Search this site

Η σύγχρονη Τουρκία βρίσκεται σε μια παρατεταμένη διαδικασία υπαρξιακού μετασχηματισμού, η οποία υπερβαίνει τα στενά σύνορα της Μικράς Ασίας... Αυτό που βιώνουμε είναι η οριστική μετατόπιση από το κεμαλικό υπόδειγμα σε μια νέα μορφή διακυβέρνησης, η οποία επιδιώκει να συγκεράσει τη δομή της Τουρκικής Δημοκρατίας με τη χαλιφατική παράδοση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, εν μέσω μιας παγκόσμιας αναθεώρησης των αξιών της Δύσης. Η ψευδαίσθηση της σύγκρουσης και η «διχασμένη ταυτότητα» Η θεμελιώδης διαπίστωση που πρέπει να γίνει είναι ότι η διαμάχη στην Τουρκία δεν διεξάγεται πλέον μεταξύ «κοσμικών» και «ισλαμιστών». Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πέτυχε κάτι μοναδικό: ανέδειξε την κοσμικότητα που εμπεριέχεται εντός του Ισλάμ. Δεδομένου ότι το Ισλάμ αποτελεί ταυτόχρονα θρησκεία και Πολιτεία (din wa dawla), ο Ερντογάν ενέταξε την ισλαμική κοινωνική οργάνωση εντός του πλαισίου του υφιστάμενου κοσμικού Συντάγματος. Εδώ αναδεικνύεται η διαχρονική ανάλυση του καθηγητή Ιωάννη Μάζη, ο οποίος ήδη από τη δεκαετία του 1990 ανέλυε στην εργογραφία του το ζήτημα της «διχασμένης τουρκικής ταυτότητας». Ο καθηγητής Μάζης είχε εγκαίρως προειδοποιήσει ότι το «εθνοτικό μωσαϊκό» της Τουρκίας αποτελεί μια μόνιμη υπαρξιακή απειλή για τη συνοχή της Τουρκικής Δημοκρατίας, καθώς η κεμαλική προσπάθεια για μια ομοιογενή τεχνητή ταυτότητα προσέκρουε πάντα στην ιστορική πραγματικότητα των επιμέρους εθνοτήτων. Η παγκόσμια στροφή από τη woke ατζέντα στον εθνοθρησκευτικό ρεαλισμό Η άνοδος του Ερντογάν δεν είναι ένα απομονωμένο φαινόμενο. Παρατηρούμε μια ευρύτερη στροφή του πολιτικού λόγου, ακόμα και σε δυτικούς ηγέτες, οι οποίοι αντιλαμβάνονται ότι οι κοινωνίες τους κουράστηκαν από τα κοσμοπολίτικα, παγκοσμιοποιημένα στερεότυπα των τελευταίων δεκαετιών. Η λεγόμενη «woke» ατζέντα και η πολιτική χαλάρωσης των εθνοκρατικών συνόρων προκαλούν πλέον ισχυρές κοινωνικές αντιδράσεις. Πολλοί στη Δύση βλέπουν στον Ερντογάν έναν ηγέτη που, παρά τις διαφορές, προτάσσει τα εθνοθρησκευτικά ιδανικά ως ανάχωμα στην αποδόμηση της παραδοσιακής ταυτότητας. Η θρησκεία επανέρχεται ως το κυρίαρχο εργαλείο κοινωνικής συνοχής, αντικαθιστώντας τα αποτυχημένα πειράματα του πολυπολιτισμικού διεθνισμού. Το στρατηγικό βάθος της αμερικανικής υποστήριξης Παρά την κατά περιόδους ρητορική ένταση, η υπόγεια στήριξη των ΗΠΑ προς το ΑΚΡ έχει βαθιές ρίζες. Για την Ουάσινγκτον, ο ιστορικός εχθρός δεν ήταν ποτέ το Ισλάμ, αλλά ο κομμουνισμός. Το Ισλάμ χρησιμοποιήθηκε ως «φάρμακο» κατά της σοβιετικής επιρροής. Αντιθέτως, το κεμαλικό CHP, με τις «σοσιαλιστικές» και αντιιμπεριαλιστικές του καταβολές -κληρονομιά του Κεμάλ, που πολέμησε τις δυτικές (ιμπεριαλιστικές) δυνάμεις-, αντιμετωπίζεται με καχυποψία. Ο στρατιωτικός κεμαλισμός αποτελούσε εμπόδιο στην αμερικανική επιδίωξη για μια «σταθερή» Τουρκία, που θα ελέγχει το εθνοτικό της μωσαϊκό μέσω της θρησκείας. Η οθωμανική λύση και το κουρδικό «αγκάθι» Όπως έχει καταδείξει η γεωπολιτική ανάλυση, η μόνη «κολλητική ουσία» που μπορεί να κρατήσει ενωμένο αυτό το μωσαϊκό είναι το Ισλάμ, μέσα από μια διακυβέρνηση οθωμανικού τύπου (βιλαέτια). Αυτό το μοντέλο αποκεντρωμένης αλλά θρησκευτικά ενοποιημένης διοίκησης βρίσκει έδαφος σε κύκλους των ΗΠΑ, με εκφραστές όπως ο πρέσβης Μπάρακ, που είδαν προτερήματα σε μια νεοοθωμανική διακυβέρνηση. Ωστόσο, το σχέδιο αυτό προσκρούει στην ίδρυση ενός κουρδικού κρατιδίου-βιλαετιού. Η προοπτική μιας κουρδικής οντότητας, έστω και υπό ομοσπονδιακή μορφή, αποτελεί το «κόκκινο πανί» για ολόκληρο το τουρκικό πολιτικό σύστημα, καθώς επιβεβαιώνει τους φόβους που περιέγραφε ο καθηγητής Μάζης για την αποσύνθεση του κράτους. Συμπέρασμα Ο Ερντογάν κατάφερε να μετατρέψει την Τουρκία από ένα δυτικότροπο φυλάκιο σε έναν εθνοθρησκευτικό πόλο ισχύος. Σε έναν κόσμο που αποστρέφεται την παγκοσμιοποιημένη ομοιομορφία και αναζητά ξανά τις ρίζες του, η Τουρκία του «χαλιφατικού» κοσμικισμού αποτελεί το πείραμα μιας νέας εποχής. Παραμένει το ερώτημα αν το εθνοτικό μωσαϊκό, που τόσο ορθά ανέδειξε η ελληνική γεωπολιτική σχολή, θα αντέξει την πίεση αυτής της νέας ταυτότητας ή αν θα οδηγηθεί τελικά στη διάσπαση. Ευστράτιος Ζηκόπουλος Διδάκτωρ Γεωπολιτικής ΕΚΠΑ, Τουρκολόγος

Την ώρα που αυτοί μηρυκάζουν αδιάκοπα για «εκσυγχρονισμό», «μεταρρυθμίσεις» και «ψηφιακό άλμα», ένα ολόκληρο κομμάτι της κοινωνίας βιώνει μια διαρκή δοκιμασία χωρίς κανένα δίχτυ ασφαλείας Στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη αρέσει πολύ η λέξη «εκσυγχρονισμός». Τη χρησιμοποιεί σχεδόν εμμονικά και τη «φοράει» σαν παράσημο, έχοντας υιοθετήσει μάλιστα συνταγές και πρόσωπα του σημιτικού παρελθόντος. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι όσο περισσότερο επαναλαμβάνεται τόσο πιο καθαρά φαίνεται ποιοι μένουν εκτός, διότι αυτού του είδους ο εκσυγχρονισμός έχει βιτρίνα, αλλά δεν έχει βάθος. Την ώρα που αυτοί μηρυκάζουν αδιάκοπα για «εκσυγχρονισμό», «μεταρρυθμίσεις» και «ψηφιακό άλμα», ένα ολόκληρο κομμάτι της κοινωνίας βιώνει μια διαρκή δοκιμασία χωρίς κανένα δίχτυ ασφαλείας. Αυτή η αντίθεση προκύπτει ανάγλυφα με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις και κινητοποιήσεις, που καθιστούν τον πρωτογενή τομέα το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Αγρότες, ελαιοπαραγωγοί, αλιείς ζουν μια πραγματικότητα που δεν χωρά σε δελτία Τύπου: υψηλό κόστος ενέργειας, πίεση από τις αγορές, ζημιές από τον καιρό, αβεβαιότητα για το αύριο. Αυτοί, όπως και άλλα μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, δεν ζητούν αφηγήματα, αλλά πολιτική κάλυψη, η οποία όμως δεν φαίνεται… Στο Μαξίμου, η εικόνα είναι διαφορετική – παρουσιάσεις, δείκτες, επενδυτικά stories, διαρκής αυτοεπιβεβαίωση. Η Ελλάδα «προχωρά», «αναβαθμίζεται», «αλλάζει επίπεδο». Μόνο που αυτή η Ελλάδα αποτελεί περισσότερο μια εικονική πραγματικότητα. Κυρίως στο εσωτερικό, η απόσταση μεγαλώνει, και όσο μεγαλώνει τόσο λιγότερο πείθει η ρητορική της επιτυχίας. Η κυβερνητική αυτάρκεια και αυταρέσκεια έχουν εξελιχθεί σε μέθοδο. Όλα βαίνουν καλώς, όποιος διαφωνεί «γκρινιάζει», όποιος επιμένει στα προβλήματα «υπονομεύει». Την ίδια ώρα, η εγκατάλειψη της υπαίθρου παρουσιάζεται ως φυσική εξέλιξη και η αποδυνάμωση της παραγωγής ως αναγκαία προσαρμογή, χωρίς κανείς να αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη και χωρίς κανείς να βγαίνει από το προστατευμένο περιβάλλον της εικόνας και της προπαγάνδας. Κι όμως, η πραγματικότητα δεν συγχωρεί… Χωριά αδειάζουν, παραγωγικές μονάδες ασφυκτιούν, νέοι φεύγουν γιατί δεν βλέπουν μέλλον. Γενικά, η Ελλάδα της δουλειάς και του μόχθου δεν ζητά χειροκρότημα, αλλά να μην αντιμετωπίζεται ως βάρος και να μην είναι αόρατη… Πάντως, καταγράφεται μια αλλαγή τόνου. Όχι φυσικά στα υπουργικά γραφεία, αλλά χαμηλά, μέσα στην ίδια την κοινωνία, όπου οι διεργασίες πολλαπλασιάζονται. Εκεί όπου η πολιτική δεν παίζεται με σκηνοθεσία, δεν υπάρχουν φόντα, ούτε πρόβες «ενσυναίσθησης», η παρουσία δεν είναι επικοινωνιακή πατέντα, αλλά όρος καθημερινής επιβίωσης. Από τη μια υπάρχει μια κυβέρνηση που μιλά μηχανικά και διαρκώς για το μέλλον, και αδυνατεί να κατανοήσει το παρόν. Μια κυβέρνηση που επικαλείται την «κανονικότητα» και διοικεί μια κοινωνία σε διαρκή κατάσταση επισφάλειας. Από την άλλη, μέσα στον κόπο και στη συλλογική εμπειρία, αναδύεται ως ώριμη η ανάγκη μιας πολιτικής πιο έτοιμης να αναμετρηθεί με το μέλλον, ακριβώς επειδή δεν αποστρέφει το βλέμμα από τη σημερινή πραγματικότητα… Η σύγκρουση εν όψει των επόμενων εκλογών δεν θα είναι απλώς κομματική και δεν παραπέμπει σε μια κλασική διαδικασία εναλλαγής εξουσίας. Όλα δείχνουν ότι αυτό που έρχεται είναι μια πολύ πιο βαθιά σύγκρουση δύο διαφορετικών αντιλήψεων εξουσίας…

Alert για τους βουλευτές, που είναι άφαντοι στις τοπικές κοινωνίες! Ο περιβόητος και πολυαναμενόμενος ανασχηματισμός, το μόνο που θα έχει ως στόχο θα είναι η εσωκομματική τακτοποίηση υποχρεώσεων! Σε εφιάλτη διαρκείας έχουν μεταβληθεί οι φετινές γιορτές για το Μέγαρο Μαξίμου. Τα όσα συμβαίνουν με αφορμή τις αγροτικές κινητοποιήσεις, η απίστευτη ταλαιπωρία των ταξιδιωτών , αλλά και οι επιπτώσεις στις τοπικές οικονομίες και στους ανθρώπους του τουρισμού έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό κλίμα για την κυβέρνηση. Όλα αυτά, μάλιστα, την ώρα που στο Μαξίμου πίστευαν ότι σε αυτές τις γιορτές θα μπορούσαν να ποντάρουν σε ένα θετικό αφήγημα βασισμένο στις μειώσεις της φορολογίας και των μέτρων που ψηφίσθηκαν στον προϋπολογισμό. Ούτε όμως αυτά φαίνεται να λειτούργησαν υπέρ της κυβέρνησης, που είδε ως μη γενόμενη την πληρωμή του ενός ενοικίου , ούτε, βέβαια, τα όσα είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στον προϋπολογισμό, που ξεχάστηκαν σε μια νύχτα. Εάν δε στο τέλος του μήνα οι πολίτες διαπιστώσουν και στην πράξη ότι οι περιβόητες ελαφρύνσεις δεν είναι τίποτε περισσότερο από μερικά ευρώ στην εκκαθάριση του μισθού του Ιανουαρίου, τότε η απογοήτευση θα γίνει ακόμη μεγαλύτερη. Χρεώνουν ανικανότητα Σύμφωνα με τους εκλογικούς αναλυτές, η κυβέρνηση στις επόμενες μετρήσεις κινδυνεύει να χάσει το μόνο σταθερό εκλογικό κοινό που είχε καταφέρει ο Κ. Μητσοτάκης να συσπειρώσει. Αυτό δεν είναι άλλο από τους πολίτες που ψήφισαν τη ΝΔ για να αλλάξει πράγματα και να συγκρουστεί με νοοτροπίες. Εκείνους δηλαδή που είναι υπέρ μιας κανονικότητας στη ζωή τους. Τα όσα πέρασαν χιλιάδες εγκλωβισμένοι στα αυτοκίνητά τους στις εξόδους και ο Γολγοθάς της επιστροφής τους δεν χρεώνονται μόνο στους αγρότες , αλλά πλέον και στην κυβέρνηση, η οποία δεν στάθηκε ικανή ούτε το πρόβλημα να λύσει ούτε τους νόμους να εφαρμόσει. Ένα τεράστιο φιάσκο και μια ανικανότητα της κυβέρνησης είναι η αίσθηση που δημιουργήθηκε μαζί με το θυμό και την αγανάκτηση, και ένα δημοσκοπικό κραχ ίσως επισπεύσει τις εξελίξεις στο κυβερνητικό στρατόπεδο. Θυμώσαμε και τους τελευταίους Όπως τόνιζαν κυβερνητικοί αξιωματούχοι, αυτοί που ταξίδεψαν ήταν το ποσοστό εκείνο που ανήκει στους έχοντες τη δυνατότητα να ταξιδέψουν και παραδοσιακά στηρίζουν τον Κ. Μητσοτάκη. «Αφού καταφέραμε και αυτούς να θυμώσουμε, τότε τα πράγματα είναι κάτι παραπάνω από μη αναστρέψιμα» , έλεγαν έμπειρα στελέχη του συντηρητικού χώρου, που τρέμουν τα όσα έρχονται για το χώρο της ΝΔ. Δεν είναι συμπτωματικό ότι, εκτός από τον πρωθυπουργό που την… έκανε για Κρήτη και όχι για κάποιον άλλον προορισμό που θα τον ταλαιπωρούσε, ούτε καν οι βουλευτές έκαναν τις παραδοσιακές βόλτες τους τις ημέρες των γιορτών . Οι περισσότεροι ήταν κρυμμένοι, ενώ ελάχιστοι πήγαν επισκέψεις σε αστυνομικά τμήματα και νοσοκομεία, όπως συνήθιζαν. Κυβέρνηση θεατής Στη ΝΔ η εκτίμηση είναι ότι πλέον αρχίζουν να χάνουν από παντού. Και από τους αγρότες που έκαναν μεν τη ζωή μαρτύριο στους ταξιδιώτες, αλλά και από τους δεύτερους, που έχουν πλέον βρεθεί απέναντι σε μια κυβέρνηση θεατή, η οποία σέρνεται πίσω από τις εξελίξεις. Οι τοπικές αγορές που είχαν ποντάρει στις γιορτές κατέγραψαν μεγάλες απώλειες. Τουλάχιστον με βάση την εικόνα που είχαν στα μέσα και στα τέλη Νοεμβρίου, οι ακυρώσεις δεν αναπληρώθηκαν και εισοδήματα χάθηκαν. Το Μαξίμου, με αρκετή καθυστέρηση, ψάχνει να δει πώς θα διαχειριστεί και όχι πώς θα λύσει τα ζητήματα, και όταν έρθει η ώρα να κάνει ταμείο θα βρεθεί προ εκπλήξεως, καθώς εκείνο πλέον που χρεώνεται είναι η μη ενσυναίσθηση στα ζητήματα που είχε εκείνο την πρωτοκαθεδρία. Η κυβέρνηση που λειτούργησε στον Έβρο ή στην πανδημία δεν υπάρχει πλέον και μοιάζει περισσότερο με μια κουρασμένη μηχανή που ρετάρει σε κάθε δυσκολία. Η μελαγχολία και η κατήφεια κυριαρχούν στο εσωτερικό της και τα περισσότερα στελέχη της κυβέρνησης έχουν ρίξει… λευκή πετσέτα. Πλέον, ο περιβόητος και πολυαναμενόμενος ανασχηματισμός το μόνο που θα έχει ως στόχο θα είναι η εσωκομματική τακτοποίηση υποχρεώσεων και όχι μια πράξη που θα λειτουργούσε ως επανεκκίνηση. Ο πρωθυπουργός το γνωρίζει, τον σέρνει με διάφορα προσχήματα, αλλά κατά βάθος γνωρίζει ότι δεν θα του λύσει κανένα πρόβλημα...

Ο άνθρωπος που επιχείρησε να αναστήσει ένα ΕΘΝΟΣ και πέθανε με την Ελλάδα στα χείλη του! Κολοκοτρώνης, Πολυζωΐδης, Μαντώ Μαυρογένους, Υψηλάντης και Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης πλαισιώνουν τον μεγάλο αυτόν άνδρα, τον Ιωάννη Καποδίστρια, σε μια φωτό που σχεδίασε η ΑΙ Καποδίστριας: Ο Ηγέτης που φοβήθηκε η Δύση, που μίσησαν οι φατρίες και που τον δολοφόνησε το πρώτο Ψευτορωμαίϊκο! Ο Κυβερνήτης που σήκωσε το Έθνος και τον κατέλυσαν οι υπηρέτες των ξένων. Ο Άγιος της Πολιτικής! Γιατί ο Καποδίστριας έπρεπε να πεθάνει ...για να ζήσει η Ελλάδα! ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ Αυτό το άρθρο – αυτό το ιστορικό αφιέρωμα  – το χρωστούσα κατ’ αρχής στον εαυτό μου. Δεν ήταν μόνο και μόνο επειδή τώρα προβάλλεται και η ταινία του Σμαραγδή. Ήταν πολύ παλιά υπόθεση αυτή η συγγραφή. Μια υπόθεση που ωρίμαζε χρόνια ολόκληρα μέσα μου, όχι ως φιλολογική-ιστορική υποχρέωση, αλλά ως εκείνο το άγραφο χρέος που νιώθει κανείς όταν κοιτάζει κατάματα μια μορφή που έβαλε πλάτη για να σταθεί όρθιο το Γένος και το πλήρωσε με το αίμα του . Γιατί ο Ιωάννης Καποδίστριας δεν ήταν απλώς ένας Κυβερνήτης. Ήταν ένα κεφάλαιο της Ρωμιοσύνης που δεν διαβάστηκε ποτέ όπως έπρεπε. Ο Καποδίστριας, ήταν ο άνθρωπος που, όταν το Έθνος σωριαζόταν εξαντλημένο, ανέλαβε να το σηκώσει. Ήταν εκείνος που πάτησε σε ερείπια και έστησε Πολιτεία. Ήταν ο διπλωμάτης που τιμήθηκε στα ευρωπαϊκά συνέδρια, αλλά στην πατρίδα του αντιμετώπισε όχι μόνο τη φτώχεια και την ανομία, αλλά και το δηλητήριο των φατριών. Και γι’ αυτό ακριβώς ο πρόλογος που γράφεται εδώ δεν μπορεί να είναι ουδέτερος. Διότι η ίδια η αλήθεια του Καποδίστρια δεν είναι ουδέτερη. Σήμερα, το κείμενο αυτό δεν γράφεται ούτε για να χαϊδέψει συνειδήσεις, ούτε για να συμπληρώσει ένα ακόμα άρθρο της επετείας. Γράφεται για να αποκαταστήσει την προδομένη μνήμη ενός ανθρώπου που δεν συγκρίνεται με κανέναν από όσους πέρασαν πριν ή μετά από την ελληνική πολιτική σκηνή. Αλλά κυρίως, γράφεται για να τελειώσουμε επιτέλους με τον μύθο ότι «τον έφαγαν τα πάθη της εποχής». Όχι. Δεν τον έφαγαν τα...πάθη της εποχής. Αυτή είναι η απόλυτη γραμμή που απαίτησε η Βρετανία για να σκεπάσει τις πομπές της. Τον έφαγαν όσοι δεν άντεξαν την εντιμότητά του . Τον έφαγαν όσοι δεν ήθελαν Ελλάδα . Τον έφαγαν όσοι υπηρετούσαν ξένα συμφέροντα μέσα στο σώμα της πατρίδας. Και γι’ αυτό το αφιέρωμα δεν είναι απλώς ιστορικό. Είναι μια υπόμνηση ότι, όταν η Ελλάδα είχε τον αληθινό Ηγέτη της, τον σκότωσαν εκείνοι που προτιμούσαν μια χώρα γονατισμένη και εξαρτημένη . Αυτό είναι το χρέος το δικό μου, που έφτασε η ώρα να πληρωθεί με λόγο. Με καθαρό λόγο. Με λόγο ρωμαίϊκο και ξάστερο , όχι με λόγο "Ψευτορωμαίϊκο" που βρίθει νεολογισμούς και αφηρημένες έννοιες. Με λόγο όπως ακριβώς άξιζε σε εκείνον τον άνδρα που έγινε εφιάλτης στα όνειρα των δυνατών... Η Ιστορία έχει μια παράξενη μνήμη. Δεν θυμάται πάντα τους πολλούς, αλλά δεν ξεχνά ποτέ τους λίγους που στάθηκαν στο ύψος της. Και ο Καποδίστριας ήταν ένας τέτοιος "λίγος ", από εκείνους που εμφανίζονται μονάχα όταν οι λαοί έχουν φτάσει στον ύστατο κατήφορο. Όταν πάτησε το πόδι του στην Ελλάδα το 1828, δεν παρέλαβε κανένα κράτος. Παρέλαβε μια ανοχύρωτη έκταση πόνου, μια γη κουρασμένη, ρημαγμένη, μισοκαμμένη από πολέμους, εμφυλίους, ληστές, πείνα, αρρώστιες. Παρέλαβε προκρίτους που θεωρούσαν την εξουσία ιδιοκτησία , καπεταναίους που είχαν μπερδέψει την πατρίδα με την κλεφτουριά, φατρίες που απαιτούσαν “μερίδια” , ξένους που απαιτούσαν “ υπογραφές υποτέλειας ”. Και όμως. Απέναντι σε όλα αυτά, ένας άνθρωπος σηκώθηκε όρθιος. Ένας άνθρωπος που δεν είχε ανάγκη την Ελλάδα γιατί η Ευρώπη ολόκληρη τον σεβόταν, τον ζητούσε, τον θαύμαζε. Αλλά η Ελλάδα είχε ανάγκη εκείνον , και αυτός το ήξερε. Δεν ήρθε για δόξες. Ήρθε για χρέος. Εδώ λοιπόν αρχίζει η ιστορία που αποσιωπήθηκε. Πώς ο Ιωάννης Καποδίστριας προσπάθησε να χτίσει κράτος από το μηδέν, και πώς οι ίδιοι οι Έλληνες εκείνης της εποχής —ή μάλλον οι φατρίες που λυμαίνονταν το Γένος— μετατράπηκαν σε όργανα των ξένων Δυνάμεων για να τον σταματήσουν. Γιατί το έργο του δεν ήταν απλώς διοικητικό. Ήταν επικίνδυνο. Ήταν επαναστατικό με τον μοναδικό τρόπο που τρομάζει τα διεφθαρμένα συστήματα εξουσιών. Εκείνος δεν ήθελε να μοιράσει αξιώματα, ήθελε να μοιράσει Πατρίδα. Γι’ αυτό και η διακυβέρνησή του δεν είναι ένα τεχνικό κεφάλαιο της ιστορίας, αλλά η στιγμή όπου η Ελλάδα όντως είχε την ευκαιρία να γίνει Ρωμιοσύνη οργανωμένη, ελεύθερη, αναστημένη — και την έχασε. Ή μάλλον, της την έκλεψαν Από εδώ ξεκινάμε: Από το γιατί ο Καποδίστριας έφτασε ως την Ελλάδα, τι είδε, τι άγγιξε, τι σήκωσε και ποιοι ήταν αυτοί που δεν άντεξαν το φως του. Γιατί για να καταλάβουμε ποιοι τον δολοφόνησαν , πρέπει πρώτα να δούμε ποιόν δολοφόνησαν .... 1. Από την Κέρκυρα στην Ευρώπη των Αυτοκρατοριών (1776–1809) Η γέννηση ενός "Ευρωπαίου" Έλληνα Ο Ιωάννης Αντώνιος Καποδίστριας γεννήθηκε στην Κέρκυρα το 1776, σε μία από τις πιο ταραγμένες εποχές της ευρωπαϊκής ιστορίας . Η Κέρκυρα του 18ου αιώνα δεν ήταν απλώς ένα νησί στην άκρη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ήταν ένα πολύχρωμο σταυροδρόμι ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή, μία μικρογραφία του κόσμου που θα καθόριζε τη ζωή του μελλοντικού Κυβερνήτη της Ελλάδας . Ενετοκρατούμενη ακόμη, αλλά βαθιά ελληνική στο ήθος της , η Κέρκυρα παρείχε σε έναν νεαρό Έλληνα τη σπάνια δυνατότητα να ανατραφεί μέσα σε ένα περιβάλλο ν όπου οι γλώσσες, οι κουλτούρες και οι πολιτικές επιρροές συνυπήρχαν σε έναν αδιάκοπο διάλογο. Μέσα σε αυτήν την ατμόσφαιρα ανατράφηκε ο Ιωάννης . Γόνος αριστοκρατικής οικογένειας, με ρίζες που ανάγονταν στη βυζαντινή παράδοση και στην ορθόδοξη ελληνική ευγένεια , ο νεαρός Καποδίστριας μεγάλωσε σε έναν κόσμο που δεν γνώριζε εσωστρέφεια. Η Κέρκυρα, με τα γυμνάσια, τις λατινικές και ιταλικές επιρροές, την άμεση επαφή με την ιταλική χερσόνησο και τα πνευματικά ρεύματα της Δύσης, του άνοιξε από νωρίς τον ορίζοντα. Ενώ ο υπόλοιπος Ελληνισμός ζούσε στην ασφυκτική σκιά της Οθωμανικής κυριαρχίας , η Κέρκυρα τον μύησε σε έναν κόσμο όπου ο Έλληνας μπορούσε ακόμη να σκέπτεται, να μορφώνεται και να σχεδιάζει. Από πολύ νωρίς ανεδείχθη σε μαθητή με εξαιρετικές επιδόσεις . Η οικογένειά του, αντιλαμβανόμενη τις πνευματικές του δυνατότητες, φρόντισε να του εξασφαλίσει ανώτερη παιδεία. Ο Ιωάννης σπούδασε Ιατρική, Φιλοσοφία και Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας, ένα από τα παλαιότερα και λαμπρότερα πανεπιστήμια της Ευρώπης . Η επιλογή της Ιατρικής δεν ήταν τυχαία. Η ιατρική επιστήμη απαιτεί αυστηρή παρατήρηση, μεθοδικότητα, πειθαρχία, καθώς και βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης φύσης . Χαρακτηριστικά που θα τον συνόδευαν και ως πολιτικό και ως διπλωμάτη. Κατά την παραμονή του στην Ιταλία ήρθε σε επαφή με τις μεγάλες ιδέες της εποχής . Τον Διαφωτισμό, τον ορθολογισμό, τις θεωρίες περί κοινωνικής σύμβασης , αλλά και τις κριτικές τους. Σε αντίθεση όμως με πολλούς σύγχρονούς του, που είτε γοητεύθηκαν άκριτα από τον δυτικό ορθολογισμό είτε τον απέρριψαν στο όνομα μιας αμυντικής παράδοσης, ο Καποδίστριας διαμόρφωσε μία ισορροπημένη οπτική . Αναγνώριζε την αξία των θεσμών, της νομιμότητας, της οργάνωσης και της επιστήμης, αλλά παρέμενε βαθιά προσηλωμένος στην ορθόδοξη πνευματικότητα και στον ελληνικό τρόπο του πολιτεύεσθαι. Για εκείνον, η δύναμη ενός κράτους δεν έγκειται μόνο στα συντάγματα και στις διακηρύξεις, αλλά πρωτίστως στην ηθική συγκρότηση του λαού και στην ποιότητα της διοίκησής του. Όταν επέστρεψε στην Κέρκυρα, στα τέλη της δεκαετίας του 1790 , βρήκε ένα νησί ριγμένο στη δίνη των μεγάλων ευρωπαϊκών ανακατατάξεων . Η πτώση της Βενετίας και η έλευση των Γάλλων δημοκρατικών, η μετέπειτα εκστρατεία του ρωσο-οθωμανικού στόλου υπό τον Ρώσο ναύαρχο Φιοντόρ Φιοντόροβιτς Ουσακώφ και η ίδρυση της Επτανήσου Πολιτείας ( Επτάνησος Πολιτεία, 1800–1807 ), υπό τη συλλογική προστασία της Ρωσίας και της Υψηλής Πύλης , δημιούργησαν ένα εντελώς νέο πολιτειακό πλαίσιο. Στο πλαίσιο αυτό, ο Καποδίστριας δεν έμεινε θεατής. Το 1799 ανέλαβε καθήκοντα στην Επιτροπή Υγείας της Κέρκυρα ς. Εκεί, η ιατρική του κατάρτιση συνάντησε την οργανωτική του ικανότητα. Αντιμετώπισε κινδύνους επιδημιών, οργάνωσε μέτρα δημόσιας υγείας και κέρδισε την εμπιστοσύνη τόσο του τοπικού πληθυσμού όσο και των ρωσικών αρχών. Η δράση του δεν ήταν απλώς τεχνική. Ήταν βαθύτατα ανθρωποκεντρική . Ο Καποδίστριας δεν έβλεπε αριθμούς, αλλά ανθρώπους. Σε μία εποχή όπου η ζωή του απλού ανθρώπου εθεωρείτο αναλώσιμη, εκείνος υπερασπιζόταν την αξία της ως αυτονόητο αξίωμα. Η αναγνώρισή του υπήρξε ταχεία. Σύντομα κλήθηκε να αναλάβει πιο υπεύθυνα καθήκοντα στην διοίκηση της Επτανήσου Πολιτείας, του πρώτου, έστω υποτυπώδους, ελληνικού κρατικού μορφώματος μετά την Άλωση . Υπηρέτησε ως γραμματέας της Γερουσίας και επιφορτίσθηκε με ζητήματα εξωτερικών υποθέσεων. Στην πράξη, διαχειριζόταν τις σχέσεις της μικρής αυτής πολιτείας με τη Ρωσία, την Υψηλή Πύλη, τις δυνάμεις της Αδριατικής και της Μεσογείου. Εκεί αναδείχθηκε για πρώτη φορά το μεγάλο του χάρισμα : Η ικανότητα να σκέπτεται με όρους κρατικής υπόστασης ακόμη και όταν το κράτος είναι μικρό, εύθραυστο και εξαρτημένο . Για τον Καποδίστρια, η Επτάνησος Πολιτεία δεν ήταν απλώς ένα νομικό μόρφωμα υπό ξένη επικυριαρχία. Ήταν ένα εργαστήριο . Ένα πρότυπο για το πώς θα μπορούσε να οργανωθεί μία ευρύτερη ελληνική πολιτεία στο μέλλον. Η δράση του στα Επτάνησα προσέλκυσε την προσοχή της ρωσικής αυτοκρατορικής αυλής. Οι αναφορές των Ρώσων αξιωματούχων κάνουν λόγο για έναν Έλληνα με σπάνια διοικητική ικανότητα, πολιτική διορατικότητα και απόλυτη ακεραιότητα. Δεν άργησε, λοιπόν, να κληθεί στην Αγία Πετρούπολη, όπου θα εγκαινιαζόταν η δεύτερη και καθοριστική φάση της ζωής του : Η πορεία του από την επαρχιακή διοίκηση της Επτανήσου Πολιτείας στα ύπατα κλιμάκια της ρωσικής διπλωματίας. Από την Κέρκυρα, από ένα σύμπλεγμα νησιών που προσπάθησαν για λίγο να υπάρξουν ως αυτόνομη πολιτεία μέσα στην τρικυμία των αυτοκρατοριών , ο Ιωάννης Καποδίστριας ξεκινούσε την άνοδο προς την καρδιά της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής. Ένας Έλληνας, γέννημα θρέμμα του Ιονίου, με παιδεία ρωμαϊκή-ελληνική, ψυχή ορθόδοξη και ευρωπαϊκό ορίζοντα , ετοιμαζόταν να γίνει όχι απλώς ανώτατος διπλωμάτης, αλλά ο πρώτος πραγματικά Ευρωπαίος Έλληνας της νεότερης ιστορίας. Με αυτή την πνευματική και πολιτική προίκα θα περάσει το κατώφλι της ρωσικής αυτοκρατορικής αυλής. Εκεί, στα ανάκτορα της Αγίας Πετρουπόλεως, θα αρχίσει να σμιλεύεται ο άνθρωπος που αργότερα θα αναλάβει να συγκροτήσει το πρώτο ελληνικό κράτος. Αλλά πριν από την Ελλάδα, ο Καποδίστριας θα μάθει να διοικεί αυτοκρατορία . Και αυτό θα σφραγίσει για πάντα τον τρόπο με τον οποίο θα αντιληφθεί την έννοια του κράτους, της πολιτείας και της εθνικής ανεξαρτησίας. 2. Η ραγδαία άνοδος: Ο Καποδίστριας ως κορυφαίος Ευρωπαίος διπλωμάτης (1809–1822) Από την Αγία Πετρούπολη στο συνέδριο της Βιέννης – Η πορεία ενός Έλληνα στην καρδιά των αυτοκρατοριών Όταν ο Ιωάννης Καποδίστριας έφθασε στην Αγία Πετρούπολη το 1809, η Ευρώπη βρισκόταν σε κατάσταση αναβρασμού που δύσκολα φαντάζεται ο σύγχρονος άνθρωπος . Ο Ναπολέων είχε μετατρέψει σχεδόν όλη την ήπειρο σε πεδίο μιας διαρκούς αναμέτρησης με την Αυστρία, την Πρωσία και τη Ρωσία με αποτέλεσμα η παλαιά ισορροπία των αυτοκρατοριών να καταρρεύσει και κάθε κίνηση μπορούσε να αλλάξει το πρόσωπο της ηπείρου . Στον κόσμο αυτόν των απόλυτων αψβουργικών βασιλέων, των σιδερένιων καγκελαρίων και των απέραντων στρατών, λίγοι θα περίμεναν ότι ένας Έλληνας από την Κέρκυρα θα αναρριχόταν σε θέση ισχύος τέτοια ώστε να επηρεάσει την τύχη των κρατών. Η άνοδος του Καποδίστρια υπήρξε αστραπιαία. Η ρωσική αυλή, ιδίως ο Τσάρος Αλέξανδρος ο Α’ , διέκριναν από την πρώτη στιγμή σε αυτόν έναν άνθρωπο που συνδύαζε ήθος, επιστημονική οξύτητα και πολιτική διορατικότητα . Δεν ήταν τυχαίο ότι, σε αντίθεση με άλλους που κολάκευαν για να υποδεχθούν εύνοιες , ο Καποδίστριας παρουσίαζε εαυτόν με σεμνότητα και αυστηρότητα . Ο Αλέξανδρος , ο οποίος αναζητούσε όχι απλώς δυνατούς συμβούλους, αλλά χαρακτήρες ικανούς να διαχειρισθούν μία ήπειρο που φλεγόταν, βρήκε στον Έλληνα έναν συνεργάτη που του ενέπνεε απόλυτη εμπιστοσύνη. Από το 1810 ο Καποδίστριας εντάσσεται στο ρωσικό υπουργείο των Εξωτερικών και, μέσα σε ελάχιστα χρόνια, μπαίνει στον στενό κύκλο των υψηλών διπλωματών του ρωσικού κράτους . Δεν λειτουργούσε ως απλός υπάλληλος. Σκεπτόταν, ανέλυε, συνέτασσε μνημόνια για τα μείζονα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής και . Τα κείμενά του, που σώζονται σε αρχεία της Ρωσίας και της Ελβετίας, αποδεικνύουν έναν άνθρωπο με βαθιά κατανόηση του ευρωπαϊκού συστήματος ισορροπιών, αλλά και μια σπάνια ικανότητα να προβλέπει τις συνέπειες των εξελίξεων. Η μεγάλη στιγμή: Ο πόλεμος του 1812 και ο ρόλος του Καποδίστρια Κατά την εκστρατεία του Ναπολέοντα στη Ρωσία (1812) , ο Καποδίστριας ανέλαβε κρίσιμες αποστολές συντονισμού και διαπραγματεύσεως. Επισήμως ήταν διπλωμάτης. Ανεπισήμως ήταν ο άνθρωπος που προσπαθούσε να συγκρατήσει συμμαχίες , να προλάβει διαρρήξεις, να ενημερώνει τον Τσάρο με ακρίβεια σχεδόν στρατιωτικού επιτελείου. Ο Τσάρος τον εμπιστευόταν όχι για τις ευγενικές του λέξεις, αλλά για την ακρίβεια των αναλύσεών του. Η Ρωσία κέρδισε χρόνο, ο Ναπολέων βυθίσθηκε στο χιόνι και η Ευρώπη άρχισε να αλλάζει ξανά τροχιά . Ο Καποδίστριας βρέθηκε μέσα σε όλο αυτό το γιγαντιαίο μεταίχμιο, όχι ως παθητικός παρατηρητής αλλά ως ενεργός διαμορφωτής. Η κορύφωση: Το Συνέδριο της Βιέννης (1814–1815) Η εποχή απαιτούσε ανθρώπους ικανούς να συνομιλήσουν με τον Μέττερνιχ, τον Κάσλρεϊ, τον Χάρντενμπεργκ, τους γίγαντες της διπλωματίας . Και πράγματι, στο Συνέδριο της Βιέννης —τη μεγαλύτερη διπλωματική σύναξη της νεότερης Ευρώπης— ο Καποδίστριας έλαμψε. Εκεί, οι μεγάλες αυτοκρατορίες προσπάθησαν να ανασυγκροτήσουν μια ολόκληρη ήπειρο μετά την πτώση του Ναπολέοντα . Η Ρωσία, η Αυστρία, η Πρωσία και η Βρετανία αναζητούσαν μια νέα ισορροπία που θα απέτρεπε μελλοντικούς πολέμους. Ο Έλληνας διπλωμάτης είχε ένα διπλό καθήκον . Πρώτον, να εξασφαλίσει τα συμφέροντα της Ρωσίας. Δεύτερον και εξίσου σημαντικό για εκείνον, να προετοιμάσει το έδαφος για το μέλλον της Ελλάδας. Στο Συνέδριο της Βιέννης, ο Καποδίστριας δεν μίλησε ποτέ ανοιχτά για την υπόδουλη πατρίδα του — το απαγόρευε η θέση του . Ωστόσο, έκανε κάτι άλλο, μεταχειριζόμενος τη διπλωματία.  