Mέγας τσακωμός Τράμπ-Νετανιάχου και στο βάθος...πυρηνικά!

Εμφύλιος στις ΗΠΑ για το Περσικό, ενώ ο Πούτιν και η Ρωσία, ενισχύουν τη διπλωματική τους παρουσία στο ιρανικό ζήτημα! Και πάνω σε όλα αυτά, πλακώθηκαν σε λεκτικό «ξύλο» Νετανιάχου και Τράμπ!

Τη στιγμή που το Πεντάγωνο «πανηγυρίζει» για την απόφαση του Κογκρέσου να μην προχωρήσει στη διαδικασία καθαίρεσης του υπουργού Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει ξεσπάσει ένας πραγματικός «εμφύλιος» για τις επόμενες κινήσεις στον πόλεμο του Ιράν. Οι Δημοκρατικοί υποστηρίζουν ότι σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν τη χρηματοδότηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης ως όπλο για να σταματήσουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, τη στιγμή που οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε διπλωματικό και στρατιωτικό αδιέξοδο στον Περσικό Κόλπο.

Είναι χαρακτηριστικό πως ο ιρανικός τρόμος έχει φτάσει μέχρι και τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι μυστικές υπηρεσίες έχουν «φυγαδεύσει» τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, λόγω απειλών για τη ζωή του, ενώ συναγερμός έχει σημάνει για τους Αμερικανούς πολίτες και στη Σαουδική Αραβία, με την αμερικανική πρεσβεία να προειδοποιεί για τον κίνδυνο επιθέσεων.

Από την πλευρά του το Ιράν, αφού διαμηνύει ότι δεν θα υπάρξει καμία διπλωματική λύση εάν δεν γίνουν αποδεκτοί οι επτά όροι που θέτει και αφού αποκάλυψε μια νέα υπόγεια «πόλη πυραύλων», προειδοποιεί ότι σε περίπτωση νέου πολέμου οι αντίπαλοί του θα βρεθούν αντιμέτωποι με τη «μία έκπληξη μετά την άλλη».

Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, η Ρωσία ενισχύει τη διπλωματική στήριξή της προς την Τεχεράνη, υπογραμμίζοντας ότι οποιαδήποτε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να στηρίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό. Ωστόσο, η πλέον ανησυχητική εξέλιξη καταγράφεται στο ίδιο το Ιράν, όπου σκληροπυρηνικοί κύκλοι θέτουν ολοένα πιο ανοιχτά το ζήτημα εγκατάλειψης της Συνθήκης Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων και αλλαγής του πυρηνικού δόγματος της χώρας, ακόμη και προς την κατεύθυνση κατασκευής πυρηνικής βόμβας. Πρόκειται για εξελίξεις που επιβεβαιώνουν το γεωπολιτικό χάος που επικρατεί στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Πολιτικός «εμφύλιος» στην Ουάσιγκτον

Η εσωτερική αντιπαράθεση στις Ηνωμένες Πολιτείες αποκτά χαρακτηριστικά μετωπικής σύγκρουσης, καθώς οι Δημοκρατικοί επιδιώκουν να περιορίσουν τη δυνατότητα της κυβέρνησης Τραμπ να συνεχίσει τις επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν.

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Άνταμ Σιφ ανακοίνωσε ότι το κόμμα του σχεδιάζει να αξιοποιήσει τις επικείμενες διαπραγματεύσεις για τη χρηματοδότηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, προκειμένου να ασκήσει πίεση για τον τερματισμό του πολέμου. Σύμφωνα με τον Σιφ, η ισχύς του νομοσχεδίου χρηματοδότησης λήγει στις 11 Δεκεμβρίου, δημιουργώντας ένα κρίσιμο πολιτικό ορόσημο.

«Αυτό μας δίνει την ευκαιρία να υλοποιήσουμε ένα από τα αιτήματα που εξέφρασαν οι ψηφοφόροι: τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν», δήλωσε ο Σιφ, υπογραμμίζοντας ότι η σύγκρουση δεν εγκρίθηκε ποτέ από το Κογκρέσο, ούτε ζητήθηκε από τον αμερικανικό λαό, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι μεταβάλλει διαρκώς τις αιτιολογίες της στρατιωτικής εμπλοκής. Κατά την εκτίμησή του, οι επιχειρήσεις όχι μόνο δεν αποδυνάμωσαν την Τεχεράνη, αλλά ενίσχυσαν τη θέση της στα Στενά του Χορμούζ.

