Byzantine Civilization", Oxford, 1933, Bibliotheca, University of Sydney