Μίλησε για τα δικαιώματα των εθνών, για την ανάγκη προστασίας των λαών από την αυθαιρεσία, για την αξία της ιστορικής μνήμης και κυρίως, για τον ρόλο της Ορθόδοξης Ανατολής στην Ευρώπη. Τα μνημόνια του, ιδίως o «Περί Ανατολικού Ζητήματος» φάκελος , θεωρούνται από όλους τους ιστορικούς πρόδρομοι των μετέπειτα ευρωπαϊκών συζητήσεων για την ελευθερία των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο Κάσλρεϊ ( Robert Stewart, υποκόμης Castlereagh 1769-1822 ) , o μέγας αυτός διπλωμάτης δεν τον συμπάθησε ποτέ . Τον θεωρούσε «υπερβολικά ευφυή» και «βάναυσα ανεξάρτητο» και μή...διαχειρίσιμο . Ο Μέττερνιχ τον προσεγγίζει με καχυποψία, διότι βλέπει σε αυτόν έναν άνθρωπο που πιστεύει στη ζωή των εθνών, όχι στη διατήρηση της αυστριακής ισορροπίας με κάθε κόστος. Αλλά ο Τσάρος Αλέξανδρος Α’ συνέχιζε να τον εμπιστεύεται απόλυτα . Και η φήμη του Έλληνα διπλωμάτη εξαπλωνόταν σε όλη την Ευρώπη. Η θέση του ως Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Το 1816 διορίζεται επίσημα συν-διευθυντής (και ουσιαστικά συν-υπουργός) του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών. Εκεί φθάνει στην κορυφή της διπλωματικής ιεραρχίας, σε θέση που κανείς Έλληνας δεν είχε ποτέ κατέχει. Ακόμη και οι Άγγλοι σχολιαστές της εποχής, εχθρικοί απέναντί του, γράφουν: «Είναι ένας από τους πλέον φωτεινούς νόες της Ευρώπης, αλλά επικίνδυνος διότι πιστεύει εις αρχάς» Η φράση αυτή είναι η επιτομή του χαρακτήρα του . Στη Ρωσία έγινε ο αρχιτέκτων της εξωτερικής πολιτικής στο θέμα της Ελβετίας ( όπου έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη θέσπιση του ομοσπονδιακού πολιτεύματος ), των Βαλκανίων, της πρώτης φάσης του Ανατολικού Ζητήματος , των σχέσεων με την Αυστρία και την Πρωσία, ακόμη και της Ιταλίας και της Γερμανίας! Αλλά το σημαντικότερο ήταν άλλο.  Ο Καποδίστριας διαμόρφωσε την ιδέα της "Ευρώπης των Εθνών" πριν ακόμη αυτή υπάρξει . Πίστευε δηλαδή στην εθνική αυτοδιάθεση, αλλά όχι όμως και στην αναρχική επανάσταση . Πίστευε στην ισορροπία των κρατών, αλλά όχι στην τυφλή διατήρηση της παλαιάς τάξης . Μ’ άλλα λόγια, πίστευε στη συνεργασία, αλλά όχι στην υποτέλεια. Όμως, η ίδια η Ευρώπη, σε μεγάλο βαθμό, δεν ήταν έτοιμη ακόμη για τις ιδέες του. Η παραίτηση – Το ελληνικό ζήτημα γίνεται προσωπική του υπόθεση Όταν ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση του 1821, ο Καποδίστριας βρέθηκε σε μια αβάσταχτα δύσκολη θέση . Ηταν Έλληνας, βαθύτατα πατριώτης, αλλά υπηρετούσε μια αυτοκρατορία που —προσωρινά— δεν ήθελε να συγκρουστεί με την Οθωμανική Πύλη. Ο Αλέξανδρος ο Α’ τον πίεσε να καταδικάσει την Επανάσταση αλλά ο Καποδίστριας αρνήθηκε . Και ενώ εξωτερικά φάνηκε πως συμμορφώθηκε, στην πραγματικότητα άρχισε να οργανώνει το ευρωπαϊκό έδαφος ώστε η Επανάσταση να μην συντριβεί. Οι Άγγλοι και ο Μέτερνιχ το κατάλαβαν γρήγορα. Το ίδιο και ο Τσάρος . Όλοι πίστεψαν πως επειδή στήθηκε πρόχειρα η επανάσταση - έτσι νόμιζαν - σίγουρα θα κατέρρεε από την δυναμική του οθωμανικού στρατού . Δεν υπολόγιζαν όμως σωστά, αγνοώντας πως την εποχή που ξέσπασε η Επανάσταση, η Οθωμανία είχε ανοίξει…πολλαπλά μέτωπα. Το 1822, με μια παραίτηση που συγκλόνισε την ευρωπαϊκή διπλωματία, ο Καποδίστριας εγκατέλειψε το ύπατο αξίωμα της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής για να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στην υπόθεση της Ελλάδας. Σαφέστατα και δεν το έκανε από φιλοδοξία. Το έκανε από χρέος. Και από εκείνη τη στιγμή, η Ευρώπη έχασε έναν από τους μεγαλύτερους διπλωμάτες της και η Ελλάδα απέκτησε —επιτέλους— τον άνθρωπο που θα την κρατούσε ζωντανή στα τραπέζια των ισχυρών. 3. Ο Ελβετός φίλος και χρηματιστής – Jean-Gabriel Eynard Η συγκλονιστική φιλία που ένωσε την Ελβετία με τον υπόδουλο Ελληνισμό και κρατούσε ζωντανή την Επανάσταση όταν η Ευρώπη την εγκατέλειψε Στους αιώνες που ακολουθούν, σπανίζουν οι στιγμές όπου η ιστορία ενός έθνους διασταυρώνεται με τη ζωή ενός ανθρώπου από μια άλλη χώρα, τόσο βαθειά ώστε το όνομά του να γίνει σύμβολο αφοσίωσης και γενναιοδωρίας . Ο Jean-Gabriel Eynard , Ελβετός τραπεζίτης από τη Γενεύη, υπήρξε όχι απλώς ο πιο σημαντικός φιλέλληνας της Ευρώπης, αλλά ο προσωπικός φίλος, ο βοηθός, ο σύμβουλος και ο οικονομικός «πνεύμονας» του Ιωάννη Καποδίστρια σε όλες τις κρίσιμες στιγμές της ζωής του. Η πρώτη γνωριμία – Η Ελβετία ως δοκιμαστικό πεδίο του Καποδίστρια Η γνωριμία τους έγινε το 1814, όταν ο Καποδίστριας, ως υψηλόβαθμος διπλωμάτης της ρωσικής αυτοκρατορίας, ανέλαβε την αποστολή να αποκαταστήσει την Ελβετία μετά τις ναπολεόντειες καταστροφές. Η χώρα των Άλπεων ήταν σκορπισμένη σε φατρίες, διαιρεμένη σε καντόνια, βαθιά τραυματισμένη από δεκαετίες αναταραχής. Ο Καποδίστριας, με έναν τρόπο που οι ίδιοι οι Ελβετοί ακόμη θυμούντα ι, ένωσε τα ανταγωνιστικά καντόνια, συνέταξε μαζί τους ένα πρόπλασμα συντάγματος, σταθεροποίησε την πολιτική τους ζωή και θεμελίωσε την ουδετερότητα που ακόμη και σήμερα αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της ελβετικής ταυτότητας. Ο Eynard ήταν τότε ήδη μια εξέχουσα μορφή: Τραπεζίτης, επιχειρηματίας, μέλος της εύρωστης γενεάλειας τάξης, με σημαντικές διεθνείς διασυνδέσεις . Γοητεύθηκε από τον Έλληνα διπλωμάτη όχι για το αξίωμά του, αλλά για το ήθος του. Οι Ελβετοί είδαν στον Καποδίστρια έναν άνθρωπο που δεν προσέγγιζε τα προβλήματα με δύναμη, αλλά με πειθαρχημένη λογική, αλήθεια και ταπεινή ευγένεια. Η φιλία των δύο ανδρών άρχισε αμέσως . Σώζονται δεκάδες επιστολές όπου ο Eynard μιλά για τον Καποδίστρια με βαθύ σεβασμό, σχεδόν με θαυμασμό, γράφοντας κάποτε: «Είναι ο μόνος άνθρωπος που ευλόγησε ο Θεός για να συνενώσει λαούς χωρίς να χρησιμοποιήσει βία.» Ο Eynard μαθαίνει για την Ελληνική Επανάσταση – και επιλέγει πλευρά Όταν το 1821 ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση, ο Eynard ήταν από τους πρώτους στην Ευρώπη που συνειδητοποίησαν το μέγεθος του ιστορικού γεγονότος. Όχι επειδή ήταν ήδη φιλέλληνας, αλλά επειδή ήξερε ποιος ήταν ο Καποδίστριας . Για τον Eynard, το ελληνικό ζήτημα δεν ήταν μια εξωτική εξέγερση ενός μακρινού λαού· ήταν η υπόθεση της πατρίδας ενός φίλου, ενός ανθρώπου τον οποίο εκτιμούσε όσο λίγους. Οι επιστολές του Eynard εκείνης της περιόδου είναι συγκλονιστικές. Γράφει, απευθυνόμενος στον Έλληνα φίλο του: «Αν η πατρίδα σου επιζήσει, θα οφείλεται στην πίστιν σου και στο όνειρό σου για αυτήν.» Και ακόμη: «Η Ευρώπη είναι κουφή μπροστά στο αίμα των Ελλήνων. Εγώ δεν θα είμαι.» Η οικονομική σωτηρία του Αγώνα – Τα εμβάσματα, τα όπλα, τα πολεμοφόδια Ο Eynard δεν περιορίστηκε σε λόγια συμπάθειας. Σε μια εποχή όπου οι Μεγάλες Δυνάμεις κρατούσαν διστακτική στάση, όπου οι Φαναριώτες υπονόμευαν τον συλλογικό σκοπό, και όπου τα αγγλικά δάνεια βούλιαζαν την Ελλάδα στη χρεοκοπία, ο Ελβετός τραπεζίτης έθεσε σε κίνηση το προσωπικό του δίκτυο και άρχισε να στέλνει χρήματα, τρόφιμα, φάρμακα, στολές, πολεμοφόδια, ακόμη και πυροβόλα. Σε πολλές περιπτώσεις, η ίδια Επανάσταση —χωρίς καμία υπερβολή— θα είχε καταρρεύσει χωρίς τη δική του συνδρομή. Σε επιστολή του ο Κοραής αναφέρει ότι «ο Εϋνάρδος είναι ο αληθής ευεργέτης της Ελλάδος». Κι όμως, ακόμη και ο Κοραής δεν γνώριζε το βάθος της προσφοράς του. Στο μεταξύ, ο Eynard πλήρωσε τον εξοπλισμό για τον στρατό της Πελοποννήσου, ενίσχυσε την άμυνα της Ύδρας , χρηματοδότησε πολλούς από τους πρόσφυγες που κατέφυγαν στα Επτάνησα, συνέδραμε στις σπουδές νέων Ελλήνων στην Ευρώπη, μέχρι που κάλυπτε με δικά του κεφάλαια τα έξοδα πολλών διπλωματικών αποστολών. Κσι το πιο σημαντικό; Ποτέ δεν ζήτησε ανταλλάγματα για οτιδήποτε έπραττε για την επαναστατημένη Ελλάδα… Ο άνθρωπος που στήριξε τον Καποδίστρια όταν αυτός παραιτήθηκε Το 1822, όταν ο Καποδίστριας παραιτήθηκε από το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών και αφοσιώθηκε στην υπόθεση της Ελλάδας, βρέθηκε ουσιαστικά χωρίς μισθό, χωρίς οικονομικά μέσα, χωρίς πόρους. Τότε ο Eynard παρενέβη ως αληθινός φίλος! Πλήρωνε μέρος των προσωπικών εξόδων του, χρηματοδοτούσε τις περιοδείες και τις συναντήσεις του, τον ενίσχυε με δάνεια που ποτέ δεν ζήτησε να του επιστραφούν και άλλα παρόμοια. Για τον Eynard, ο Καποδίστριας ήταν ο εκλεκτός της ιστορίας. Και ήξερε πολύ καλά ο Ελβετός πως η Ευρώπη,  χρειαζόταν τα μάλα έναν τέτοιο άνδρα. Η στιγμή της κορύφωσης – Η εκλογή του Καποδίστρια ως Κυβερνήτη της Ελλάδας Όταν το 1827 η Γ’ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας εξέλεξε ομοφώνως τον Ιωάννη Καποδίστρια ως πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας, ο Eynard ήταν το πρώτο πρόσωπο εκτός Ελλάδας που το έμαθε . Και ήταν από τους λίγους που κατάλαβαν το βάρος εκείνης της στιγμής. Το γράφει ο ίδιος λέγοντας: «Ο κόσμος νομίζει ότι κέρδισε η Ελλάς. Εγώ ξέρω ότι κέρδισε η Ευρώπη.» Ο Ελβετός τραπεζίτης πίστευε πως με τον Καποδίστρια η Ελλάδα θα γινόταν ένα σταθερό κράτος και θα έπαιζε καθοριστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή ισορροπία. Και στάθηκε δίπλα του σε κάθε βήμα της κυβερνητικής του πορείας. Μετά τη δολοφονία – Η θλίψη ενός φίλου που έχασε κομμάτι της ψυχής του Η δολοφονία του Καποδίστρια το 1831, υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα σοκαριστικά γεγονότα στην Ευρώπη . Για τον Eynard όμως, ήταν μια προσωπική καταστροφή. Όταν έμαθε το νέο, έγραψε: «Έφυγε εκείνος που δεν μοιάζει με κανέναν. Έφυγε ο καλύτερος άνθρωπος που γνώρισα ποτέ…» Μετά τον θάνατο του Καποδίστρια, ο Eynard δεν έκλεισε ποτέ τον φάκελο «Ελλάδα». Για χρόνια ολόκληρα συνέχισε να βοηθά οικογένειες Ελλήνων, στηρίζει σχολεία, χρηματοδοτεί τυπογραφεία και βιβλία, ενισχύει ορφανοτροφεία, παρέχει υποτροφίες. Έφυγε από τη ζωή το 1863, έχοντας αφιερώσει σαράντα χρόνια στον Ελληνισμό. Η Ελλάδα του οφείλει μια τιμή που μόνο οι μεγάλοι ευεργέτες αξίζουν. Αλλά ποιός να του τη δώσει άραγε; Οι Ψευτορωμιοί που κάθε μέρα που περνάει, σκάβουν το λάκκο της πατρίδας; Το νόημα της φιλίας τους για την ιστορία Η σχέση Καποδίστρια – Eynard δεν ήταν απλώς μια προσωπική φιλία . Ήταν η απόδειξη ότι η Ελλάδα, ακόμη και μέσα στην πιο σκοτεινή της περίοδο, είχε συμμάχους όχι επειδή ζητούσε ελεημοσύνη, αλλά επειδή διέθετε ανθρώπους άξιους να εμπνεύσουν την Ευρώπη. Αυτή η φιλία στήριξε έναν ολόκληρο Αγώνα. Αυτή η φιλία, θα μπορούσα να πω πως  “γέννησε” ένα κράτος . Και αυτή η φιλία δείχνει ότι οι πραγματικοί σύμμαχοι δεν αγοράζονται. Τους εμπνέεις με την δική σου αξία. 4. Η Ελληνική Επανάσταση και ο άνθρωπος που την «κράτησε ζωντανή» στην Ευρώπη (1821–1827) Η διπλωματία ως όπλο, η ηθική ως ασπίδα – Ο Καποδίστριας μόνος απέναντι στους μονάρχες της Ευρώπης Όταν ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση το 1821, ο Ιωάννης Καποδίστριας ήταν ήδη μία από τις εξέχουσες φυσιογνωμίες της ευρωπαϊκής διπλωματίας . Είχε υπηρετήσει στο Συνέδριο της Βιέννης, είχε σχεδιάσει το ελβετικό πολιτειακό σύστημα, είχε συμβουλεύσει τον Τσάρο στα πιο κρίσιμα ζητήματα, και είχε διαμορφώσει ένα διεθνές κύρος που δεν διέθετε κανένας Έλληνας της εποχής. Όμως το κύρος αυτό, αντί να λειτουργήσει ως μοχλός, μετατράπηκε σε σταυρό. Γιατί η Ευρώπη του 1821 δεν ήταν έτοιμη να δεχθεί την Ελληνική Επανάσταση. Η Ιερά Συμμαχία, η μεγάλη συμμαχία των μοναρχών , είχε συμφωνήσει να συντρίβει κάθε επαναστατική κίνηση, ανεξαρτήτως περιεχομένου ή δικαίου. Ο Μέττερνιχ, ο αρχιτέκτονας της συντήρησης, έβλεπε στην Επανάσταση όχι έναν λαό που αγωνιζόταν για την ελευθερία του, αλλά τον κίνδυνο της επέκτασης των ιδεών του 1789. Ο Τσάρος Αλέξανδρος Α’ είχε μετατοπισθεί σε αυστηρή συντηρητική γραμμή. Η Αγγλία δεν ήθελε διατάραξη του γεωπολιτικού ισοζυγίου στην Ανατολική Μεσόγειο ενώ η Γαλλία δίσταζε. Ο Καποδίστριας, βαθιά Έλληνας στην ψυχή του και βαθιά χριστιανός στο ήθος του , βρέθηκε μπροστά σε μια τραγική ηθική δοκιμασία: Να υπογράψει το πολιτικό θάνατο της πατρίδας του ή να θυσιάσει την ευρωπαϊκή του καριέρα; Η μεγάλη άρνηση – Ο Έλληνας που δεν υπέγραψε τον θάνατο της Ελλάδας Ο Τσάρος Αλέξανδρος ο Α’, πιεζόμενος από τον Μέττερνιχ, ζήτησε από τον Καποδίστρια να συνυπογράψει κείμενο που καταδίκαζε την Ελληνική Επανάσταση ως «επαναστατικό κίνημα ασέβειας, ενάντιο στην θεόθεν κηρυγμένη τάξη». Ο Καποδίστριας αρνήθηκε και του έδωσε το χαρτί πίσω με περιφρόνηση. Ήταν μια άρνηση που ισοδυναμούσε με παραίτηση, με απώλεια εξουσίας, ίσως και με εξορία. Αλλά εκείνος δεν υποχώρησε. Στα επίσημα αρχεία της Ρωσίας καταγράφεται η περίφημη φράση του: « Δεν δύναμαι να υπογράψω την καταδίκην του ιδίου μου του έθνους» Αυτή η φράση, που θα έμενε στην ιστορία ως η πρώτη μεγάλη πράξη ηθικής ανυπακοής ενός Ευρωπαίου αξιωματούχου, σφράγισε το τέλος της καριέρας του στην αυτοκρατορική αυλή. Και ταυτόχρονα επέτρεψε στην Ελλάδα να συνεχίσει να υπάρχει πολιτικά. Ο Καποδίστριας μετατρέπεται σε “σκιά διπλωματίας” Αποχωρώντας από το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, ο Καποδίστριας δεν αποσύρεται από την πολιτική ζωή. Αντιθέτως, ξεκινά την πιο σημαντική και δύσκολη μάχη της ζωής του, τη μάχη να πείσει την Ευρώπη ότι η Ελληνική Επανάσταση δεν είναι γαλλική, ούτε ριζοσπαστική, ούτε καρμπονάρικη, αλλά ηθική και εθνική. Η διπλωματία γίνεται και πάλι το όπλο του Καποδίστρια.  Η ηθική του γίνεται ασπίδα. και η υπομονή του γίνεται στρατηγική. Ταξιδεύει σε όλα τα κέντρα αποφάσεων. Ελβετία, Γαλλία, Βιέννη, Γερμανία. Συναντά υπουργούς, πρέσβεις, τραπεζίτες, ηγεμόνες. Στέλνει υπόμνημα επί υπομνήματος. Προειδοποιεί, εκλιπαρεί, συμβουλεύει, προτρέπει. Η Ευρώπη όμως δεν αλλάζει εύκολα, γιατί τα συμφέροντα αφ’ ενός ήταν αντικρουόμενα, ενώ ο Μέτερνιχ ανησυχούσε σφόδρα για την δική του θέση και επομένως για την δική του…αυτοκρατορία που παράπεε. Το μήνυμα όμως του Καποδίστρια, ήταν καταλυτικό: «Η Ελλάς δεν ζητεί ανατροπή, ζητεί αποκατάσταση της φυσικής της ελευθερίας.» Η Επανάσταση αιμορραγεί, ο Καποδίστριας κρατά ανοιχτή την πόρτα Το 1823–1825 η Επανάσταση βρίσκεται στο χείλος της καταστροφής. Ο εμφύλιος σπαταλά ανθρώπους και πόρους. Από την άλλη, ο Ιμπραήμ καταστρέφει και καίει ενώ η κυβέρνηση Ζαΐμη διασπάται και με τα δάνεια του Λονδίνου ως βαρίδι, βυθίζουν τη χώρα. Και στο παρασκήνιο, οι Φαναριώτες να βυθίζουν τον Αγώνα σε νέες έριδες. Κι όμως, παρά το χάος, η Ελλάδα δεν σβήνει από το διεθνές τραπέζι, γιατί ο Καποδίστριας φροντίζει να μιλήσει εκ μέρους της. Μόνος του, χωρίς πλέον αξίωμα. Χωρίς εντολή. Και χωρίς κανένα κράτος ή δύναμη πίσω του. Ήταν η εποχή όπου η Ελλάδα υπήρχε μόνο σε λίγες φλόγες στα βουνά, σε λίγα πλοία στο Αιγαίο και σε λίγες ψυχές που αρνούνταν να παραδοθούν. Και μόνο ο Καποδίστριας υπήρχε, ο οποίος παράλληλα, σε ένα γραφείο στη Γενεύη έγραφε, αλληλογραφούσε, σχεδίαζε, χωρίς ίσως καμία προσωπική ασφάλεια και χωρίς καμία εγγύηση επιτυχίας. Η Ευρώπη αρχίζει να αλλάζει στάση – Η διπλωματική επιμονή του Καποδίστρια αποδίδει Από το 1826 και μετά, η κατάσταση στην Ευρώπη αλλάζει. Η κοινή γνώμη —ιδίως στη Γαλλία και την Αγγλία—  που είχε ευαισθητοποιηθεί  ήδη από τα φιλελληνικά κινήματα, αρχίζει να βλέπει την επανάσταση με άλλο μάτι μεν, αλλά παράλληλα με τα συμφέροντα τα οποία υπήρχαν πάνω στα τραπέζια. Πολιτικοί και διανοούμενοι , από τον Γάλλο Σατωβριάνδο ( François-Auguste-René, vicomte de Chateaubriand , 1768-1848) μέχρι τον Άγγλο Γκλάντστον ( William Ewart Gladstone , 1809-1898 ) αρχίζουν να μιλούν για τη δικαιοσύνη του ελληνικού σκοπού. Αλλά αυτή η αλλαγή δεν ήταν αυτόματη . Ήταν προϊόν της ακατάπαυστης προσπάθειας ενός γενναίου και πανέξυπνο ανθρώπου που προσέφερε επιχειρήματα, που έσωζε δεσμούς, που απέκρουε ψέματα και συκοφαντίες και που στην τελική, έδινε διεθνές κύρος σε έναν λαό που οι Ευρωπαίοι δεν ήξεραν καν αν υπάρχει ακόμη. Οι διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στο Ναυαρίνο — οι πλέον καθοριστικές για την τύχη της Επανάστασης — δεν θα είχαν συμβεί ποτέ χωρίς το υπόβαθρο που έχτισε ο Καποδίστριας στα χρόνια 1821–1827. Όπως έγραψε και ο ιστορικός Gordon: «Χωρίς τον Καποδίστρια, η Ευρώπη δεν θα είχε ποτέ λόγο να επέμβει υπέρ των Ελλήνων» Το αποκορύφωμα – Η Ευρώπη αποφασίζει την επέμβαση Η Συνθήκη του Λονδίνου (1827) και η Ναυμαχία του Ναυαρίνου δεν προέκυψαν ουσιαστικώς ως πράξεις φιλίας απέναντι στους Έλληνες . Προέκυψαν επειδή η Ευρώπη πείσθηκε — όχι από την στρατιωτική κατάσταση, αλλά από την πολιτική επιχειρηματολογία — ότι η ύπαρξη της Ελλάδας ήταν απολύτως αναγκαία για την ισορροπία και όχι μόνο αυτό . Αλλά και διότι ήταν και ηθικά δίκαιη, αλλά και πολιτικά συμβατή με το ευρωπαϊκό στερέωμα. Και αυτή η επιχειρηματολογία είχε έναν αρχιτέκτονα. Τον Καποδίστρια. Η μεγάλη στιγμή: Ο Καποδίστριας Κυβερνήτης της Ελλάδας Όταν η Γ’ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας τον εξέλεξε Κυβερνήτη το 1827, η Ευρώπη δεν εξεπλάγη . Ήταν ο φυσικός ηγέτης ενός λαού που, ακόμη κι όταν δεν είχε κράτος, είχε έναν άνθρωπο που τον εκπροσωπούσε επαξίως. Ο Καποδίστριας δεν είχε πολεμήσει στα βουνά ως κλέφτης, όπως ο Κολοκοτρώνης ή ο Πλαπούτα ή ο Δυσσέας Ανδρούτσος. Δεν είχε κυβερνήσει πλοία, όπως ο Κανάρης. Δεν είχε ορμήσει σε οχυρά, όπως ο Καραισκάκης . Αλλά είχε κάνει κάτι που λίγοι άνθρωποι στην ιστορία έχουν κατορθώσει, είχε κρατήσει ζωντανή μία Επανάσταση με την δύναμη του λόγου, της διπλωματίας, της ηθικής και της προσωπικής του ακτινοβολίας. Ήταν εκείνος που δεν άφησε την Ελλάδα να σβήσει πριν καν ακόμη αναγεννηθεί. 5. Η Ελλάδα πριν τον Καποδίστρια: χάος, εμφύλιοι και Φαναριώτες (1821–1827) Μια χώρα που υπήρχε μόνο ως αίτημα, όχι ως κράτος – και ένας λαός που έπρεπε πρώτα να σωθεί από τον ίδιο του τον εαυτό Όταν το 1827 η Γ’ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας απηύθυνε την πρόσκλησή της στον Ιωάννη Καποδίστρια, δεν υπήρχε ακόμη ελληνικό κράτος . Υπήρχαν μόνο διάσπαρτες περιοχές υπό ελληνικό έλεγχο, ομάδες ενόπλων αρματωμένων αρχηγών, κυβερνήσεις που διάβρωναν η μια την άλλη, ξένα συμφέροντα που μάχονταν υπόγεια, και ένας λαός εξαντλημένος από την πείνα, τις σφαγές, τους εμπρησμούς και —το χειρότερο— τον εμφύλιο σπαραγμό. Η εικόνα της Ελλάδας στα μάτια της Ευρώπης ήταν εκείνη ενός τόπου ηρωικού, αλλά ανοργάνωτου. Γενναίου, αλλά πολιτικά ασταθούς. Ενός λαού όμως που πολεμούσε με αυτοθυσία, αλλά που δεν είχε ακόμη καταφέρει να συνειδητοποιήσει ότι ο αγώνας για ελευθερία είναι πρώτα αγώνας για τάξη, ενότητα και πολιτική ωριμότητα. Τα δύο δάνεια του Λονδίνου – Το απαράμιλλο σύμβολο της ηθικής και πολιτικής κατάρρευσης Πριν ακόμη ο Καποδίστριας αναλάβει την ηγεσία, η προσωρινή κυβέρνηση της Ελλάδας, υπό την επιρροή ισχυρών φραξιών και ιδίως των Φαναριωτών, υπέγραψε δύο δάνεια στο Λονδίνο (1824 και 1825) . Δάνεια που αποτελούν, μέχρι σήμερα , ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα οικονομικής απερισκεψίας και πολιτικής ανωριμότητας. Τα δάνεια αυτά είχαν εξωφρενικά υψηλό επιτόκιο . Συνοδεύονταν από εξωφρενικές προμήθειες και εκπτώσεις που άφησαν στην Ελλάδα ελάχιστα χρήματα. Κι από την άλλη, διοχετεύθηκαν σε μεγάλο βαθμό σε φατρίες, σε προσωπικούς στρατούς, σε ρουσφέτια και αναποτελεσματικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Μ’ άλλα λόγια, βύθισαν την επαναστατημένη Ελλάδα σε ένα χρέος που δεν θα μπορούσε να το αποπληρώσει και το χειρότερο; Πριν αυτή καν αποκτήσει κράτος! Δεν είναι τυχαίο λοιπόν ότι όταν ο Καποδίστριας έφθασε στο Ναύπλιο τον Ιανουάριο του 1828, δήλωσε με εκείνη τη φράση που καταγράφει η παράδοση: «Εύρον κράτος ουχί παρ’ εμοί. Εύρον χρέη.» Αυτό που βρήκε λοιπόν, στην πραγματικότητα, δεν ήταν απλώς και μόνο οικονομικό χρέος. Ήταν χρέος πολιτισμικό, χρέος διοικητικό, χρεος…ηθικό. Ο εμφύλιος πόλεμος – ο μεγάλος εφιάλτης Η επανάσταση που άρχισε το 1821 με ενθουσιασμό, αγνότητα και ορμή, βρέθηκε το 1824–1825 να αιμορραγεί από τις ανοιχτές πληγές ενός εμφυλίου μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών. Ο πρώτος εμφύλιος ξέσπασε μεταξύ της κυβέρνησης και των Μοραϊτών οπλαρχηγών. Ο δεύτερος, σκληρότερος και πιο καταστροφικός, εξελίχθηκε μέσα στο 1825, την ίδια στιγμή που ο Ιμπραήμ πατήσει την Πελοπόννησο. Ο εμφύλιος δεν ήταν απλώς μια σύγκρουση συμφερόντων. Ήταν σύγκρουση αντιλήψεων για το ποιος θα ελέγχει την εξουσία, το χρήμα, τα δάνεια, τις διεθνείς επαφές, την πολιτική νομιμοποίηση. Και αυτό το "χάος" είχε όνομα: Οι Φαναριώτες. Οι Φαναριώτες – Το «παλαιό καθεστώς» μέσα στη νέα Ελλάδα Δεν μπορεί να κατανοήσει κανείς τον πολιτικό κόσμο του 1821–1827 χωρίς να αντιληφθεί το ρόλο των Φαναριωτών . Ήταν μορφωμένοι, εύστροφοι, έμπειροι στην διπλωματία, αλλά κουβαλούσαν μαζί τους έναν πολιτικό πολιτισμό που δεν είχε καμία σχέση με την ελευθερία που γεννούσε η Επανάσταση. Οι Φαναριώτες συνήθιζαν να κυβερνούν από παρασκήνιο, μαθημένοι στο οθωμανικό περιβάλλον .  Γι’ αυτό και επιδίωκαν ελέγχους υπουργείων και οικονομικών πόρων, έβλεπαν την Επανάσταση ως ευκαιρία εξουσίας και όχι ως ηθική αναγέννηση και αντιλαμβάνονταν τον λαό, όχι ως συλλογικότητα αλλά ως «υπηκόους» προς διαχείριση. Ανάμεσά τους, ξεχώριζε ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος . Αυτός υπήρξε ο πιο φιλόδοξος, ο πιο δραστήριος και ο πιο επικίνδυνος για την ενότητα του Αγώνα. Ευφυής, αλλά και βαθιά ανασφαλής μπροστά στο άστρο του Καποδίστρια, ο Μαυροκορδάτος υπέγραψε χωρίς αναστολή τα δάνεια, ενεπλάκη ενεργά στον εμφύλιο και προώθησε επί χρόνια έναν πολιτικό λόγο υπονομευτικό για κάθε μορφή συγκεντρωτικής διοίκησης. Γι’ αυτό και όταν η Εθνοσυνέλευση εψήφιζε τον Καποδίστρια για Κυβερνήτη, εκείνος …απουσίαζε! Και όταν ο Κυβερνήτης ανέλαβε, εκείνος φρόντισε να προετοιμάσει το έδαφος της μελλοντικής του πτώσης. Η Ελλάς προ του Καποδίστρια ήταν κράτος στα χαρτιά, όχι στην πράξη Ας περιγράψουμε λοιπόν με απόλυτη σαφήνεια τι υπήρχε το 1827 στην Ελλάδα. 1) Δεν υπήρχαν τακτικές δημόσιες υπηρεσίες. Υπήρχαν μόνο αποσπασματικές επιτροπές. 2) Δεν υπήρχε στρατός. Υπήρχαν μόνο ένοπλα σώματα, που λογοδοτούσαν στους αρχηγούς τους και όχι στην κεντρική διοίκηση. 3) Δ εν υπήρχε εθνικό νόμισμα . Η οικονομία βρισκόταν στο επίπεδο της ανταλλακτικής οικονομίας (το μόνο νόμισμα που υπήρχε ήταν τα τούρκικα γρόσια κι αυτά τα κατείχαν οι προύχοντες) και ασφαλώς και της ληστείας. 4) Δεν υπήρχαν σχολεία , ούτε καν βασικές δομές παιδείας. Το ποσοστό του αλφαβητισμού ήταν δραματικότατα χαμηλό. Οι ίδιοι άλλως τε οι λαϊκοί, έλεγαν ότι μιλούσαν τα …ρωμαίϊκα και όχι τα…ελληνικά. Που αυτό σημαίνει ότι μιλούσαν τη δημοτική ελληνική μαζί με διάφορες τουρκικές ελληνοποιημένες λέξεις και όχι την αρχαΐζουσα νεοελληνική. 5) Δεν υπήρχε δικαιοσύνη. Οι τοπικές αρχές λειτουργούσαν κατά το δοκούν (κοτσαμπάσηδες) και η …δικαιοσύνη που απέδιδαν ήταν κατά συμφέρον. 6) Δεν υπήρχαν ούτε δρόμοι , ούτε λιμάνια με υποδομή, ούτε σιταποθήκες. Μ’ άλλα λόγια, δεν υπήρχαν υποδομές. 7) Δεν υπήρχε …ταμείο! Παρά ελάχιστα έσοδα, τεράστια χρέη και …καταστροφή παντού! 8) Το κυριότερο - δεν υπήρχε διοικητική συνέχεια ! Κάθε κυβέρνηση που κάτι πήγαινε να κάνει, ανατρέπονταν από την επόμενη. Και, ίσως το πιο κρίσιμο. Δεν υπήρχε εθνική συνείδηση ενιαίου κράτους , παρά μόνο τοπικισμοί — της Ρούμελης, του Μοριά, των νησιών και πάει λέγοντας. Ο Καποδίστριας, όταν ανέλαβε, είχε απέναντί του όχι απλώς μια χώρα ρημαγμένη από τον πόλεμο, αλλά μια χώρα που δεν γνώριζε καν πώς λειτουργεί ένα κράτος. Η διεθνής δυσπιστία – Η Ελλάδα θεωρούνταν πειρατικό μόρφωμα Οι Μεγάλες Δυνάμεις της Ευρώπης, πριν ακόμη αναγνωρίσουν επίσημα τη χώρα, τη θεωρούσαν ανίκανη για αυτοδιοίκηση (κυρίως οι Άγγλοι) και επικίνδυνη για την ισορροπία της Μεσογείου και ίσως ίσως και πιθανό θύμα πλήρους κατάρρευσης και ταυτόχρονα, τη χαρακτήριζαν ως “πειρατικό θύλακα”. Αυτή η διάχυτη δυσπιστία έκανε τον ρόλο και το έργο του Καποδίστρια, ακόμη δυσκολότερο . Έπρεπε να πείσει όχι μόνο τους Έλληνες στο να γίνουν και πάλι ένα έθνος ενωμένο, αλλά και τους ξένους να πιστέψουν ότι μπορούν να γίνουν τέτοιοι. Σε ένα τέτοιο χάος προσγειώθηκε ο Καποδίστριας — και όμως, δεν απελπίστηκε. Το 1828, όταν φθάνει στο Ναύπλιο, δεν συναντά θριαμβολογίες ούτε κρατική ετοιμότητα. Το μόνο που συναντά, είναι παιδιά γυμνά χωρίς ρούχα παρά μόνο μια κάπα, χωριά καμένα, στρατιώτες απλήρωτους, φατρίες εξαγριωμένες, νησιά (Υδρα-Σπέτσες) που κοιτούν προς την Ευρώπη και βουνά που κοιτούν προς τον …ουρανό . Συναντά ακόμα και ιερείς που ζητούν ψωμί και γυναίκες που κλαίνε. Συναντά επίσης και…στρατηγούς (Κολοκοτρώνης, Νικηταράς, Διοβουνιώτης) που έχουν όλο το δίκιο του κόσμου — και όμως, δεν μπορούν να συνεργαστούν. Με λίγα λόγια σ υναντά έναν λαό ηρωικό και ταυτόχρονα …παιδικό! Και αναλαμβάνει να τον ενηλικιώσει. 