Η 11η Δεκεμβρίου

Η μάχη για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό ενδέχεται να μετατραπεί σε αποφασιστικό πεδίο σύγκρουσης μεταξύ Λευκού Οίκου και Κογκρέσου. Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή παραμένει τεράστια, περιλαμβάνοντας τρεις ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων, μεγάλο αριθμό ναυτών και εκτεταμένο προσωπικό υποστήριξης, ανεφοδιασμού και αεροπορικών επιχειρήσεων.

Η διατήρηση αυτής της δύναμης απαιτεί συνεχή χρηματοδότηση, γεγονός που αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία εφόσον το Κογκρέσο αρνηθεί να καλύψει επιχειρήσεις τέτοιας κλίμακας με μοναδικό στόχο τη διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης. Οι ισορροπίες αναμένεται να μεταβληθούν ακόμη περισσότερο τον Ιανουάριο του 2027, όταν οι Δημοκρατικοί αναλάβουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου.

Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχουν ενδείξεις επικείμενης ειρηνευτικής συμφωνίας, ενώ η Ουάσιγκτον εμφανίζεται προσανατολισμένη στη συνέχιση της πολιτικής διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης.

Εκρηκτικός καβγάς Τραμπ – Νετανιάχου

Την ίδια στιγμή, σοβαρές διαφωνίες καταγράφονται και στις σχέσεις της αμερικανικής κυβέρνησης με το Ισραήλ. Σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους που επικαλείται το Ynet, τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Μπενιαμίν Νετανιάχου εξελίχθηκε σε έναν εξαιρετικά έντονο καβγά, τον οποίο οι πηγές περιέγραψαν ως σύγκρουση «με ουρλιαχτά βγαλμένα από την κόλαση», επειδή ο Νετανιάχου, σε πρόσφατη συνέντευξή του, δήλωσε πως είτε το Ισραήλ πρέπει να καταστρέψει το Ιράν, είτε το Ιράν θα καταστρέψει το Ισραήλ. Πολύ σοβαρές κουβέντες, που δεν σηκώνουν καμμιά παρερμηνεία. Ο Νετανιάχου φέρεται να απαίτησε την επανάληψη μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν, παρά τις προσπάθειες παραγόντων εντός και εκτός του Λευκού Οίκου να αποτρέψουν μια τέτοια εξέλιξη. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να αναβιώσει την πυρηνική απειλή και ότι η οριστική εξάλειψή της προϋποθέτει την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος. Προειδοποίησε επίσης ότι το Ισραήλ ενδέχεται σύντομα να αντιμετωπίσει διεθνείς πιέσεις να αποδεχθεί την επιβίωση του καθεστώτος και την προοπτική ενός πυρηνικά εξοπλισμένου Ιράν.

Συναγερμός για Μπέσεντ – Καταφύγιο σε στρατιωτική βάση

Την πολιτική κρίση επιβαρύνει η ανησυχία για την προσωπική ασφάλεια κορυφαίων Αμερικανών αξιωματούχων. Σύμφωνα με τους New York Times που επικαλούνται τρεις πηγές με γνώση της υπόθεσης, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ εγκατέλειψε την κατοικία του και μεταφέρθηκε σε στρατιωτική βάση, εξαιτίας απειλών κατά της ζωής του που αποδίδονται στο Ιράν. Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται να έχουν εκτιμήσει ότι σχέδια στοχοποίησης νυν και πρώην κυβερνητικών στελεχών από το Ιράν είχαν προχωρήσει σε πιο ανησυχητικό στάδιο. Η εκτίμηση αυτή βασίστηκε εν μέρει σε πληροφορίες των υπηρεσιών πληροφοριών για απειλές εναντίον του Μπέσεντ. Ο υπουργός Οικονομικών είχε αναλάβει από τον Αύγουστο ηγετικό ρόλο στην εκστρατεία οικονομικής πίεσης κατά της Τεχεράνης, προωθώντας αυστηρότερες κυρώσεις και περιορισμούς στις εμπορικές οδούς με στόχο τη χρηματοοικονομική απομόνωση του Ιράν. Εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών διαμήνυσε ότι ο Μπέσεντ «δεν πρόκειται να πτοηθεί από τις απειλές του ιρανικού καθεστώτος». Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι New York Times, η ακριβής σοβαρότητα των απειλών παραμένει αδιευκρίνιστη.