6. Ο ρόλος των Άγγλων — Ο μεγάλος σκεπτικισμός, ο φόβος και η αρχιτεκτονική της υπονόμευσης Η Βρετανία απέναντι στον Καποδίστρια: Όταν η διπλωματία συναντά την αυτοκρατορική καχυποψία Αν υπάρχει μια Μεγάλη Δύναμη που είδε τον Καποδίστρια όχι ως σύμμαχο, αλλά ως απειλή από την πρώτη στιγμή, αυτή ήταν η Μεγάλη Βρετανία . Η στάση της δεν ήταν προϊόν ιδιοτροπίας. Ήταν η συνέπεια μιας μακράς στρατηγικής που διαπερνούσε ολόκληρο το βρετανικό πολιτικό αφήγημα: Καμμία δύναμη δεν πρέπει να αποκτήσει προβάδισμα στην Ανατολική Μεσόγειο. Για τη Βρετανία, η Ελλάδα δεν ήταν παρά ένας κόμβος, ένα πέρασμα, μία ναυτική περιοχή που έπρεπε να παραμείνει «ισορροπημένη» — δηλαδή ελεγχόμενη . Στην οπτική της Λονδίνου, η ιδέα ενός ανεξάρτητου, συγκροτημένου, ενωμένου ελληνικού κράτους στην καρδιά των θαλασσίων δρόμων της Ανατολής, αποτελούσε παράγοντα αστάθειας. Και πόσο μάλλον αν αυτό το κράτος είχε επικεφαλής τον άνθρωπο που επί χρόνια αποτελούσε τον εγκέφαλο της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής και το κυριότερο; Τον σεβόταν και τον υπολήπτονταν κι αυτοί οι ίδιοι! Ο Καποδίστριας “Ρώσος” στα μάτια των Άγγλων, “Έλληνας” στα μάτια όλων των άλλων Οι Άγγλοι συνεπώς, δεν είδαν ποτέ τον Καποδίστρια ως ανεξάρτητη πολιτική προσωπικότητα. Τον αντιμετώπιζαν ως …Ρώσο, ως προέκταση της Αγίας Πετρούπολης, και ως άνθρωπο που θα μετέφερε κάποια στιγμή τη ρωσική επιρροή στη Μεσόγειο. Αυτό δεν ήταν απλώς λάθος, ήταν παρανόηση της ουσίας του. Ο Καποδίστριας υπήρξε Έλληνας πρώτα, Ορθόδοξος δεύτερα, Ευρωπαίος τρίτα, και Ρώσος …ποτέ , παρά μόνο έμμισθος αξιωματούχος και τίποτε άλλο. Ο Καποδίστριας ποτέ δε συγχώρεσε τον Αλέξανδρο τον Α’ για τη συμπεριφορά του απέναντι σε έναν λαό που στέναζε κάτω από το τούρκικο τσουράπι και την μουσουλμανική χατζάρα . Δεν τον συγχώρησε ούτε για τη διαγραφή του Υψηλάντη από τον τίτλο του Πρίγκηπα, ούτε και τον πρέσβη της Ρωσίας στη Κων/πόλη Στρογγάνωφ, ο οποίος είχε εισηγηθεί στον Αλέξανδρο να μην υποστηρίξει την επανάσταση, λόγω του ότι έτσι θα βοηθούσε στην…αναγέννηση της Ρωμανιάς , πράγμα που αν αυτό γινόταν ( σύμφωνα με το Γενικό Σχέδιο των Φιλικών ) και έπεφτε η Πόλη ξανά στα χέρια των Ελλήνων, η Ρωσία θα έχανε την αίγλη της και οι Έλληνες θα διεκδικούσαν και πάλι την αρχηγία της Ορθοδοξίας. Οι Άγγλοι όμως δεν ενδιαφέρονταν γι’ αυτό. Στα αρχεία του Foreign Office υπάρχουν σημειώσεις όπου ο Καποδίστριας περιγράφεται ως «επικίνδυνος ιδεολόγος, «άνθρωπος με υπέρμετρο κύρος», «πλαστουργός επιρροής υπέρ της Ρωσίας» και άλλα παρόμοια. Οι φόβοι αυτοί κορυφώθηκαν, όταν ο Καποδίστριας εξελέγη Κυβερνήτης της Ελλάδας . Για το Λονδίνο, αυτό ισοδυναμούσε με την ίδρυση ενός νέου ρωσικού προτεκτοράτου στα σύνορα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας — κάτι που θα ανέτρεπε την θαλάσσια κυριαρχία της Βρετανίας στη Μεσόγειο. Η Βρετανική απαίτηση ουσιαστικά ήταν αυτή. Η Ελλάδα να παραμείνει ημι-ανεξάρτητο μόρφωμα υπό τον Σουλτάνο Η κυνικότητα των Άγγλων στα χρόνια 1825–1829 είναι πραγματικά συγκλονιστική. Παρ’ ότι συμμετείχαν στη Συνθήκη του Λονδίνου και δέχθηκαν να στείλουν στόλο στο Ναυαρίνο, η διπλωματική τους θέση ήταν απολύτως ξεκάθαρη: Η Ελλάδα να μην γίνει πλήρως ανεξάρτητη αλλά να τεθεί υπό εγγύηση τριών δυνάμεων (δηλαδή υπό μόνιμο έλεγχο),  να διατηρηθεί υπό επικυριαρχία του Σουλτάνου με φόρο υποτέλειας και να περιοριστεί στη χώρα της Πελοποννήσου, χωρίς τη Ρούμελη, ή τα νησιά και φυσικά χωρίς προοπτική ανάπτυξης. Αυτή η θέση δεν ήταν απλώς ανθελληνική. Ήταν σε γενικότερο πλαίσιο μέρος μιας παγκόσμιας βρετανικής στρατηγικής: Να μην επιτρέπεται σε κανένα φιλικό προς τη Ρωσία κράτος να αποκτήσει γεωπολιτική υπόσταση . Και έτσι ο Καποδίστριας, βρέθηκε αμέσως στο κέντρο αυτής της αντιπαράθεσης. Γιατί οι Άγγλοι τον φοβήθηκαν τόσο; — Οι τέσσερις πραγματικοί λόγοι Πρώτα απ όλα, ο Καποδίστριας ήταν ο αρχιτέκτων της ελβετικής ουδετερότητας. Αν μπορούσε να φτιάξει Ελβετία, ε, ασφαλώς θα μπορούσε να φτιάξει και Ελλάδα! Κατά δεύτερον, είχε προσωπικές σχέσεις με ηγεμόνες και υπουργούς που οι Άγγλοι δεν μπορούσαν να “διαβάσουν”. Και ασφαλώς, ήταν απρόβλεπτος, αλλά …απρόβλεπτος με …ισχύ! Πίστευε στη συγκεντρωτική εξουσία για την αναγέννηση της χώρας, κάτι που οι Άγγλοι θεωρούσαν …“δεσποτικό”! Από την άλλη, δεν ήταν διεφθαρμένος όπως οι Φαναριώτες — άρα δεν μπορούσε να εξαγοραστεί. Άλλως τε, το ίδιο το Foreign Office το είχε γράψει ξεκάθαρα: “ He cannot be bribed. This makes him dangerous .” ( Δεν μπορεί να δωροδοκηθεί. Αυτό τον κάνει επικίνδυνο .) Το βρετανικό σχέδιο: Να αποτύχει ο Καποδίστριας Από τη στιγμή που ανέλαβε την διακυβέρνηση της Ελλάδας, η Αγγλία υιοθέτησε δύο παράλληλες στρατηγικές: Α. Να περιορίσει τα οικονομικά του όπλα Ο Καποδίστριας ζήτησε νέο δάνειο για την Ελλάδα, αυτή τη φορά με καλύτερες συνθήκες μέσω του τραπεζίτη και φίλου του Eynard. Η Αγγλία των τραπεζιτών Ροθστσάιλντ απέρριψε κάθε αίτημα . Και ταυτόχρονα, υποδαύλιζε την εικόνα του ως ενός «αυταρχικού» ηγέτη. Β. Να ενισχύσει τους αντιπάλους του στο εσωτερικό Ποιοι ήταν αυτοί; Ο Μαυροκορδάτος, οι Ζαΐμηδες, οι Κουντουριώτηδες, οι στρατιωτικοί της Ρούμελης και ασφαλώς οι πρόκριτοι του Μοριά. Με λίγα λόγια, όλοι όσοι έβλεπαν στον Καποδίστρια μια δύναμη που θα τους αφαιρούσε τοπικά προνόμια. Η βρετανική πολιτική δεν ήταν απλώς ψυχρά ρεαλιστική. Ήταν και κυνικά υπονομευτική. Τα βρετανικά προξενεία σε Σύρο, Ύδρα και Πάτρα λειτουργούσαν ως κέντρα αντι-καποδιστριακής προπαγάνδας. Ταυτόχρονα, το Foreign Office καλούσε τους Έλληνες προκρίτους « να αντισταθούν στον συγκεντρωτισμό », ενώ υποστήριζε ανοιχτά την εφημερίδα “ Απόλλων ” του Αναστάσιου Πολυζωίδη, συνεργάτη του Μαυροκορδάτου , η οποία αποτέλεσε το πρώτο οργανωμένο εργαλείο σπίλωσης του Κυβερνήτη. Μια αλήθεια που οι ιστορικοί του 20ού αιώνα δεν λένε συχνά: Η Βρετανία δεν ήθελε τον Καποδίστρια “ζωντανό”. Όχι απαραίτητα με την έννοια της φυσικής εξόντωσης —αν και οι ενδείξεις αργότερα είναι τρομακτικές— αλλά με την έννοια ότι δεν ήθελαν οι Άγγλοι την επιτυχία του , δεν ήθελαν τη σταθεροποίηση της Ελλάδας, δ εν ήθελαν τη συγκέντρωση εξουσίας στα χέρια του ενός (και αδιάφθορου) , δεν ήθελαν την ανεξάρτητη οικονομική πολιτική και τέλος, δεν ήθελαν την κρατική “αυστηρότητα”. Αυτός ο φόβος κορυφώθηκε μετά το 1829, όταν ο Καποδίστριας,  με τη Συνθήκη της Αδριανουπόλεως , κατάφερε κάτι αδιανόητο: Να εξασφαλίσει διεθνώς μια Ελλάδα πολύ μεγαλύτερη από ό,τι ήθελε το Λονδίνο! Και από εκείνο το σημείο και μετά, η βρετανική στάση γίνεται από ουδέτερη, μετατρέπεται σε εχθρική . Οι αναφορές των Άγγλων πρακτόρων από το Ναύπλιο —ακόμη και σήμερα— έχουν σημεία σκόπιμα «μαυρισμένα» στα αρχεία . Μεταξύ αυτών και ο φάκελος “Kapodistrias Case” , ο οποίος παραμένει απόρρητος. Γιατί; Τι φοβούνται  άραγε να δημοσιεύσουν; Τι κρύβουν; Η απάντηση θα φωτιστεί πιο κάτω, στην ενότητα της δολοφονίας. Εδώ, προς το παρόν, απαριθμούμε το αναμφισβήτητο . Η Βρετανία υπήρξε ο ισχυρότερος, ο πιο επίμονος, ο πιο στρατηγικός αντίπαλος του Καποδίστρια στο εξωτερικό. Και χωρίς να κατανοήσουμε αυτό , δεν μπορεί να καταλάβει κανείς την Ελλάδα που παρέλαβε, ο ύτε την Ελλάδα που προσπάθησε να οικοδομήσει. 7. Ο υπέρτατος σκοπός του Καποδίστρια ως Κυβερνήτη της Ελλάδος Να οικοδομήσει κράτος εκεί όπου δεν υπήρχε τίποτα – Να μεταμορφώσει έναν λαό εξαντλημένο σε λαό δημιουργό Το 1828, όταν ο Ιωάννης Καποδίστριας αποβιβάστηκε στο Ναύπλιο, δεν κρατούσε δάφνες, ούτε στρατό, ούτε θησαυροφυλάκιο, ούτε καν στοιχειώδη διοίκηση. Κρατούσε όμως κάτι άλλο: Το ασύλληπτο όραμα ενός ανθρώπου που ήξερε ότι η Επανάσταση μπορούσε να κερδηθεί στο πεδίο των μαχών , αλλά το Έθνος θα χανόταν αν δεν κερδιζόταν στα πεδία της Παιδείας, της Δικαιοσύνης και της Διοίκησης. Ο υπέρτατος σκοπός του Καποδίστρια δεν ήταν απλώς να ασκήσει εξουσία, αλλά να δημιουργήσει εκ του μηδενός μια Ελλάδα ικανή να σταθεί όρθια. Και αυτό δεν ήταν απλά ένα θέλημα. Ήταν ολοκληρωμένο σχέδιο, επεξεργασμένο μέσα στο μυαλό του και στις σημειώσεις του. Η συγκρότηση ενός πραγματικού κράτους – Το τέλος της φεουδαρχίας και του τοπικισμού Ο Καποδίστριας πίστευε ακράδαντα ότι η Ελλάδα δεν μπορούσε να επιβιώσει με τη μορφή των φατριών, των τοπαρχών και των προεστών. Οραματιζόταν ένα ενιαίο κράτος, όχι συνονθύλευμα επαρχιών. Μια κεντρική διοίκηση κι όχι δεκάδες «κυβερνήτες» περιοχών που δρούσαν για τα μικροσυμφέροντα τους. Οραματιζόταν ένα ενιαίο δίκαιο, μια πολιτική βούληση ενιαία και όχι σύνολο προσωπικών στρατηγικών. Ο ίδιος το διατύπωσε σε επιστολή προς τον Eynard: « Να συγκροτήσω Κράτος πρέπει, όχι να το διαχειρισθώ .» Αυτή η φράση συνοψίζει όλη την πολιτική του αποστολή. Η παιδεία ως αναγέννηση – Ο άνθρωπος πάνω από τα όπλα Στο μυαλό του Καποδίστρια, το πρώτο μέλημα ενός ελεύθερου έθνους δεν ήταν ο στρατός, αλλά η παιδεία. Πίστευε - και πολύ σωστά - ότι χωρίς παιδεία, η ελευθερία μετατρέπεται σε αναρχία. Γι’ αυτό ξεκίνησε ιδρύοντας το Κεντρικό Σχολείο Αιγίνης , συνέχισε με το Ορφανοτροφείο Αιγίνης το οποίο χρηματοδότησε ο ίδιος, έστειλε δασκάλους σε απομακρυσμένες περιοχές, καθιέρωσε την αγγλική αλληλοδιδακτική μέθοδο ( ή αλλιώς "Μέθοδος Μπελ-Λάνκαστερ", ένα εκπαιδευτικό σύστημα του 18ου-19ου αιώνα στην Αγγλία, όπου προχωρημένοι μαθητές μεγαλύτεροι σε ηλικία, οι «πρωτόσχολοι» όπως λεγόταν, διδάσκονταν από έναν μόνο δάσκαλο και μετά δίδασκαν με τη σειρά τους μεγάλες ομάδες νεότερων μαθητών, επιτρέποντας την εκπαίδευση πολλών παιδιών με λίγους πόρους ), άνοιξε τα πρώτα δασικά, ιατρικά και τεχνικά εργαστήρια, λέγοντας παράλληλα και στον Τρικούπη πως « Το Έθνος πρέπει να μάθει να σκέπτεται, πριν μάθει να κυβερνά ή να κυβερνιέται. » Και αυτό ήταν το πιο επαναστατικό πράγμα που είπε ποτέ Έλληνας κυβερνήτης. Η γεωργία και η γη – Η δημιουργία της κοινωνικής βάσης του κράτους Για τον Καποδίστρια, δεν υπήρχε κράτος χωρίς σιτάρι, χωρίς γη, χωρίς αγρότη. Η Ελλάδα έπρεπε πάση θυσία να γίνει αυτάρκης, να σταματήσει πλέον η φοβερή πείνα που ρήμαζε την ύπαιθρο και τους ακτήμονες, να καταπολεμήσει άμεσα την ληστεία και τους ζωοκλέφτες και εν τέλει, να οργανώσει την παραγωγή, δηλαδή τον πρωτογενή τομέα. Γι’ αυτό μοίρασε γη, ίδρυσε τη Γεωργική Σχολή της Τίρυνθας και άλλες δύο Γεωργικές Σχολές εισάγοντας παράλληλα νέες καλλιέργειες (π .χ. πατάτα, βαμβάκι, ντομάτα ), δημιουργώντας «Επιτροπές Γεωργίας» , ενθαρρύνοντας την εκλογίκευση της καλλιέργειας και την αγροτική εκπαίδευση, με στόχο την ανασυγκρότηση και την αυτάρκεια της χώρας μετά την Επανάσταση, μέσω της Κεντρικής Γεωργικής Επιτροπής και της προώθησης του «Οργανισμού περί Γεωργίας». Μ’ άλλα λόγια, έθεσε τα θεμέλια της ελληνικής οικονομίας. Η δικαιοσύνη – Το τέλος των παλαιών προκρίτων Ο Καποδίστριας δεν ανεχόταν ούτε τοπικούς τυράννους ούτε «προεστούς» που λυμαίνονταν την χώρα «κατά το παλαιόν τούρκικον έθος». Η δικαιοσύνη για εκείνον ήταν το δεύτερο θεμέλιο του κράτους. Ήθελε λοιπόν δικαστήρια, δικαστές ανεξάρτητους, τήρηση νόμων και φυσικά δικαιώματα για όλους τους πολίτες. Αυτό τον έφερε σε απόλυτη σύγκρουση με όσους θεωρούσαν ότι η δικαιοσύνη είναι «συμβόλαιο ισχύος». 5. Εξωτερική πολιτική – Η Ελλάδα ως ευρωπαϊκή δύναμη, όχι ως υποτελές κράτος Ο Καποδίστριας δεν ήθελε επ’ ουδένα την Ελλάδα αποικία της Αγγλίας ή πιόνι της Ρωσίας . Ήθελε μια χώρα ανεξάρτητη, ισότιμη και πάνω απ’ όλα, αξιοπρεπή. Το όραμα του ήταν τριπλό. Να κατοχυρώσει την πλήρη κυριαρχία της Ελλάδας χωρίς φόρο υποτέλειας στη Πύλη, να διευρύνει τα σύνορα πέρα από τα όσα ζητούσαν οι Άγγλοι , να καταστήσει την Ελλάδα ευρωπαϊκό παράγοντα και όχι μόνο περίπτωση βαλκανικής ιδιοτροπίας. Μ’ άλλα λόγια, ήθελε μια Ελλάδα …Ρωμαίϊκη, αντάξια του υπερήφανου Ρωμαϊκού της παρελθόν και όχι μια Ελλάδα που θα …αντέγραφε τους άλλους, τους οποίους “άλλους” εκείνη δημιούργησε μέσω των μεγάλων Δασκάλων που έφυγαν μετά την πτώση της Πόλης. Η Συνθήκη λοιπόν της Αδριανουπόλεως (1829), καρπός των δικών του υπομνημάτων μη ξεχνάμε, πέτυχε την de facto ανεξαρτησία του κράτους, μεγάλο τμήμα της υπόλοιπης κατεχόμενης από τους Τούρκους Ελλάδας (Ρούμελη), σύνορα από Παγασητικό μέχρι Ευβοϊκό συμπεριλαμβανομένης και της Εύβοιας και ασφαλώς, διεθνή αναγνώριση της ελληνικής υπόστασης. Αυτή η επιτυχία τρόμαξε τους Άγγλους . Τους έκανε να συνειδητοποιήσουν κάτι. Πως αν προλάβει αυτός ο άνθρωπος, θα χτίσει μεγάλη Ελλάδα που δεν ξέρουν πού θα σταματούσε και αυτό δεν ήταν επιτρεπτό. Μ’ άλλα λόγια, θα αλλάξει όπως πήγαινε, τη γεωπολιτική της Μεσογείου. Άρα, δεν πρέπει να προλάβει. Ο υπέρτατος σκοπός: Να ξαναφτιάξει το “Ρωμαίϊκο”. Ο Καποδίστριας λοιπόν δεν ήταν απλώς ένας κυβερνήτης ενός νεοπαγούς έθνους. Σκεπτόταν με όρους πολιτικής Ρωμιοσύνης. Δεν ήθελε μια μικρή Ελλάδα ως δορυφόρο των Μεγάλων Δυνάμεων. Οραματιζόταν μια Ελλάδα με ενότητα ρωμαίϊκη, με θεσμούς, με πειθαρχία, με διοικητική ισχύ, με σεβασμό στο παρελθόν και προοπτική για το μέλλον. Ήθελε την ανασύνταξη ενός λαού που επί 400 χρόνια είχε μάθει να επιβιώνει χωρίς κράτος. Κοντολογής, ήθελε την ηθική αναγέννηση του Γένους, δηλαδή την επιστροφή στην τάξη, όχι στον “δεσποτισμό” του κοτζαμπάσικου φεουδαρχισμού. Και το πλήρωνε καθημερινά με ύβρεις, με συκοφαντίες από το φαναριώτικο “ασκέρι”… Κανένας από τους ήρωες του 1821 δεν είχε την εμπειρία και το πολιτικό βάθος του. Γιατί κανείς δεν είχε ζήσει τις διαπραγματεύσεις της Βιέννης, τα μνημόνια της Ευρώπης, τις αποστολές της Ρωσίας, την ανοικοδόμηση της Ελβετίας. Αυτός ο άνθρωπος επέστρεψε στην πατρίδα του για να κάνει ένα θαύμα. Να μετατρέψει έναν λαό επαναστατών σε λαό πολιτών. Αυτός ήταν ο σκοπός του. Κι αυτός από την άλλη, ήταν ο φόβος των ξένων. Και εν τέλει, αυτός ήταν ο λόγος της δολοφονίας του. 8. Η Δημοσιονομική Επανάσταση Τα πρώτα ταμεία, ο Φοίνικας και η απόπειρα συγκρότησης οικονομίας Όταν ο Καποδίστριας παρέλαβε την Ελλάδα, δεν υπήρχε νόμισμα, δεν υπήρχε ταμείο, δεν υπήρχε έσοδο, δεν υπήρχε ισολογισμός. Η χώρα ζούσε με δανεικά από το Λονδίνο, με πλιάτσικο, με προσωπικές συνεισφορές. Ο Κυβερνήτης λοιπόν, θεώρησε ότι χωρίς δημοσιονομική βάση, κράτος δεν υπάρχει. Ίδρυση Ταμείου και κατάργηση της ανομίας Ίδρυσε κεντρικό δημόσιο ταμείο , επέβαλε αυστηρό έλεγχο εισπράξεων και δημιούργησε τις πρώτες λογιστικές διαδικασίες. Οι τοπικοί άρχοντες θύμωσαν ασφαλώς. Γιατί; Διότι η εποχή της ασυδοσίας έφθανε στο τέλος της. Εισαγωγή του πρώτου ελληνικού νομίσματος: ο Φοίνικας Η δημιουργία του Φοίνικα δεν ήταν απλώς νομισματική πράξη. Ήταν πράξη απόδειξης εθνικής κυριαρχίας. Ένα κράτος που κόβει νόμισμα είναι κράτος που αυτοεπιβεβαιώνεται. Ενώ από την άλλη, ένα κράτος που υιοθετεί νόμισμα ξένο, είναι κράτος δέσμιο των πάντων (περίπτωση δική μας, το Ευρώ) Η επιλογή του ονόματος δεν ήταν τυχαία. Ο Φοίνικας συμβόλιζε την αναγέννηση από τις στάχτες. Κι αυτό το έβλεπαν κάθε μέρα χιλιάδες Έλληνες που συναλλάσσονταν με αυτό το νόμισμα. Οι Άγγλοι όμως την είδαν…αλλιώς! Είδαν στη νομισματική αυτονομία …«ρωσικό δάκτυλο»! Οι δε προεστοί, είδαν «απειλή στα έσοδά τους» και οι οπλαρχηγοί της Ρουμελης είδαν… «κατάργηση της παλιάς τάξης». Μ’ άλλα λόγια, το κομφούζιο που έπεται μετά από κάθε ριζική αλλαγή. Η προσπάθεια ακύρωσης των καταχρηστικών δανείων Ο Καποδίστριας αρνήθηκε να αναγνωρίσει μεγάλο μέρος των δαπανών που είχαν γίνει «στο όνομα του Έθνους» αλλά κατέληξαν σε τσέπες …Φαναριωτών, προεστών και γενικώς “τοπαρχών”. Αυτό δημιούργησε μένος στους Άγγλους τραπεζίτες που διαμαρτυρήθηκαν στη Βρετανική κυβέρνηση. Η οικονομική κάθαρση βλέπεις, δεν συγχωρείται εύκολα. 9. Η Πολιτειακή Ανασυγκρότηση Η αυστηρή, συγκεντρωτική διοίκηση που έσωσε τη χώρα αλλά εξαγρίωσε τους τοπικούς άρχοντες Ο Καποδίστριας πίστευε ότι χωρίς κεντρική διοίκηση , η Ελλάδα θα επέστρεφε στον εμφύλιο και θα την εύρισκαν άλλες μεγάλες συμφορές. Έτσι: 1. Καθιέρωσε συγκεντρωτικό διοικητικό σύστημα Διόρισε κυβερνητικούς επιτρόπους σε όλες τις επαρχίες, κατάργησε τα «ορεινά κοινοβούλια» των προκρίτων και καθιέρωσε δημόσια υπηρεσία χωρίς μεσάζοντες. 2. Εισήγαγε αστική διοίκηση και καταγραφή πληθυσμού Η καταγραφή πληθυσμού ήταν επαναστατική. Για πρώτη φορά το κράτος ήξερε ποιον κυβερνά. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για σωστή φορολογία, για δικαιοσύνη, για στρατολογία, για εκπαιδευτική πολιτική γενικότερα. Οι πρόκριτοι ασφαλώς όχι μόνο το μίσησαν, αλλά τους ήρθε.…κόλπος! Γιατί η καταγραφή, σημαίνει τέλος της ασυλίας. 3. Η αναδιοργάνωση του στρατού Οργάνωσε άμεσα τακτικό στρατό προσπαθώντας να θέσει υπό ενιαία διοίκηση τα άτακτα σώματα. Σκόνταψε όμως στην αντίδραση οπλαρχηγών που δεν ήθελαν να χάσουν την προσωπική τους εξουσία. Παρ’ όλα αυτά, τα κατάφερε. 4. Η σύγκρουση με τα νησιά και τους πλοιοκτήτες Ύδρα, Σπέτσες, Ψαρά. Οι μεγάλοι πλοιοκτήτες που είχαν συνηθίσει να εισπράττουν δασμούς, να ελέγχουν τον στόλο και να καθορίζουν τη νησιωτική πολιτική. Ο Καποδίστριας τους ήθελε ενταγμένους στο κράτος, όχι υπεράνω του. Το αποτέλεσμα;  Η Ύδρα γίνεται το μεγαλύτερο κέντρο αντιπολίτευσης εναντίον του. Η σύγκρουση ήταν αναπόφευκτη. Κοντολογίς, η επιτυχία του Καποδίστρια δεν ήταν διοικητική, απλώς, ήταν υπαρξιακή. Άλλαζε δομές, έσπαγε κατεστημένα, εβαζε φρένο στην ανομία, έπνιγε τα προνόμια, έδιδε δύναμη στους αδύναμους και αφαιρούσε δύναμη από τους ισχυρούς. Και κάθε μέρα που περνούσε, αύξανε ο αριθμός των εχθρών του . Οι μεν ξένοι τον φοβούνταν ως ρωσόφιλο, οι δε ντόπιοι τον μισούσαν ως κυβερνήτη που δεν τους άφηνε να λεηλατούν. Οι Φαναριώτες τον μισούσαν θανάσιμα γιατί τους έκλεβε τη μπουκιά απ’ το στόμα, οι νησιώτες τον μισούσαν ως περιοριστή των εξαγωγών τους και οι προεστοί ως καταλύτη των προνομίων τους. Και όμως , αυτός συνέχιζε . Γιατί ήξερε ότι χωρίς αυτές τις τρεις κοσμογονικές τομές, η Ελλάδα θα γινόταν πάλι επαρχία. Όχι της Πύλης, αλλά των Μεγάλων Δυνάμεων. 9. Η Συνθήκη της Αδριανουπόλεως και το Ελληνικό Θαύμα του 1829 Η στιγμή που η Ελλάδα αναστήθηκε όχι με κανόνια, αλλά με νου, ήθος και διπλωματική μεγαλοφυΐα Υπάρχουν εποχές κατά τις οποίες η ιστορία τρέχει αργά, σαν ένας ποταμός που σέρνει λάσπη και κουτσά κλαδιά. Κι υπάρχουν και άλλες όπου ο χρόνος μοιάζει να δαγκώνει με τα δόντια του και να σέρνει έθνη ολόκληρα μέσα σε δίνες απροσδόκητες. Στο τέλος της δεκαετίας του 1820, η Ελλάδα βρέθηκε ακριβώς σε μια τέτοια στιγμή : Ανάμεσα στο χθες της δουλείας και στο αύριο της ελευθερίας , με τον κόσμο γύρω της να αλλάζει με ταχύτητα που θα τρόμαζε και τους πιο έμπειρους πολιτικούς άνδρες. Στο κέντρο αυτού του ταραγμένου σκηνικού, στεκόταν ένας άνθρωπος χωρίς στρατό, χωρίς στόλο, χωρίς οικονομικούς πόρους, αλλά με ένα όπλο που δεν διέθετε κανένας άλλος σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο. Την πιο λεπτή, καλλιεργημένη, βαθιά και ατσάλινη διπλωματική ευφυΐα της εποχής. Ο Ιωάννης Καποδίστριας. Και το 1829, στην Αδριανούπολη, πέτυχε όχι έναν ακόμη όρο σε μία από τις αμέτρητες συνθήκες της εποχής, αλλά τη μεγάλη στροφή της Ελλάδας από επαναστατημένη επαρχία σε αναγνωρισμένο ευρωπαϊκό έθνος. Μία στροφή που λίγοι κατάλαβαν τότε και ακόμη λιγότεροι, κατανοούν σήμερα. Η Ευρώπη πριν από την Αδριανούπολη: ένας κόσμος που δεν ήθελε την Ελλάδα μεγάλη Καθώς πλησιάζουμε στο 1828–1829, η Ευρώπη δεν βλέπει την Ελλάδα όπως τη βλέπουμε εμείς — ως λίκνο πολιτισμού, πηγή ιδεών, ιερό τόπο της δημοκρατίας. Στα μάτια των Μεγάλων Δυνάμεων, η Ελλάδα φαινόταν τότε μικρή, προβληματική, αδύναμη, και πάνω απ’ όλα, επικίνδυνη για τις ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου . Οι Άγγλοι, που κρατούσαν τον παλμό της ναυτικής και διπλωματικής ισχύος, δεν επιθυμούσαν ούτε κατ’ ελάχιστον τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου, ενιαίου ελληνικού κράτους. Και το έλεγαν ρητά μέσω των πράξεων τους. “ Η Ελλάδα, αν ποτέ αποκτούσε υπόσταση, έπρεπε να περιοριστεί στην Πελοπόννησο ”. Μια μικρή, ακίνδυνη περιοχή, ένα είδος τοπικού «καντονιού» , που δεν θα απειλούσε τα αγγλικά συμφέροντα στο Αιγαίο και στα στενά. Οι Αυστριακοί συμμερίζονταν την ίδια ανησυχία . Οι Γάλλοι έπαιζαν το δικό τους παιχνίδι επιρροής. Μόνο η Ρωσία του Τσάρου Νικολάου του Α' έβλεπε με συμπάθεια το ελληνικό ζήτημα — αλλά και αυτή μέσα από τα δικά της συμφέροντα και τους δικούς της αγώνες. Στην τελική κανείς, μα κανείς δεν φανταζόταν ότι σε λίγους μόλις μήνες, το ελληνικό πρόβλημα θα μετατρεπόταν σε διεθνή υπόθεση πρώτης γραμμής. Ο ρωσοτουρκικός πόλεμος (1828–1829) και η κατάρρευση ενός ολόκληρου κόσμου Όταν ξεσπά ο Ρωσοτουρκικός Πόλεμος του 1828–1829, τίποτε δεν προμήνυε την έκταση της ρωσικής προέλασης. Οι στρατιές του Τσάρου Νικολάου του Α’ δεν διστάζουν . Περνούν τον Δούναβη, συντρίβουν τα οχυρά του Δραγατσανίου, φτάνουν ως τη Σηλυβρία και τελικά προ των πυλών της ίδιας της Κωνσταντινούπολης. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία μοιάζει με ακίνητο θηρίο που ξυπνά τρομαγμένο . Τα εδάφη της αναφλέγονται, η μαγκιά που προσπάθησε να πουλήσει δεν έπιασε κι ο ίδιος ο Σουλτάνος αντελήφθη ότι κάθε μέρα που περνά, μπορεί να είναι και η τελευταία της δυναστείας του. Και μέσα σε αυτό τον ιστορικό σεισμό, ο Καποδίστριας βλέπει αυτό που κανένας άλλος Έλληνας πολιτικός δεν μπορούσε να δει: « Ό,τι κερδίσει απόψε η Ρωσία στο πεδίο της μάχης, θα μπορεί αύριο να γίνει το σύνορο της Ελλάδος .» Η διπλωματική μεγαλοφυΐα του Καποδίστρια: Ένας άνθρωπος που κινεί νήματα σε δύο ηπείρους Ο Καποδίστριας δεν ήταν τυχαίος. Είχε υπηρετήσει για δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια στην καρδιά της ρωσικής διπλωματίας, είχε συνομιλήσει με Τσάρους, είχε επηρεάσει συνέδρια, είχε διαμορφώσει αποφάσεις για βασίλεια και αυτοκρατορίες. Γνώριζε τους ανθρώπους, γνώριζε την ψυχολογία τους, γνώριζε τι θα πει εξουσία. Και γι’ αυτό, την ώρα που η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατέρρεε, δεν σπατάλησε ούτε μία στιγμή. Έστειλε υπόμνημα στον στρατηγό Ντίμπιτς ( Hans Karl von Diebitsch, Πρώσο στρατιωτικό που υπηρέτησε στον Ρωσικό στρατό φτάνοντας μέχρι τον βαθμό του στρατάρχη, γνωστός για τις επιτυχίες του στους Ναπολεόντειους πολέμους και στον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1828-1829, όπου η ρωσική εισβολή του στον ελλαδικό τουρκοκρατούμενο χώρο της Θράκης στον ρωσοτουρκικό πόλεμο συνέβαλε στην αναγνώριση της ανεξαρτησίας μας),  σε διπλωματικούς παράγοντες της Αγίας Πετρούπολης , ενημέρωσε τον Eynard για τις εξελίξεις, έ χτισε οδούς επικοινωνίας που θα έμοιαζαν απίθανες για οποιονδήποτε άλλον. Η θέση του ήταν ξεκάθαρη. «Η Ελλάς πρέπει να αναγνωρισθεί όχι ως επαρχία, αλλά ως έθνος ανάμεσα στα έθνη της Ευρώπης. Τα σύνορά της πρέπει να ανέλθουν στη φυσική της γραμμή, ώστε να είναι βιώσιμη, αυτάρκης και ικανή να επιβιώσει.» Και η Ρωσία, νικήτρια και κυρία της κατάστασης, υιοθέτησε για πρώτη φορά με τόση σαφήνεια την ελληνική θέση, λόγω και του ότι ο Νικόλαος ο Α’ ήταν φιλέλληνας και φανατικός Ορθόδοξος… Τι κέρδισε η Ελλάδα στην Αδριανούπολη – η αθέατη διάσταση Η Συνθήκη της Αδριανουπόλεως, υπογεγραμμένη στις 14 Σεπτεμβρίου 1829, δεν χαράζει μόνο σύνορα στον χάρτη, αλλά χαράζει και σύνορα στην πολιτική πραγματικότητα της εποχής. Η Ελλάδα, με εκείνη τη συνθήκη, βάζει για πρώτη φορά τα θεμέλια ενός κράτους πραγματικού. Γιατί, παρά την συχνή απλοποίηση των σχολικών εγχειριδίων ή των πανεπιστημιακών βιβλίων, η Συνθήκη δεν ήταν μια απλή διπλωματική πράξη. Ήταν το χαραγμένο μονοπάτι προς την ανεξαρτησία. Η Οθωμανική Πύλη αναγνώρισε ότι η Ελλάδα δεν είναι πια επαρχία Αυτό είναι το μεγαλύτερο δώρο της Αδριανούπολης. Η Πύλη, με την υπογραφή της, παραδέχεται ότι ο ελληνικός διοικητικός σχηματισμός που είχε δημιουργήσει ο Καποδίστριας δεν μπορεί να αποσυναρμολογηθεί. Η Ελλάδα δεν είναι πλέον «κακοποιός περιοχή». Είναι εθνικό σώμα. Η Στερεά Ελλάδα και η Εύβοια μπαίνουν στο τραπέζι Ενώ οι Άγγλοι πίεζαν να περιοριστεί η Ελλάδα σε μια κουκίδα , η Συνθήκη ουσιαστικά ανοίγει τον δρόμο ώστε η Ελλάδα να περιλάβει τη Ρούμελη, την Εύβοια και τις Κυκλάδες. Δεν πρόκειται για μικρή υπόθεση, κάθε άλλο. Και λόγω των συνθηκών της εποχής εκείνης, έμοιαζε με θεόρατο επίτευγμα. Χωρίς αυτά τα εδάφη, η Ελλάδα θα ήταν ένα κράτος-σπαράγγι , χωρίς βάθος, χωρίς προοπτική και φυσικά χωρίς οικονομική υπόσταση. Κατάργηση του φόρου υποτέλειας — η μεγαλύτερη προσωπική νίκη του Καποδίστρια Εδώ βρίσκεται η κορύφωση της διπλωματικής του νίκης. Η Βρετανία επέμενε — πίεζε απελπισμένα  σχεδόν στο να παραμείνει η Ελλάδα φόρου υποτελής. Ο Καποδίστριας το απέτρεψε. Το αποτέλεσμα; Η Ελλάδα απέκτησε υπόσταση ισότιμη . Όχι μια μικρή χώρα, φόρου υποτελής περιοχή, αλλά ανεξάρτητο κράτος. Κι αν υποθέσουμε ότι η τότε Ελλάδα είχε το μέγεθος του…σημερινού Ισραήλ, με τον Καποδίστρια φανταστείτε πού θα μπορούσε να φτάσει μέσα σε λίγα χρόνια! Η αναγνώριση του 1830 βασίζεται αποκλειστικά στην Αδριανούπολη Η Συνθήκη του Λονδίνου (1830) — η επίσημη πλέον αναγνώριση της ελληνικής ανεξαρτησίας — δεν είναι ουρανοκατέβατη. Πάταγε εξ ολοκλήρου πάνω στο οικοδόμημα της συνθήκης της Αδριανούπολης. Εκεί ανατράπηκε η βρετανική πολιτική κι εκεί μεγάλωσε η Ελλάδα. Εκεί διαμορφώθηκε το μέλλον της Ρούμελης, της Εύβοιας και του ελληνικού Αιγαίου. Γιατί φοβήθηκαν οι Άγγλοι — Το σημείο χωρίς επιστροφή Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως, από τη στιγμή που υπεγράφη η συνθήκη στην Αδριανούπολη, το Λονδίνο κατάλαβε ότι είχε απέναντί του έναν άνθρωπο που μπορούσε να αλλάξει τον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου χωρίς να ρίξει μία οβίδα. Ο Καποδίστριας είχε πετύχει αυτό που η Βρετανία θεωρούσε αδιανόητο , να εκμεταλλευτεί δηλαδή την ήττα της Υψηλής Πύλης . Και όχι μόνο.  Κατάφερε να αξιοποιήσει τη ρωσική ισχύ, να υπονομεύσει την εχθρική πέρα για πέρα βρετανική πολιτική της «μικράς Ελλάδος» και τέλος, να θεμελιώσει μια Ελλάδα που είχε προοπτική ισχύος. Στο Foreign Office σημειώνεται — και αυτό είναι ιστορικό ντοκουμέντο — ότι ο Κυβερνήτης είχε αποδειχθεί «επικίνδυνος» . Και επικίνδυνος ήταν όχι επειδή ήταν μόνο φίλος της Ρωσίας, αλλά επειδή μπορούσε, μέσα από την πολιτική του οξυδέρκεια, να κάνει την Ελλάδα ισχυρή. Και μια ισχυρή Ελλάδα, για τους Βρετανούς, ήταν απειλή. Η "Αδριανούπολη" ως αρχή της μεγάλης συνωμοσίας εναντίον του Από τη στιγμή που ολοκληρώνεται η Συνθήκη, ο Καποδίστριας δεν αντιμετωπίζει απλώς την οργή των νησιωτών ή τον φαναριώτικο φθόνο . Αντιμετωπίζει κάτι πολύ μεγαλύτερο. Τη συντονισμένη αντίδραση των αγγλικών συμφερόντων, την ανησυχία της Αυστρίας, την επιφυλακτικότητα της Γαλλίας,και την εσωτερική αναταραχή όσων ένιωθαν ότι ο Κυβερνήτης παίρνει από τα χέρια τους εξουσία που θεωρούσαν ήδη δική τους. Η Αδριανούπολη ήταν το σημείο τομής και παράλληλα η φωτεινή κορυφή της δράσης του , αλλά ταυτόχρονα και η σκιά που έπεσε πάνω του λίγο μετά. Γιατί, από εκεί και πέρα, η διεθνής πραγματικότητα άλλαξε. Και άλλαξε σε μια κατεύθυνση που η Βρετανία δεν θα συγχωρούσε ποτέ. 10. Η Εσωτερική Αντιπολίτευση – Το Κράτος Εναντίον των Συμφερόντων Οι παλιοί κόσμοι που αρνούνταν να πεθάνουν και ο νέος κόσμος που προσπαθούσε να γεννηθεί Όταν ο Καποδίστριας ανέλαβε την Κυβέρνηση της Ελλάδας, δεν κλήθηκε να διοικήσει κράτος. Κλήθηκε να δώσει μορφή σε ένα χάος. Να βάλει τάξη σε μια κοινωνία σκορπισμένη, να συντονίσει ανθρώπους που είχαν μάθει μόνο να πολεμούν, να ενώσει νησιά που ζούσαν σαν μικρές πολιτείες, να τιθασεύσει καπεταναίους που θεωρούσαν την εξουσία κληρονομικό τους προνόμιο. Η Ελλάδα του 1828 ήταν ένας κόσμος σπασμένος σε χίλια κομμάτια . Και κάθε κομμάτι ήθελε να γίνει ...βασίλειο από μόνο του! Στην Ύδρα, οι εφοπλιστές λογάριαζαν ότι τα καράβια τους είχαν κερδίσει το δικαίωμα στην αυτονομία. Στη Μάνη, οι παλιοί οπλαρχηγοί πίστευαν ότι κανείς δεν θα τους αγγίξει χωρίς να πληρώσει αίμα. Στη Ρούμελη, οι αρματολοί φαντάζονταν ότι ο θεσμός τους είναι αιώνιος. Και στις παλιές φαναριώτικες οικογένειες, η πείρα χρόνων στην εξουσία της οθωμανικής διοίκησης γεννούσε την πεποίθηση ότι μόνο αυτές είναι άξιες να κυβερνούν. Μέσα σε αυτό το μωσαϊκό αντιθέσεων, ο Καποδίστριας εμφανίστηκε ως κάτι που δεν είχαν ξαναδεί: Ένας άνθρωπος που δεν χρωστούσε τίποτε σε κανέναν, που δεν ανήκε σε κανένα τοπικό σύστημα, που δεν δεχόταν να μοιράσει αξιώματα ως λάφυρα του Αγώνα αλλά ούτε καν να...πληρωθεί για τις πολύτιμες υπηρεσίες του. Ήταν, για πρώτη φορά, τ ο Κράτος ως έννοια, όχι ως πηγή προνομίων . Και αυτό δεν το συγχώρησαν. Η Ύδρα: το νησί που ήθελε να γίνει κράτος Καμία περιοχή δεν αντιτάχθηκε στον Καποδίστρια τόσο συστηματικά όσο η Ύδρα . Το νησί είχε δώσει πολλά στον Αγώνα και ζητούσε την ανταμοιβή του. Όχι όμως σε τιμές ή αναμνηστικές στήλες, α λλά σε εξουσία, σε προνόμια, σε κομμάτι από την “πίτα” του νέου κράτους. Από την ημέρα που ο Κυβερνήτης διόρισε εθνική διοίκηση για τη ναυτιλία , οι Υδραίοι θεώρησαν ότι χάνουν τον ιστορικό έλεγχο των πραγμάτων. Και όταν ζήτησε να πληρώσουν φόρους – τους ίδιους φόρους που θα πλήρωνε κάθε Έλληνας – απλά...αγανάκτησαν! Γιατί μέχρι τότε οι νησιώτες είχαν συνηθίσει να είναι «υπεράνω» της κεντρικής αρχής. Έτσι, μεθοδικά, με άρθρα, με υπομνήματα, με φήμες και με συνωμοτικές συσκέψεις , η Ύδρα γίνεται ο πρώτος μεγάλος πόλος αντιπολίτευσης. Ο πόλεμος δεν ήταν πια με τα καράβια. Ήταν με τις πέτρες της συκοφαντίας. Η Μάνη: ένα αρχοντολόγι που αρνιόταν να πειθαρχήσει Η Μάνη υπήρξε κάστρο ελληνικό για αιώνες. Αλλά ήταν κάστρο ανεξάρτητο. Οι οικογένειες των Μαυρομιχαλαίων, των Γρηγοραίων, των Τζανετάκηδων είχαν μάθει να ζουν με τους δικούς τους νόμους, να κρατούν τα όπλα τους ως σύμβολα εξουσίας και να θεωρούν την αυτονομία τους ιερή και αδιαπραγμάτευτη. Όταν ο Καποδίστριας επιχείρησε να εγκαθιδρύσει ενιαία διοίκηση στη Μάνη, το είδαν ως προσβολή. Όχι ως αναγκαία κρατική λειτουργία, αλλά ως προσωπική ταπείνωση. Η Μάνη δεν ήταν εχθρός της Ελλάδας, ήταν όμως εχθρός κάθε μορφής συγκεντρωτικού κράτους. Και οι Μαυρομιχαλαίοι, αντί να δουν την πολιτική αλλαγή ως μετάβαση, την είδαν ως μάχη κύρους. Το τραύμα που άνοιξε τότε, θα γινόταν λίγα χρόνια αργότερα θανάσιμο. Η Ρούμελη και οι αρματολοί – το τέλος ενός θεσμού Οι αρματολοί της Ρούμελης είχαν μάθει επί αιώνες να ασκούν εξουσία στους τόπους τους, να διαχειρίζονται φόρους, να δικάζουν μικροδιαφορές, να λειτουργούν ως μικρο-άρχοντες σε μια περιοχή όπου ο σουλτάνος δεν είχε εύκολη πρόσβαση. Ο Καποδίστριας, θέλοντας να δημιουργήσει στρατό σταθερό και εκπαιδευμένο, κατήργησε τον θεσμό. Έδωσε μισθούς σε όσους παρέμεναν πιστοί στον νόμο και απαγόρευσε τα ιδιωτικά σώματα. Αυτό όμως σήμαινε το τέλος μιας ολόκληρης νοοτροπίας. Και όσοι έχασαν τα προνόμιά τους, στράφηκαν εναντίον του. Όχι επειδή διαφωνούσαν με τη δημιουργία κράτους, αλλά επειδή διαφωνούσαν με την απώλεια της δύναμής τους. Οι Φαναριώτες: η πιο ύπουλη αντιπολίτευση Εδώ εισερχόμαστε στην πιο λεπτή και ύπουλη περιοχή. Την φαναριώτικη ελίτ. Οι Φαναριώτες είχαν ολόκληρη παράδοση στη διοίκηση. Είχαν υπηρετήσει ως ηγεμόνες σε παραδουνάβιες ηγεμονίες, είχαν αναπτύξει δίκτυα, είχαν πείρα στις οθωμανικές τρικλοποδιές, είχαν μόρφωση και κυρίως, είχαν το αίσθημα ότι το νέο ελληνικός κράτος τους ανήκει. Ο Καποδίστριας ήταν για αυτούς ένας άνθρωπος που «παρακάμπτει τα φυσικά κέντρα εξουσίας». Ένας ξένος, παρά το ελληνικό του αίμα, ένας «ευρωπαίος», ένα πρόσωπο που δεν μπορούσαν να ελέγξουν. Και στο πρόσωπο του πιο ραδιούργου και πιο φιλόδοξου από όλους, του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, η αντιπολίτευση έβρισκε όχι μόνο φωνή, αλλά και πονηρό μυαλό. Ο Μαυροκορδάτος δεν ήθελε την πτώση του Καποδίστρια για λόγους ιδεών . Την ήθελε για λόγους εξουσίας και πλήρους ελέγχου των πάντων. Η σύγκρουση μεταξύ τους δεν ήταν «πολιτική» με τον σημερινό όρο. Ήταν σύγκρουση δύο κόσμων. Του κόσμου της παλιάς αριστοκρατίας εξουσίας εναντίον του κόσμου του νέου κράτους. Και η Ελλάδα στη μέση – ανάμεσα στην πρόοδο και στους αιώνιους δαίμονες της Καθώς όλα αυτά συνέβαιναν ταυτόχρονα, η Ελλάδα βρισκόταν στο μέσο μιας βαθιάς μεταμόρφωσης. Από "οικογένειες" και φράξιες σε διοίκηση, από φατρίες σε στρατό, από προνόμια σε νόμους, από τοπική εξουσία σε κεντρική αρχή. Ήταν αναπόφευκτο ότι η σύγκρουση θα έφτανε στο αποκορύφωμά της. Κι αυτό το ήξερε ο Καποδίστριας. Αυτός όμως, ως κυβερνήτης, γεννούσε κράτος. Και κάθε γέννα, όσο ιερή κι αν είναι, έχει πόνο. Και ο πόνος αυτός, στην περίπτωση του ελληνικού κράτους, ήταν τόσο βαθύς και τόσο συσσωρευμένος που τελικά θα γινόταν μίσος. Μίσος τυφλό, προσωπικό, απροκάλυπτο, με βαθιές ρίζες μέσα στον εγωισμό και την περηφάνια παλιών καθεστώτων που έβλεπαν να χάνουν το έδαφος κάτω από τα πόδια τους. Αυτή είναι η αληθινή μήτρα της αντιπολίτευσης. Δεν ήταν ιδεολογική. Ήταν υπαρξιακή... ΤΕΛΟΣ Α' ΜΕΡΟΥΣ Στο αυριανό Β' Μέρος: Η διαμάχη με τους Φαναριώτες, ο ρόλος του Αναστάσιου Πολυζωίδη και της εφημερίδας "Απόλλων", τα εμπόδια, οι τρικλοποδιές και η διεθνής απομόνωση, ο ρόλος της Βρετανίας, ο ρόλος του Ιωάννη Κωλέττη, η σικέ "συνομωσία" του Πετρόμπεη, το στήσιμο της δολοφονίας, ποιοί ήταν οι πρωταγωνιστές, γιατι η κυβέρνηση Γουέλινγκτον της Αγγλίας "προειδοποίησε" τον Καποδίστρια για τους "κινδύνους" που γεννά η πολιτική του, γιατί δεν συνελήφθη ο Αναστάσιος Πολυζωίδης για εσχάτη προδοσία. Ποιοί στ' αλήθεια σκότωσαν τον Καποδίστρια και γιατί ενοχοποιήθηκαν οι Μαυρομιχαλαίοι. Το μεγάλο Ψέμμα της Ιστορίας και ποιοί το προώθησαν και το καθιέρωσαν. Πύρινος Λόγιος sergioschrys@outlook.com

Η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ και η νέα γεωπολιτική αρχιτεκτονική της Μεσογείου! Η Ελλάδα, για πρώτη φορά μετά από 85 χρόνια, βρίσκεται και πάλι στη σωστή πλευρά της Ιστορίας! Ολοι οι δρόμοι για την Πόλη, είναι πλέον ορθάνοιχτοι! Ελλάδα και Ισραήλ δεν συναντιούνται τυχαία. Τους φέρνει ξανά κοντά η ίδια δύναμη που άλλοτε γκρέμιζε βασίλεια και ύψωνε λαούς: Η ανάγκη της επιβίωσης μέσα σε έναν κόσμο που σκοτεινιάζει! Και πάνω σε τούτη τη θάλασσα που θυμάται τα πάντα, υψώνεται πια μια αλήθεια απλή και αδυσώπητη: Όσοι δεν σέβονται τη Μεσόγειο, γίνονται θύματά της... "...Οι Εβραίοι θα προκαλέσουν τους Τούρκους, θα τους ερεθίσουν κι αυτοί θα μας χτυπήσουν..." Γέρων Ιωσήφ Βατοπεδινός, Άγιο Όρος, 2008 Αν υπάρχει μια στιγμή μέσα στον αχανή θόρυβο της διεθνούς πολιτικής που μοιάζει με ψίθυρο πριν από καταιγίδα, είναι εκείνη κατά την οποία ένα αεροσκάφος πέφτει από τον ουρανό χωρίς προειδοποίηση, μέσα σε μια χώρα που δεν είναι δική σου, αλλά που η μοίρα της αγγίζει τον χάρτη σου σαν σημάδι από παλιό μαχαίρι. Η πτώση του Falcon κοντά στην Άγκυρα δεν ήταν απλώς ένα ...συμβάν . Ήταν κάτι άλλο, κάτι που δύσκολα μπορεί κανείς να αγνοήσει όταν βλέπει την Ανατολική Μεσόγειο ως υφαντό γεμάτο κόμπους. Διότι η Λιβύη, η Τουρκία, η Ελλάδα, το Ισραήλ, η Κύπρος και η Αίγυπτος δεν είναι πια χωριστά κεφάλαια . Είναι σελίδες του ίδιου βιβλίου που γράφεται εδώ και αιώνες. Η είδηση της συντριβής ήταν, για τον ανυποψίαστο παρατηρητή, μια ακόμη δυσάρεστη υπενθύμιση της ανθρώπινης ευθραυστότητας . Για εκείνους όμως που γνωρίζουν –δηλαδή εκείνους που βλέπουν τον κόσμο όχι όπως παρουσιάζεται, αλλά όπως κινείται υπόγεια– η συντριβή αυτή δημιούργησε ένα ρήγμα . Διότι το αεροπλάνο δεν μετέφερε απλώς πέντε ανθρώπους. Μετέφερε τη στρατιωτική καρδιά της λιβυκής κυβέρνησης που είχε μόλις συνάψει συμφωνία με την Άγκυρα για την εκ νέου ανάπτυξη τουρκικών στρατευμάτων στην ανατολική Λιβύη. Εκεί δηλαδή όπου βρίσκεται η υποτιθέμενη ακτή που "ακουμπά" το – made in Turkey – παράνομο "μνημόνιο" ΑΟΖ το οποίο κόβει στεγνά την ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου. Ήταν, μ' άλλα λόγια, η ενσάρκωση της τουρκικής φιλοδοξίας να ελέγξει ό,τι δεν της ανήκει: Έναν διάδρομο ισχύος που ξεκινά από την Ανατολία και καταλήγει στη Μισράτα, παρακάμπτοντας την Αθήνα, απειλώντας τη Λευκωσία, εκνευρίζοντας την Ιερουσαλήμ, παρατηρώντας από μακριά τις Ηνωμένες Πολιτείες και ερεθίζοντας την Αίγυπτο. Το πώς και το γιατί έπεσε το Falcon μπορεί να το αναζητήσει κανείς στα τεχνικά εγχειρίδια . Η ουσία όμως δεν βρίσκεται στα καλώδια, τους αισθητήρες, ούτε στις μπαταρίες. Η ουσία βρίσκεται εκεί όπου η τεχνική ανάλυση σωπαίνει και αφήνει χώρο στη γεωπολιτική, στην υποψία και στον φόβο . Στον φόβο που επιτρέπει σε κυβερνήσεις να πουν αυτό που φοβούνται λιγότερο, όχι αυτό που γνωρίζουν περισσότερο . Γι’ αυτό η Άγκυρα μίλησε για «τεχνικό πρόβλημα» και σχεδόν αμέσως, από το στόμα του Ιμπραήμ Καραγκιούλ, άρχισε να κατηγορεί την Ελλάδα. Η συντριβή του Falcon που μετέφερε την ανώτατη στρατιωτική ηγεσία της Λιβύης δεν ήταν, για την Άγκυρα, ένα απλό τεχνικό δυστύχημα . Ήταν ο προάγγελος μιας αλλαγής θερμοκρασίας στο γεωπολιτικό κλίμα της Ανατολικής Μεσογείου . Η τουρκική αφήγηση —έτσι όπως εκφράστηκε με τη δύναμη πυρός του καθεστωτικού τύπου, και πρωτίστως της Yeni Şafak του Ιμπραήμ Καραγκιούλ— δεν περιγράφει ένα ατύχημα. Περιγράφει την αρχή ενός νέου ακήρυχτου πολέμου. Ο Καραγκιούλ, φωνή που δεν γράφει ποτέ χωρίς τη σκιά του Προεδρικού Μεγάρου πάνω από το κείμενό του, παρουσιάζει το συμβάν ως κρίκο μιας αλυσίδας «ανεξήγητων συμπτώσεων»: την πτώση του τουρκικού μεταγωγικού στη Γεωργία, τη δραστηριότητα άγνωστων UAV στον τουρκικό εναέριο χώρο, τις επιθέσεις σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα και —το σημαντικότερο— την υποψία ότι πίσω από όλα κρύβεται μια «τρίτη χώρα». Αυτή η τρίτη χώρα, υπαινίσσεται ανοιχτά, είναι το Ισραήλ .Και δίπλα του, σε «συμπληρωματικό ρόλο», η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία , που εμφανίζονται ως τμήματα ενός ενιαίου μηχανισμού μυστικών επιχειρήσεων. Ο Καραγκιούλ πάει ακόμη παραπέρα, διατυπώνοντας την παράξενη —και στρατηγικά αποκαλυπτική— θέση ότι οι τρεις αυτές χώρες έχουν συγκροτήσει μια Δύναμη Ταχείας Επέμβασης που «δεν είναι αμυντική, αλλά μονάδα τρομοκρατικών ενεργειών». Συγκεκριμένα, ο τύπος αυτός διαλαλεί στο αναγνωστικό κοινό του ότι: Τρεις χώρες, τρεις ηγέτες, τρεις απειλές. Τα αεροπορικά δυστυχήματα, οι επιθέσεις με SİHA (τουρκικά drones) θα αυξηθούν. Το Ισραήλ, η Ελλάδα και η "Ελληνοκυπριακή Διοίκηση" ίδρυσαν Δύναμη Ταχείας Επέμβασης. Τα drones που “χάνονται”, οι επιθέσεις του ISIS, το ζήτημα του YPG θα διοικούνται από αυτό το κέντρο. Αν αυτοί λένε “Άγκυρα”, εμείς θα λέμε Αθήνα και Τελ Αβίβ! Μάλιστα. Από την πλευρά λοιπόν της Άγκυρας, η αφήγηση αυτή δεν είναι απλώς προπαγανδιστική φαντασίωση. Είναι πολιτικό εργαλείο . Διότι αν η Τουρκία πείσει το εσωτερικό της ότι δέχεται επίθεση από έναν άξονα Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου, τότε έχει το άλλοθι για περαιτέρω στρατιωτική σκλήρυνση στο Αιγαίο ή ακόμη και επιθετική ενέργεια στην Κύπρο. Τηρουμένων των αναλογιών, θα μπορούσε να επιμείνει για περαιτέρω διείσδυση στη Λιβύη ή ακόμη και εσωτερική συσπείρωση γύρω από το αφήγημα του «πολιορκημένου έθνους»! Ο Καραγκιούλ γράφει με τον τρόπο που μιλά το τουρκικό καθεστώς όταν προετοιμάζει το έδαφος:« Αν αυτοί λένε Άγκυρα, εμείς θα λέμε Αθήνα και Τελ Αβίβ ». Είναι μια απειλή στρατηγικής σημασίας, ένα μήνυμα που δεν απευθύνεται στους αναγνώστες της Yeni Şafak, αλλά στα επιτελεία: Το νέο «μέτωπο» της Τουρκίας βρίσκεται πια στον άξονα Ελλάδα–Ισραήλ . Γιατί; Διότι εκεί κρύβεται η πραγματική πηγή του φόβου της Άγκυρας. Όχι στην Ελλάδα του Μητσοτάκη, που η Άγκυρα γνωρίζει ότι δεν διαθέτει αυτονομημένη στρατηγική ισχύ. Αλλά στο Ισραήλ. Τη χώρα που έδειξε στην Περσία τι σημαίνει χειρουργικό πλήγμα , τη χώρα που διαθέτει ναυτικές, αεροπορικές, τεχνολογικές και πληροφοριακές δυνατότητες που η Τουρκία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει με ευκολία , τη χώρα που βλέπει στην Τουρκία του Ερντογάν τον υπ’ αριθμόν ένα αναθεωρητικό παίκτη που απειλεί την Ανατολική Μεσόγειο. Η «πτώση του Falcon» ουσιαστικά προσέφερε στην Άγκυρα την τέλεια αφορμή για να διατυπώσει πλέον ανοιχτά αυτό που σιγοκαίει μήνες τώρα. Ότι η σύγκρουση στην Ανατολική Μεσόγειο δεν είναι πια ελληνοτουρκική. Είναι ισραηλινοτουρκική , με την Ελλάδα να λειτουργεί ως ο στρατηγικός πολλαπλασιαστής της ισραηλινής ισχύος. Η Τουρκία γνωρίζει το εξής: Αν το Ισραήλ θελήσει πραγματικά να αναχαιτίσει την τουρκική επεκτασιμότητα, το μπορεί . Και το γνωρίζει ακόμη καλύτερα, επειδή η Ουάσιγκτον —τουλάχιστον σε αυτό το σημείο— δεν φρέναρε ποτέ το Ισραήλ όταν ένιωσε ότι απειλείται. Γι’ αυτό και η Άγκυρα, υπό τον μανδύα των απειλών σε άρθρα «αναλυτών», επιχειρεί προληπτικά δύο πράγματα: Να αποσυντονίσει την ελληνική στρατηγική, απειλώντας ότι οποιαδήποτε σύγκλιση με το Ισραήλ ισοδυναμεί με πολεμική πρόκληση. Να εμφανίσει το Ισραήλ ως την πηγή όλου του χάους , ώστε να δικαιολογήσει μελλοντικές τουρκικές ενέργειες στη Συρία, στη Λιβύη και στο Αιγαίο. Έτσι, η πτώση του Falcon —είτε τυχαία είτε όχι— γίνεται η πρώτη πράξη ενός νέου διηγήματος ισχύος. Όχι επειδή το αεροσκάφος έπεσε, αλλά επειδή ο τρόπος που αυτό ερμηνεύτηκε αποκάλυψε μια βαθύτερη μετατόπιση ότι η Τουρκία αισθάνεται ότι περικυκλώνεται από έναν άξονα που δεν φοβάται να χρησιμοποιήσει μέσα που η ίδια θεωρεί «ασύμμετρα». Και σε αυτό το νέο περιβάλλον, ο Ερντογάν δεν δείχνει να φοβάται την Αθήνα. Φοβάται το Τελ Αβίβ. Και επειδή φοβάται το Τελ Αβίβ, στρέφει το βλέμμα —και την οργή— προς την Αθήνα. Πώς ξεκίνησε η ιστορία της συμμαχίας μεταξύ Ελλάδας - Ισραήλ. Ποιος την ξεκίνησε πραγματικά Η ελληνική κοινή γνώμη έμαθε την τελευταία δεκαπενταετία να βλέπει τη σύγκλιση Ελλάδας–Ισραήλ ως μια «στρατηγική πρωτοβουλία» των ελληνικών κυβερνήσεων . Μέγα λάθος. Η αλήθεια, είναι εντελώς διαφορετική και απολύτως καταγεγραμμένη στα γεγονότα και στις πηγές διεθνούς πολιτικής. Η συμμαχία δεν ήταν ελληνική έμπνευση . Δεν την ξεκίνησε ούτε ο Σαμαράς, ούτε ο Τσίπρας, ούτε —ακόμη λιγότερο— ο Μητσοτάκης. Ξεκίνησε από την Ιερουσαλήμ. Και ξεκίνησε προσωπικά από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Στις αρχές της δεκαετίας του 2010, το Ισραήλ βρισκόταν σε συνθήκες πρωτοφανούς περιφερειακής απομόνωσης . Η ρήξη με την Τουρκία μετά το επεισόδιο του «Mavi Marmara» (2010) έσπασε έναν άξονα που θεωρούνταν δεδομένος επί 50 χρόνια . Το Τελ Αβίβ χρειαζόταν άμεσο στρατηγικό αντιστάθμισμα στα δυτικά του: Έναν εταίρο με γεωγραφική θέση , ευρωπαϊκή σύνδεση , ναυτική ικανότητα και ενεργειακά συμφέροντα συμβατά με τα δικά του. Η μόνη χώρα που πληρούσε αυτό το προφίλ ήταν η Ελλάδα . Κι έτσι, πριν καν η Αθήνα αντιληφθεί τη συγκυρία, ο Νετανιάχου έκανε το άνοιγμα . Ήταν ο ίδιος που πρότεινε την αναβάθμιση της στρατιωτικής συνεργασίας, τις κοινές αεροναυτικές ασκήσεις, την ανταλλαγή πληροφοριών, τον ενεργειακό σχεδιασμό που αργότερα ονομάστηκε EastMed , την τριμερή Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ. Η Ελλάδα τότε ήταν βυθισμένη στη μνημονιακή κρίση και έψαχνε απεγνωσμένα διεθνή στήριξη. Η πρόταση του Νετανιάχου ήταν γέφυρα σωτηρίας , τόσο διπλωματική όσο και στρατιωτική. Το Ισραήλ, με τη δική του αυτογνωσία και κυνισμό, είδε αυτό που οι ελληνικές κυβερνήσεις εκείνης της εποχής δεν έβλεπαν, ότι ο άξονας με την Ελλάδα θα αντικαθιστούσε 100% την απώλεια της Τουρκίας . Από εκεί και έπειτα, όποιος Έλληνας πρωθυπουργός κι αν πέρασε, απλώς ακολούθησε . Κανείς δεν πρωτοστάτησε. Κανείς δεν είχε στρατηγικό όραμα δικό του. Ούτε ο Σαμαράς, ούτε ο Τσίπρας, ούτε ο Μητσοτάκης κατανόησαν ότι ο άξονας Ισραήλ–Ελλάδας ήταν προϊόν γεωπολιτικού κενού που δημιούργησε η τουρκοϊσραηλινή σύγκρουση . Η Αθήνα δεν οδήγησε το άρμα. Απλώς δέχτηκε να ανέβει. Και αυτή είναι η πραγματικότητα είναι που δεν αρέσει σε κανέναν που δεν έχει την απαραίτητη γνώση του γεωπολιτικού "γίγνεσθαι". Η ελληνοϊσραηλινή συμμαχία είναι παιδί της στρατηγικής σκέψης του Νετανιάχου και της ανάγκης του Ισραήλ να αντικαταστήσει τον χαμένο του εταίρο, την Τουρκία. Εμείς απλώς κοιτάξαμε προς τα εκεί και τελικά είπαμε "ναι" σε αυτό το ανέλπιστο δώρο, που το λές και "Δάκτυλο Θεού". Η νέα Μεσογειακή Περικύκλωση: Ελλάδα–Ισραήλ–Κύπρος–Αίγυπτος Όσο η Άγκυρα παρακολουθεί τα γεγονότα να εξελίσσονται με τρόπους που δεν καταφέρνει να ελέγξει, τόσο αρχίζει να συνειδητοποιεί κάτι που προσπαθούσε εδώ και χρόνια να αγνοήσε ι, ότι το Ισραήλ και η Ελλάδα δεν είναι πια δύο χώρες που απλώς συναλλάσσονται. Είναι δύο πολιτισμοί που ξαναβρίσκουν το κοινό νήμα της ιστορίας τους. Αυτό απέχει πολύ από το να είναι ρομαντισμός. Είναι μια καθαρά ψυχρή στρατηγική πραγματικότητα . Οι δύο λαοί που κάποτε καθόριζαν τη Μεσόγειο μέσα από τα τείχη της Αλεξάνδρειας, τα σοκάκια της Ιερουσαλήμ και τις βιβλιοθήκες της Αντιόχειας επανέρχονται, σχεδόν αθέλητα, στην ίδια πλευρά ενός νέου γεωπολιτικού κύκλου. Δεν είναι τυχαίο ότι όπου κι αν ψάξει κανείς στις μνήμες της ιστορίας, βρίσκει ρίζες μεταξύ αυτών των δύο λαών. Ο Μέγας Αλέξανδρος, που μπήκε στην Ιερουσαλήμ χωρίς να συναντήσει αντίσταση . Οι Ιουδαίοι που τον χαιρέτισαν ως ελευθερωτή από τους Πέρσες. Οι Πτολεμαίοι που έκαναν κάτι αδιανόητο για την εποχή — να μεταφράσουν στα ελληνικά τις ιερές τους γραφές, να επιτρέψουν στη δική τους πίστη να ταξιδέψει μέσα στη γλώσσα του ελληνικού κόσμου . Και πολύ αργότερα, ο Ιουδαίος Φίλων ο Αλεξανδρεύς , που με γενναιότητα και χάρη περιέγραψε την Ελλάδα όχι ως ξένη, αλλά ως πνευματική μητέρα, ως υπόδειγμα λογικής και πολιτειακής τάξης. Αυτές οι γέφυρες δεν χάθηκαν . Καιγόταν κάποιες φορές, αλλά πάντα ξαναχτίζονταν . Η Τουρκία, όμως, δεν έχει τέτοιες γέφυρες με το Ισραήλ . Έχει μονάχα ρήγματα. Ρήγματα που άνοιξαν όταν ο Ερντογάν αποφάσισε να μετατρέψει το παλαιστινιακό σε εργαλείο εσωτερικής του πολιτικής . Ρήγματα που βάθυναν όταν κάθισε στο ίδιο τραπέζι με την ηγεσία της Χαμάς . Ρήγματα που έφτασαν μέχρι τον βυθό όταν ο ίδιος πολιτικός απείλησε δημόσια ότι «το Ισραήλ θα πληρώσει», την ώρα που το τουρκικό κράτος διακινούσε αργό πετρέλαιο του Ιράν πίσω από τις κουρτίνες. Η Άγκυρα προσπαθεί σήμερα να συρράψει αυτές τις πληγές , αλλά οι Ισραηλινοί έχουν εξαιρετική μνήμη . Και κυρίως, δεν συγχωρούν εύκολα χώρες που τους απειλούν ανοιχτά. Αυτό που ο Καραγκιούλ αποκαλεί «περικύκλωση της Τουρκίας» είναι στην πραγματικότητα η επιστροφή της λογικής της ισχύος σε μια περιοχή που για δεκαετίες είχε παραδοθεί στη σκιά της μεταψυχροπολεμικής αφέλειας . Η Τουρκία πίστεψε ότι η Δύση θα της χαρίσει έναν ρόλο περιφερειακής αυτοκρατορίας , πίστεψε ότι η Ρωσία θα της επιτρέψει να παίζει διπλό παιχνίδι, πίστεψε ότι η Ευρώπη θα παρακολουθεί αμήχανη τις μονομερείς της ενέργειες, πίστεψε ότι η Ανατολική Μεσόγειος θα γίνει δική της επειδή κάποτε η Οθωμανική Αυτοκρατορία έφτανε μέχρι την Κυρηναϊκή . Η πραγματικότητα όμως είναι σαν τον άνεμο της θάλασσας: Δεν υπακούει σε κανέναν . Το Ισραήλ δεν μπορεί να επιτρέψει στην Τουρκία να οικοδομήσει ναυτικό έλεγχο στην Ανατολική Μεσόγειο. Γιατί για το Ισραήλ, ο χώρος αυτός δεν είναι ένα ακόμη κομμάτι θάλασσας. Είναι ο πνεύμονας από τον οποίο αναπνέει η ενέργειά του, η ασφάλειά του, η μελλοντική οικονομική του επιβίωση. Η τουρκική παρουσία στη Λιβύη θα άλλαζε τον χάρτη προς όφελος της, μιας και το επιδίωκε χρόνια και χρόνια. Αλλά το Ισραήλ όμως, δεν αφήνει τον χάρτη να αλλάξει εις βάρος του. Για την Ελλάδα, τ α πράγματα είναι ακόμη πιο απλά . Δεν έχει την πολυτέλεια να βλέπει την Τουρκία να στήνει στρατιωτικά πόδια στη Λιβύη. Γιατί η Λιβύη δεν είναι μακριά, αντιθέτως, είναι το νότιο άκρο της δικής της θάλασσας. Είναι το σημείο από όπου η Τουρκία ονειρεύεται να επεκτείνει το παράλογο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» . Είναι η χώρα που χρησιμοποιήθηκε ως όχημα για μια συνθήκη–φάντασμα που προσπαθεί να εξαφανίσει την Κρήτη από τον χάρτη των θαλασσίων ζωνών . Η Ελλάδα δεν μπορεί να το επιτρέψει. Και είναι φανερό ότι κάποιος την άκουσε — όχι ασφαλώς η ΕΕ των φιδιών, αλλά το Τελ Αβίβ. Όταν ο Καραγκιούλ μιλά για drones που εμφανίζονται «μεταμφιεσμένα», για επιχειρήσεις που «μοιάζουν ρωσικές αλλά ίσως δεν είναι», δεν περιγράφει πραγματικότητα. Περιγράφει φόβο. Αυτόν τον φόβο όμως τού ενσταλάσσει το Ισραήλ , όχι η Ελλάδα. Η ελληνική ισχύς δεν είναι τεχνολογική. Θα μπορούσε όμως κάλλιστα να γίνει, αν κυβερνιώταν από αληθινή κυβέρνηση και όχι μουσαντένια που παριστάνει τον διαχειριστή. Η ελληνική ισχύς, είναι μόνο γεωγραφική. Το Ισραήλ όμως έχει τη δυνατότητα να κάνει επιχειρήσεις που η Τουρκία δεν μπορεί να προβλέψει. Κι αυτός ο φόβος διαπερνά κάθε λέξη που γράφει ο Καραγκιούλ. Η Άγκυρα ξέρει ότι αν υπήρξε χώρα που θα ήθελε να αποτρέψει την στρατιωτική άλωση της Λιβύης από την Τουρκία, αυτή θα είναι το Ισραήλ . Και αν υπήρχε χώρα π ου θα ωφελούνταν από μια τέτοια αποτροπή, αυτή θα ήταν η Ελλάδα . Αυτό δεν σημαίνει βεβαίως ότι γνωρίζουμε και ποιος ευθύνεται για την πτώση του Falcon. Μπορεί όντως να ήταν δυστύχημα. Ή αλλιώς, άλλη μια "συγκυρία" που μόνο δάκτυλος Θεού θα μπορούσε να τη δημιουργήσει. Οι πιθανότητες, όμως, είναι μόνο η επιφάνεια . Η ουσία βρίσκεται στη στρατηγική . Είτε ήταν μια δυσάρεστη και άτυχη στιγμή για την Αγκυρα, είτε ήταν όντως ...θαύμα Κυρίου . Και η στρατηγική λέει ότι κάποιες χώρες έχουν περισσότερα να κερδίσουν από μια τουρκική αποτυχία απ’ ό,τι άλλες. Εδώ αρχίζει να διαμορφώνεται το νέο αφήγημα της Ανατολικής Μεσογείου . Η Τουρκία δεν είναι πια ο ανεξέλεγκτος παίκτης που κινεί τα νήματα. Η εποχή όπου η Άγκυρα έστηνε NAVTEX και «στρατιωτικές συμφωνίες» χωρίς συνέπειες, τελείωσε . Η περιοχή αλλάζει. Το Ισραήλ επανήλθε ως κορυφαίος στρατηγικός παίκτης. Η Αίγυπτος ανασυγκροτείται. Η Ελλάδα αποβάλλει την παθητικότητα των προηγούμενων δεκαετιών. Η Κύπρος γίνεται, παρά τις αδυναμίες της, μέρος ενός ευρύτερου άξονα . Και η Τουρκία βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπη με μια περίμετρο ισχύος που δεν μπορεί να διαρρήξει. Η Άγκυρα, μπροστά σε αυτό το σκηνικό, κάνει το μόνο που ξέρει να κάνει, να απειλεί . Αλλά οι απειλές πλέον δεν τρομάζουν. Φθείρονται . Γίνονται κενή ρητορική ενός κράτους που χάνει έδαφος. Όταν ο Καραγκιούλ μιλά για «νησιά που θα χαθούν» και για «Κύπρο που θα χάσει την ανεξαρτησία της», δεν προβλέπει το μέλλον, αλλά διαφημίζει τον φόβο που θα ήθελε να προκαλέσει. Είναι το ξύλινο ξίφος ενός πρώην αυτοκρατορικού φαντάσματος. Και ενώ η Τουρκία παλεύει με τις σκιές της, το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι το εξής: Αν ο φόβος της είναι τόσο έντονος, μήπως σημαίνει ότι κάποιος τελικά την σταμάτησε; Μήπως το «δυστύχημα» στη Λιβύη ήταν πράγματι κάτι περισσότερο; Μήπως η Ανατολική Μεσόγειος μπήκε όντως στη φάση ενός σιωπηλού πολέμου , ενός πολέμου χωρίς δηλώσεις, χωρίς σειρήνες, χωρίς ανακοινώσεις αλλά ενός πολέμου που διεξάγεται στο σκοτάδι, στα ραντάρ, στα υπόγεια δωμάτια αποφάσεων, στα drones που πετούν ψηλά χωρίς σημαίες; Κι όσο βαθαίνει αυτός ο σιωπηλός πόλεμος, τόσο αρχίζει να γίνεται φανερό ότι η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι πια απλώς ένα γεωγραφικό σύνολο. Είναι ένας μηχανισμός ισχύος, ένα πεδίο όπου οι χώρες δεν βρίσκονται επειδή το επιλέγουν αλλά επειδή η ίδια η γεωγραφία τις οδηγεί. Η Τουρκία φοβάται το Ισραήλ όχι επειδή είναι ισχυρό — αλλά επειδή είναι απρόβλεπτο . Η Ελλάδα, αντιθέτως, βρίσκει στο Ισραήλ τον μόνο παίκτη με τον οποίο μοιράζεται την ίδια θεμελιώδη ανασφάλεια: Την ανάγκη να εξασφαλίσει τη θάλασσα πριν από τον αντίπαλο. Αυτό που κάνει την ισορροπία τόσο ευαίσθητη δεν είναι η ένταση. Είναι η γνώση . Το Ισραήλ γνωρίζει την Τουρκία βαθύτερα από οποιαδήποτε χώρα στη Δύση . Την έχει μελετήσει επί δεκαετίες, την έχει δει να μεταμορφώνεται, την έχει δει να προδίδει και να υποκρίνεται, να συνάπτει συμμαχίες και να τις καταστρέφει , να χειρίζεται τους Κούρδους σαν πιόνια, να παίζει με τη Ρωσία όταν θέλει να πονέσει τη Δύση και να επιστρέφει στο ΝΑΤΟ όταν θέλει να ασφαλίσει τα νώτα της . Το Ισραήλ δεν ξεγελιέται. Ξέρει ότι η Άγκυρα δεν είναι στρατηγικός εταίρος. Είναι απλά θηρευτής που αλλάζει θήραμα ανάλογα με το φως της ημέρας. Υπάρχει όμως και κάτι πολύ βαθύτερο: Η τουρκική στρατηγική κουλτούρα δεν κατανοεί την ισχύ όπως την κατανοεί το Ισραήλ. Η Τουρκία στηρίζεται σε μια οθωμανική ανάμνηση . Θεωρεί ότι ο χώρος της Μεσογείου είναι εγγενές δικαίωμά της . Το Ισραήλ, αντίθετα, βλέπει τον χώρο ως πεδίο όπου τίποτα δεν χαρίζεται και κανείς δεν δικαιούται τίποτα . Η τουρκική ισχύς ονειρεύεται, αλλά η ισραηλινή ισχύς υπολογίζει. Η πρώτη ακολουθεί το συναίσθημα ενώ η δεύτερη, την πληροφορία. Η πρώτη λειτουργεί με ρητορικές κορώνες ενώ η δεύτερη με αθέατες επιχειρήσεις. Είναι δύο κόσμοι μ' άλλα λόγια που δεν μιλούν την ίδια γλώσσα. Γι’ αυτό και η Ελλάδα βρίσκεται ξαφνικά στο πλευρό που μοιάζει πιο σταθερό, πιο ώριμο, πιο ρεαλιστικό . Όχι επειδή η Ελλάδα έγινε ισχυρή, αλλά επειδή η Τουρκία έγινε επικίνδυνη . Η Τουρκία πίστεψε ότι η εποχή των αυτοκρατοριών του οθωμανισμού επέστρεψε. Το Ισραήλ όμως δεν πιστεύει σε άλλοτε πανίσχυρες "αυτοκρατορίες". Πιστεύει στην επιβίωση . Και η επιβίωση απαιτεί να κρατήσεις τον αντίπαλο μακριά από τις ζωτικές σου περιοχές. Για το Ισραήλ, η Λιβύη είναι μια τέτοια περιοχή, όχι γιατί βρίσκεται κοντά του, αλλά γιατί βρίσκεται κοντά σε εκείνους που το στηρίζουν. Αν η Τουρκία εγκαθιστούσε στρατιωτική παρουσία στη Λιβύη χωρίς αντίβαρο, ολόκληρη η Ανατολική Μεσόγειος θα άλλαζε ισορροπία μέσα σε μία νύχτα. Θα δημιουργούσε έναν άξονα πιέσεων που θα εκτεινόταν από την Τρίπολη ως τη Γάζα και από τη Μισράτα μέχρι την Αλεξανδρέττα. Το Ισραήλ δεν θα μπορούσε να αγνοήσει μια τέτοια κίνηση. Γι’ αυτό –και χωρίς να χρειάζεται θεωρίες συνωμοσίας– η υποψία ότι κάποιος «έβαλε φρένο» είναι πολιτικά λογική. Στα διεθνή συστήματα, τα δυστυχήματα δεν έχουν τόση σημασία όσο το ποιος επωφελείται από αυτά . Και εδώ ο κατάλογος των κερδισμένων είναι σύντομος. Η Άγκυρα ξέρει ότι δεν μπορεί να κατηγορήσει ευθέως το Ισραήλ . Ξέρει ότι μια τέτοια κίνηση θα άνοιγε πύλες που δεν μπορεί να διαχειριστεί. Το Ισραήλ δεν κάνει πολέμους φθοράς. Κάνει χειρουργικές κινήσεις. Δεν κλιμακώνει με λόγια, κλιμακώνει με αποτελέσματα. Δεν λέει ότι θα απαντήσει, αλλά απαντάει και μετά εξηγεί . Γι’ αυτό και η Τουρκία επιλέγει να επιτεθεί ρητορικά στην Ελλάδα. Να χτυπήσει δηλαδή τον αδύναμο κρίκο της τριάδας. Αλλά την ίδια στιγμή, η Άγκυρα καταλαβαίνει ότι ο αδύναμος κρίκος δεν είναι πια τόσο αδύναμος . Η Ελλάδα δεν έχει την ευχέρεια να παίζει με την ισχύ όπως η Τουρκία, αλλά έχει κάτι που η Τουρκία φοβάται, δηλαδή το σύνολο των συμμαχιών της . Το Ισραήλ, η Κύπρος, η Αίγυπτος, οι ΗΠΑ, ακόμη και η Γαλλία, δημιουργούν ένα συνεχές—μια αλυσίδα που περιβάλλει την Τουρκία όχι με τανκς και πλοία, αλλά με συμφέροντα. Και τα συμφέροντα είναι πιο επικίνδυνα από τα όπλα. Το σιωπηλό αυτό πλέγμα ισχύος, είναι αυτό που οδηγεί τον Καραγκιούλ να μιλά για «περικύκλωση» . Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της από τον καιρό που ο Κεμάλ τη δημιουργούσε, που η Τουρκία βλέπει στον χάρτη όχι ανοιχτούς ορίζοντες, αλλά τοίχους. Είναι η πρώτη φορά που η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι ένας απέραντος μωσαϊκός χώρος χωρίς συντονισμό, αλλά ένας ενιαίος στρατηγικός μηχανισμός που δουλεύει, χωρίς κραυγές, προς μία κατεύθυνση: τον περιορισμό της τουρκικής επιθετικότητας. Και σε αυτό το πλαίσιο, η Λιβύη αποκτά ξανά τον ρόλο που είχε πάντα στην ιστορία: έναν ρόλο μεσογειακού καταλύτη . Από την εποχή των Καρχηδονίων μέχρι τη ρωμαϊκή περίοδο, από τους Άραβες μέχρι τους Οθωμανούς, η Λιβύη ήταν πάντα το σημείο όπου κρινόταν κάτι μεγαλύτερο από την ίδια. Έτσι και τώρα, δεν κρίνεται η Λιβύη. Κρίνεται η θάλασσα. Κρίνεται η ισχύς. Κρίνεται το ποιος θα ορίζει το μέλλον της περιοχής. Η Τουρκία μπορεί να φωνάζει, μπορεί να κατηγορεί, μπορεί να απειλεί. Αλλά έχει καταλάβει ότι το παιχνίδι δεν παίζεται πια μόνο με λόγια. Παίζεται με την αντίληψη ισχύος. Και σε αυτό το παιχνίδι, το Ισραήλ έχει ένα αόρατο πλεονέκτημα: Τη γνώση ότι ο χρόνος δουλεύει υπέρ του . Η Τουρκία βιάζεται ενώ το Ισραήλ περιμένει. Η Τουρκία απειλεί ενώ το Ισραήλ προετοιμάζει. Η Τουρκία επιδεικνύει ενώ το Ισραήλ παρατηρεί. Και η Ελλάδα, ίσως για πρώτη φορά στη νεότερη ιστορία της, βρίσκεται από την πλευρά εκείνου που δεν φοβάται το αύριο, αλλά το διαμορφώνει. Η Ελλάδα λοιπόν, για πρώτη φορά, αποκτά γεωπολιτικό βάρος που δεν αγοράζεται αλλά κερδίζεται. Το Αιγαίο δεν είναι πια μόνο σημείο τριβής. Είναι σημείο ισορροπίας . Η Κρήτη δεν είναι πια μόνο τουριστικός παράδεισος. Είναι κόμβος ισχύος. Η Κύπρος δεν είναι πια μόνο ζήτημα εκκρεμές. Είναι αγωγός στρατηγικής . Η Τουρκία βλέπει γύρω της έναν κύκλο που δεν μπορεί πια να διαρρήξει χωρίς να πληρώσει τίμημα. Όσο κι αν προσπαθεί να βρει κενά, ρωγμές, ίχνη όπου μπορεί να εισχωρήσει, το πλέγμα παραμένει άθικτο . Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ–Αίγυπτος. Τέσσερις χώρες που δεν έχουν κοινή κουλτούρα, έχουν όμως κοινά συμφέροντα . Και στην γεωπολιτική, τα συμφέροντα είναι ισχυρότερα από την παράδοση . Το Ισραήλ βλέπει στο τρίγωνο αυτό ένα ανάχωμα απέναντι στην τουρκική επεκτατικότητα. Η Ελλάδα βλέπει σε αυτό μια ιστορική ευκαιρία που δεν είχε ποτέ πριν: Να γίνει πυλώνας και όχι παρατηρητής. Και ενώ η Τουρκία καλεί τον ελληνικό λαό να ...αντιδράσει(!), παρουσιάζοντας την Ελλάδα ως θύμα μιας διεθνούς συνωμοσίας , η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Η Άγκυρα φοβάται ότι η Ελλάδα δεν είναι πια το ευάλωτο κράτος που μπορεί να εκβιάσει. Φοβάται τη στρατηγική της θέση . Φοβάται τη διεθνή της δικτύωση. Φοβάται τη σχέση της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με το Ισραήλ, με τη Γαλλία, με την Αίγυπτο . Και όσο πιο πολύ φοβάται, τόσο πιο πολύ φωνάζει. Το σιωπηλό εχθρικό μέτωπο Τουρκίας–Ισραήλ δεν είναι ούτε θεωρία, ούτε τακτικισμός. Είναι πραγματικότητα . Και η Ελλάδα, χωρίς να το επιδιώξει, βρίσκεται στη σωστή πλευρά αυτού του ρήγματος. Η Ιστορική Γέφυρα Ελλήνων–Εβραίων ως Θεμέλιο της Σύγχρονης Συμπόρευσης που οδηγεί ευθέως στην ανάκτηση της Πόλης! Αν υπάρχει κάτι πιο παράξενο από την τωρινή σύμπλευση Ελλάδας–Ισραήλ, δεν είναι το γεγονός ότι συμβαίνει, είναι το γεγονός ότι χρειάστηκε τόσο καιρό για να ξανασυμβεί . Διότι, αν κανείς τραβήξει την υποτιθέμενη γραμμή που χωρίζει τους δύο λαούς, θα δει ότι πρόκειται για το πιο τεχνητό σύνορο της ανθρώπινης ιστορίας . Πριν από την εποχή των εθνών-κρατών, πριν από τα μίση, τις συγκρούσεις και τις ιδεολογίες, υπήρχε κάτι άλλο. Υπήρχε ένας κοινός πολιτισμικός χώρος, μια γέφυρα που δεν χτίστηκε από πολιτικούς, αλλά από την ίδια την ιστορία. Το πρώτο μεγάλο σημείο αυτής της γέφυρας έχει όνομα: Μέγας Αλέξανδρος. Ο νεαρός Μακεδόνας στρατηλάτης και δημιουργός του Οικουμενικού Ελληνισμού που έκανε τα όνειρα της εποχής του να τρέμουν, έφτασε μέχρι την Ιερουσαλήμ όχι ως κατακτητής, αλλά ως απελευθερωτής . Οι Πέρσες είχαν συνθλίψει τους Ιουδαίους, είχαν φορολογήσει τον ναό, είχαν ταπεινώσει την κοινότητά τους. Ο Αλέξανδρος, αντίθετα, τους άφησε να λατρεύουν τον Θεό τους όπως ήθελαν. Και εκείνοι, σε μια στιγμή που περνά απαρατήρητη στα δυτικά εγχειρίδια αλλά είναι χαραγμένη βαθιά στις ιουδαϊκές παραδόσεις, τον υποδέχτηκαν σαν πρόσωπο σχεδόν προφητικό . Η εικόνα του, λένε, πέρασε μέσα από τις πύλες της πόλης όχι με φόβο, αλλά με σεβασμό. Το ίδιο το Ταλμούδ αναφέρει τη μορφή του με τρόπο παράδοξο — όχι ως εισβολέα, αλλά ως άνδρα που μεγάλωσε ο κόσμος του Θεού. Αυτή η σκηνή, που μοιάζει με θραύσμα από αρχαίο έπος , δεν χάθηκε. Πέρασε από γενιά σε γενιά, όπως περνά μια μυστική συμφωνία που δεν γράφεται με μελάνι αλλά με αντίληψη. Και η αντίληψη είναι το πιο ανθεκτικό υλικό της Ιστορίας. Μετά τον Αλέξανδρο, η γέφυρα αυτή δεν έσπασε αλλά αντιθέτως, μεγάλωσε . Ο Αντίοχος ο Επιφανής, βασιλιάς της αυτοκρατορίας των Σελευκιδών μόνο προσπάθησε να την γκρεμίσει με την ηλίθια, τη βλακώδη ιδέα ότι ο δρόμος για τη σταθερότητα είναι η ομοιομορφία . Έκανε το λάθος να επιχειρήσει να ελληνοποιήσει βίαια τους Ιουδαίους , να επιβάλει λατρεία που δεν τους ανήκε , να μπερδέψει την ελευθερία του Αλεξάνδρου με την αλαζονεία ενός τυράννου . Η ιστορία τον διέλυσε. Και η εξέγερση των Μακκαβαίων έκανε κάτι ακόμη πιο σημαντικό: Έδειξε ότι οι Έλληνες και οι Εβραίοι δένουν μόνο όταν ο ένας σέβεται τον άλλον. Όταν υπάρχει αμοιβαιότητα, όχι εξαναγκασμός. Και τότε εμφανίζεται η μορφή που αποτελεί ίσως το πιο παράξενο σύμβολο του ελληνόφωνου ιουδαϊσμού : Ο Πτολεμαίος Γ’ ο Ευεργέτης, βασιλεύς της ελληνιστικής Αιγύπτου. Εκείνος που είχε μια ιδέα αδιανόητη για την εποχή , δηλαδή να μεταφραστεί η Παλαιά Διαθήκη στα ελληνικά ώστε ο λόγος των Ιουδαίων να διαβαστεί από τον ελληνικό κόσμο . Η Μετάφραση των Εβδομήκοντα δεν ήταν απλώς ένα γλωσσικό επίτευγμα. Ήταν μια πράξη γεφυροποιίας. Έκανε τον ιουδαϊκό λόγο κομμάτι της ελληνικής σκέψης . Άνοιξε τη Γραφή στα ελληνικά αυτιά. Και τα ελληνικά αυτιά ήταν εκείνα που, λίγους αιώνες αργότερα, θα υποδέχονταν τη χριστιανική διδασκαλία. Πολλοί ασφαλώς το αγνοούν, αλλά χωρίς τους Εβδομήκοντα, ο χριστιανισμός δεν θα είχε εξαπλωθεί όπως εξαπλώθηκε . Το ελληνικό πνεύμα έγινε το όχημα της ιουδαϊκής παράδοσης. Η γλώσσα του Αριστοτέλη έγινε η γλώσσα των προφητών . Η φιλοσοφία έγινε η σκάλα για να ανέβουν οι ψυχές σ’ ένα μήνυμα π ου γεννήθηκε στην Ιουδαία αλλά μίλησε στην οικουμένη . Το Ισραήλ το γνωρίζει αυτό. Και το σέβεται. Κι ύστερα έρχεται ο Φίλων ο Αλεξανδρεύς . Ένας Εβραίος τόσο Έλληνας στο πνεύμα και τόσο Εβραίος στην καρδιά, που οι δύο ταυτότητες στα γραπτά του δεν ξεχωρίζουν . Οι σύγχρονοι ιστορικοί τον ονομάζουν « ελληνοεβραίο φιλόσοφο» . Αλλά αν διαβάσει κανείς προσεκτικά, θα δει ότι δεν υπάρχει τέτοια διάκριση . Ο Φίλων γράφει ελληνικά όχι ως ξένος, αλλά ως άνθρωπος που αγαπά τη γλώσσα . Ομιλεί για τον Μωυσή με τρόπο που θυμίζει Πλάτωνα. Ερμηνεύει τη Γραφή σαν να διαβάζει Ηράκλειτο. Και αποκαλεί την ελληνική παιδεία το «μέγιστον αγαθόν της ψυχής». Αυτά δεν τα ξεχνά το Ισραήλ. Τα ξεχνά μόνο η Ευρώπη, που νομίζει ότι η ιστορία είναι πράγμα των τελευταίων 200 ετών. Ο Νετανιάχου, ξέρει πάρα πολύ καλά τόσο την ελληνική ιστορία, όσο και την ιστορία της φάρας του. Σε τέτοιο βαθμό, ούτως ώστε να τον επιτρέπει η γνώση αυτή στο να προστατεύει τα συμφέροντα της χώρας του με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, επιλέγοντας κάθε φορά με πολλή μεγάλη προσοχή στο πού σκοπεύει να την πάει. Με αυτή την ιστορική μνήμη, το Ισραήλ βλέπει σήμερα την Ελλάδα όχι ως σύμμαχο ανάγκης, αλλά ως σύμμαχο φυσικό . Ως χώρα που δεν έρχεται απλώς από κοντά γεωγραφικά, αλλά από κοντά πολιτισμικά. Ως λαό που μοιράζεται το ίδιο δράμα: Mικρός ανάμεσα σε γίγαντες, αλλά μεγάλος ανάμεσα σε ιδέες. Γι’ αυτό και η Τουρκία δεν θα το καταλάβει ποτέ. Η Άγκυρα ζει μέσα σε μία ιστορία που ξεκινά το 1453 με την Άλωση της Πόλης . Το Ισραήλ ζ ει μέσα σε μία ιστορία που ξεκινά το 1.500 π.Χ. Η Ελλάδα μέσα σε μία ιστορία που ξεκινά το 2.000 π.Χ. Η Τουρκία δεν διαθέτει ιστορικό φάσμα. Διαθέτει μόνο μνήμη μιας ξεπεσμένης "αυτοκρατορικής" υπερτροφίας. Ενώ το Ισραήλ και η Ελλάδα, αντιθέτως, διαθέτουν ιστορικό βάθος. Και όταν δύο λαοί έχουν βάθος, δεν συμπλέουν μόνο επειδή το λέει η διπλωματία. Συμπλέουν επειδή το λέει κυρίως η μνήμη, κακά τα ψέμματα. Και τώρα, με αυτή την κληρονομιά στην πλάτη τους, ξαναβρίσκονται στο ίδιο σημείο που βρέθηκαν πριν από δυόμισι χιλιετίες:στο σταυροδρόμι ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση , εκεί όπου ο χάρτης της Μεσογείου αποφασίζει ποιος θα ζήσει και ποιος θα σβήσει. Το Ισραήλ γνωρίζει ότι η Ελλάδα είναι ο δυτικός πυλώνας της επιβίωσής του . Η Ελλάδα από την άλλη, γνωρίζει ότι το Ισραήλ είναι ο ανατολικός πυλώνας της ασφάλειάς της . Η Τουρκία γνωρίζει πολύ καλά ότι αυτοί οι δύο, όταν δένονται, μπορούν να μετατρέψουν την Ανατολική Μεσόγειο σε τείχος. Κι έτσι, επιστρέφουμε στο αρχικό ερώτημα: Ηταν πράγματι «δυστύχημα» στη Λιβύη; Ή μήπως το δυστύχημα ήταν η στιγμή που ο χάρτης άλλαξε χέρια; Μήπως ήταν η στιγμή που κάποιος ψιθύρισε στην Τουρκία αυτό που κανείς δεν της είχε πει εδώ και έναν αιώνα, δηλαδή « Τέρμα η επέκταση και οι νεοθωμανισμοί. Δεν περνάς από εδώ »; Και αυτό, σίγουρα δεν το είπε η Ελλάδα. Το είπε η Ιστορία. Το είπε ο Θεός. Επίλογος - Συμπεράσματα Η Ανατολική Μεσόγειος αλλάζει. Δεν το διακηρύσσουν μόνο οι διπλωμάτες, το ομολογεί η ίδια η γεωπολιτική , αυτή η αμείλικτη θεότητα που δεν γνωρίζει σύνορα, δεν καταλαβαίνει πολιτικές μόδες, δεν λογαριάζει κυβερνήσεις . Η Τουρκία πίστεψε ότι ολόκληρη αυτή η περιοχή υπάρχει για να εξυπηρετεί τις φιλοδοξίες της . Όμως η Ανατολική Μεσόγειος άρχισε να απομακρύνεται από την Άγκυρα σαν έδαφος που αποσύρεται από τα πόδια κάποιου που θέλησε να το ιδιοποιηθεί . Δεν είναι η Ελλάδα που της στερεί τον χώρο — είναι ο ίδιος ο χάρτης που αποκαθιστά την ισορροπία. Το Ισραήλ βλέπει την Τουρκία όπως βλέπει κανείς ένα παλιό αρπακτικό . Δεν το υποτιμά, αλλά και δεν το φοβάται. Και όταν αντιλαμβάνεται ότι το αρπακτικό επιχειρεί να προσεγγίσει περιοχές ευαίσθητης σημασίας — τη Λιβύη, την Κυπριακή ΑΟΖ, τις θαλάσσιες ζώνες της Αιγύπτου — τότε ξέρει πως ήρθε η στιγμή να σηκώσει το χέρι . Όχι ευθέως, αλλά όπου χρειάζεται. Το απέδειξε περίτρανα τόσο στην περίπτωση της Χεζμπολάχ που τη ξεπάστρεψε μέσα σε μια μέρα, όσο και στην περίπτωση της Χαμάς, που δε φοβήθηκε να φτάσει μέχρι και τη γενοκτονία, θυμίζοντας τον Δαβίδ που ξεπάστρεψε μέσα σε δυό χρόνια όλοκληρη Φιλισταία! Δεν το επικροτώ, αλλά και δεν το απορρίπτω, μιας και ακόμη και εγώ αν ημουν πρωθυπουργός της Ελλάδας και αντιμετώπιζα ένα τέτοιο πρόβλημα, θα το έκανα κι ας με αποκαλούσαν "γενοκτόνο". Όπως βεβαίως, έκανε το ίδιο και ο ίδιος ο μεγάλος Βασίλειος ο Β' της Ρωμανίας, για να τελειώνει με τους Βούλγαρους και τον ίδιο τον Σαμουήλ και που στο τέλος εισέπραξε κι ένα παρατσούκλι, το γνωστό "Βουλγαροκτόνος". Η πτώση του Falcon ήταν ένα χτύπημα που έδειξε στην Τουρκία πως τα νήματα δεν τα ελέγχει πια . Ίσως ήταν ...απλό δυστύχημα. Ίσως όχι. Αλλά στη γεωπολιτική, ο συμβολισμός έχει μεγαλύτερη βαρύτητα από την αλήθεια .Και ο συμβολισμός εδώ ήταν εκκωφαντικός ! ' Ο,τι χτίστηκε στη Λιβύη με μυστικές συμφωνίες, διαλύθηκε σε λίγα δευτερόλεπτα . Ό,τι πίστεψε η Άγκυρα ότι είχε εξασφαλίσει, έγινε στάχτη. Κι αυτό την υποχρέωσε να κοιτάξει όχι προς την Αθήνα, αλλά προς την Ιερουσαλήμ χωρίς φυσικά να το δηλώσει, παρα μόνο με αοριστίες απειλώντας ταυτόχρονα...εμάς! Για την Ελλάδα, το μήνυμα ήταν διαφορετικό. Ουσιαστικά, ήταν η πρώτη φορά που η αόρατη αρχιτεκτονική της συμμαχίας της απέδωσε καρπούς χωρίς να χρειαστεί η ίδια να κάνει τίποτα . Ήταν η πρώτη φορά μετά τον Β'ΠΠ, που ο χάρτης άρχισε να γράφεται προς όφελός της και όχι εις βάρος της. Ήταν η απόδειξη ότι όταν μια μικρή χώρα ακουμπάει πάνω στη σωστή ισχύ, μετατρέπεται από παρατηρητή σε παράγοντα . Αυτός είναι ο νέος ρόλος της Αθήνας. Όχι ο ρόλος της δύναμης, αλλά της συνέχειας . Όχι ο ρόλος της απειλής, αλλά της αναγκαιότητας. Η Τουρκία, βλέποντας αυτά, αρχίζει να αντιλαμβάνεται κάτι που την τρομάζει πιο πολύ κι από μια στρατιωτική σύγκρουση . Ότι το μέλλον της περιοχής δεν γράφεται πια μαζί της. Γράφεται γύρω της . Και σε αυτό το μέλλον, η θέση της δεν είναι κεντρική. Ο Ερντογάν μπορεί να φωνάζει μαζί με τον εταίρο του τον "Γκρίζο Λύκο" για νησιά...γκρίζα. Ο Καραγκιούλ μπορεί να φωνάζει για περικύκλωση. Οι αναλυτές του καθεστώτος μπορούν να φωνάζουν για «παγίδες της Δύσης». Αλλά η αλήθεια όμως είναι πολύ βαθύτερη: Η Τουρκία φωνάζει γιατί την πέταξαν έξω από το παιχνίδι, χωρίς να το καταλάβει! Η Λιβύη δεν ήταν παρά η πρώτη πράξη ενός έργου που μόλις ξεκίνησε . Το πραγματικό έργο ουσιαστικά δεν αφορά την ίδια τη Λιβύη — αφορά τη θάλασσα που την αγγίζει . Αφορά το ποιος θα καθορίσει τη θαλάσσια τάξη του 21ου αιώνα . Αφορά το ποια χώρα θα επιτρέψει στις άλλες να ανασάνουν, και ποια θα επιδιώξει να τις πνίξει . Αφορά τη μεγάλη σύγκρουση μεταξύ μιας Τουρκίας που ονειρεύεται αυτοκρατορίες και ενός Ισραήλ που γνωρίζει πως η επιστροφή σε αυτοκρατορίες μουσαντένιες, είναι η πιο εύθραυστη ψευδαίσθηση του κόσμου . Και κάπου εκεί, ανάμεσα στις παλιές επιθυμίες και τις νέες δυνατότητες, ανυψώνεται η Ελλάδα . Όχι σαν ηγεμονική δύναμη, αλλά σαν πόλος ισχύος . Σ αν ο κρίκος που λείπει από την αλυσίδα της ισορροπίας . Σαν το σημείο όπου τέμνονται η Δύση και η Ανατολή χωρίς να συγκρούονται. Αυτό που ζούμε δεν είναι απλώς μια σύγκρουση Τουρκίας–Ισραήλ. Είναι η μετάβαση από τον παλιό κόσμο της βίαιης ισχύος στον νέο κόσμο της αόρατης ισχύος . Είναι η στιγμή όπου το Ισραήλ αποφάσισε ότι δεν θα επιτρέψει στην Τουρκία να γίνει θαλάσσια δύναμη . Είναι η στιγμή όπου η Ελλάδα συνειδητοποίησε ότι η ασφάλειά της δεν βρίσκεται στο πόσους στρατιώτες έχει, αλλά στο πόσους συμμάχους έχει δίπλα της . Και είναι η στιγμή όπου η Τουρκία κατάλαβε ότι όσο κι αν φωνάξει, όσο κι αν απειλήσει, όσο κι αν χτυπήσει τα πόδια της στο πάτωμα, ο χάρτης δεν αλλάζει. Ο χάρτης — αυτό το αμίλητο όπλο της Ιστορίας — παίρνει τώρα το σχήμα που είχε κάποτε, τον καιρό του Πτολεμαίου, του Φίλωνα, του Αλεξάνδρου. Το σχήμα μιας Μεσογείου που ενώνει την Ελλάδα με το Ισραήλ. Και η Τουρκία, όσο κι αν το αρνείται, βρίσκεται εκτός .Όχι μόνο επειδή την έδιωξαν, αλλά επειδή η ίδια προσπάθησε να σταθεί εκεί όπου η Ιστορία δεν την δέχεται . Και η Ιστορία, όταν δεν δέχεται, εκδικείται... Ο Θεός πάντως μίλησε. Όχι τώρα, αλλά πριν 20 κοντά χρόνια, δια στόματος Οσίου Γέροντος Ιωσήφ Βατοπεδινού. ". ..Οι Εβραίοι θα προκαλέσουν τους Τούρκους, θα τους ερεθίσουν κι αυτοί θα μας χτυπήσουν... " Και όπως λέει κι ο συνάδελφος Μελέτης Μελετόπουλος σε συνέντευξη του, " Όταν μας χτυπήσουν οι Τούρκοι - που θα το κάνουν γιατί δεν έχουν άλλη επιλογή, η Τουρκία θα διαλυθεί, θα καταρρεύσει σαν χάρτινος πύργος ". Οπως βλέπετε λοιπόν όλοι, ο δρόμος για τη Πόλη έχει ήδη χαραχθεί . Όχι από εμάς τους Ψευτορωμιούς. Αλλά από τον ίδιο τον Θεό, που δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να μας σαπορτάρει σκανδαλωδώς εδώ και πολλά χρόνια . Λίγο αν πιστεύαμε σε Εκείνον, θα το καταλαβαίναμε όλοι. Η Ρωμιοσύνη είναι ο λαός Του. Κι αυτή θα αναστηθεί, την ώρα που πρέπει, τη στιγμή που πρέπει. Και μαζί της η Βασιλεύουσα. Και η ώρα αυτή κοντοζυγώνει. Πιστέψτε το. Είναι πλέον Γεωπολιτική αλήθεια. Πύρινος Λόγιος sergioschrys@outlook.com ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Οι ελληνοπρεπείς Ιουδαίοι της Διασποράς και η προσφορά τους στον Ελληνισμό Φίλων ο Αλεξανδρεύς ή Φίλων ο Ιουδαίος Ο Φίλων ο Αλεξανδρεύς (20 π.Χ.–50 μ.Χ.) αποτελεί τη σημαντικότερη πνευματική γέφυρα μεταξύ του ελληνικού φιλοσοφικού Λόγου και της ιουδαϊκής θεολογικής παράδοσης. Γεννημένος στην Αλεξάνδρεια, στην μεγαλύτερη κοσμόπολη του ελληνόφωνου κόσμου, κινήθηκε φυσικά ανάμεσα στα δύο πολιτισμικά σύμπαντα, χωρίς να εγκαταλείψει ούτε την πίστη των πατέρων του ούτε τον θαυμασμό του για τον ελληνισμό. Η περίφημη ρήση του — «Ελλάς γαρ μόνη ανθρωπογονεί, φυτόν ουράνιον και Βλάστημα θείον ηκριβωμένον, λογισμόν αποτίκτουσα οικειούμενον επιστήμην» — δεν αποτελεί θεολογική διακήρυξη, αλλά φιλοσοφική τοποθέτηση . Η Ελλάδα - κατά τον Φίλωνα - γεννά τον άνθρωπο του Λόγου, τον ορθολογικά συγκροτημένο φορέα της παιδείας και της επιστήμης . Ο Φίλων δεν επιχειρεί να "ελληνοποιήσει" τον Θεό, ούτε να «θεοποιήσει» την Ελλάδα . Αντιθέτως, αναγνωρίζει ότι η ελληνική φιλοσοφία αποτελεί το πλέον ικανό όχημα για την κατανόηση του ηθικού και πνευματικού νόμου που ο Μωυσής παρέδωσε στο Ισραήλ. Ο Φίλων, υπήρξε ο πρώτος που περιέγραψε την ελληνική παιδεία ως παιδαγωγό προς την αρετή . Μία σκέψη που αργότερα οι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς και ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, θα υιοθετήσουν και θα απογειώσουν . Για τον Φίλωνα, ο ελληνισμός δεν γεννά θεούς. Γεννά τις προϋποθέσεις ώστε ο άνθρωπος να κατανοήσει τον Θεό. Ο Φίλων ουσιαστικά, χρησιμοποίησε την αλληγορία για να αναμείξει και να εναρμονίσει την ελληνική φιλοσοφία και τον Ιουδαϊσμό . Ορατές είναι επίσης οι πυθαγοριστικές επιρροές , όπως η κρυπτοσυμβολιστική και η προσκόλληση στην αυτοπειθαρχία ως προετοιμασία για την αθανασία κλπ . Αν και τα έργα του δεν έγιναν ευρέως αποδεκτά από τους συγχρόνους του, οι χριστιανοί εκκλησιαστικοί πατέρες , από το 150 μ.Χ. και μετά, έκαναν δεκτό το έργο του με ενθουσιασμό εντοπίζοντας σε αυτό μια μορφή κρυμμένου Χριστιανισμού . Οι φιλελεύθεροι δε, εκκοσμικευμένοι Ιουδαίοι της Αλεξάνδρειας αντιμετώπιζαν τον Φίλωνα ως ιουδαϊκό αντίστοιχο του Πλάτωνα. Οι Ελληνοπρεπείς Ιουδαίοι και ο Κόσμος της Διασποράς Η ιουδαϊκή Διασπορά του ελληνιστικού κόσμου, από την Αλεξάνδρεια μέχρι την Αντιόχεια και από τη Ρώμη μέχρι τη Μικρά Ασία , παρήγαγε μια πνευματική τάξη που μιλούσε, σκεπτόταν και έγραφε στα ελληνικά. Η ίδια η Παλαιά Διαθήκη μεταφράστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά — οι Εβδομήκοντα — κατ’ εντολήν του Πτολεμαίου , γεγονός που δείχνει πόσο αβίαστα ο ιουδαϊκός και ο ελληνικός κόσμος διαπλέκονταν. Μεταξύ των σημαντικότερων ελληνοπρεπών Ιουδαίων: • Ιώσηπος Φλάβιος Ο ιστορικός που περιέγραψε τον ιουδαϊκό κόσμο με ελληνικές κατηγορίες σκέψης , ώστε να γίνει κατανοητός στους ελληνοπρεπείς Ρωμαίους και στους λοιπούς ελλαδίτες Έλληνες . Με αυτόν τον τρόπο διασώθηκε η μνήμη ενός λαού που βρέθηκε στο σταυροδρόμι τριών πολιτισμών. • Αριστόβουλος ο Ιουδαίος Προγενέστερος του Φίλωνος, προσπάθησε να δείξει ότι η ελληνική φιλοσοφία βρίσκεται σε αρμονία με τον Μωσαϊκό Νόμο . Υποστήριζε ότι οι Έλληνες δεν αντιφάσκουν με την ιουδαϊκή αποκάλυψη, αλλά αποτελούν φιλοσοφικό συμπλήρωμά της. Οι Ιουδαίοι της Αλεξανδρείας Ένα ακόμη ακμάζον πνευματικό σώμα που λειτουργούσε σε ελληνικά συμφραζόμενα, διάβαζε ελληνική γραμματεία, συμμετείχε στη δημόσια ζωή και συνέβαλε στη διαμόρφωση ενός πολυπολιτισμικού, αλλά ενιαίου νοητικού κόσμου . Από αυτή την πραγματικότητα γεννήθηκε ο ελληνικός τρόπος διάδοσης του Ευαγγελίου. Η Σημασία τους για την Κατανόηση της Σχέσης Ελλάδας–Ισραήλ Οι ελληνοπρεπείς Ιουδαίοι δεν ήταν "Έλληνες μεταμφιεσμένοι", ούτε Ιουδαίοι αποκομμένοι από τις ρίζες τους. Ήταν οι πρώτοι που αντιλήφθηκαν ότι ο ελληνικός Λόγος μπορεί να συνομιλήσει με τη θεϊκή Αποκάλυψη . Εξ' αιτίας της δικής τους παράδοσης , ο κόσμος του Χριστιανισμού μπόρεσε να διατυπώσει τα δόγματα, την τριαδολογία, την χριστολογία και την εκκλησιολογία με όρους κατανοητούς σε όλη την οικουμένη . Χάρη στην ελληνική γλώσσα — κοινή γλώσσα όλου του ανατολικού Μεσογειακού κόσμου, των παραλιών της Βόρειας Αφρικής και της Σικελίας — το Ευαγγέλιο διαδόθηκε ταχύτερα από οποιοδήποτε άλλο κείμενο στην ανθρώπινη ιστορία. Ο Φίλων και η σχολή του δεν «ελληνοποίησαν» τον Θεό. Αλλά βοήθησαν ώστε ο άνθρωπος να καταλάβει βαθύτερα την κλήση του Θεού. Οι Εβδομήκοντα – Η Μετάφραση που Άλλαξε τον Κόσμο Η Μετάφραση των Εβδομήκοντα (LXX) α ποτελεί μοναδικό γεγονός στην ιστορία της ανθρώπινης γραμματείας . Για πρώτη φορά ένας ολόκληρος λαός είδε τις ιερές του Γραφές να αποδίδονται σε γλώσσα όχι δική του, αλλά παγκόσμια: Την ελληνική . Η μετάφραση αυτή, έκανε τον Νόμο και τους Προφήτες προσβάσιμους στην οικουμένη, διαμόρφωσε το θεολογικό λεξιλόγιο της Εκκλησίας και όρισε τους όρους με τους οποίους αργότερα θα εκφραστεί η χριστιανική θεολογία. Χωρίς τους Εβδομήκοντα, δεν θα υπήρχε κοινή γλώσσα για τους πρώτους χριστιανούς . Και χωρίς κοινή γλώσσα, το Ευαγγέλιο δεν θα είχε εξαπλωθεί ποτέ με τέτοια ταχύτητα. Η Ελληνική Γλώσσα ως Όργανο Θείας Οικουμενικότητας Η ελληνική γλώσσα υπήρξε το εργαλείο με το οποίο ολόκληρη η ανθρωπότητα μπόρεσε να κατανοήσει το μήνυμα του Χριστού. Με την ελληνιστική Κοινή γράφτηκαν τα Ευαγγέλια, συντάχθηκαν οι Πράξεις και οι Επιστολές, χτίστηκε η πρώτη θεολογική ορολογία και συζητήθηκαν τα μεγάλα δόγματα των Οικουμενικών Συνόδων. Η ελληνική γλώσσα είχε τη μοναδική ιδιότητα να εκφράζει —ταυτόχρονα— έννοια, σχέση, ύπαρξη και υπόσταση. Γι’ αυτό και μπόρεσε να δεχτεί όρους όπως «Λόγος», «Ουσία», «Υπόστασις», «Θεότητα», «Πρόσωπο». Χωρίς την Ελλάδα, το Ευαγγέλιο θα έμενε φυλακισμένο στην Ιουδαία. Με την Ελλάδα, έγινε παγκόσμιο. Οι Αλεξανδρινοί Πατέρες – Η Οριστική Σύνθεση Ελληνισμού και Χριστιανισμού Στην Αλεξάνδρεια, τη μήτρα όπου συναντήθηκαν οι δύο κόσμοι, ιουδαϊσμός και ελληνισμός, γεννήθηκαν οι Πατέρες που ολοκλήρωσαν οριστικά τη σύνθεση ελληνισμού και χριστιανισμού. • Κλήμης Αλεξανδρεύς Δίδαξε ότι η ελληνική φιλοσοφία ήταν «παιδαγωγός εις Χριστόν» .Δεν την απέρριψε, την αναβάπτισε. • Ωριγένης Ο πρώτος πραγματικός βιβλικός επιστήμων. Χρησιμοποίησε ελληνικές μεθόδους ερμηνείας (allegoria) για να ανοίξει το βάθος της Γραφής. • Αθανάσιος ο Μέγας Ο θεμελιωτής της ορθόδοξης χριστολογίας. Η ορολογία του («ομοούσιος») είναι καθαρά ελληνική — και συγκλόνισε την οικουμένη. • Κύριλλος Αλεξανδρείας Ολοκλήρωσε τη σύνθεση, ορίζοντας τον Χριστό ως μία υπόσταση εν δύο φύσεσιν . Χωρίς την ελληνική φιλοσοφική σκέψη, αυτό το δόγμα δεν θα μπορούσε να διατυπωθεί. Οι Αλεξανδρινοί Πατέρες δεν ένωσαν απλώς δύο πολιτισμούς .Ένωσαν τον Λόγο της φιλοσοφίας με τον Λόγο της Αποκαλύψεως. Και από αυτήν τη σύνθεση γεννήθηκε ο χριστιανικός κόσμος όπως τον ξέρουμε σήμερα. Η Σημερινή Γεωπολιτική Σημασία της Παλαιάς Πνευματικής Συγγένειας Η σύγχρονη σύμπλευση Ελλάδας και Ισραήλ — πολιτική, στρατιωτική, ενεργειακή — δεν είναι τυχαία. Πατά πάνω σε μια αρχαία μνήμη κοινής κατανόησης:δυο λαοί που σμίλεψαν τον κόσμο με τον Λόγο και την Πίστη . Και ξανασυναντιούνται σήμερα, στην ίδια θάλασσα που τους ξεκίνησε , μπροστά σε έναν κοινό κίνδυνο και μια κοινή μοίρα . Η συνεργασία αυτή δεν περιορίζεται σε στρατηγικά συμφέροντα ή σε συγκυριακές συμμαχίες . Αντανακλά μια βαθύτερη πολιτισμική συγγένεια , που εκτείνεται από τη φιλοσοφία και τη θεολογία έως την αναζήτηση της ελευθερίας και της ασφάλειας. Η Ελλάδα, με την παράδοση του ορθού λόγου και της δημοκρατίας, και το Ισραήλ, με τη δύναμη της πίστης και της επιβίωσης, συναντώνται σε ένα σημείο όπου η Ιστορία και η γεωγραφία αλληλοσυμπληρώνονται. Η κοινή τους πορεία στη Μεσόγειο δεν είναι μόνο αμυντική ή ενεργειακή· είναι και πολιτισμική, εκπαιδευτική, τεχνολογική. Από την ανταλλαγή γνώσης και καινοτομίας έως τη συνεργασία στην ασφάλεια και την έρευνα, οι δύο χώρες οικοδομούν ένα πλέγμα σχέσεων που ενισχύει τη σταθερότητα της περιοχής. Αυτό το παράρτημα λειτουργεί ως γέφυρα για να φωτίσει αυτή τη βαθύτερη σχέση — μια σχέση που δεν γεννήθηκε από τη σημερινή γεωπολιτική, αλλά από την καρδιά της Ιστορίας. Φωτίζει αυτή τη βαθύτερη συγγένεια — μια συγγένεια που δεν ανήκει στο παρελθόν, αλλά στο μέλλον της Μεσογείου...