Συναγερμός και στη Σαουδική Αραβία

Η ανησυχία δεν περιορίζεται στο αμερικανικό έδαφος. Η πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ριάντ εξέδωσε προειδοποίηση ασφαλείας προς τους Αμερικανούς πολίτες στη Σαουδική Αραβία και την ευρύτερη Μέση Ανατολή, καλώντας τους να επιδείξουν αυξημένη επαγρύπνηση.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι απειλές από τους Χούθι, αλλά και οι αναφορές για προσπάθειες στοχοποίησης Αμερικανών κυβερνητικών αξιωματούχων. Η διπλωματική αποστολή υπενθύμισε ότι οι Χούθι έχουν πραγματοποιήσει επιθέσεις κατά πολιτικών αεροδρομίων και κρίσιμων υποδομών στη Σαουδική Αραβία, προκαλώντας απώλειες αμάχων και σοβαρές διαταραχές στις μετακινήσεις. «Αυτές οι εχθροπραξίες ενδέχεται να κλιμακωθούν ταχύτατα και να επεκταθούν πέρα από την άμεσα επηρεαζόμενη περιοχή», προειδοποίησε η πρεσβεία.

Η Ρωσία δίνει «γραμμή»

Μέσα στο κλίμα αυτό, η Μόσχα ενισχύει τη διπλωματική της παρουσία στο ιρανικό ζήτημα. Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ρωσίας στους διεθνείς οργανισμούς στη Βιέννη, Μιχαήλ Ουλιάνοφ, τάχθηκε υπέρ της θέσης του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί ότι ο πόλεμος δεν μπορεί να τερματιστεί με στρατιωτικά μέσα ή πρόσθετες κυρώσεις.

Ο Ουλιάνοφ υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη για διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό την προϋπόθεση του αμοιβαίου σεβασμού. Μάλιστα, κάλεσε την Ουάσιγκτον να δώσει ιδιαίτερη σημασία στη λέξη «αμοιβαίος». Η τοποθέτηση αυτή συνιστά σαφή διπλωματική στήριξη στη διαπραγματευτική στάση του Ιράν.

Ο Αραγκτσί έχει ξεκαθαρίσει ότι η σύγκρουση μπορεί να τερματιστεί μόνο εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες ανταποκριθούν στις απαιτήσεις και στους όρους της Τεχεράνης, εγκαταλείποντας τη λογική της στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης. Η ρωσική κινητικότητα δεν περιορίζεται στις δημόσιες δηλώσεις.

Ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Γκεόργκι Μπορισένκο συναντήθηκε στη Μόσχα με τον Μεχντί Σουστάρι, αρμόδιο για τη Δυτική Ασία και τη Βόρεια Αφρική στο ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, με ιδιαίτερη αναφορά στην ένταση στον Περσικό Κόλπο και στην ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση.

Οι «σκληροί» των Μουλάδων μιλούν για… κατασκευή πυρηνικής βόμβας!

Η πλέον επικίνδυνη διάσταση της κρίσης εντοπίζεται στο εσωτερικό του Ιράν. Παρότι η Τεχεράνη δηλώνει ότι παραμένει δεσμευμένη στη Συνθήκη Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων, οι επιθέσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις και οι δολοφονίες ανώτατων ηγετικών στελεχών έχουν ενισχύσει τις φωνές που ζητούν ριζική αλλαγή πολιτικής. Σ

ύμφωνα με το Al Jazeera, σκληροπυρηνικοί κύκλοι εξετάζουν πλέον ανοιχτά το ενδεχόμενο εγκατάλειψης της συνθήκης και ανάπτυξης πυρηνικού όπλου. Οι απειλές του Τραμπ για πλήγματα στο υπόγειο συγκρότημα στο όρος Πικάξ, κοντά στη Νατάνζ, έχουν ενισχύσει τα επιχειρήματα όσων υποστηρίζουν ότι η χώρα χρειάζεται διαφορετικό πυρηνικό δόγμα.

Υπό τον δολοφονημένο ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, η κατασκευή πυρηνικών όπλων απαγορευόταν επισήμως. Πλέον, όμως, η σχετική συζήτηση αποκτά μεγαλύτερο βάρος στους πολιτικούς και στρατιωτικούς κύκλους της Τεχεράνης.

Ο επικεφαλής του τομέα ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζάι, έχει εξετάσει δημοσίως το ενδεχόμενο αποχώρησης από τη Συνθήκη Μη Διάδοσης. Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του εκπροσώπου των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, Χοσεΐν Μοχεμπί.

Όπως δήλωσε, οι Φρουροί «θα προχωρήσουν στις απαραίτητες προετοιμασίες», εφόσον ληφθεί πολιτική απόφαση για αλλαγή του πυρηνικού δόγματος. Η δήλωση δεν συνιστά επιβεβαίωση απόφασης κατασκευής πυρηνικής βόμβας, αλλά αποτυπώνει την αυξανόμενη πίεση για μεταβολή της μέχρι σήμερα επίσημης στάσης.

Το βασικό επιχείρημα των σκληροπυρηνικών είναι ότι η συμμετοχή στη συνθήκη δεν προστάτευσε το Ιράν από τις συμβατικές στρατιωτικές επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ.