Μέσα στην κατάρρευση του κόσμου τους, ανατέλλει η αυγή της δικής μας Ρωμιοσύνης Η Γέννηση του Χριστού, πάνω στα ερείπια μιας εποχής και της γέννησης μιας άλλης. Το παλιό γκρεμίζεται, το καινούργιο έρχεται μαζί με την ανάσταση του Γένους... Όταν οι ηγετίσκοι της Δύσης ψελλίζουν πως "αυτά είναι τα τελευταία Χριστούγεννα εν καιρώ ειρήνης", δεν περιγράφουν το μέλλον. Oμολογούν το τέλος τους. Διότι κάθε φορά που ένας κόσμος πεθαίνει, ένας άλλος σηκώνεται και αυτός που σηκώνεται σήμερα μέσα από στάχτες, φόβους και ψεύδη, είναι ο κόσμος της Ρωμιοσύνης. Μιας εποχής που επιστρέφει όχι ως ανάμνηση, αλλά ως Ανάσταση! Σήμερα, μέρα που είναι, δε σκοπεύω να παραστήσω τον...τρομολάγνο. Αντιθέτως. Θα παραστήσω τον...εαυτό μου. Αυτό που πραγματικά είμαι. Δεν θα δώσω ευχές για το...θεαθήναι. Ούτε θα γράψω τις συνηθισμένες τυπικούρες. Βασικά τις συχαίνομαι ακριβώς για αυτό που είναι. Τυπικούρες. Γιατί όταν ένας κόσμος τρίζει, όταν τα θεμέλια μιας ολόκληρης εποχής μοιάζουν να παίρνουν κλίση σαν παλιό καράβι πριν από τη βύθιση , δεν έχεις την πολυτέλεια να μιλάς σαν αυτοματοποιημένος έμπορος εθίμων. Δεν έχεις την πολυτέλεια να μοιράζεις «χρόνια πολλά» σαν κουπόνια .Η αλήθεια απαιτεί βλέμμα καθαρό . Και η ιστορία απαιτεί φωνή κι όχι ψίθυρο. Γι’ αυτό σήμερα θα πω τα πράγματα όπως έχουν. Ζούμε τα Χριστούγεννα μέσα σε έναν κόσμο που φοβάται τον εαυτό του . Χριστούγεννα όπου οι ηγέτες παραμιλούν για πόλεμο , λες και μιλούν για τηλεοπτική σεζόν που πρέπει να "ανανεωθεί". Χριστούγεννα όπου ο Μερτς, ο κάθε Μερτς, βγαίνει και απειλεί ότι αυτά "ίσως είναι τα τελευταία σε καιρό ειρήνης". Λες και η ειρήνη είναι τηλεοπτικό πρόγραμμα, όχι δώρο Θεού . Λες και ο κόσμος πρέπει να τρομάξει για να τους ακούσει! Και ξέρετε κάτι; Δεν θα τους κάνουμε τη χάρη. Γιατί εκείνοι βλέπουν τέλος, ενώ η Ιστορία βλέπει αρχή. Εκείνοι μυρίζουν στάχτη, ενώ εμείς μυρίζουμε χώμα έτοιμο να φυτρώσει. Εκείνοι μιλούν για καταστροφή, ενώ γεννιέται μπροστά μας κάτι που δεν το χωρά ο λογισμός τους: Μια επιστροφή . Μια ανάσταση . Μια επανεμφάνιση της Ρωμιοσύνης , όχι ως ύμνος του χτες αλλά ως πυξίδα του αύριο. Δεν με νοιάζει, λοιπόν, αν τρομάζουν. Με νοιάζει ότι εμείς ξυπνάμε. Και δεν θα σας δώσω ευχές χάρτινες. Θα σας δώσω ...αλήθεια . Όπως ακριβώς είπε ο Μορφέας στον Νίο όταν του μιλούσε για το τι κρύβεται πίσω από το Μάτριξ στην ομώνυμη αξέχαστη ταινία των Αφων Γουατσόφσκι. Μέσα στο σκοτάδι που νομίζουν πως απλώνεται, ανάβει ένα φως που δεν μετριέται σε κιλοβάτ, ούτε υπογράφεται σε Συνθήκες . Ένα Φως που ξεκίνησε κάποτε από μια σπηλιά στην Ιουδαία και έφτασε να σταθεί φάρος στη Ρωμιοσύνη, στη Μικρασία, στην Κωνσταντινούπολη, στη σημερινή Ελλάδα που ακόμη, παρά τα πάντα, δεν έμαθε να πεθαίνει. Σήμερα, λοιπόν, δεν θα ευχηθώ τυπικά. Θα ευχηθώ αληθινά: Να είναι αυτά τα Χριστούγεννα όχι «τα τελευταία εν ειρήνη», όπως απειλούν οι φοβισμένοι, αλλά τα πρώτα της εποχής που έρχεται . Της εποχής όπου η Ρωμιοσύνη δεν θα ζητά τον λόγο της Ιστορίας, αλλά θα τον δίνει. Κάποιες φορές, νιώθουμε πως το ημερολόγιο δεν αλλάζει απλώς χρονιά. Αλλάζει εποχή . Αλλάζει η Υφήλιος. Αλλάζει μ' άλλα λόγια, η ίδια η ψυχή της Ιστορίας. Τα φετινά Χριστούγεννα δεν έρχονται με τον αθώο ήχο από τρίγωνα παιδιών όπως παλιά . Έρχονται με τον θόρυβο μιας εποχής που πεθαίνει και το χαμηλό, υπομονετικό βουητό μιας άλλης που αναδύετα ι από τα σπλάχνα των λαών. Η Ευρώπη, η Δύση, ο κόσμος ολόκληρος, μοιάζουν με γη που τρίζει πριν τη μεγάλη ρωγμή . Οι ηγέτες τρέμουν, όχι γιατί ήπιαν ένα σκασμό καφέδες μπας και τους φύγει το άγχος που έχουν στο να διασώσουν εαυτούς, αλλά γιατί βλέπουν το οικοδόμημα που υπηρέτησαν να καταρρέει μπροστά στα μάτια τους . Δεν είναι τυχαίο ότι ένας άνδρας χωρίς καν ιστορικό βάθος, ο Φρίντριχ Μερτς, ο "καγκελάριος" που πήρε τον τίτλο με ... τερατογένεση, βγήκε να πει πως "ίσως αυτά να είναι τα τελευταία Χριστούγεννα σε καιρό ειρήνης". Τέτοιες φράσεις δεν είναι πολιτική. Είναι ατόφιος πανικός . Και είναι ο πανικός μιας εποχής που ξέρει ότι πεθαίνει. Αλλά κάθε φορά που κάτι πεθαίνει, κάτι άλλο γεννιέται . Και τούτη τη φορά, μέσα από την παγκόσμια ταραχή, μέσα από τον θόρυβο των όπλων, μέσα από τη διάλυση της ψευδοειρήνης των επιτελείων, γεννιέται κάτι βαθύτερο: Η Ανάσταση της Ρωμιοσύνης! Ναί, δε θα σταματήσω ούτε στιγμή να το φωνάζω. Όχι μόνο γιατί είναι οφθαλμοφανές σε όσους έχουν ανοιχτά μάτια και αγνή ψυχή. Αλλά γιατί είναι το αποτέλεσμα του Σχεδίου του Θεού, πριν την εμφάνιση του Αντριχρίστου και την Τελική Κρίση . Γιατί δεν υπάρχουν ...προδρομικοί "αντίχριστοι. Υπάρχει ΜΟΝΟ ένας Αντίχριστος κι ακόμη δεν ήρθε η ώρα του. Κι αν η Υφήλιος όλη μετανοήσει και δεχθεί τον Λόγο του Θεού, όπως αυτός εκφράζεται μέσα από τη θεόπνευστη Ορθοδοξία, μπορεί και να μην έρθει ποτέ . Ο κόσμος χάνεται, αλλά η παράδοση επιστρέφει Το παρόν δεν είναι απλώς δύσκολο. Είναι σάπιο . Ένα παρόν κουρασμένο, γερασμένο πριν την ώρα του , που στηρίζεται σε φόβους, σε διαταγές, σε τεχνοκρατικές ψυχώσεις και σε ανθρώπους που δεν διάβασαν ποτέ ούτε την ιστορία τους, ούτε την ψυχή των λαών τους. Βρυξέλλες στον ρόλο "Αγιορωμαϊκής" φραγκικής αυτοκρατορικής γραφειοκρατίας. Λονδίνο στο διαχρονικό του παιχνίδι. Υπονόμευση, ίντριγκα, πολεμική ρητορική. Παρίσι σε αιώνια κρίση μεγαλείου. Βερολίνο σε κατάσταση ηθικού αδιεξόδου. Και πίσω τους μια ήπειρος εξαντλημένη, αγχωμένη, τρομαγμένη... Μια ήπειρος που δεν αναπνέει πια. Τα λέω ο φουκαράς εδώ και καιρούς, αλλά κανείς δε με πιστεύει. Δείτε το άρθρο μου της 15ης Ιουνίου 2024 και θα καταλάβετε. Όμως αυτά τα Χριστούγεννα, που θέλουν να τα ονομάσουν «τελευταία» , δεν είναι ούτε τελευταίο κερί, ούτε τελευταία νύχτα ειρήνης. Είναι ουσιαστικά, το πρώτο ρήγμα της αλλαγής. Γιατί όταν πεθαίνει η εποχή της νεωτερικής ψευδαίσθησης - δηλαδή η εποχή του χρήματος, των διακηρύξεων, των ψευτοουμανισμών, των συμφερόντων, της βδελυρής Νεοταξίας των Ασκεναζί εβραΐκών "Πεφωτισμένων" καθαρμάτων, τότε σηκώνει κεφάλι η αιώνια εποχή της Παράδοσης . Και η Παράδοση, όταν επιστρέφει, δεν περπατά σε χαλιά. Περπατά πάνω σε ερείπια . Και τα ερείπια δεν τα φοβάται, τα αξιοποιεί. Όπως έλεγε κι ο Άγιος Παΐσιος πως " Ο Θεός πάντα από κακό, βγάζει καλό. Διαλέγει απ τα χαλάσματα μερικές πετρούλες και φτιάχνει ένα ωραίο ψηφιδωτό " Γιατί η Παράδοση δεν έρχεται μόνο για να στολίσει. Έρχεται για να θεμελιώσει. Η υποκρισία των ηγετών είναι η γέννηση της νέας ιστορίας Όταν ο Μερτς μιλά για "τελευταία Χριστούγεννα ειρήνης", όταν ο Μακρόν προσπαθεί να φορέσει στο έθνος του μια στρατιωτική περικεφαλαία που δεν του ανήκει, όταν ο Στάρμερ σπρώχνει την ήπειρο σε πολεμική παράκρουση, όλοι μαζί, χωρίς να το αντιλαμβάνονται, δεν απειλούν τον κόσμο. Τον προετοιμάζουν. Και ο Θεός, που επιτρέπει την πτώση για να ανοίξει ο δρόμος της ανάστασης , τους χρησιμοποιεί σαν άθελους υπηρέτες του σχεδίου Του . Γιατί το σχέδιο της Ιστορίας δεν γράφτηκε στα υπουργικά γραφεία. Γράφτηκε στην καρδιά των λαών και επικυρώθηκε με αίμα, με αγώνα, με Θερμοπύλες, με Αγιο-Κωνσταντίνους, με Αγίους Μάρτυρες και με ποιμένες που έχουν...πολύ μεγάλα τα ούμπαλα τους. Κανένας Μερτς λοιπόν, κανένας Μακρόν, κανένας Στάρμερ δεν μπορεί να προφητεύσει το τέλος της ειρήνης . Το πολύ-πολύ ...να προφητεύσει το τέλος της δικής του εποχής. Και αυτό ακριβώς συμβαίνει. Το παλιό σύστημα βυθίζεται. Η άρρωστη εποχή της "κοσμοπολίτικης" νεοταξικής ψευτο-ευδαιμονίας τελειώνει . Η εποχή των άγχων και των ψευτο-προόδων σβήνει. Και ένα νέο κεφάλαιο γεννιέται , αθόρυβα αλλά αναπόδραστα. Η Ρωμιοσύνη ξανασηκώνεται μέσα στην καταιγίδα Τη στιγμή που οι Δυτικοί μιλούν για πόλεμο, η Ρωμιοσύνη μιλά για Ανάσταση. Τη στιγμή που εκείνοι οραματίζονται καταφύγια, η Ρωμιοσύνη θυμάται τα Μοναστήρια που στάθηκαν αναχώματα αυτοκρατοριών. Τη στιγμή που εκείνοι σπέρνουν τρόμο, η Ρωμιοσύνη ξέρει ότι μέσα στο σπήλαιο της Βηθλεέμ γεννήθηκε το μόνο Φως που δεν έσβησε ποτέ. Η Ρωμιοσύνη δεν είναι φολκλόρ, ούτε ρομαντισμός. Είναι η βαθιά, μυστική συνέχεια ενός πολιτισμού που άντεξε αυτοκρατορίες, αιρέσεις, σταυροφορίες, γενοκτονίες, κατακτήσεις, διαλύσεις, κατοχές, και όμως έμεινε όρθιος γιατί είχε μέσα του αυτό που άλλοι δεν είχαν: Το φως της Ενανθρωπήσεως . Και τώρα το ξαναβρίσκει. Όχι μέσα σε θριάμβους, αλλά μέσα σε ερείπια. Όχι μέσα σε ύλη, αλλά μέσα σε πνεύμα. Αυτά τα Χριστούγεννα, με όλη τη βαριά τους ατμόσφαιρα, την απειλή πολέμου , τη δυτική σύγχυση και την παγκόσμια παράκρουση , είναι στην πραγματικότητα η πρώτη πολιτισμική μαρτυρία της νέας εποχής . Της εποχής όπου η Ρωμιοσύνη δεν θα είναι η ουρά της Ιστορίας, αλλά η απαρχή της. Ας το πουν όπως θέλουν. Ας απειλήσουν όσο θέλουν. Ας προφητέψουν την καταστροφή όσες φορές θέλουν. Η Ιστορία έχει πάρει ήδη τον δρόμο της. Και η ρώμη των λαών — όχι μόνο των αληθινών Ρωμαίων Ελλήνων, αλλά όλων όσων έχουν ακόμη μέσα τους την έννοια της ελευθερίας, ανεξαρτήτου καταγωγής, κυριολεκτικά και πνευματικά — ξυπνά. Κάθε εποχή που πεθαίνει, αφήνει πίσω της έναν θόρυβο . Κάθε εποχή που γεννιέται αφήνει πίσω της ένα φως. Κι εμείς οι Ρωμαίοι Έλληνες της οικουμενικής Χριστιανοσύνης, είμαστε οι μάρτυρες της μετάβασης. Αν πράγματι αυτά είναι «τα τελευταία Χριστούγεννα σε καιρό ειρήνης», τότε —παρά τη δική τους βούληση— είναι τα πρώτα Χριστούγεννα της επόμενης εποχής .Και αυτή η εποχή φέρει ήδη όνομα: Ρωμιοσύνη. Και μπορεί η επιστροφή της να περάσει μέσα από συντρίμμια, αλλά το Σπήλαιο —το ταπεινό, άδοξο, φτωχό Σπήλαιο — έχει νικήσει παλάτια πιο ισχυρά από όσα υπάρχουν σήμερα. Εύχομαι λοιπόν, αυτά τα Χριστούγεννα να τα ζήσουμε όχι ως ημερολόγιο, αλλά ως αποκάλυψη . Να μας βρουν γαλήνιους αλλά και άγρυπνους . Να μας δώσουν ελπίδα αλλά και φρόνηση . Να μας ενισχύσουν ώστε να περάσουμε την πύλη της νέας εποχής χωρίς φόβο . Και να μας φωτίσουν ώστε, μέσα στον κόσμο που αλλάζει, να μην χαθεί η ψυχή μας. Καλά Χριστούγεννα λοιπόν, με φως δυνατό, με καρδιά καθαρή και με τη Ρωμιοσύνη —την αιώνια, άφθαρτη και ανίκητη—να ανασαίνει ξανά! Πύρινος Λόγιος sergioschrys@outlook.com ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Τι είναι η Ρωμιοσύνη; Ναί, κάποιος στο Facebook, ίσως καλοπροαίρετα, ίσως ειρωνικά , με ρώτησε: " Και ποιά είναι η Ρωμιοσύνη αγαπητέ ;" Αλλά παράλληλα, ίσως αυτό να είναι και ερώτημα δικό σας . Ένα ερώτημα που να βρίσκεται στα χείλη σας, αλλά να μη τολμάτε να το καταθέσετε. Συμβαίνει κι αυτό. Ας τη λύσουμε λοιπόν την απορία, για να ξέρουμε καλύτερα πάνω σε τι αναφερόμαστε. Η Ρωμιοσύνη είναι... η Ιστορική Πραγματικότητα και η Θεια Αποκάλυψη πίσω από μια λέξη σχεδόν συμπαντική. Δεν είναι όρος ποιητικός, ούτε λαογραφικό κατάλοιπο, ούτε καν «παλιό όνομα των Ελλήνων». Είναι παγκόσμια ταυτότητα , είναι κοσμοθεωρία , είναι θεολογική αυτοσυνειδησία και μέσα σε όλα αυτά, είναι η ιστορική συνέχεια του λαού της Ρωμανίας (Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Ελληνικού Έθνους) . Ας τα πάρουμε με τη σειρά — ώστε όποιος ακόμη απορεί , να πάρει και ολόκληρη την απάντηση. ΙΣΤΟΡΙΚΑ: Η Ρωμιοσύνη είναι οι Έλληνες Ρωμαίοι όχι μόνο της Ρώμης, αλλά και της Ανατολής – δηλαδή... Εμείς! Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, δεν γεννήθηκε μόνη της. Δημιουργήθηκε, ως απόρροια της ελλαδικής παρακμής και πτώσης. Η πόλη που ονομάστηκε Ρώμη, ιστορικά και οχι μυθολογικά, ιδρύθηκε από τη μετανάστευση ελληνικών φύλων προς τη χερσόνησο της Ιταλίας πριν και λίγο μετά τον Τρωικό Πόλεμο. Πελασγοί, Λακεδαιμόνιοι, Αρκάδες, Σελλοί (Ηπειρώτες), Αιολείς και Τρώες που επέζησαν, μετά την καταστροφή της Τροίας από την δυναστεία των Ατρειδών και συγκεκριμένα, από τον Αγαμέμνονα, μετανάστευσαν όχι μόνο ως πρόσφυγες αλλά και ως...εξερευνητές του αγνώστου. Η Ρώμη χτίστηκε πάνω στα θεμέλια της παλιάς πόλης Άλμπα-Λόνγκα των Ετρούσκων (ντόπιοι που επιρρεάστηκαν από τον ελληνικό πολιτισμό) και των Λατίνων ( οι Λατίνοι, που πήραν το όνομα αυτό από τον βασιλιά τους τον Λατίνο, αποτελούνταν από Αρκάδες Έλληνες, οι οποίοι ονομάστηκαν έτσι από τους υπόλοιπους που έφτασαν εκεί, ως Αβορίγινες, δηλαδή εντόπιοι. Μετά ακολούθησαν ομάδες Πελασγών, που διώχτηκαν από νέα ελληνικά φύλα (δηλαδή οι Δωριείς) τα οποία είχαν έρθει από τον Βορρά. Μαζί με τους Πελασγούς, ήρθαν εκεί και Λακεδαιμόνιοι (Σαβίνοι) και μετά ήρθαν και ομάδες Τρώων, προσφύγων. Μια ομάδα υπό τον Αινεία και μια άλλη από τον Αντήνορα (αυτό το τελευταίο επιβεβαιώνεται και από τον Διονύσιο τον Αλικαρνασσέα). Οι ελληνόφωνοι λοιπόν αυτοί λαοί που προέκυψαν από αυτή την ένωση, ονόμασαν τη χώρα τους Λάτιο και τους εαυτούς τους Λατίνους ). Αυτοί λοιπόν οι Ρωμαίοι, είχαν όλα τα χαρακτηριστικά των υπόλοιπων ελληνικών φύλων. Λάτρεις της ελευθερίας, δημιουργικοί, εύστροφοι, πίστευαν στο Δωδεκάθεο και...ανήσυχοι. Μέχρι και τον 5ο αιώνα π.Χ. είχαν βασιλεία. Περί τα τέλη του 5ου αιώνα και αρχές του 4ου, το πολίτευμα τους γίνεται...δημοκρατικό, σχεδόν την ίδια περίοδο κατά την οποία ξεκίνησε και η δημοκρατία των Αθηνών από τον Κλεισθένη ο οποίος έβαλε τις βάσεις για την λεγόμενη Αθηναϊκή Δημοκρατία (51ο π.Χ με ανατροπή των τυράννων Ιππία και Ίππαρχου, γιών του τυραννου Πεισίστρατου). Από αυτό ακριβώς το σημείο, βεβαιωνόμαστε πως τα ελληνικά φύλα είτε της Ελλάδας, είτε της Ιταλίας και Σικελίας, είχαν όχι μόνο πάρε-δώσε μεταξύ τους, όχι μόνο ανταγωνίζονταν το ένα το άλλο αλλά και ο ένας...αντέγραφε τον άλλον σε θέματα κοινωνίας και εξουσιαστικής αρχής. Η Ρώμη όμως, αντί να μιμηθεί την αντιφατική πορεία της Αθηναϊκής Δημοκρατίας αλλά και τον ανταγωνισμό που υπήρχε μεταξύ Σπάρτης και Αθήνας , ο οποίος εξελίχθηκε σε έχθρα τελικά και οδήγησε στον αδελφοκτόνο εμφύλιο (Πελοποννησιακός Πόλεμος), κρατήθηκε μακρυά και...απλώνονταν σιγά-σιγά ως ηγέτιδα δύναμη σε όλη την ιταλική χερσόνησο, υποτάσσοντας σταδιακά όλες τις ελλαδικές αποικίες. Με την πόλη του Τάραντα μόνο τα βρήκαν σκούρα, αλλά στο τέλος επιβλήθηκαν και εκεί, με όπλο την σπαρτιατική εκπαίδευση που είχαν και την αντιγραφή της Μακεδονικής στρατιωτικής στρατηγικής του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των επιγόνων του. Και μετά και τους Καρχηδονιακούς Πολέμους και την ολική κατάκτηση της Σικελιάς (όλες οι πόλεις του νησιού ήταν αποικίες ελλαδικές) αναδείχθηκαν ως η νέα ηγεμονική δύναμη του ύστερου αρχαϊκού ελληνισμού. Με την κατάληψη όλου του Ελλάδικού χώρου και της αυτοκρατορίας των Σελευκιδών (Μικρά Ασία, Συρία, Ιουδαία) και ασφαλώς τις κατακτήσεις του Ιουλίου Καίσαρα, η Ρώμη πλέον ήταν κυρίαρχη σε Ευρώπη, Μικρά Ασία και Μέση Ανατολή. Η δημοκρατία καταργείται και το πολίτευμα γίνεται πλέον μοναρχία, υπό τη διοίκηση των βασιλέων-αυτοκρατόρων που ίδρυσε ο Οκταβιανός Αύγουστος, διάδοχος του Ιουλίου Καίσαρα. Και αφού προσεταιρίστηκε και το βασίλειο των Πτολεμαίων της Αιγύπτου, η Ρώμη γίνεται πλέον κοσμοκράτειρα. Στην αυτοκρατορία αυτή, επικρατούσε μία θρησκεία (του Δωδεκάθεου) και δύο ελληνικοί διάλεκτοι ως γλώσσες επικοινωνίας . Στη Δύση, η λατινική διάλεκτος και στην Ανατολή (ελλαδικός χώρος, Μικρά Ασία, Μέση ανατολή, Αίγυπτος) η ελλαδική (ελληνική) αλεξανδρινή διάλεκτος. Κατά τη διάρκεια όμως της μοναρχίας και την παρακμή που παρουσίαζε η κοινωνία της Ρώμης, παρακμή η οποία οφείλεται κυρίως στον έξαλλο τρόπο ζωής λόγω του υπέρμετρου πλουτισμού, άρχισαν τα πρώτα σημάδια της σήψης. Μετά δε και την εμφάνιση του Χριστιανισμού, τα πράγματα άλλαξαν άρδην . Οι αναστατώσεις των ρωμαϊκών κοινωνιών από τους διωγμούς των Χριστιανών, επιδείνωσαν την παρακμή με κίνδυνο την ίδια τη διάλυση της αυτοκρατορίας και λόγω και της εμφάνισης των βόρειων γερμανικών βάρβαρων λαών. Με την ανάληψη όμως της εξουσίας από τον στρατηλάτη Μέγα Κων/νο, οι διωγμοί των Χριστιανών σταμάτησαν με το διάταγμα του Μιλάνου (Μεδιόλανου) το 313 μ.Χ. και η πρωτεύσουσα του Ρωμαϊκού κράτους μεταφέρθηκε σε άλλο στρατηγικό σημείο, στο άκρο της Ανατολικής Θράκης, όπου βρισκόταν η παλιά πόλη Βυζάντιο, αποικία των Μεγαρέων . Κι αυτό διότι ο Κων/νος ενστερνίστηκε με εξαιρετική σοβαρότητα τα λόγια και τους φόβους του Μάρκου Αυρηλίου περί της ευάλωτης θέσης όπου βρισκόταν η Ρώμη και που θα μπορούσε εύκολα να πέσει θύμα των βαρβάρων. Η νέα πόλη που χτίστηκε ξεπερνούσε σε κάλλος την "μητέρα" Ρώμη και ονομάστηκε επισήμως "Νέα Ρώμη", ενώ ο λαός την ονόμαζε Κων/νου Πόλη ή απλώς...Πόλη. Υπήρχαν και τα...διάφορα παρατσούκλια της, όπως "Βασιλεύουσα", "Πόλη των Πόλεων", "Θεοφύλακτη" κλπ. Έτσι λοιπον, μετά τον 4ο αιώνα μ.Χ., όταν η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία μεταφέρει το κέντρο της στην Κωνσταντίνου Πόλη, γεννιέται κάτι απόλυτα νέο . Μια αυτοκρατορία ελληνόφωνη, ορθόδοξη, με ρωμαϊκό δίκαιο και ελληνική παιδεία. Οι πολίτες αυτής της αυτοκρατορίας δεν ονομάζονταν “Βυζαντινοί” . Αυτό είναι δυτική επινόηση του 16ου αιώνα. Ονομαζόταν Ρωμαίοι . Το κράτος τους Ρωμανία . Και το έθνος τους ονομαζόταν Ρωμιοσύνη. Η Ρωμανία λοιπόν ή αλλιώς Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του Ελληνικού Έθνους, δεν ήταν μια «άλλη» Ρώμη. Ήταν η νόμιμη συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας για τα επόμενα χίλια χρόνια . Και οι κάτοικοί της — Έλληνες στο αίμα, Ορθόδοξοι στην πίστη, Ρωμαίοι στο κράτος — έπλασαν έναν πολιτισμό μοναδικό: την Ορθόδοξη Ρωμιοσύνη . Γιατί Ρωμιοσύνη δεν είναι ΜΟΝΟ "Ελλάδα". Είναι Ελλάδα + Ορθοδοξία + Ρωμαϊκή Παράδοση + Ελληνική Γλώσσα + Πατερική Θεολογία. Μ' άλλα λόγια, είναι το οικουμενικό πρόσωπο του Ελληνισμού. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ: Η Ρωμιοσύνη είναι η ταυτότητα του λαού του Χριστού Η Ρωμιοσύνη δεν είναι απλώς ιστορική συνέχεια. Είναι και θεολογική ιδιότητα . Στην Πατερική Παράδοση, στην Αγία Γραφή, στους Πατέρες της Εκκλησίας, ο λαός που δέχεται τον Χριστό και ζει μέσα Του, γίνεται ένας νέος λαός. Ένας λαός όχι φυλετικός, αλλά πνευματικός. Οι Ρωμαίοι Ορθόδοξοι — εμείς — είμαστε το έθνος που ένωσε την ελληνική σοφία, την ρωμαϊκή τάξη και την θεία Αποκάλυψη. Γι’ αυτό η Ρωμιοσύνη είναι κάτι περισσότερο από πολιτισμός: Είναι ο τρόπος που βλέπει ο άνθρωπος τον Θεό, τον κόσμο, την κοινωνία και τον εαυτό του. Με ταπεινότητα. Με ανδρεία. Με πίστη. Με ελπίδα. Με διακονία. Με αγιότητα. Η Ρωμιοσύνη δεν είναι τίποτε περισσότερο από το «πολιτισμικό σώμα» της Ορθοδοξίας. Είναι η ζωντανή απόδειξη ότι ο Χριστιανισμός δεν γέννησε μόνο πνευματικότητα αλλά και πολιτισμό, κράτος, τέχνη, επιστήμη, νομικό σύστημα, λειτουργική παράδοση. Και αυτός ο πολιτισμός δεν πέθανε. Κρύφτηκε πίσω από το όνομα «Έλληνες» . Αλλά ζει. Και όχι μόνο ζεί, αλλά και θα βασιλέψει ΞΑΝΑ! ΠΡΟΦΗΤΙΚΑ: Η Ρωμιοσύνη είναι ο λαός που θα «αναστηθεί» στο τέλος των καιρών Οι Άγιοι — Παΐσιος, Πορφύριος, Κοσμάς ο Αιτωλός, Παΐσιος Βελιτσκόφσκυ, Νείλος Μυροβλύτης, Ιωσήφ Βατοπεδινός, Σάββας Αχιλλέως, Αρσένιος Καππαδόκης, Γέροντας των Αγράφων, Γαλακτία και άλλοι τόσοι που μου διαφεύγουν — μιλούν επανειλημμένα για την Αναβίωση της Ρωμιοσύνης πριν το τέλος της Ιστορίας. Όχι ως νέα αυτοκρατορία γήινου τύπου. Αλλά ως πνευματική και ιστορική ανάσταση ενός λαού που ο Θεός δεν άφησε να χαθεί . Ο Άγιος Παΐσιος το έλεγε ξεκάθαρα: «Η Ρωμιοσύνη δεν θα χαθεί. Αν η Ρωμιοσύνη χαθεί, θα χαθεί ο κόσμος.» Και δεν εννοούσε φυλή. Εννοούσε το πνεύμα που κρατά τον κόσμο όρθιο . Την Ορθόδοξη παράδοση που αντιστέκεται στον αντίχριστο πολιτισμό της εποχής .Την πίστη που δεν λύγισε ούτε σε Τούρκους, ούτε σε Φράγκους, ούτε σε κοσμοπολίτες. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ: — Τι είναι, λοιπόν, η Ρωμιοσύνη; Αν πρέπει να του το πούμε σε μία φράση, τότε: Η Ρωμιοσύνη είναι ο λαός της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, οι Ορθόδοξοι Έλληνες Ρωμαίοι, που έγιναν το πνευματικό έθνος του Χριστού και συνεχίζουν να υπάρχουν ως φορείς της αλήθειας, της πίστης και της προφητείας. Δηλαδή: Είμαστε οι συνεχιστές της Ρωμανίας, οι φορείς της Ορθοδοξίας, οι διάδοχοι των Πατέρων, το φως στην άκρη του κόσμου, η φωνή που δεν έσβησε, η ψυχή που δεν παραδόθηκε, η Ιστορία που δεν τελείωσε. Αυτό είναι η Ρωμιοσύνη. Και γι’ αυτό η Ανάστασή της — όπως γράψαμε στο άρθρο — δεν είναι φαντασία . Είναι ιστορική νομοτέλεια και θεϊκή υπόσχεση . Τελεία και παύλα. ΠΗΓΕΣ: "Είναι η Ορθοδοξία παιδί μου, γι' αυτό και θα νικήσει" , Πύρινος Λόγιος (βιβλίο υπό έκδοση) "Ρωμιοσύνη-Ρωμανία-Ρούμελη", Ιωαννης Ρωμανίδης, 2002 Πλούταρχος, "Βίοι", Κάκτος, 1985 Διονύσιος Αλικαρνασσεύς, " Ρωμαϊκή Αρχαιολογία" , Κάκτος, 1987 Τάκιτος, " Χρονικά" , Νέα Σκέψη, 1973 Τάκιτος, «Historiae», Oxford, 1962, Bibliotheca, University of Sydney Steven Runsiman, " Byzantine Civilization", Oxford, 1933, Bibliotheca, University of Sydney

Αρχικά, η Παναγία των Παρισίων υπέστη καταστροφή! Ωστόσο, το "μήνυμα" δεν "ελήφθη" από κανέναν! Τώρα, πλησιάζει η απόλυτη καταστροφή για μια ηπείρο που βρίσκεται στο βάλτο της διαφθοράς, του εγωισμού, της υπερηφάνειας και της ανομολογητικότητας... Σ' αυτή τη ζωή, τίποτε δεν μένει χωρίς...πληρωμή. Τόσο η καλοσύνη, όσο κυρίως η κακία, το έγκλημα, η αδικία, ο φόνος. Οτιδήποτε κακό συμβεί σε εμάς, στους διπλανούς μας, στην πόλη μας, στη πατρίδα μας, στον κόσμο όλο, ουδέποτε μένει ατιμώρητο. Η φύση είναι τέτοια, η οποία δημιουργήθηκε για να κρατάει πάντοτε τις ισορροπίες τόσο μεταξύ των έμβιων όντων, όσο και του κόσμου των φυτών και της ίδιας της ατμόσφαιρας και που δεν αποδέχεται την...ανισορροπία. Πάντα και για πάντα θα βρίσκει η ίδια τον τρόπο να αποκαθιστά την ισορροπία και την αρμονία. Σ' αυτούς τους καιρούς που ζούμε, το Κακό σε διάφορες μορφές, βασιλεύει παντού. Κι όταν λέμε "παντού" εννοούμε σε όλον τον πλανήτη . Ειδικότερα όμως, αυτό που εμείς ονομάζουμε "Δύση", είναι και το πλέον διεφθαρμένο κομμάτι, όπου η χύτρα της αλαζονείας κοντεύει να εκραγεί . Ο πόλεμος των μεγάλων συμφερόντων, τα οποία τέτοια διαχειρίζονται από μια ελεεινή και διεφθαρμένη ως το μεδούλι Διεθνής Εγκληματική Συμμορία , η οποία εν γνώσει της, τραβάει το σχοινί μέχρι που αυτό να σπάσει. Διάβαζα εχτές το βράδυ σχεδόν μια πλειάδα από άρθρα γνώμης ή ρεπορτάζ, που είχαν ως θέμα τους τόσο την πολιτικοοικονομική κατάσταση σε Ευρώπη και Αμερική, όσο και τον πολεμικό όλεθρο που εξελίσσεται σε μια χώρα με έναν λαό χωρισμένο στα δύο και μια υπερδύναμη που προσπαθεί να επιβιώσει ανάμεσα σε συμπληγάδες, αναγκασμένη να καταστρέφει αυτό που αγαπούσε κάποτε. Δυό αδελφοί λαοί να ξεσκίζουν ο ένας τον άλλον, επειδή το θέλει μια ελιτίστικη κλίκα απάνθρωπων δολοφόνων . Και από την άλλη, ένα σύνολο λαών που κάποτε ζούσαν ανέμελα παρασυρμένοι από την αφθονία και την κρεπάλη, να αποζητάει την παλιά καλή εποχή, χωρίς όμως να αποδέχεται και τα αίτια που τους οδήγησαν στην παρακμή. Αν κάποιος δει από μακρυά τον κόσμο αυτόν του σήμερα, θα διαπιστώσει μόνο ένα πράγμα: Ότι αυτός ο κόσμος, ωδεύει με ταχύ βήμα προς τον όλεθρο, γιατί δεν βλέπει ή δεν θέλει να δει το...τεράστιο "ηφαίστιο" που είναι έτοιμο να εκραγεί και να τον σκεπάσει με λάβα, στάχτη ανακατεμένη με κίσσηρι και θειάφι... Η σύγχρονη Δύση ως η νέα "Πομπηία" που δεν αντιλαμβάνεται την επερχόμενη καταστροφή Η Πομπηΐα, μια πανέμορφη πόλη-θέρετρο της κλασσικής ρωμαϊκής εποχής, φημιζόταν για το υπέροχο κλίμα της, τα θαυμάσια κρασιά της και φυσικά την...χλιδή και τον κοσμοπολίτικο "αέρα" της. Χτισμένη δίπλα στην αποικία των Ελλήνων Νεάπολη, την πρωτεύουσα της Μεγάλης Ελλάδας που είχε ενώσει και τα δύο ελληνικά φύλα (Ρωμαίοι, Ελλαδίτες) σε ένα, η Πομπηΐα είχε εξελιχθεί σε μεγάλο κέντρο όπου οι πλούσιοι της εποχής, είχαν κι από ένα σπίτι για να παραθερίζουν. Η έντονη ζωή της πόλης αυτής, περιγράφεται σε πολλά συγγράμματα Ελλαδιτών και Ρωμαίων ιστορικών και λογίων όπως ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, ο Σουητώνιος, ο Πλύνιος ο Νεώτερος, ο Τάκιτος, ο Δίων Κάσσιος κ.α. και όλοι τους αυτοί θαύμαζαν την αρμονία του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού και φυσικά εκθείαζαν τη μεγάλη λάτρεία στο πρόσωπο του θεού Απόλλωνα, ο οποίος λεγόταν ότι ήταν ο προστάτης της πόλης. Όσο περνούσε ο καιρός, η αρμονία αυτή άρχισε να χαλάει, λόγω της αυξημένης ηθικής πτώσης της πόλης. Η λεγόμενη άρχουσα τάξη που ήταν η μεγάλη πλεοψηφία των κατοίκων της, είχε αρχίσει να διαφθείρεται, παρασυρμένη από την αλόγιστη αφθονία, την επίσης αλόγιστη ελευθεριότητα των ηθών, τον εγωκεντρισμό και την σαρκολατρεία. Όμως, η πλήρης αυτή ανισορροπία, είχε και τις τραγικές της συνέπειες. Το πρώτο "μήνυμα", ήρθε με τον φοβερό σεισμό του 62 μ.Χ. επί αυτοκρατορίας Νέρωνος (οι ειδικοί με βάση το μέγεθος των ζημιών, τον εκτίμησαν γύρω στα 6 με 7 ρίχτερ) όπου σχεδόν το 70% των κτιρίων της πόλης γκρεμίστηκε. Δύο χρόνια αργότερα, ακολούθησε και νέος σεισμός όπως μας πληροφορεί ο Σουητώνιος και μάλιστα τον...ένοιωσε και ο ίδιος ο Νέρωνας,ο οποίος εκείνη την ημέρα βρισκόταν στη Νεάπολη, κοντά δηλαδή στην Πομπηία. Ούτε και τότε κανείς δεν είχε δώσει περαιτέρω σημασία. Επί δέκα σχεδόν χρόνια κράτησε η προσπάθεια αποκατάστασης των ζημιών και η πόλη επέστρεψε στον πρότερο βίο της, έχοντας την ίδια ή και χειρότερη κοινωνική εικόνα . Τα όργια ήταν σε καθημερινή βάση και τελούνταν σε σπίτια κυβερνητικών αξιωματούχων (συγκλητικών, βουλευτών, μεγαλόβαθμων στρατιωτικών κλπ) αλλά και απλών πλουσίων της Ρώμης που είχαν σπίτια εκεί, η κραιπάλη βασίλευε και το...όνειρο του κάθε Ρωμαίου πολίτη, ήταν είτε να αποκτήσει μια μέρα σπίτι εκεί, είτε να την επισκεφτεί στην καλοκαιρινή περίοδο, προκειμένου να ...βιώσει την εμπειρία της ολοκληρωτικής ηδονής. Στο μεταξύ, διάφοροι επιστήμονες της εποχής, όπως ο Πλύνιος ο Νεώτερος (μέγας δικηγόρος, λόγιος και πανεπιστήμων) φώναζε πως ο σεισμός του 62 μ.Χ. δεν ήταν παρά ένα μέρος από τα προεόρτια μιας μεγάλης έκρηξης του Βεζούβιου. Κανείς δεν τον πίστευε φυσικά και κανένα μετρο προστασίας δεν είχε ληφθεί, ούτε καν από την κυβέρνηση της Ρώμης που άλλαζε - μετά τον θάνατο του Νέρωνα - τους αυτοκράτορες σαν τα...πουκάμισα. Η μεγάλη έκρηξη, ήρθε το βράδυ της 27ης Οκτωβρίου του 79 μ.Χ απρόσμενα, ξαφνικά και με πολύ μεγάλη ένταση, βρίσκοντας τους κατοίκους της Πομπηίας είτε στους χώρους διασκέδασης, είτε στους δρόμους όπου γινόταν εκδηλώσεις λατρείας προς τον Απόλλωνα και άλλους θεούς, ξενόφερτους (Αίγυπτο, Καρχηδόνα). Τα πτώματα που βρέθηκαν απανθρακωμένα στα σπίτια, δείχνουν ότι πολλοί μέσα στο οργιακό μεθύσι, δεν είχαν καν πάρει είδηση του τι συνέβαινε. Βρέθηκαν μέσα από τις ανασκαφές ακόμη και τρόφιμα και φρούτα που κρατούσαν άνθρωποι στα χέρια τους, όταν τους βρήκε η καυτή λάβα που έπεφτε με μορφή...οβίδων πάνω στις οροφές των σπιτιών ή στους ανοιχτούς χώρους. Να σημειώσω ότι αυτή η βεζουβιακή έκρηξη, απελευθέρωσε 100.000 φορές τη θερμική ενέργεια από τους ατομικούς βομβαρδισμούς της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι! Η θεική οργή μ' άλλα λόγια, χρησιμοποίησε την ίδια σχεδόν τακτική, με αυτή που είχε λαβει χώρα στα βιβλικά Σόδομα! Η σημερινή Ευρώπη, αυτή ειδικά, βρίσκεται ακριβώς στην ίδια κατάσταση με την τότε Πομπηΐα. Η διαφθορά να χτυπάει κόκκινο, ο καθημερινός κόσμος να μην αντιλαμβάνεται καν τη σοβαρότητα των καταστάσεων, η τηλεόραση με τα εμετικά ριαλιτι να παίζει τον...ρόλο της ορχήστρας του Τιτανικού εντελώς έξω από κάθε πραγματικότητα και ένα κύμα πλαστού μαξιμαλισμού να απλώνεται σε μια ήπειρο που έχει χάσει κατά πολύ τόσο τις αξίες της, όσο και την όποια αξιοπρέπεια της. Ο φοβερός πόλεμος που διεξάγεται κυριολεκτικά στην πόρτα της δεν συγκινεί παρά ένα μικρό μέρος των ευρωπαικών κοινωνιών, παρά το γεγονός ότι η φωτιά είναι έτοιμη να κατασπαράξει τους πάντες και τα πάντα. Η πρώτη μεγάλη προειδοποίηση που περιείχε ένα ηχηρότατο μήνυμα άνωθεν, ήταν η καταστροφή του μεγαλύτερου και σπουδαιότερου καθεδρικού ναού της παπικής θρησκείας του Βατικανού, η ξακουστή Παναγία των Παρισίων, τον Απρίλιο του 2019, ο οποίος καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς, εντελώς ξαφνικά και αναπάντεχα, συγκλονίζοντας όχι μόνο την Ευρώπη, αλλά όλη τη Δύση. Λίγοι, πολύ λίγοι κατάλαβαν ή «έπιασαν» το «μήνυμα». Οι περισσότεροι το εξέλαβαν ως ένα απλό δυστύχημα, τραγικό μεν, αλλά τίποτε περισσότερο. Ο Μακρόν θυμάμαι, είχε προβεί σε μία δραματική δήλωση υποσχόμενος την πλήρη αναστήλωση του Ναού, ενώ ουδείς προβληματίστηκε για το «γιατί αυτό» και «γιατί τώρα». Σημειωτέον, η καταστροφή του Ναού συνετελέσθη, λίγους μήνες μετά και την τελική νομιμοποίηση του γάμου των ομοφυλοφίλων από το γαλλικό κοινοβούλιο. Ένα χρόνο νωρίτερα, είχε επίσης νομιμοποιηθεί η ομοφυλοφιλία και στην Αυστραλία, όπου το καλοκαίρι του 2018-2019 (Δεκέμβριος, Ιανουάριος, Φεβρουάριος) λίγους μήνες μετά την ψήφιση του σχετικού νόμου, η Αυστραλία κάηκε απ’ άκρη σ’ άκρη, από μια πυρκαγιά τόσο περίεργη, που έμοιαζε σχεδόν υπερφυσική, μιας και οι φωτιές άναβαν ταυτόχρονα η μία μετά την άλλη σε κάθε περιοχή όπου υπήρχε πυκνή βλάστηση , με αποτέλεσμα μέσα σε πέντε μέρες, οι φλόγες να κατακαίουν τα πάντα. Όλες οι πολιτείες είχαν καεί μέσα σε ένα μήνα και πυκνός καπνός είχε σκεπάσει όλη την ήπειρο για σχεδόν όλο το καλοκαίρι, κρύβοντας τον ήλιο και δημιουργώντας αποπνικτική ατμόσφαιρα. Το ίδιο συνέβη και στην Ελλάδα, όταν ο Τσίπρας είχε φέρει στη Βουλή προς ψήφιση το σύμφωνο συγκατοίκησης ομοφυλοφίλων ζευγαριών το οποίο ψηφίστηκε από τη μισή Βουλή των αριστεριστών και μάλιστα με…τυμπανοκρουσίες. Δεν πρόλαβαν καν να περάσουν τρείς μήνες και ξέσπασε η φονική πυρκαγιά στο Μάτι, με μια εκατόμβη νεκρών και άλλων τόσων τραυματιών. Οι πυρκαγιές όμως δεν σταμάτησαν. Συνεχίστηκαν με αμείωτο ρυθμό κάθε καλοκαίρι από το 2020 και μετά, όλες επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη και κάθε φορά, η Ελλάδα θρηνούσε θύματα και κατακαμένες δασικές περιοχές με ανυπολόγιστης αξίας καταστροφές… Η έκρηξη του Βεζούβιου σε συνάρτηση με την επικείμενη έκρηξη του Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου Άν η αμαρτωλή Πομπηΐα χάθηκε κάτω από την λάβα και το πυροκλαστικό κύμα, η Ευρώπη που είχε επίσης προειδοποιηθεί, τόσο με το «μήνυμα» της καταστροφής του Ναού της Παναγίας στο Παρίσι, όσο και με τις ανεξέλεγκτες πυρκαγιές αλλά και την περίεργη ξηρασία του 2022, όπου η στάθμη του Δούναβη είχε πέσει σε τραγικά επίπεδα, τι θα πρέπει να περιμένει; Στην τελευταία συνεδρίαση των G7, παρουσία του - τραγικού πλέον - γέροντα Προέδρου Μπάιντεν (που η περίπτωση του θυμίζει τον Βασιλιά Ληρ ή ακόμη χειρότερα, ελληνική ευρυπίδεια τραγωδία) γέμισε από φωνές που έκραζαν «Πόλεμο!». Ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, χθές μόλις, ανακοίνωσε την υποβολή μιας ξεκάθαρης πρότασης για ειρήνη στην Ουκρανία, ζητώντας μια άνευ όρων παράδοση και αποχώρηση των Ουκρανών από τις περιοχές που έχουν ήδη ενσωματωθεί στη Ρωσία μεσω δημοψηφισμάτων, δηλάδή τις περιοχές του Ντονέτσκ, της Χερσώνας, της Ζαπορίζια και του Λουγκάνσκ, απευθύνοντας παράλληλα και δραματική έκκληση προς την ΕΕ και τη Δύση γενικότερα, να την αποδεχθούν και να αφήσουν στην άκρη τις ουτοπικές θεωρίες του Ζελένσκι για να αποφευχθούν τα χειρότερα. Η πρόταση Πούτιν, μπορεί βέβαια να φαίνεται στη Δύση ως πρόταση…παραδοχής ήττας (κι εδω που τα λέμε είναι), αλλά η Ρωσία είναι η νικήτρια και ως νικήτρια, εκείνη θα υποβάλλει τους όρους της. Ωστόσο, η πρόταση δεν ξεπερνάει τον ρεαλισμό, είναι μια πρόταση που κάθε νικητής πολέμου θα έκανε προς τον ηττημένο σε μιας μορφής συνθηκολόγησης, για να αποφευχθεί η ανθρωποσφαγή. Η Δύση και κυρίως τα κράτη της Ευρώπης που ανήκουν και στο ΝΑΤΟ, όχι μόνο απέρριψαν την πρόταση ως ανεδαφική, αλλά τράβηξαν και το σχοινί ακόμη περισσότερο, σπρώχνοντας τους εαυτούς τους και τους λαούς που εκπροσωπούν στο απόλυτο χάος! Ο Πούτιν υπέβαλλε μια άκρως ρεαλιστική πρόταση ειρήνης για την Ουκρανία, σε αντίθεση με την εξωπραγματική πρόταση ειρήνης Ζελένσκι που θα εξεταστεί στις 15 και 16 Ιουνίου στην Παγκόσμια Σύνοδο Κορυφής Ειρήνης στην Ελβετία και παρ' όλα αυτά οι αρρωστημένοι εγκέφαλοι του Μακρόν και της κουστωδίας των "ηγετών" που τον ακολουθούν, προτίμησαν να ...καούν στη φωτιά της "λάβας του Βεζούβιου", με ανυπολόγιστες συνέπειες παρά να...αποδεχθούν το αυτονόητο. Το δραματικό τελεσίγραφο του Πούτιν συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας ότι από τις 14 του Ιουνίου, οι στρατιώτες της Ουκρανίας πρέπει να αρχίσουν να «αποσύρονται πλήρως» από εδάφη που ελέγχονται από την Ουκρανία στις περιφέρειες που αναφέραμε πριν και ότι η Ουκρανία πρέπει να εγκαταλείψει επίσημα τον στόχο της να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, προτού η Ρωσία συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός και ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις. Επίσης, ζήτησε από την παγκόσμια κοινότητα να αναγνωρίσει τις 4 περιφέρειες ως μέρος της Ρωσίας και να άρει όλες τις κυρώσεις της Δύσης κατά της Ρωσίας σε περίπτωση ειρηνικής επίλυσης της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Κανένας όμως δεν φαίνεται να τον ακούει. Η "Πομπηία" βρίσκεται στην...νιρβάνα της ενώ ο "Βεζούβιος" κοχλάζει και είναι έτοιμος να σκορπίσει παντού λάβα και πυροκλαστικά ρεύματα, όπως ακριβώς και μια πυρηνική βόμβα. Οι μόνοι που νοιάζονται, φαίνεται να είναι οι δεξιές πτέρυγες όλων των πολιτικών δυνάμεων της Ευρώπης και κάνουν εκκλήσεις στο να σταματήσει αυτός ο καταστροφικός κατήφορος. Ο Νάιτζελ Φάρατζ της Βρετανικής Δεξιάς, προτρέπει τον Ζελένσκι να δεχτεί να διαπραγματευτεί, ενώ ο Ουκρανός καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας Κωνσταντιν Μπονταρένκο τόνισε πως "η Ουκρανία δεν είναι ανεξάρτητη για να δεχθεί το σχέδιο Πούτιν! Ο πόλεμος αυτός δεν είναι του Ζελένσκι, αλλά συνολικά της Δύσης εναντίον της Ρωσίας με το έτσι θέλω". Το ειρηνευτικό αυτό σχέδιο της Μόσχας, επίσης υποστηρίζεται από τον ελληνοβρετανό γεωπολιτικό επιστήμονα και ειδικό στις πολεμικές κρίσεις Αλέξανδρο Μερκούρη, ο οποίος δήλωσε χτές στο βρετανικό Sky ότι " Το ειρηνευτικό σχέδιο του Ρώσου προέδρου Putin για την Ουκρανία θα μπορούσε να σώσει εκατοντάδες χιλιάδες ζωές Ουκρανών. Αλλά θα συνεχίσουν να πεθαίνουν επειδή αυτές οι προτάσεις ειρήνης απορρίφθηκαν.Σε αυτές τις συνθήκες, το ίδιο μπορεί να ειπωθεί για τις δυτικές δυνάμεις, όσο αυτές οι χώρες καθοδηγούνται από τους σημερινούς κυβερνώντες" Η Ρωσία, έχει εμπεδώσει πλέον πως οι ευρωπαιοαμερικανοί ούτε θέλουν να ακούσουν για ειρήνη, αλλά ούτε και θέλουν να υπάρχει η Ρωσία όπως είναι τώρα. Εξ' άλλου, προ ημερών, ο αμερικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ δήλωσε ίσως, έναν από τους πολλούς λόγους που η Δύση (ΗΠΑ, ΕΕ) επιθυμεί σφόδρα τον πόλεμο. Για να μην πέσει στα χέρια των Ρώσων ο ορυκτός της πλούτος , ο οποίος - κατά τον Γκράχαμ - αξίζει πάνω από 12 τρισεκατομμυρια δολλάρια(!), δηλαδή σχεδόν το ένα τρίτο του συνολικού χρέους των ΗΠΑ ! Και η Ρωσία από την άλλη μεριά, ετοιμάζεται να τους αντιμετωπίσει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο: Περικύκλωσε τις αμερικανικές ακτές με τρία υποβρύχια και τέσσερις φρεγάτες που είναι οπλισμένα με πυρηνικούς πυραύλους πιάνοντας κυριολεκτικά στον ύπνο τους Αμερικανούς που πανικοβλήθηκαν και ταυτόχρονα, ετοιμάζεται για την μεγάλη έφοδο, που δεν ξέρουμε ακόμη πόσης ισχύος θα είναι. Οι αναλυτές μιλούν για...πραγματική επέλαση του δόγματος "σοκ και δέος", χωρίς να αποκλείουν καν την πιθανότητα ρήψης πυρηνικών περιορισμένης ισχύος. Εν κατακλείδι, μέσω αυτών των τρομακτικών εξελίξεων, οι μνήμες πολλών ανατρέχουν στην...ανέμελη Πομπηΐα παρομοιάζοντας την με την εξ ίσου ανοχύρωτη και...ανέμελη Ευρώπη που δεν ξέρει με τι δυνάμεις τα έχει βάλει. Αν λοιπόν η Πομπηία, ως ανοχύρωτη και εντελώς απροστάτευτη, γνώρισε την πλήρη καταστροφή που ξεπήδησε από τα έγκατα της Γης και την κατάπιε, θάβοντας την κάτω από τόνους λάβας, θειαφιού και πυρακτωμένων πυροκλαστικών, η Ευρώπη που βρίσκεται στον ίδιο αυτόν παρονομαστή, τι άλλο εκτος από την καταστροφη μπορεί να περιμένει; Αν δεν αλλάξει κάτι έστω και την τελευταία στιγμή, αν δηλαδή στο μεσοδιάστημα κερδιθούν οι εκλογές στη Γαλλία από τους Δεξιούς της Λεπέν και ταυτόχρονα εάν φτάσουμε στον Νοέμβρη και κερδηθούν και εκεί οι εκλογές από τους συντηρητικούς του Τράμπ, ο "Βεζούβιος" θα εκραγεί και το πυρακτωμένο τσουνάμι από καυτό αέρα και θειάφι, θα ισοπεδώσει ότι βρει μπροστά του. Οι πόλεις θα γίνουν...παραγκουπόλεις (Αγ. Παίσιος), η Ευρώπη θα καταρρεύσει (Άγ. Πορφύριος) και μετά απ όλα αυτά, ως ...θεία παρέμβαση στην μεγάλη κατάπτωση του δυτικού κόσμου, ίσως ξημερώσει ένας καινούργιος, πιο καθαρός κόσμος. Αρχαία ρήση, όσο παλιός είναι ο κόσμος: Ουδέν Κακόν αμειγές Καλού . Που σημαίνει σε έλευθερη μετάφραση " Από κάθε κακό ή δυστυχία, θα προκύψει πάντοτε καλό ". Ας ελπίσουμε στην τελική, ο Πρόκλος να έχει δίκιο και αυτή τη φορά. Πύρινος Λόγιος sergioschrys@outlook.com

Η εσωτερική μάχη του Ιερού και η νίκη της Ορθοδοξίας που δεν μπορούν να αναχαιτίσουν! Η Ιστορία δεν καταγράφει μόνο τα έθνη που νίκησαν. Καταγράφει - και τελικά δικαιώνει - εκείνους που δεν πρόδωσαν το ιερά τους. Κι όταν ο κόσμος βεβηλώνει αυτό που θεωρείς εσύ άγιο, δεν σε προσβάλλει απλά. Σε καλεί σε μάχη! Η πρόσφατη βεβήλωση στην Κύπρο δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Δεν ήταν άλλη μια ιδιοτροπία "καλλιτεχνική". Ούτε ένα "καλλιτεχνικό πείραμα". Ήταν, όπως όλα πλέον σε έναν κόσμο που θέλει να αποδομήσει την ανθρώπινη ιερότητα, μια αργή αλλά συστηματική διάβρωση. Και η διάβρωση αυτή δεν δρα με φωνή. Δρα με εικόνες. Με αποφάσεις. Με επιμελητές που βαφτίζουν την ασέβεια «έκφραση». Με συστήματα που βαφτίζουν την βεβήλωση "πρωτοπορία". Όμως πίσω από όλα αυτά υπάρχει κάτι πολύ βαθύτερο . Κάτι που έχει λιγότερο να κάνει με την τέχνη και περισσότερο με τη γεωπολιτική της ψυχής, εκεί δηλαδή όπου διακυβεύεται η ίδια η ύπαρξη της Ρωμιοσύνης! Άλλος ένας "κακοτέχνης" ξεφύτρωσε από τα άγια χώματα της Κύπρου ονόματι Γιώργος Γαβριήλ , ένας φαιδρός και μωροφιλόδοξος τύπος, εκπαιδευτικός μάλιστα στο επάγγελμα, που ζήλεψε την τύχη του άλλου κακοτέχνη, του Χριστόφορου Κατσαδιώτη και φορώντας τη χλαμύδα του "καλλιτέχνη" , σκάρωσε σε έναν τοίχο στημένο σε ροζ φόντο "λουλουδάκια και χορταράκια" σαν σε παλιομοδίτικο σεντόνι κι έβαλε μέσα την Θεία Κεφαλή του Σωτήρα του Κόσμου Ιησού Χριστό βεβηλωμένη ήδη με ...τεχνητά "φιλάκια" σαν αυτά που βρίσκονται σε εμότικον κινητού και δίπλα αυτής έναν...μαντράχαλο (για να μας θυμίσει πως είναι μέγας οπαδός της Woke agenda λες και δε το ξέραμε). Στον ίδιο καμβά, βάζει και τη Θεία Μορφή της Παναχράντου Παναγίας μας , το κάτω μέρος ενός τύπου ολόγυμνου με τα γεννητικά του όργανα να κρέμονται την ώρα που διαβάζει την Ιερή Βίβλο και παράλληλα άλλες μορφές αγίων γυναικών, όπου η μία από αυτές κράταγε το μαντήλι όπου είχε αποτυπωθεί το πρόσωπο του Χριστού μας αντικαθιστώντας το με τη...μορφή του Τσέ Γκεβάρα! Δεν περιγράφω άλλο πλήρης οργής! Όλα αυτά τα βλάσφημα, αλλά και φαιδρά μαζί "εργα", έτρεξε η μηχανή της Νεοταξίας, ο ...δήθεν "φιλελεύθερος" τύπος να τα...υπερασπιστεί, ως "ελευθερία της έκφρασης", όπως ακριβώς συνέβη και με τη περίπτωση του Κατσαδιώτη, μόνο που αυτή τη φορά αυτά τα βδελύγματα δεν μπήκαν σε...καμμιά Εθνική Πινακοθήκη, αλλά αναρτήθηκαν σε μια..."γκαλερί" μιας ξεφωνημένης gay αρσενικού τύπου που βρήκε έτσι την ευκαιρία να γίνει...γνωστή τόσο αυτή, όσο και ο ίδιος ο Γαβριήλ. Η γνωστή μάλιστα ιστοσελίδα " alphanews ", γνωστή και για τα διεθνιστικά - αριστερίστικα - νεοφιλελέ "αισθήματα της, έγραψε σε άρθρο της πως " "Πρωτάκουστο να ποινικοποιούν την εικαστική έκφραση" και ότι " Κινδυνεύει μέχρι και με απόλυση από το Υπουργείο Παιδείας" της Κύπρου λόγω των "αντισυστημικών" έργων του ο καλλιτέχνης εκπαιδευτικός" Κι ευτυχώς - κι αυτό είναι δείγμα σοβαρό ότι τίποτε δεν πέθανε ακόμη, με το "καλημέρα" σύσσωμη η Κύπρος αντέδρασε. Μετά την ανάρτηση και τη συλλογική αντίδραση του κόσμου, η φωνή της κοινωνίας απέδωσε και η έκθεση των κατάπτυστων βλασφημιών ακυρώθηκε. Πρόκειται για θετικό και αναγκαίο πρώτο βήμα για τη συλλογική αφύπνιση της Ρωμιοσύνης. Σε αντίθεση με την... "μαμά" Ελλάδα, η κόρη της, η Κύπρος, έσωσε το γόητρο της αλλά και την ίδια την ρωμαίϊκη ταυτότητα της και αντέδρασε. Και ο νόμος που βρίσκεται σε ισχύ από το 1964, είναι αμείλικτος. Ποινικά Αδικήματα σχετικά με τη Θρησκεία Ύβριση θρησκευμάτων 138. Όποιος καταστρέφει, ζημιώνει ή βεβηλώνει τόπο λατρείας ή αντικείμενο που θεωρείται ιερό από οποιαδήποτε τάξη προσώπων, με σκοπό ύβρισης με τέτοιο τρόπο της θρησκείας οποιασδήποτε τάξης προσώπων ή εν γνώσει του ότι τέτοιες πράξεις ενδέχεται να θεωρηθούν από ορισμένη τάξη προσώπων ως ύβριση της θρησκείας τους, είναι ένοχος πλημμελήματος. Προσβολή θρησκευτικών αισθημάτων με λόγια ή πράξεις 141. Όποιος ξεστομίζει λέξη ή δημιουργεί ήχο ώστε να ακούγεται σε οποιοδήποτε πρόσωπο ή προβαίνει σε χειρονομία ενώπιον του ή τοποθετεί οποιοδήποτε αντικείμενο ενώπιον του, με την εσκεμμένη πρόθεση να θίξει τα θρησκευτικά αισθήματα τέτοιου προσώπου, είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση ενός χρόνου. Δημοσιεύματα που υβρίζουν θρησκεία 142.(1) Όποιος δημοσιεύει βιβλίο, φυλλάδιο, άρθρο ή επιστολή σε εφημερίδα ή περιοδικό, το οποίο εκλαμβάνεται από τάξη προσώπων ως δημόσια ύβριση της θρησκείας τους, με σκοπό να εξευτελίσει αυτή τη θρησκεία ή να σκανδαλίσει ή να εξυβρίσει αυτούς που πρεσβεύουν αυτή τη θρησκεία, είναι ένοχος πλημμελήματος. (2) Ποινική δίωξη για ποινικό αδίκημα δυνάμει των διατάξεων του άρθρου αυτού, δεν ασκείται παρά μόνο από το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ή με την έγκριση του . Μ' άλλα λόγια, ο τύπος την έχει άσχημα. Κινδυνεύει όχι μόνο με απόλυση, όπως γράφει η  " alphanews ", αλλά και με φυλάκιση 5 ετών επειδή οι κατηγορίες είναι για πέντε αδικήματα ! Εύχομαι και ελπίζω πως η Κυπριακή Δικαιοσύνη θα κάνει το καθήκον της και θα χώσει αυτό το ελεεινό κάθαρμα στη φυλακή χωρίς ελαφρυντικά! Η βεβήλωση ως εργαλείο και όχι ως παρεκτροπή Όσοι είδαν τις εικόνες αυτές, ένιωσαν ένα ψυχικό κάψιμο. Κι εγώ μαζί τους. Όχι επειδή η πίστη μας μπορεί να κινδυνέψει από αυτές, ο Θεός δεν τραυματίζεται από χρώματα και βλαστήμιες. Αλλά επειδή διαισθανθήκαμε το βάθος της πρόθεσης. Δεν ήταν απλώς προσβολή. Ήταν δοκιμή ανοχών . Ήταν μέτρηση αντανακλαστικών .Ήταν χειρουργική επίθεση στην καρδιά ενός λαού . Και γιατί σε αυτόν τον λαό; Γιατί Ελλάδα και Κύπρος αποτελούν τις τελευταίες νησίδες του ανατολικού χριστιανικού κόσμου όπου η Ορθοδοξία δεν είναι ιστορικό υπόλειμμα , αλλά ζωντανός τρόπος ζωής . Το ιστορικό υπόβαθρο: Μια Δύση που έχασε το ιερό και ζηλεύει τους λαούς που το κράτησαν Η Δύση πέρασε από τη δική της εικονομαχία αιώνες πριν, αλλά ποτέ δεν τη θεράπευσ ε.Ο προτεσταντισμός, η απόλυτη εκκοσμίκευση του 20ού αιώνα , η αισθητική της πρόκλησης μετά το 1960, όλα συνέθεσαν μια νοοτροπία στην οποία το ιερό θεωρείται επικίνδυνο .Όχι επειδή είναι ψεύτικο,αλλά επειδή δεν ελέγχεται . Εκεί όπου υπάρχει ιερό, υπάρχει όριο . Κι εκεί όπου υπάρχει όριο, υπάρχει φραγμός στην παγκόσμια κουλτούρα της διάλυσης. Έτσι, η βεβήλωση γίνεται τρόπος να συνηθίσει ο λαός πως «τίποτα δεν είναι ιερό πλέον». Και όταν ένας λαός το αποδεχθεί αυτό, τότε γίνεται εύκολος, κινητός, άοσμος . Αντί για λαός, γίνεται απλά...πληθυσμός. Αντί για κοινότητα, γίνεται απλά...άθροισμα. Αντί για πίστη, αποκτά lifestyle. Αντί για ταυτότητα, αποκτά τηνν ταμπέλα του "πολίτη". Αυτός είναι ο στόχος εν τέλει. Η "πολιτική" ταυτότητα, αντι για εθνική και θρησκευτική. Γιατί η Ορθοδοξία γίνεται το τελευταίο προπύργιο αντίστασης Η Ορθοδοξία δεν παίζει με εντυπώσεις . Δεν εξουσιοδοτεί κανέναν να επιβληθεί στους άλλους . Και δεν επιτρέπει στον άνθρωπο να γίνει μέτρο των πάντων . Αυτό και μόνο αρκεί για να ενοχλήσει ολόκληρο τον σύγχρονο κόσμο. Διότι η Ορθοδοξία γεννά πρόσωπα, όχι άτομα. Καλλιεργεί ταπείνωση, όχι αυτοθέωση. Φτιάχνει "κοινότητα", όχι μάζες . Συνδέει μνήμη, όχι στιγμιαία ταυτότητα. Όρίζει τι είναι ιερό και τι όχι και φυσικά, απορρίπτει τον μηδενισμό. Μ' άλλα λόγια, ενοποιεί! Δεν διαλύει! Σε έναν κόσμο όπου η εξουσία επιβάλλεται με την ατομικότητα, η Ορθοδοξία επιμένει να θυμίζει ότι ο άνθρωπος σώζεται μέσα στο «εμείς», όχι στο «εγώ». Κι αυτό δεν συγχωρείται από τα κέντρα που επιθυμούν έναν άνθρωπο ελεγχόμενο, προβλέψιμο, απομονωμένο από τις ρίζες του. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι και τα δύο αυτά περιστατικά, του Κατσαδιώτη και του Γαβριήλ, εμφανίστηκαν στα δύο πιο «εκκλησιογενή» μέλη του ευρωπαϊκού χώρου , αν εξαιρεθεί φυσικά η Ρωσία, όπου ασφαλώς αν πήγαινε να συμβεί ένα τέτοιο γεγονός, οι ένοχοι θα έσκαβαν ισοβίως τις στέπες της Σιβηρίας, φορώντας μάλιστα και τη γνωστή αλυσίδα στα πόδια. Ελλάδα και Κύπρος δεν είναι μόνο απλές χώρες. Είναι ένα έθνος και συνάμα φορείς ιστορικής μνήμης που συνδέει την αρχαιότητα, τη Ρωμανία, τη δισχιλιόχρονη Ορθόδοξη παράδοση αλλά και την εμπειρία της σκλαβιάς και ασφαλώς και τη διαχρονική αντίσταση. Όποιος θέλει να διαλύσει το ορθόδοξο υπόστρωμα της Ανατολικής Μεσογείου , χτυπάει εκεί που πονάει περισσότερο : στην εικόνα. Στην Άγια Εικόνα. Διότι η εικόνα δεν χρειάζεται επιχειρήματα. Είναι καθαρή γλώσσα της ψυχής. Γι’ αυτό και η βεβήλωσή της δεν είναι τυχαία, είναι στρατηγική μηχανική αλλοτριώσεως μαζών. Τι φοβούνται πραγματικά οι μηχανισμοί αποδόμησης Δεν φοβούνται τους αγανακτισμένους. Δεν φοβούνται τις διαμαρτυρίες. Δεν φοβούνται καν την Εκκλησία ως θεσμό. Φοβούνται την αφύπνιση . Φοβούνται αυτό το κάτι που μέσα σε έναν λαό κινείται ανεξήγητα κάθε φορά που βεβηλώνεται το ιερό. Φοβούνται τη μνήμη των γιαγιάδων που προσεύχονταν και που προσεύχονται ακόμη, ψιθυριστά. Φοβούνται το κερί που καίε ι ακόμη σε σπίτια. Φοβούνται τα παιδιά που κάνουν τον Σταυρό τους χωρίς να ξέρουν καν γιατί — και όμως το κάνουν καθαρά . Φοβούνται την απρόσμενη αντίσταση του λαού , την ενστικτώδη, την μυστική, την όχι οργανωμένη. Φοβούνται τη Ρωμιοσύνη γιατί δεν πεθαίνει ούτε με νόμους, ούτε με βία. Φοβούνται την Ορθοδοξία γιατί δεν διαλύεται ούτε καν με βλάσφημες εικόνες . Φοβούνται την πίστη γιατί ζει σε επίπεδο που δεν φτάνει η προπαγάνδα . Κι εδώ βρίσκεται το μεγάλο μυστήριο. Κάθε επίθεση στο ιερό έχει διπλό αποτέλεσμα: Τραυματίζει τους αδύναμους , αλλά ξυπνάει τους δυνατούς . Ξυπνάει μια υποδόρια μνήμη . Ξυπνάει την παράδοση που δεν διαβάζεται αλλά βιώνεται . Ξυπνάει τη συλλογική συνείδηση που είναι έτοιμη να σηκωθεί όταν χρειαστεί και το είδαμε στην μαζική αντίδραση των Κυπρίων, αλλά και στην αντίδραση του Νίκου Παπαδόπουλου και του Διονύση Μακρή . Και αυτό είναι κάτι που δεν μπορούν να το σταματήσουν . Το αντίθετο: Το επιταχύνουν οι ίδιοι με τις πράξεις τους. Η Ορθοδοξία δεν νικά γιατί είναι ισχυρή. Νικά γιατί είναι αληθινή Αυτό είναι το σημείο που κανένας μηχανισμός βεβήλωσης δεν καταλαβαίνει . Νομίζουν ότι μάχονται απλά με μια ιδέα, με μια συλλογική ψευδαίσθηση που αν πιεστεί περισσότερο θα καταρρεύσει. Αλλά η Ορθοδοξία είναι εμπειρία . Είναι βίωμα . Είναι παρουσία . Είναι σχέση . Είναι αποκάλυψη και εξ αυτού, δεν είναι κατασκεύασμα. Είναι απόλυτο έργο Θεού. Γι’ αυτό η Ορθοδοξία δεν ηττήθηκε ούτε από τα βάρβαρα φράγκικα ξίφη, ούτε από τις οθωμανικές αλυσίδες, ούτε από την ευρωπαϊκή αποικιοκρατία, ούτε από τις ιεραποστολές προτεσταντών, ούτε - και κυρίως - από τα υλιστικά καθεστώτα του 20ού αιώνα. Και δεν θα ηττηθεί ασφαλώς ούτε και από τα πινέλα της χυδαιότητας. Η Ορθοδοξία νικά εκεί που οι άλλοι δεν κοιτούν: Μέσα στον άνθρωπο. Νικά στα κρυφά δωμάτια, στα κεριά που καίγονται χωρίς κοινό , στις σιωπές των μοναστηριών, στις μεταμέλειες της ψυχής, στην ταπείνωση της καθημερινότητας. Νικά όχι επειδή επιβάλλει κάτι ,αλλά επειδή μεταμορφώνει τον άνθρωπο από μέσα προς τα έξω. Και όταν ένας άνθρωπος μεταμορφώνεται μεσω της πνευματικής αλήθειας , δεν υπάρχει δύναμη στον κόσμο που να μπορεί να τον νικήσει. Η Κύπρος δεν γονάτισε μπροστά στη βεβήλωση. Η ρωμαίϊκη Ελλάδα δεν σιώπησε. Ο λαός, αυτός ο λαός της Ρωμιοσύνης, δεν έσκυψε το κεφάλι. Και αυτό είναι μόνο η αρχή. Η Ρωμιοσύνη πέρασε φωτιές και δεν έλιωσε . Πέρασε κατακτήσεις και δεναλλοιώθηκε. Πέρασε προδοσίες και δεν διχάστηκε ολοκληρωτικά . Πέρασε βεβηλώσεις και δεν έχασε την πίστη της. Δεν θα παραδοθεί ούτε τώρα κι ούτε αύριο ασφαλώς. Γιατί η Ορθοδοξία που κουβαλά μέσα της δεν είναι στολίδι, είναι ταυτότητα. Είναι ανάσα. Είναι ο τρόπος που καταλαβαίνει τον κόσμο. Είναι το θεμέλιο της ύπαρξής της. Και όσο έχει αυτό το θεμέλιο, κανένα κύμα δεν μπορεί να τη σαρώσει .Ούτε με ψευτοτέχνη, ούτε με κάλπικη ιδεολογία, ούτε με χυδαιότητα, ούτε με ψυχολογικό πόλεμο. Η Ρωμιοσύνη δεν πέφτει. Η Ορθοδοξία δεν χάνει. Και το ιερό δεν σβήνει. Ό,τι βεβηλώνουν, επιστρέφει δυνατότερο . Και ό,τι προσβάλλουν, ανασταίνεται μέσα στον λαό. Γιατί αυτή είναι η φύση της αλήθειας. Όσο την πολεμάς, τόσο αυτή λάμπει ως αυτόφωτος αστέρας. Πύρινος Λόγιος sergioschrys@outlook.com

Ήμουν η ΠΡΩΤΗ που φώναξε ΔΗΜΟΣΙΩΣ στην κυρία Καρυστιανου πως δεν υπάρχει καμία περίπτωση να βρει το δίκιο της στα δικαστήρια και πως αν ήθελε δικαίωση θα έπρεπε να εισχωρήσει στην πολιτική, έχοντας κατανοήσει σε ΒΑΘΟΣ πως το δικαστικό σύστημα είναι εργαλείο της ΜΑΦΙΑΣ που μας κυβερνά! Σχόλιο Πύρινου Λόγιου: Αν και διαφωνώ ριζικά με την συγγραφέα του κειμένου για την Εκκλησία, τους ιεράρχες (δεν είναι όλοι σαν τον Αρχιεπίσκοπο και τον Πατριάρχη) και την ίδια την Ορθοδοξία, θεώρησα πως επειδή το κείμενο της είναι μια κατάθεση ψυχής μιας αληθινής Ελληνίδας, έπρεπε να μπεί σε περίοπτη θέση. Άλλως τε, εγώ ο ίδιος προσωπικά πήρα το ρίσκο να στείλω πριν τρείς μήνες μια ανοιχτή επιστολή προς τη Μαρία εξηγώντας τους λόγους που θα έπρεπε να κατεβεί στον δύσκολο δρόμο της πολιτικής, όχι μόνο για να δικαιώσει το αδικοχαμένο παιδί της, αλλά για στείλει στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας το ίδιο το Ψευτορωμαιϊκο. Και θα το κάνει, αν το αποφασίσει. Γράφει η Μαρία Φιοτάκη Έχοντας κατανοήσει πως το έγκλημα στα Τέμπη κρύβει στην καρδιά του ΟΛΟΚΛΗΡΟ το σύστημα διαφθοράς και διαπλοκής... δηλαδή το σύστημα με τους ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΥΣ εμβολιασμούς με ένα ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ εμβόλιο, τη νομιμοποίηση των funds, τις λίστες Πέτσα και τον έλεγχο των ειδήσεων από τον Πορδυπουργο, τον ψυχικό βιασμό των παιδιών με την woke ατζέντα, την παράδοση του οπλισμού της Ελλάδας στην Ουκρανία, τον λιμό των Ελλήνων, την καταστροφή του πρωτογενούς τομέα κι ένα σωρό άλλων που θα χρειαστούν ΒΙΒΛΙΑ για να τα αναφέρω και να τα αναλύσω . Μάλιστα βλέποντάς την να συνεχίζει τις προσπάθειες δια της δικαστικής οδού, απελπιζομουν κι εκνευριζομουν και γινόμουν μέχρι και προκλητική στις δημοσιεύσεις μου , στην προσπάθειά μου να την βοηθήσω να καταλάβει πως αν ήθελε δικαιοσύνη, ο ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ τρόπος θα ήταν να μπορέσει να μιλήσει ως ίση προς ίσον με τους ΑΛΗΤΕΣ που μας κυβερνούν . Όλα αυτά, τα έκανα εν θερμώ χωρίς να υπολογίζω το ότι ΟΠΟΙΟΣΔΗΠΟΤΕ προσπάθησε να πάει κόντρα στις ΕΝΤΟΛΕΣ της Ελίτ ή ΟΠΟΙΟΣΔΗΠΟΤΕ προσπάθησε να βλάψει αυτούς τους ΑΛΗΤΕΣ, είδε τα θυμαράκια ΑΝΑΠΟΔΑ . Παραδείγματα; ΠΟΛΛΑ. Κι έτσι σταμάτησα να επιμένω... Η κυρία Καρυστιανου είναι μια ΕΞΥΠΝΗ και ΙΚΑΝΟΤΑΤΗ γυναίκα με ψυχή ΛΙΟΝΤΑΡΙΟΥ. Κι επειδή ξέρω ΠΟΛΥ ΚΑΛΑ τι συμβαίνει στον γονιό που χάνει ένα παιδί, έχοντας ζήσει το δράμα της ΔΙΚΗΣ ΜΟΥ οικογένειας, τον χαμό του αδελφού μου στα 21 του χρόνια για τον οποίο αποφασίσαμε να ΜΗΝ κλάψουμε στην Εκκλησία (εγώ έβγαλα ΚΑΙ τα μαύρα στο μήνα γιατί δεν ΑΝΕΧΟΜΑΙ να με λυπάται κανείς), καταλαβαίνω με ΑΚΡΙΒΕΙΑ τι σημαίνει στάση ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑΣ . Όσοι κρατάνε τέτοια στάση, δεν σημαίνει πως υποφέρουν λιγότερο από τους άλλους που κλαίνε όπου κι αν σταθούν και φοράνε μαύρα εφ' όρου ζωής. Όσοι κρατάμε τέτοια στάση, σημαίνει πως αποφασίσαμε να μη ζήσουμε την υπόλοιπη ζωή ΑΠΟΔΕΧΟΜΕΝΟΙ πως ηττηθήκαμε . Σημαίνει πως αποφασίσαμε να ΚΑΙΓΟΜΑΣΤΕ μέσα μας και να μην βγαίνει καπνός . Είναι ακριβώς το ίδιο με αυτό που συμβαίνει στην κυρία Καρυστιανου : η καρδιά της ΚΑΙΓΕΤΑΙ και δεν βγάζει καπνό . Κι αυτό για όσους μπορούν να το αντιληφθούν, είναι κάτι που μπορούν να κάνουν ΜΟΝΟ όσοι ΣΕΒΟΝΤΑΙ τους εαυτούς τους και τους άλλους και η δυσκολία φτάνει σε σημείο ΗΡΩΙΣΜΟΥ. Παρατηρώ βουβά κάποιους ΠΙΣΣΟΚΟΚΚΑΛΟΥΣ να μιλάνε ΥΒΡΙΣΤΙΚΑ για την κυρία Καρυστιανου και να χρησιμοποιούν το θάνατο του παιδιου της ως την αιτία που ΔΕΝ θα έπρεπε να ανακατευτεί με την πολιτική , βλέποντας στο πρόσωπό της την αντανάκλαση ΟΛΩΝ όσων ΔΕΝ είναι εκείνοι : εκείνοι θα είχαν ανοίξει το έδαφος να μπουν μέσα, εκείνοι θα έμεναν μακριά από το φως της μέρας και θα φορούσαν τα μαύρα για πάντα ώστε να μην γίνουν θέμα συζητήσεων απο την κοινωνία, ώστε θυμίζουν σε ΟΛΗ την κοινωνία πως είναι χτυπημένοι κι ΑΔΥΝΑΜΟΙ . Αυτό όμως αποτελεί μια ΕΠΙΠΛΕΟΝ και ΑΔΙΚΗ τιμωρία επάνω από το τραγικό χτύπημα. Όσοι πράττουν φοβούμενοι το τι θα πει η κοινωνία, αποδέχονται ουσιαστικά να ζήσουν την υπόλοιπη ζωή τους ως ζωντανοί ΝΕΚΡΟΙ . Κι αυτή είναι μια τιμωρία που χτυπάει ΟΛΟΥΣ εκείνους που ΔΕΝ φιλοσοφησαν πως ο θάνατος είναι ΦΥΣΙΚΗ συνέχεια της ΖΩΗΣ . Κάτι που επεδίωξε η Εκκλησία να κρύψει στις Εντολές που έδωσε στους πιστούς της, διασφαλίζοντας τον ρόλο του ΠΟΡΤΙΕΡΗ για την Κόλαση ή τον Παράδεισο και ταυτόχρονα σκοτώνοντας με έναν θάνατο μια ΟΛΟΚΛΗΡΗ οικογένεια . Γνωρίζουμε ΠΟΛΥ ΚΑΛΑ τον ρόλο της τώρα. Γνωρίζουμε ότι πάει χέρι-χέρι με τις προδοτικες κυβερνήσεις. Ο ένας χτυπάει τους Έλληνες με τους νόμους της ΒΟΥΛΗΣ κι ο άλλος χτυπάει τους Έλληνες ΥΠΟΥΛΑ στο ΣΘΕΝΟΣ με τους νόμους της ΗΘΙΚΗΣ . Πέρασαν στο μυαλό του πιστού πως είναι ΒΡΩΜΙΚΟΣ κι αμαρτωλός και ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΟΣ εφ' όρου ζωής αν χάσει το παιδί του, βγάζοντας τον ως ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΜΕΝΑ ΑΝΙΣΧΥΡΟ στην ΑΠΡΑΞΙΑ, ενώ το ζητούμενο είναι ο ΑΓΩΝΑΣ μέχρι την ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΑΣ ΠΝΟΗ. Έτσι ΥΠΟΥΛΑ σου τραβάνε οι ΕΒΡΑΙΟΙ το χαλί κάτω από τα πόδια, τη στιγμή της ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗΣ ΑΔΥΝΑΜΙΑΣ ΣΟΥ, οι ΑΝΑΝΔΡΟΙ. Αν η κυρία Καρυστιανου αποφασίσει τελικά να μπει στην πολιτικη σκηνή, ΔΕΝ θα είναι άλλη μια γυναίκα που αποφάσισε να γίνει πολιτικός . Θα είναι μια γυναίκα που έχασε το ΠΑΙΔΙ της και ΔΙΨΑΕΙ για ΔΙΚΑΙΩΣΗ, γνωρίζοντας πως θα παίξει τη ζωή της ΚΟΡΩΝΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ κι έχοντας ίσως ΑΔΙΚΗΣΕΙ το άλλο της παιδί . Ελπίζω, αν η μαμά του το κάνει πραγματικότητα, να την κατανοήσει όπως κατανόησα κι εγώ τη δική μου μάνα, όταν με έβαλε στην άκρη για να μεγαλώσει τα δυο παιδιά του πατέρα μου, τα ετεροθαλή μου αδέλφια. Ξέρω πως δεν σταμάτησε να με αγαπάει ΠΟΤΕ . Αυτό ήταν κάτι που τη βοήθησε να διαχειριστεί τη ΔΙΚΗ της καθημερινότητα, τη δική της ΖΩΗ ώστε να μου δώσει το παράδειγμα να συνεχίσω να αγωνίζομαι μέχρι την τελευταία μου πνοή και να μην εγκαταλείψω τον αγώνα ΠΟΤΕ. Δεν εισακούστηκα από την κυρία Καρυστιανου τότε και δεν έχω κανέναν λόγο να πιστεύω πως θα εισακουστω τώρα, πολύ περισσότερο που είμαι ΣΙΓΟΥΡΗ πως την έχουν πλευρίσει όλοι οι ΨΕΥΤΙΚΟΙ που πάνε όπου βλέπουν "τζερτζελε", ωστόσο εγώ θα πράξω κατά συνείδηση και θα πω δημοσίως αυτά που θέλω να της πω, διαχωρίζοντας τον εαυτό μου από τους καιροσκόπους: Κυρία Καρυστιανου ΕΧΕΤΕ ΗΔΗ ΑΡΓΗΣΕΙ να πράξετε την ΕΝΤΟΛΗ που σας έχει δώσει το σύμπαν και οι Έλληνες, αλλά ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΡΓΑ. Εμπιστευτείτε τις δυνάμεις σας και την ΕΝΤΟΛΗ, που είναι εντολή ΙΕΡΗ, καθώς μέσα σε αυτή κρύβεται η ΣΩΤΗΡΙΑ ενός ΤΑΛΑΙΠΩΡΟΥ και ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΜΕΝΟΥ λαού, αλλά και η σωτηρία του ακρογωνιαίου λίθου ΟΛΩΝ ΑΝΕΞΑΙΡΕΤΩΣ των επιστημών που είναι ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ . Αυτό είναι το ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ βάρος της εντολής που σας παρέδωσαν οι ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ κι αφορά ΟΛΟΚΛΗΡΗ την ανθρωπότητα. Μην την αρνηθείτε και ΜΗΝ δεχθείτε να ακολουθήσετε ΚΑΝΕΝΑΝ . Είναι για ΕΣΑΣ η εντολή. Έχετε ΧΡΕΟΣ να την αφουγκραστειτε ΚΑΛΑ και να την ακολουθήσετε ΤΥΦΛΑ, όχι επειδή σας το λέω εγώ, αλλά επειδή θα είστε η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ που θα πιστέψουμε οι Έλληνες: ΟΔΗΓΗΣΤΕ ΜΑΣ. Έχετε ΟΛΟΥΣ τους λόγους και ΟΛΕΣ τις ικανότητες. Ίσως δεν το έχετε συνειδητοποιήσει ακόμα, αλλά βρίσκεστε σε παράλληλη κίνηση με τις δυνάμεις του ΔΙΚΑΙΟΥ, μένει μόνο να γίνετε ΕΝΑ μαζί τους για να παταξετε το ΕΓΚΛΗΜΑ που τελείται εναντίον ΟΛΟΚΛΗΡΗΣ της υφηλίου αλλά κυρίως εναντίον των Ελλήνων και του Πολιτισμού τους. Οι θεοί των Ελλήνων είναι μαζί σας. Οι Έλληνες είμαστε μαζί σας. Εύχομαι να πράξετε το κατά δύναμην.

«Ναι στον διάλογο, όχι στο παράλογο» επανέλαβε - προφανώς γιατί αυτός που του τα γράφει το θεωρεί ευφυές…- στη βδομαδιάτικη σύνοψή του ο Μητσοτάκης Είναι φανερό ότι πασχίζει να διασωθεί πολιτικά κι έχει αποφασίσει να πάρει στον λαιμό του όλη την αγροτική Ελλάδα. (Για τους υπόλοιπους έχει φροντίσει νωρίτερα…)  Δεν μπορεί όμως να πουλάει τρέλα και να χαρακτηρίζει τους απελπισμένους του πρωτογενούς τομέα, παράλογους . Θα έπρεπε να ντρέπεται, αλλά κανείς δεν έχασε την ντροπή για να τη βρούνε στο Μαξίμου. Φέρθηκε στους ανθρώπους αυτούς με τόση υπεροψία και υποτίμηση, προσβάλλοντάς τους κατάστηθα, όταν υποστήριξε ότι αγνοεί τα αιτήματά τους, διότι δεν ξέρουν τι θέλουν! Α ν δεν γνωρίζεις τα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα στη χώρα, τότε ήρθε η ώρα ν’ αλλάξεις δουλειά! Όταν αντιλήφθηκε ότι όλοι οι Έλληνες έχουν καταλάβει άριστα τι ακριβώς ζητάει η αγροτιά και στάθηκαν αλληλέγγυοι στο πλευρό της, ξαμόλησε κάτι ανυπόληπτες καρικατούρες τύπου Βορίδη, από τους βασικούς υπαίτιους , σύμφωνα με τη δικογραφία, στο «γαλάζιο» φαγοπότι, να απειλούν ότι εάν δεν συμμορφωθούν οι εξεγερμένοι, δεν θα πάρουνε φράγκο! Ενδιαμέσως, έβαλε τον νυν υπουργό Γεωργίας Κ. Τσιάρα να δηλώνει, τινάζοντας όποια σοβαρότητα είχε στον αέρα , ότι « η νέα ενίσχυση» που θα λάβουν οι αγρότες θα προκύψει από την αξιοποίηση αδιάθετων ποσών της βασικής ενίσχυσης της ΚΑΠ ». Τα ποσά αυτά κορδωνόταν, λέγοντας ψέματα, « είναι αποτέλεσμα της εξυγίανσης του ΟΠΕΚΕΠΕ και των στοχευμένων διασταυρωτικών ελέγχων της ΑΑΔΕ ». Απευθύνονται σε νήπια, σε κρετίνους, σε ποιους ακριβώς; Είναι δυνατόν, λεφτά που ανήκαν στους αγρότες και δεν τα πήραν με ευθύνη της κυβέρνησης Μητσοτάκη να τα εμφανίζουν τώρα σαν… νέα ενίσχυση, κατόπιν ενεργειών τους ; Δηλαδή θα πρέπει να τους χρωστά και χάρη από πάνω η αγροτιά; Χάθηκε κάθε ίχνος τιμής! Κι έχεις και τον συναισθηματικά απαθή (αναίσθητο δηλαδή) πρωθυπουργό να απευθύνει αυστηρά συστάσεις να ανοίξουν οι δρόμοι για να πάει ο κόσμος των άστεων στα χωριά του. Ρωτά, έτσι που τα πρόκοψε, πώς να πάει; Αν εξαιρέσεις τους φοροφυγάδες φίλους του των απ' ευθείας αναθέσεων που λυμαίνονται το δημόσιο χρήμα, πού μπορεί να πάει ο κοσμάκης; Εκεί που πήγε διακοπές και το καλοκαίρι. Σπίτι του… Έχουνε χάσει κάθε επαφή με τους ανθρώπους του μόχθου που κρατάνε με νύχια και με δόντια όρθια στη χώρα την παραγωγή. Γι’ αυτό και τελευταίο τους καταφύγιο αποτελεί η προσπάθεια να στρέψουν την κοινωνία εναντίον τους. Όλοι βλέπουν όμως ότι η Αστυνομία είναι αυτή που κλείνει τους δρόμους. Αφού η πολιτική ηγεσία τους - και η ίδια η ΕΛ.ΑΣ μετά το μπερντάχι που έπεσε από τη σκληροτράχηλη αγροτιά! - διαπίστωσε ότι κινδυνεύει να υποστεί ανεπανάληπτο πλήγμα γοήτρου -πού να τρέχεις με τις γόβες στα χωράφια, εκεί δεν έχεις άδολο φοιτηταριό να σαπίσεις στο ξύλο , κι έπειτα, τα μπράτσα τους οι αργασμένοι αγρότες δεν τα ‘χουνε φτιάξει σε χρυσαυγίτικα γυμναστήρια …-, προκαλεί τώρα κυκλοφοριακή ασφυξία για να διεγείρει τον διαβόητο «κοινωνικό αυτοματισμό». Πέσανε κι εδώ έξω. Κι εκτίθενται διπλά. Ο κόσμος καταλαβαίνει ότι οι αγρότες δίνουν έναν υπέρτερο αγώνα , ο οποίος, πέρα από τη δική τους επιβίωση, κυκλώνει τη χώρα υπαρξιακά . Αν εξαιρέσεις τα μισθοσυντήρητα τρολ του διαδικτύου, κανένας δεν διαμαρτύρεται. Κι η απομόνωση της απόκοσμης εξουσίας μεγαλώνει…

Ο ρωσικός στρατός προελαύνει σε όλη τη γραμμή του μετώπου, αναλυτές εκτιμούν ότι μέσα στους επόμενους 6 μήνες θα αρχίσει η πολιορκία της πόλης της Zaporizhia και οι Βρετανοί...ετοιμάζουν απόβαση(!) στην Οδησσό! Τη στιγμή που οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ - Ρωσίας για το ουκρανικό ζήτημα συνεχίζονται … και το Κρεμλίνο διαψεύδει δημοσίευμα του Reuters που μιλά για σχέδιο του Putin να κατακτήσει όλη την Ουκρανία αλλά και τμήματα της Ευρώπης, ο ρωσικός στρατός σπέρνει τον πανικό στη Δύση με τη διαρκή προέλαση του σε όλη τη γραμμή του ουκρανικού μετώπου! Μέσα σε λίγες ημέρες, οι Ρώσοι κατάφεραν να κερδίσουν ακόμα περισσότερα εδάφη και πλέον το ερώτημα είναι εάν τίθεται… θέμα κατάρρευσης της ουκρανικής άμυνας. Πρόκειται για ένα ερώτημα που φαίνεται να προβληματίζει ιδιαίτερα τη Δύση ενώ χαρακτηριστική είναι και η δήλωση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Mark Rutte ότι η Ευρώπη είναι έτοιμη να στείλει στρατό στην Ουκρανία , εάν χρειαστεί… Και μπορεί ο Rutte να αναφερόταν στην αποστολή στρατεύματος στην περίπτωση που η Ρωσία παραβιάσει την μελλοντική… συμφωνία που θα υπογραφεί με την Ουκρανία αλλά οι πληροφορίες θέλουν τους Βρετανούς να ετοιμάζουν στο πλαίσιο μιας «ειρηνευτικής αποστολής»… την επόμενη φάση του πολέμου που μοιάζει… πιο ύπουλη και πιο επικίνδυνη με σοβαρές μακροπρόθεσμες συνέπειες… καθώς στόχος της είναι η παγίωση, και όχι η αποκλιμάκωση του πολέμου , με την κατοχύρωση στρατηγικών θέσεων δίπλα στα σύνορα της Ρωσίας… Και στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής είναι… η Οδησσός… ένα ακόμα σαμποτάζ των Βρετανών στην ειρήνη στην Ουκρανία φαίνεται να είναι σε πλήρη εξέλιξη... Η Βρετανία στέλνει ελίτ δυνάμεις Η Βρετανία προετοιμάζεται ενεργά για την πιθανή αποστολή στρατευμάτων της στην Ουκρανία σε περίπτωση που στο πλαίσιο συμφωνίας με την Ρωσία υπάρξει κατάπαυση πυρός και εκεχειρία. Αυτό γράφει το βρετανικό portal The i Paper, επικαλούμενο πηγές στο υπουργείο Άμυνας της Μ. Βρετανίας. Οι βρετανικές ένοπλες δυνάμεις προμηθεύονται εξοπλισμό, επικαιροποιούν σχέδια ανάπτυξης και χαρτογραφούν περιοχές. Το υπουργείο Άμυνας της Μεγάλης Βρετανίας εξετάζει αυτή τη στιγμή πόσος χρόνος θα απαιτηθεί για τη μεταφορά του αποσπάσματος και πού θα αναπτυχθούν οι στρατιώτες. Μία από τις πηγές σημείωσε: «Η Συμμαχία των Προθύμων εργάζεται εδώ και καιρό πάνω σε αυτά τα σχέδια. Τώρα οι ρυθμοί επιταχύνονται και οι λεπτομέρειες γίνονται πιο συγκεκριμένες, καθώς η κατάπαυση του πυρός φαίνεται απολύτως ρεαλιστική» επισημαίνει το δημοσίευμα. Το Λονδίνο , κατά πάσα πιθανότητα, δεν θα μεταφέρει δυνάμεις από άλλες χώρες, όπως η Εσθονία, αλλά θα στείλει στρατεύματα απευθείας από τη Βρετανία. Εάν απαιτηθεί ταχεία ανάπτυξη, θα χρησιμοποιηθεί η 16η Ταξιαρχία Αερομεταφερόμενων Επιχειρήσεων - η ελίτ του βρετανικού στρατού για επιχειρήσεις άμεσης αντίδρασης . Τα σχέδια προβλέπουν ότι η «Συμμαχία των Προθύμων» δεν θα απλώσει τις δυνάμεις της σε ολόκληρη τη γραμμή του μετώπου — απλώς δεν επαρκεί το ανθρώπινο δυναμικό. Αντ’ αυτού, το απόσπασμα θα συγκεντρωθεί σε καίρια σημεία και θα μετακινείται ανάλογα με τις ανάγκες. Το Λονδίνο προετοιμάζεται για πόλεμο Την ίδια στιγμή, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Άμυνας της Μεγάλης Βρετανίας, αρχιπτέραρχος Richard Knighton , παραδέχθηκε ανοιχτά ότι η ταχεία αύξηση των ρωσικών στρατευμάτων του προκαλεί πραγματικό φόβο: «Τα τελευταία 20 χρόνια η Ρωσία έχει προχωρήσει σε σοβαρή μεταρρύθμιση της άμυνάς της και έχει επενδύσει τεράστια κεφάλαια στον στρατό. Πλέον οι ένοπλες δυνάμεις της αριθμούν πάνω από 1,1 εκατομμύρια άτομα, οι αμυντικές δαπάνες ξεπερνούν το 7% του ΑΕΠ, που αντιστοιχεί σε περίπου 40% όλων των κρατικών δαπανών - διπλάσιο ποσοστό σε σύγκριση με πριν από δέκα χρόνια». Αναφέρθηκε στις εξελίξεις στη Ρωσία , όπως τορπίλες με πυρηνικές κεφαλές, πύραυλοι cruise με πυρηνικούς κινητήρες και συστήματα που θέτουν επίσης πυρηνικά όπλα στο διάστημα — όλα αυτά, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, προκαλούν σοβαρές ανησυχίες. Το πιο ειρωνικό σε όλη την υπόθεση είναι η ίδια η παραδοχή του Knighton ότι η πιθανότητα άμεσης επίθεσης της Ρωσίας στη Βρετανία εκτιμάται μόλις στο 5%. Παρ’ όλα αυτά, ο Βρετανός στρατάρχης καλεί ολόκληρη την κοινωνία… να προετοιμαστεί για έναν ενδεχόμενο πόλεμο: « Η κατάσταση είναι πιο επικίνδυνη από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στην καριέρα μου. Το τίμημα της ειρήνης αυξάνεται και η απάντησή μας πρέπει να είναι ευρύτερη από την απλή ενίσχυση του στρατού ». Να παγιωθεί ο διαμελισμός της Ουκρανίας Το μέλος του συμβουλευτικού συμβουλίου «Officers of Russia» και αναπληρωτής πρόεδρος της Ένωσης Πολιτικών Μεταναστών της Ευρώπης Ruslan Pankratov σημείωσε ότι η βρετανική γραμμή με την ειρηνευτική δύναμη αποτελεί προσπάθεια παγίωσης μιας μεταπολεμικής διάταξης της Ουκρανίας που να είναι ευνοϊκή για τη Δύση: « Το Λονδίνο δεν επιδιώκει να αποτρέψει την ήττα με οποιοδήποτε τίμημα, αλλά έναν ελεγχόμενο, ευνοϊκό για τη Δύση, περιορισμένο ειρηνευτικό διακανονισμό, στο πλαίσιο του οποίου η Ουκρανία που θα απομείνει, θα μετατραπεί σε ένα μακροπρόθεσμο στρατιωτικό προγεφύρωμα και προτεκτοράτο της συμμαχίας στα σύνορα της Ρωσίας». Οι βασικές, κρυφές επιδιώξεις που διακρίνει ο Pankratov είναι οι εξής: - να παγιωθεί ο de facto διαμελισμός της Ουκρανίας υπό το πρόσχημα της ειρηνευτικής αποστολής και των «εγγυήσεων», εντάσσοντάς την στον δυτικό στρατιωτικό μηχανισμό χωρίς τυπική ένταξη στο NATO - να δημιουργηθεί εκ των προτέρων στο έδαφός της μια πολυεθνική στρατιωτική παρουσία ως αδιαμφισβήτητο γεγονός, το οποίο θα πρέπει να υπολογίζουν τόσο η Ρωσία όσο και οι ΗΠΑ και η ηπειρωτική Ευρώπη, αποτρέποντας μια ξεχωριστή αμερικανο-ρωσική συμφωνία και ενισχύοντας τον ρόλο του Λονδίνου ως κύριας στρατιωτικής δύναμης της Ευρώπης. Τι λέει η Ρωσία Από την πλευρά του, ο πολιτικός αναλυτής Dmitry Rodionov επισημαίνει ότι τα σενάρια ανάπτυξης στρατιωτικού αποσπάσματος στην Ουκρανία εξετάζονται αποκλειστικά σε περίπτωση σύναψης ειρηνευτικής συμφωνίας, συμφωνημένης με τη Ρωσία. Προς το παρόν τέτοια συμφωνία δεν υπάρχει, ενώ η Ρωσία καθιστά σαφές: οποιαδήποτε ξένα στρατεύματα στην Ουκρανία θα θεωρηθούν δυνάμεις επέμβασης, με όλες τις συνέπειες που αυτό συνεπάγεται. Η Βρετανία δεν έχει πει επίσημα, ότι δηλαδή θα στείλει στρατεύματα μόνο με την άδεια της Ρωσίας, όμως αυτό εννοείται σιωπηρά. Όλοι καταλαβαίνουν πολύ καλά ότι μια απόπειρα αποστολής οποιουδήποτε αποσπάσματος τώρα θα οδηγούσε απλώς στην καταστροφή του. Γι’ αυτό στα ΜΜΕ μπορούν να επιδεικνύουν αυτοπεποίθηση και να γράφουν ό,τι θέλουν για ετοιμότητα μεταφοράς δυνάμεων. Να προετοιμάζονται, κανείς δεν το απαγορεύει. Όμως στην πράξη θα μπορέσουν να μεταφέρουν δυνάμεις μόνο κατόπιν συνεννόησης με τη Ρωσία , εκτιμά ο Rodionov. Καμία συγκατάθεση «Μια κατάσταση στην οποία η Ρωσία θα έδινε τέτοια συγκατάθεση, στο ορατό μέλλον, απλώς δεν μπορώ να τη φανταστώ. Ακόμη και θεωρητικά, αν υποθέσουμε κάποια ζώνη ασφαλείας, εκεί θα μπορούσαν να αναπτυχθούν όχι ένοπλες δυνάμεις, αλλά ίσως ελαφρά αστυνομικά αποσπάσματα — και αυτό μόνο από φιλικές χώρες. Για δυνάμεις μη φιλικών κρατών, όπως η Βρετανία, δεν γίνεται λόγος ούτε καν σε θεωρητικό επίπεδο» επισημαίνει ο Rodionov, τονίζοντας ότι αυτές οι δηλώσεις απευθύνονται στα ΜΜΕ και δεν έχουν πραγματική βάση. «Ας προετοιμάζονται είτε για μεταφορά δυνάμεων στην Ουκρανία , είτε για απόβαση στον Άρη ή στον Δία! Μόνο εντός της δικής τους επικράτειας - παρακαλώ. Εμείς, φυσικά, το παρακολουθούμε και προετοιμαζόμαστε επίσης για την πιθανή απόκρουση μιας επέμβασης. Οπότε ας προετοιμάζονται όσο θέλουν - εμείς τα βλέπουμε όλα. Και μόλις υπάρξει απόπειρα μεταφοράς οποιοδήποτε ή οτιδήποτε χωρίς τη συγκατάθεσή μας, δεν αποκλείεται να καταστραφεί ακόμη και στον αέρα, κατά την προσέγγιση προς την Ουκρανία » τονίζει ο Rodionov. Να διατηρηθεί η Οδησσός Ταυτόχρονα, πρέπει να θυμόμαστε ότι οι στρατηγικοί στόχοι της Βρετανίας είναι να διατηρήσει με κάθε κόστος τη στρατιωτικοπολιτική της επιρροή στην καίρια περιοχή της Μαύρης Θάλασσας , να αποτρέψει μια πραγματική συνθηκολόγηση του Κιέβου και να παγιώσει για τον εαυτό της τον ρόλο του εγγυητή της μεταπολεμικής τάξης, ιδιαίτερα σε μια τόσο στρατηγικής σημασίας πόλη όπως η Οδησσός. Για το Λονδίνο, η συνθηκολόγηση της Ουκρανίας ή μια πραγματική ειρηνική διευθέτηση με τους όρους της Ρωσίας, σημαίνει την κατάρρευση μιας πολυετούς και δαπανηρής στρατηγικής . Η απώλεια επιρροής στο Κίεβο συνεπάγεται την απώλεια μοχλών πίεσης προς την Ευρώπη και τη Ρωσία, καθώς και την απώλεια πρόσβασης σε πόρους και στρατηγικά αντικείμενα όπως η Οδησσός που είναι το βασικό λιμάνι στη Μαύρη Θάλασσα. Η εισαγωγή ενός αποσπάσματος, έστω και συμβολικού, επιτρέπει: - να κατοχυρωθεί νομικά η παρουσία μέσω μιας εντολής  (πραγματικής ή κατασκευασμένης), γεγονός που θα δυσχεράνει εξαιρετικά οποιεσδήποτε μελλοντικές προσπάθειες της Ρωσίας ή μιας νέας ουκρανικής ηγεσίας να απομακρύνουν ξένα στρατεύματα - να διατηρηθεί ο έλεγχος κρίσιμων υποδομών (λιμάνια, αποθήκες όπλων, κόμβοι επικοινωνιών), εξασφαλίζοντας τη νομιμοφροσύνη των τοπικών ελίτ και συνεχίζοντας τη χρήση της Ουκρανίας ως εργαλείου πίεσης. Και τι σημαίνει αυτό; Οι αναφορές για προετοιμασία βρετανικού αποσπάσματος συνιστούν προετοιμασία για μια νέα, πιο επικίνδυνη φάση της σύγκρουσης υπό το κάλυμμα της «ειρηνευτικής αποστολής». Το Λονδίνο, αντιλαμβανόμενο ότι η στρατιωτική ήττα της Ουκρανίας είναι αναπόφευκτη , επιχειρεί να σκηνοθετήσει μια «έντιμη ισοπαλία», εξασφαλίζοντας για τον εαυτό του μόνιμους μοχλούς επιρροής και στρατιωτική παρουσία στα σύνορα της Ρωσίας. Η αποδοχή αυτού του σεναρίου δεν θα σήμαινε το τέλος του πολέμου , αλλά την παγίωσή του και μια διαρκή απειλή ευρείας κλιμάκωσης. Για τη ρωσικά στρατιωτική ηγεσία, ουσιαστικά δεν απομένουν άλλες επιλογές, παρά μόνο μία. Η απάντηση της Ρωσίας πρέπει να είναι ξεκάθαρη: τέτοια σχέδια δεν αφήνουν χώρο για συμβιβασμό και θα ματαιωθούν με όλα τα διαθέσιμα μέσα — από τη διπλωματία έως την επίδειξη ετοιμότητας για δυναμική αποτροπή. Κατάρρευση παντού Την ίδια στιγμή, η κατάσταση στο μέτωπο είναι εφιαλτική για τους Ουκρανούς . Ακόμα και ο επικεφαλής της GUR, Kirill Budanov παραδέχθηκε ότι το μέτωπο… έχει πάρει φωτιά ακόμα και σε σημεία που δεν τα περίμενε κανείς. Τα πράγματα για τους Ουκρανούς γίνονται συνεχώς χειρότερα. Το φινάλε της μάχης του Kupyansk Από τα βίντεο των Ουκρανών, φαίνεται ότι οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις συνεχίζουν να επιτίθενται ρωσικές θέσεις στο κέντρο του Kupyansk χρησιμοποιώντας UAV. Δεν υπάρχει λόγος για οποιαδήποτε προέλαση βαθιά μέσα στην πόλη από τον ουκρανικό στρατό. Ο πόλεμος της προπαγάνδας γύρω από το Kupyansk μπαίνει στην τελική ευθεία. Ο Putin υποστήριξε ότι γύρω από το Kupyansk είναι περικυκλωμένοι περίπου 3.500 στρατιώτες των Ουκρανών … «δεν υπάρχουν πλέον πιθανότητες» – ουσιαστικά τους περιμένει η ίδια μοίρα με τους «αυτοκτονικούς του Mirnograd», καθώς δεν υπάρχουν δρόμοι ανεφοδιασμού για προμήθειες και πυρομαχικά, και τα drones που ρίχνουν νερό και φαγητό στις θέσεις τους σε μεγάλο βαθμό αποπροσανατολίζονται. Περικυκλωμένοι 3.500 Ουκρανοί Η ρωσική πλευρά αναμενόμενα διατηρεί πληροφοριακό blackout σχετικά με την κατάσταση στην πόλη και σχεδόν δεν δημοσιεύει τίποτα από την πλευρά της, δηλαδή ενεργεί όπως στο Pokrovsk. Από την πλευρά των Ουκρανών δεν φαίνεται κανένα σημάδι επιτυχίας, για την οποία μιλούσαν σχεδόν δύο εβδομάδες, καθώς, προφανώς, οι απόπειρες να διεισδύσουν στο Kupyansk με μικρές ομάδες δεν έφεραν ουσιαστικό αποτέλεσμα. «Οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν ακόμη μία ευκαιρία να σώσουν το κύρος τους και να αποσυρθούν από το Kupyansk σχετικά ανέπαφοι, για να οργανωθούν στα μέτωπα δυτικά. Αλλά ο χρόνος γι’ αυτό, προφανώς, είναι δραματικά περιορισμένος. Η Ρωσία σε αυτό το τμήμα έχει σαφώς περισσότερες δυνατότητες. Τώρα, απλώς περιμένουν τη σωστή στιγμή για να κλείσουν οριστικά το ζήτημα του Kupyansk και να προχωρήσουν παρακάτω» επισημαίνει το κανάλι «Военная хроника» στο Telegram. Δεν έχουν εφεδρείες Ένα ακόμη σημαντικό συμπέρασμα, το οποίο πιθανότατα θα μπορεί να εξαχθεί σε μία-δύο εβδομάδες , αφορά τον αριθμό των εφεδρειών που ο Drapaty μπορεί να χρησιμοποιήσει σε αυτή την κατεύθυνση. Ο ελάχιστος στόχος για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις είναι να μην επιτρέψουν περαιτέρω προέλαση της Ρωσίας προς το Izyum και το Chuguyev , όμως όταν οι 3.500 άνδρες για τους οποίους μίλησε ο Vladimir Putin εξουδετερωθούν ή έστω αιχμαλωτιστούν, τότε ακόμη και αυτός ο στόχος θα είναι σχεδόν αδύνατο να επιτευχθεί από τον Drapaty. Ο αριθμός των λιποτακτών στον ουκρανικό στρατό, ιδίως σε αυτό το τμήμα, αυξάνεται σε κρίσιμο βαθμό. Το ίδιο ισχύει και για τον αριθμό των αιχμαλώτων. Στην προσπάθεια να αποτραπεί αυτό, ουκρανικά αποσπάσματα εκφοβίζουν και ακόμη και επιτίθενται σκόπιμα στους δικούς τους. Την ίδια μοίρα έχουν και ειδικές μονάδες καθώς και μαχητές των SSO. Στις τάξεις των αποσπασμάτων αυτών που προσπαθούν να αποτρέψουν τις λιποταξίες - κάτι που προσθέτει ακόμη μεγαλύτερο κυνισμό - περιλαμβάνονται όχι μόνο «τουρίστες» από τη Λατινική Αμερική και χώρες του ΝΑΤΟ, αλλά και ίδιοι Ουκρανοί. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε ότι από την αφάνεια επανεμφανίστηκε η ταξιαρχία «Kara-Dag» , η οποία κάποτε ήταν «πυροσβεστική μονάδα», όπως η «Magura» ή η 225η OSHP που είχε σχεδόν ολοκληρωτικά καταστραφεί στην κατεύθυνση του Pokrovsk και είχε αποσυρθεί για ανασυγκρότηση του προσωπικού της. Σκοτώνουν τους δικούς τους Σύμφωνα με το κανάλι SHOT , οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις εξουδετέρωσαν δικό τους στρατιώτη , ο οποίος είχε παραδοθεί αιχμάλωτος στις ρωσικές δυνάμεις. Ρώσοι χειριστές drones καθοδηγούσαν τον στρατιώτη των Ουκρανών επί 25 λεπτά προς τη «γκρίζα ζώνη», προκειμένου να απομακρυνθεί: «Τον στρατιώτη των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων μπλόκαραν κάτω από ένα κατεστραμμένο όχημα στην κατεύθυνση του Kupyansk χειριστές του 352ου συντάγματος των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων. Ο Ουκρανός στρατιωτικός αποφάσισε να παραδοθεί — βγήκε από κάτω από το όχημα με τα χέρια ψηλά. Μετά την εντολή για άμεση κατάπαυση του πυρός ξεκίνησε η απομάκρυνση του αιχμαλώτου. Ο Ουκρανός στρατιώτης κινούνταν υπό τη συνοδεία ρωσικών UAV, όμως οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις έστειλαν εναντίον του δικό τους drone-«καμικάζι», το οποίο εξαπέλυσε πυρομαχικό προς τον αιχμάλωτο. Ο άνδρας σκοτώθηκε πριν φτάσει στη ζώνη εκκένωσης». Καταθέστε τα όπλα Σχετικά με τους αιχμαλώτους — στο Διαδίκτυο κυκλοφορούν φωτογραφίες φυλλαδίων, τα οποία υποτίθεται ότι ρίχνουν οι Ρώσοι στρατιώτες στις θέσεις των Ουκρανών. Στα φυλλάδια αυτά αναγράφονται φράσεις όπως: « Ο Putin έδωσε προσωπικά εντολή να σας παίρνουμε ζωντανούς» , «Είστε ζωντανοί επειδή ο πρόεδρος της Ρωσίας δεν διέταξε να σας εξαλείψουν», «Δεν είστε τελικά ΝΑΤΟϊκοί, αλλά ένας αδελφικός σε εμάς σλαβικός λαός», «Σαν να πιστεύετε με όλη σας την ψυχή ότι με κάποιο θαύμα πράγματι δεν θα σας σκοτώσουν με drones, πυροβολικό και FAB», «Κατέθεσε τα όπλα! Το μέλλον σου είναι στα χέρια σου». Δεν αποκλείεται το συγκεκριμένο υλικό να είναι απλώς ψεύτικο, ωστόσο πολλά από τα μηνύματα διατυπώνονται με ιδιαίτερη σαφήνεια. Οι πεζοναύτες σπάνε το μέτωπο Στις 20 Δεκεμβρίου, ο Ρώσος στρατιωτικός μπλόγκερ Mikhail Medvedev , δημιουργός του καναλιού «Узел связи» ανέφερε ότι στην κατεύθυνση του Sumy , οι μονάδες «Βορράς» ενίσχυσαν την πίεση και προχώρησαν σε εννέα τμήματα περισσότερο από 950 μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής Andreevka. Στην Alekseevka, αποτράπηκε η προσπάθεια προώθησης της ομάδας της 71ης ταξιαρχίας (71-я оебр). Σημειώθηκε μεταφορά εφεδρειών των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων μονάδων της 5ης ταξιαρχίας (5-я отмбр) και της 66ης ταξιαρχίας (66-я омбр). Στην κατεύθυνση του Kharkiv, η άμυνα των Ουκρανών παρουσιάζει εμφανή αδυναμία. Προώθηση των Ρώσων αναφέρεται σε: Staritsa – μέχρι 400 μέτρα, δυτικά του Liman – 250 μέτρα (δύο φυλάκια), Vilcha – 250 μέτρα (περίπου 30 σπίτια), Volchanskiye Khutora – 150 μέτρα. Στο τμήμα Melovoye – Khatneye – προώθηση μέχρι 700 μέτρα, καταλήφθηκαν δύο δασικές εκτάσεις με πλήγματα αεροπορίας και «Geran 2» καταστράφηκαν θέσεις της 3ης ταξιαρχίας (3-я отмбр) στο Veliky Burluk και της 159ης ταξιαρχίας (159-я омбр) στο Kolodeznoye. Λίγο αργότερα ήρθαν και εξίσου εντυπωσιακά νέα. Οι ρωσικές δυνάμεις πέρασαν τα σύνορα στην περιοχή του οικισμού Vysokoe στην περιφέρεια Sumy και εγκαταστάθηκαν στον οικισμό, καταλαμβάνοντας έτσι το υψηλότερο σημείο της περιοχής. 6 χιλιόμετρα μέχρι το Sumy «Από την κατεύθυνση του Sumy συνεχίζουν να φτάνουν καλά νέα. Μετά την κατάληψη από τους Ρώσους του παραμεθόριου οικισμού Vysokoe , μονάδες της ομάδας «Βορράς» κατέλαβαν και το γειτονικό Grabovskoe. Πόσο σοβαρά είναι όλα αυτά από τη δική μας πλευρά, είναι ακόμη νωρίς να κριθεί. Όμως θα ήθελα να επισημάνω το εξής. Μέχρι το διοικητικό κέντρο της περιφέρειας Sumy, το Krasnopolye, απομένουν από εδώ μόλις 6 χιλιόμετρα . Και μάλιστα μέσα από δάση και χαράδρες (κάτι που βοηθά τους επιτιθέμενους και δυσκολεύει τους αμυνόμενους). Και αυτό αναμφίβολα θα έχει επικοινωνιακό αποτέλεσμα. Πράγμα που σημαίνει ότι, για να μην μας το επιτρέψει αυτό, ο αντίπαλος θα πρέπει επειγόντως να μεταφέρει εφεδρείες στο τμήμα του μετώπου του Sumy. Και σε εμάς, ίσως, αυτό ακριβώς να μας χρειάζεται. Ή μήπως όχι μόνο αυτό; Τέλος πάντων, ας προσπαθούν να μαντέψουν…» υποστηρίζει ο Ρώσος στρατιωτικός μπλόγκερ Yuri Podolyaka. Επιθέσεις τέλος στο Belgorod Το Grabovskoe και οι γύρω περιοχές προηγουμένως χρησιμοποιούνταν ενεργά από τις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας (ВСУ) για εκτοξεύσεις πυραύλων και drones σε ρωσικό έδαφος. Πρώτα απ’ όλα στην περιοχή του Belgorod. Ενώ οι Ουκρανοί αναγκάζονται να κρατούν μεγάλες δυνάμεις στη κατεύθυνση του Kupyansk, τα ρωσικά στρατεύματα πλησιάζουν στον δρόμο P-45 Sumy – Kharkov. Αυτός ο δρόμος έχει καθοριστική σημασία για τον ανεφοδιασμό και τις κινήσεις των Ουκρανών στη βορειοανατολική Ουκρανία. Το Grabovskoe βρίσκεται λιγότερο από 10 χιλιόμετρα από αυτόν τον δρόμο. Όσον αφορά τη ρωσική δραστηριότητα; στην περιοχή του Sumy, υπάρχει μια λεπτομέρεια που συνήθως παραλείπεται στις δημόσιες συζητήσεις. Το ίδιο το γεγονός των επιθετικών ενεργειών εκεί υποδηλώνει την ύπαρξη εφεδρειών, και μάλιστα σημαντικών, σημειώνει το κανάλι «Военная хроника». Από πού θα βρουν δυνάμεις οι Ουκρανοί; Αν η ομάδα «Βορράς» είναι σε θέση να διεξάγει ενεργές επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει ότι οι ρωσικές δυνάμεις έχουν τους πόρους να τις υποστηρίξουν και να τις αναπτύξουν, χωρίς να αφήνουν ακάλυπτες άλλες κατευθύνσεις, ειδικά αν ληφθεί υπόψη ότι η περιοχή του Sumy πιέζεται από τη Ρωσία και από την πλευρά του Kursk: «Οι στόχοι και το βάθος των καθηκόντων σε αυτό το τμήμα δεν είναι ακόμα πλήρως σαφή, αλλά η λογική εδώ είναι δευτερεύουσα. Το πρωτεύον είναι το αποτέλεσμα. Το Κίεβο σχεδόν σίγουρα θα αναγκαστεί να αντιδράσει, και όχι σε λειτουργικό, αλλά σε ενημερωτικά-πολιτικό επίπεδο. Οποιαδήποτε προέλαση, ακόμη και περιορισμένη, εκεί θα «σβηστεί» εντυπωσιακά, με μεταφορά δυνάμεων κ.λπ., αφού οι εταίροι έχουν ήδη δώσει νέα πακέτα βοήθειας και θα χρειαστεί να αξιοποιηθούν. Και εδώ προκύπτει το κρίσιμο ερώτημα: από πού θα πάρει αυτές τις δυνάμεις ο Syrsky; Από το Pokrovsk, όπου η κατάσταση και έτσι είναι μακριά από σταθερή; Από την κατεύθυνση του Kupyansk ; Από την περιοχή του Kharkiv; Ή θα χρειαστεί να αποκαλυφθεί η προετοιμασμένη εφεδρεία, την οποία μέχρι τώρα προσπάθησαν να μην φαίνεται; Σε κάθε περίπτωση, το κόστος για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις θα είναι υψηλό». Δοκιμασία για την άμυνα Η κατεύθυνση Sumy λειτουργεί με αυτή την έννοια ως δοκιμασία για την ελέγξιμη αντίδραση της ουκρανικής άμυνας. Δεν είναι τόσο σημαντικό πόσα χιλιόμετρα θα προχωρήσουν εκεί – μάλλον ποιες τρύπες θα ανοίξουν μετά την πρώτη σοβαρή αντίδραση του Κιέβου. Και ακριβώς αυτό πρέπει να παρακολουθείται προσεκτικά τώρα. «Ο αντίπαλος άρχισε να αναγνωρίζει τις επιτυχίες μας στην περιοχή του Sumy , αλλά εξακολουθεί να τις υποτιμά. Καλά, σύντομα θα είναι αδύνατο να τις υποτιμήσει. Όλοι νομίζουν ότι αυτά τα δύο χωριά, που καταφέραμε να απελευθερώσουμε μέσα σε μία μέρα, δεν έχουν καμία σημασία. Έχουν! Εκεί σχηματίσαμε μια επιθετική γροθιά, για την αναχαίτιση της οποίας θα χρειαστεί να δαπανηθούν τεράστιες δυνάμεις και είτε να θυσιαστούν άλλα χωριά και να μας δοθεί η δυνατότητα να προχωρήσουμε πιο κοντά στο Sumy, είτε να θυσιαστεί άλλο τμήμα του μετώπου. Και τα δύο είναι τρομερά για τους Ουκρανούς και εξαιρετικά για εμάς. Αυτό θέλαμε, αυτό περιμέναμε» επισημαίνει το κανάλι «Без ретуши» στο Telegram. Νέα μέτωπα, καμία άμυνα Λίγα ακόμη τέτοια βήματα - και θα συμβεί κάτι πολύ πιο ευρύτερο, σημείωσε ένας στρατιώτης: εκτός από το άνοιγμα ενός νέου μετώπου στην περιοχή Sumy, τις επόμενες ημέρες θα εμφανιστεί τουλάχιστον ένα ακόμα. Όλα αυτά δεν στοχεύουν σε γρήγορο αποτέλεσμα ή εντυπωσιακό αποτέλεσμα, αλλά συμβάλλουν σημαντικά στην εξάντληση των Ουκρανών και αναγκάζουν να δοθεί προσοχή σε περιοχές όπου πριν ένιωθαν ασφαλείς. Οι Ουκρανοί αντέδρασαν πολύ παράξενα στη ρωσική διάσπαση – εκτός από την προφανή υστερία, ξεκίνησαν και ασυνήθιστες «διαρροές», συνοδευόμενες από κατηγορίες κατά ολόκληρης της ουκρανικής συνοριακής ομάδας για μέθη και απροθυμία να πολεμήσουν. Ωστόσο, τέτοιες δικαιολογίες ήταν υπερβολικές ακόμη και για τους ίδιους τους Ουκρανούς. «Μια ακόμα αποτυχία του Γενικού Επιτελείου των Ουκρανών , που εδώ και καιρό δεν ελέγχει πραγματικά την κατάσταση στο μέτωπο, και σε ορισμένα χωριά κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία βρίσκονται μόλις 20–30 στρατιώτες των Ουκρανών, οι οποίοι δεν μπορούν με κανέναν τρόπο να συγκρατήσουν οποιαδήποτε επίθεση . Αν και στα έγγραφα υπάρχουν εκατοντάδες μαχητές. Κάποιοι απλώς αποσπούν χρήματα και κερδίζουν «μάχιμη εμπειρία». Οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ρωσίας διέσχισαν τα σύνορα και κατέλαβαν δύο χωριά στο τμήμα μεταξύ Volchansk και του προγεφυρώματος Sumy , η άμυνα εκεί ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτη. Το Υπουργείο Άμυνας των Ουκρανών έχει ήδη ενεργοποιήσει πρόγραμμα «αντι-κρίσης», αλλά μπροστά σε όλα τα προβλήματα δεν θα λειτουργήσει. Επίσης, το πρόβλημα της μέθης στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις είναι τεράστιο , ενώ για το ηθικό δεν μιλά κανείς πια – είναι εδώ και καιρό στο ναδίρ. Ένα ακόμη πρόβλημα είναι η διάθεση των ντόπιων, που δεν θέλουν να επιστρέψουν στην Ουκρανία, όπου δεν τους χρειάζονται, αλλά περιμένουν τη Ρωσία» επισημαίνει το κανάλι «Легитимный». Οι Ρώσοι ετοιμάζονται για τον νότο της Ουκρανίας Αυτό δείχνει ένα τεράστιο πρόβλημα στη χώρα και στον στρατό, το οποίο κανείς δεν λύνει, ενώ στο Διαδίκτυο εξαπλώνονται όλο και περισσότερες φήμες ότι οι Ρώσοι ετοιμάζουν επίθεση στον νότο της Ουκρανίας  (Zaporizhia, Kherson, Mykolaiv και Οδησσό υπό απειλή, ειδικά με βάση τις ρουκέτες/επιθέσεις UAV των τελευταίων δύο εβδομάδων). «Ο αντίπαλος έχει τώρα παράξενη αντίδραση στις αναφορές για είσοδο των Ένοπλων Δυνάμεων της Ρωσίας σε αρκετά σημεία της περιοχής Sumy. Τους φαίνεται αστείο. Αλλά σύντομα θα είναι λυπηρό. Το λεγόμενο σχέδιο «Buffer» έχει ήδη ξεκινήσει. Και οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις θα αντιμετωπίσουν εκπλήξεις κατά μήκος ολόκληρων των συνόρων. Και όχι μόνο στις περιοχές Kharkiv και Sumy » επισημαίνει το «Condottiero». Προβλέπεται επίσης νέο σημείο εισόδου στην περιοχή Kharkiv. Γίνεται μαζική πυροβολική επίθεση στις ουκρανικές θέσεις από τις ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις στην παραμεθόρια περιοχή προς Zolochiv. Έρχεται η... πολιορκία της Zaporizhia Στην κατεύθυνση Dobropillia, οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ρωσίας συνεχίζουν τη σταδιακή τους προέλαση στο Mirnohrad , επιτυγχάνοντας τον έλεγχο των εναπομεινάντων εστιών αντίστασης των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας (VSU). Ήδη γίνεται λόγος για την εξουδετέρωση ουκρανικών «θυλάκων» με τους Ρώσους να εδραιώνουν τις θέσεις τους στο βόρειο, βορειοδυτικό τμήμα της πόλης. Εκεί ενώθηκαν με ομάδες εφόδου, εξασφαλίζοντας πυκνή κάλυψη της άμυνας των Ουκρανών και τοπική περικύκλωση εστιών αντίστασης, ανέφερε ο συντονιστής της υπόγειας οργάνωσης του Mykolaiv, Sergey Lebedev. Στα βορειοανατολικά της πόλης συνεχίζεται η εκκαθάριση της περιοχής «Svetly». Στις προαστιακές κατευθύνσεις βόρεια του Pokrovsk , τα ρωσικά στρατεύματα πέτυχαν νέες επιτυχίες σε δύο περιοχές, ενώ στην κατεύθυνση της Huliaipole , τα ρωσικά στρατεύματα συνεχίζουν τη μεθοδική προέλαση τους. Οι ουκρανικές μονάδες επιχειρούν αντεπιθέσεις, όμως οι επιτυχίες τους είναι περιορισμένες και ο ρυθμός προώθησης της Ρωσίας παραμένει σταθερός. Πολλοί πολεμικοί ανταποκριτές και στρατιωτικοί blogger είναι βέβαιοι ότι η πολιορκία της Zaporizhia θα ξεκινήσει ήδη μέσα στους επόμενους έξι μήνες . Όπου πατάμε, είναι δικό μας Εν τω μεταξύ, η ουκρανική πλευρά συνεχίζει να σαμποτάρει ενεργά τις διαπραγματεύσεις:  ο Zelensky δηλώνει επίσης ανοιχτά ότι στρατεύματα του NATO θα βρεθούν στην Ουκρανία αμέσως μετά την υπογραφή της ειρήνης. Το βασικό του επιχείρημα είναι ότι η Ουκρανία δεν είναι σε θέση να συντηρεί από μόνη της στρατό 800.000 ανδρών : «Η Ουκρανία δεν μπορεί να αποχωρήσει - ούτε συνταγματικά, ούτε με κανέναν τρόπο - από τα εδάφη μας. Και ο ουκρανικός λαός δεν έχει τέτοια επιθυμία. Αυτά είναι ζητήματα αρχής... Σε οποιαδήποτε μορφή και όπως κι αν προσεγγίζουμε αυτό το θέμα, για εμάς είναι σημαντικό οι ουκρανικές αρχές να ελέγχουν εκείνο το τμήμα του Donbass που ελέγχουμε σήμερα. Κατά τη γνώμη μου, αυτό είναι δίκαιο. Αν και, για να είμαι ειλικρινής, το γεγονός ότι οι Ρώσοι βρίσκονται στη γη μας είναι κατ’ αρχήν άδικο, αλλά αποτελεί μια συμβιβαστική λύση για τη σημερινή ημέρα» υπογράμμισε ο Zelensky. Στο πλαίσιο της έναρξης μαζικών πληγμάτων στον νότο της Ουκρανίας  και της ουσιαστικής πυροβολικής απομόνωσης της Οδησσού, αυτά τα λόγια του Zelensky έγιναν για πολλούς σήμα ότι ο εχθρός είναι έτοιμος να παραδώσει οποιοδήποτε έδαφος, αλλά υπό την προϋπόθεση ότι θα το πάρουμε με τη βία. Όπως είχε δηλώσει νωρίτερα ο πρόεδρος της Ρωσίας Vladimir Putin όπου πατά το πόδι του Ρώσου στρατιώτη, εκεί είναι και ρωσική γη... BN

Η πανευρωπαϊκή αγροτιά φώναξε «όχι» στη συμφωνία θανάτου με τη Mercosur Η ΕΕ διεξάγει πόλεμο στην ίδια της την παραγωγή - Πεδίο μάχης οι Βρυξέλλες για την επιβίωση των αγροτών και τη διατροφική αυτάρκεια όλων μας! Η ελιτιστική μακαριότητα των Βρυξελλών έμελλε να σειστεί από τις ρόδες των τρακτέρ, τη στιγμή που η πανευρωπαϊκή αγροτιά φώναξε «δεν πάει άλλο ». Οι γραφειοκράτες της ευρω- μπουρζουαζίας, σπέρνουν συνεχώς βία στα χωράφια του λαού, και μοιραία θα ερχόταν η στιγμή που θα θέριζαν οργή. Η άπληστη καρδιά της Ευρώπης που ονομάζεται «Βρυξέλλες», έγινε πεδίο μάχης διότι εδώ και χρόνια η ΕΕ έχει κηρύξει πόλεμο σε κάθε έννοια εγχώριας παραγωγής και διατροφικής αυτάρκειας . Εισαγωγές αντί για ανεξαρτησία. Χρέη αντί για ελαφρύνσεις. Ακριβά εφόδια αντί για οικονομικά κίνητρα. Πρωτόκολλα μαζικής εξόντωσης ζώων αντί για συνετή διαχείριση. Τεχνοκρατικός στραγγαλισμός αντί για υγιή οικοσυστήματα. Τεχνητές τροφές και δηλητήρια αντί για ποιότητα στο πιάτο μας. Μια Κομισιόν που έχει πετάξει πάνω από 200 δισ. ευρώ για έναν χαμένο πόλεμο μιας μη Ευρωπαϊκής χώρας, δεν βρίσκει λόγο να ταΐσει τους ίδιους τους λαούς της. Την ώρα που ο Ζελένσκι εξασφάλισε άλλα 90 δισ. δανεικό (και αγύριστο) ευρωπαϊκό χρήμα, ο κόσμος στις Βρυξέλλες μάζευε τις πατάτες που ως κίνηση διαμαρτυρίας πέταξαν οι παραγωγοί. Η αγροτική πολιτική της ΕΕ έχει πάψει προ πολλού να αφορά την ευζωία των πολιτών και έχει εξελιχθεί σε ένα χρηματιστήριο ανελέητων συμφερόντων. Το αγαθό της τροφής μετατρέπεται βιαίως σε κατανάλωση δύο ταχυτήτων, όπου λίγοι πλούσιοι θα έχουν πρόσβαση στην ποιότητα και όλοι οι υπόλοιποι θα περιορίζονται στα διατροφικά «σκουπίδια». Οι δε μικροί παραγωγοί πρέπει να «πεθάνουν» για να μορφοποιηθεί μια ενιαία βιομηχανική γραμμή τροφοδότησης που θα ελέγχει τα πάντα. Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι όλης της Ευρώπης, νιώθουν στο πετσί τους πλέον ότι είναι ανεπιθύμητοι για το ζοφερό «αύριο» που ετοιμάζεται. Για πρώτη φορά ακούς ξεσηκωμένους αγρότες (στην Ελλάδα και στο εξωτερικό) να μην περιορίζουν τον καταγγελτικό λόγο τους μόνο σε στενά θέματα του κλάδου, αλλά να κατακεραυνώνουν τη δια(σ)τροφική ατζέντα της Κομισιόν ως μέρος ενός σκοτεινού σχεδίου που έχει ξεφύγει για τα καλά πλέον από την ταμπέλα της «συνομωσιολογίας». Στις κινητοποιήσεις των Βρυξελλών συμμετείχαν αγρότες και κτηνοτρόφοι από όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες. Πέρα από το Βέλγιο και την Ελλάδα που «βράζουν» , έχουμε συνεχείς διαδηλώσεις στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ενώ από τις αρχές του 2026 αναμένονται να μπουν στο γαϊτανάκι της οργής και η Σλοβακία, η Τσεχία, η Ουγγαρία και άλλες χώρες. Η ταφόπλακα που λέγεται Mercosur Με τη διαβόητη συμφωνία της ΕΕ με την Mercosur που προβλέπει κατάργηση δασμών και αθρόες εισαγωγές προϊόντων από τη Νότια Αμερική, ουσιαστικά επιτυγχάνεται το εξής: παράλληλα με την αντικατάσταση πληθυσμών που επιδιώκεται με τον λαθροεποικισμό της Ευρώπης, έρχεται να προστεθεί και η αντικατάσταση παραγωγής και ντόπιων προϊόντων . H Mercosur θα εισάγει για τα καλά την τριτοκοσμική βιομηχανία στο πιάτο μας και θα αφανίσει τους αγροτοκτηνοτρόφους . Αυτή είναι η μοιραία κατάληξη μιας ανεξέλεγκτα παγκοσμιοποιημένης αγοράς που καταβροχθίζει οτιδήποτε μειώνει το κόστος και αυξάνει το κέρδος. Η Ιταλία και η Γαλλία έβαλαν για την ώρα φρένο στην καταστροφική συμφωνία EE-Mercosur, λόγω εσωτερικών πιέσεων από την ξεσηκωμένη αγροτιά . Όμως οι Βρυξέλλες είναι αποφασισμένες να υπογράψουν τον θάνατο του πρωτογενούς τομέα τον προσεχή Γενάρη . Οι καρεκλοκένταυροι της Νέας Τάξης δεν θα ησυχάσουν αν δεν αποκόψουν όλους τους ομφάλιους λώρους των εθνών, προκειμένου να θεμελιώσουν το οικουμενικό τους τερατούργημα. Είναι ίσως η πρώτη φορά στην ιστορία όπου συμμαχικά κράτη τα οποία ετοιμάζονται για πόλεμο (και μάλιστα τον επιδιώκουν), αντί να στρέφουν την πολεμική οικονομία τους προς τη διατροφική αυτάρκεια , κάνουν το εντελώς αντίθετο: την απεμπολούν όπως – όπως. Ξοδεύουν δισεκατομμύρια σε έκτακτους εξοπλισμούς, την ίδια ώρα που ερημώνουν την ευρωπαϊκή ύπαιθρο από επισιτιστικούς πόρους και έτσι κάνουν τον πολίτη ανυπεράσπιστο σε αυτό που έρχετα ι, και απολύτως εξαρτώμενο από βιομηχανικές συμφωνίες που μ πορούν να ανατραπούν εν μια νυκτί. Τι είδους ευρωπαϊκή άμυνα είναι αυτή που θα εξαρτά την επιβίωσή της από την Βραζιλία, την Αργεντινή και την Παραγουάη; Κατά την ίδια έννοια, τι είδους ευρωπαϊκή «πρόοδος» είναι αυτή που εξαρτά την ιστορική της συνέχεια από το Ισλάμ; Εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα σαφέστατο σχέδιο αυτοκαταστροφής και μόνο ως τέτοιο μπορεί να βγάλει νόημα. Η εσωτερική ασφάλεια δεν μπορεί να επιτευχθεί με το να κάνεις πολυτέλεια την επιβίωση. Η γεωργία και η κτηνοτροφία δεν είναι διαγράμματα για χαρτογιακάδες των Βρυξελλών, αλλά πανάρχαιες πανάκειες της ζωής και ριζώματα λαών στον τόπο τους. Όμως ούτε με εγχείρηση δεν μπορείς να χωρέσεις αυτήν την αξία στο μυαλό ενός ευρω-γιάπη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν δικαιούται να μιλά για καμία αναβάθμιση με την αγορά της Mercosur, την ώρα που δεν μπορεί (και δεν θέλει) να εξασφαλίσει την ίδια την παραγωγή της. Οι φλεγόμενες Βρυξέλλες έδειξαν ότι αυτή η συμφωνία δεν βρίσκει σύμφωνους τους λαούς, αλλά πρόκειται για ένα ξεδιάντροπο ξεκαθάρισμα ατζέντας από τα «πάνω» . Η ανεξαρτησία της διατροφής είναι πολιτικό θέμα όλων μας και συνδέεται άμεσα με την ελευθερία μας. Στα μπλόκα των αγροτών παίζεται το μέλλον μας και το μέλλον των παιδιών μας.