Πυρηνικό αδιέξοδο – Επιθεωρήσεις μόνο στο Μπουσέχρ

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκάι διαβεβαίωσε ότι η χώρα εξακολουθεί να τηρεί τη Συνθήκη Μη Διάδοσης, παρά τους περιορισμούς στη συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας. Ωστόσο, η πρόσβαση των επιθεωρητών παραμένει ουσιαστικά περιορισμένη στον πυρηνικό σταθμό Μπουσέχρ, που κατασκευάστηκε με ρωσική συνεργασία.

Η εγκατάσταση δεν βομβαρδίστηκε άμεσα, αν και αμερικανικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν επανειλημμένες επιθέσεις στην περίμετρό της, προκαλώντας ζημιές και μερική απομάκρυνση ρωσικού προσωπικού. Ο επικεφαλής του IAEA Ραφαέλ Γκρόσι έχει προειδοποιήσει ότι ο οργανισμός αδυνατεί να επαληθεύσει την κατάσταση του ιρανικού πυρηνικού υλικού, εξαιτίας της έλλειψης πληροφοριών και πρόσβασης.

Οι εγκαταστάσεις Νατάνζ, Φορντό και Ισφαχάν εξακολουθούν να βρίσκονται στο επίκεντρο του αδιεξόδου. Ο αναλυτής Αλί Βάεζ της International Crisis Group περιέγραψε χαρακτηριστικά τη στάση της Τεχεράνης ως διατήρηση του ενός ποδιού εντός της συνθήκης και του άλλου κοντά στην έξοδο.

Τα Στενά του Χορμούζ και το παζάρι για το εμπλουτισμένο ουράνιο

Παρά τη σκληρή ρητορική, οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται μέσω περιφερειακών διαμεσολαβητών, μεταξύ των οποίων το Κατάρ και το Πακιστάν. Το Ιράν έχει διαμηνύσει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί τη μεταφορά του αποθέματος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού εκτός της επικράτειάς του.

Εμφανίζεται, ωστόσο, διατεθειμένο να συζητήσει τη μείωση του βαθμού εμπλουτισμού υπό διεθνή εποπτεία, υπό την προϋπόθεση ότι η διαδικασία θα πραγματοποιηθεί εντός της χώρας. Παράλληλα, απορρίπτει την πλήρη εγκατάλειψη του εμπλουτισμού, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμών αντίστοιχων με εκείνους της συμφωνίας του 2015, από την οποία αποχώρησε ο Τραμπ το 2018.

Οποιαδήποτε ευρύτερη διευθέτηση προϋποθέτει, ωστόσο, και αντιμετώπιση των εχθροπραξιών στα Στενά του Χορμούζ. Η αποτυχία εφαρμογής της συμφωνίας του Καΐρου του 2025 με τον IAEA καταδεικνύει τις δυσκολίες αποκατάστασης της εμπιστοσύνης. Ο πρώην Ιρανός διαπραγματευτής Σαγιέντ Χοσεΐν Μουσαβιάν εκτιμά ότι η επανέναρξη ουσιαστικών επιθεωρήσεων απαιτεί συνολική συμφωνία για την ασφάλεια και το πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ ο Βάεζ συνδέει την αποκατάσταση της διαφάνειας με τον εμπλουτισμό, τα πυρηνικά αποθέματα και την άρση των κυρώσεων.

Επικίνδυνο αδιέξοδο

Η σύγκρουση βρίσκεται πλέον σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η πολιτική μάχη απειλεί τη χρηματοδότηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και τη θέση της ηγεσίας του Πενταγώνου.

Στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Ισραήλ, οι πιέσεις για νέα πλήγματα αποκαλύπτουν σοβαρές διαφωνίες ως προς την επόμενη κίνηση. Η μεταφορά του Σκοτ Μπέσεντ σε στρατιωτική βάση και οι προειδοποιήσεις της αμερικανικής πρεσβείας στο Ριάντ εντείνουν την εικόνα ανασφάλειας.

Η Ρωσία προκρίνει τη διπλωματική οδό, στηρίζοντας τις ιρανικές απαιτήσεις για αμοιβαίο σεβασμό. Η Τεχεράνη αρνείται να εγκαταλείψει τα σημαντικότερα διαπραγματευτικά της χαρτιά, ενώ τρόμο προκαλεί και η πυρηνική απειλή. Πρόκειται για εξελίξεις που επιβεβαιώνουν το επικίνδυνο της κατάστασης, αλλά και πόσο εύκολα μπορεί να ξεφύγει προς μη ελέγξιμες κατευθύνσεις.